ไขมันในเลือดสูงห้ามกินอะไรบ้าง รายการอาหารไทยที่ควรลด

คำตอบสั้น: ไขมันในเลือดสูงแทบไม่มีอาหารที่ "ห้ามเด็ดขาด" แต่สิ่งที่ควรลดเป็นอันดับแรกคือ ไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์ ได้แก่ มันหมู หนังสัตว์ เนื้อติดมัน ของทอด กะทิ น้ำมันปาล์ม น้ำมันมะพร้าว และเบเกอรี่ที่ใช้มาการีนหรือเนยขาว แนวทางเวชปฏิบัติไทย พ.ศ. 2567 ให้กินไขมันอิ่มตัวไม่เกินร้อยละ 7 ของพลังงานต่อวัน ส่วนเครื่องใน ไข่แดง และอาหารทะเลมีคอเลสเตอรอลสูง ควรจำกัดปริมาณ แต่ไม่จำเป็นต้องงดทั้งหมด

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •อาหารที่ดัน LDL (ไขมันตัวร้าย) มากที่สุดคือไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์ ไม่ใช่คอเลสเตอรอลในอาหารอย่างเดียว
• •อาหารจานเดียวที่ศูนย์เบาหวานศิริราชยกตัวอย่างให้ลด ได้แก่ หอยทอด ผัดไทย และข้าวขาหมู
• •กรมอนามัยแนะนำน้ำมันรวมทั้งวันไม่เกิน 6 ช้อนชา แต่หอยทอด 1 จานมีน้ำมันถึง 8 ช้อนชา
• •ผักทุกชนิดไม่มีคอเลสเตอรอล ปัญหาอยู่ที่วิธีปรุง เช่น ชุบแป้งทอดหรือผัดน้ำมันมาก
• •ไม่มีวิตามินที่ห้ามสำหรับคนไขมันสูงโดยตรง แต่ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดต้องระวังวิตามินอีขนาดสูง

LDL สูงควรงดอะไรเป็นอันดับแรก

งดไขมันทรานส์ และลดไขมันอิ่มตัวก่อน เพราะสองอย่างนี้มีผลต่อ LDL มากที่สุด

แนวทางเวชปฏิบัติภาวะไขมันผิดปกติในเลือด พ.ศ. 2567 ของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย แนะนำให้ผู้มีไขมันผิดปกติ

• •กินไขมันอิ่มตัวไม่เกินร้อยละ 7 ของพลังงานทั้งวัน ไขมันอิ่มตัวมาจากไขมันสัตว์ น้ำมันหมู น้ำมันปาล์ม น้ำมันมะพร้าว และเนย
• •เปลี่ยนไปใช้น้ำมันไม่อิ่มตัว เช่น น้ำมันมะกอก น้ำมันรำข้าว น้ำมันถั่วเหลือง
• •งดไขมันทรานส์ ซึ่งพบในมาการีน เนยขาว และเบเกอรี่
• •เพิ่มใยอาหาร

ลดไขมันอิ่มตัวแล้วต้องเลือกของที่มาแทนให้ถูก สมาคมหัวใจอเมริกัน (AHA) สรุปไว้ในปี 2560 ว่า การทดลองที่ลดไขมันอิ่มตัวแล้วใช้น้ำมันพืชชนิดไม่อิ่มตัวเชิงซ้อนแทน ลดโรคหัวใจและหลอดเลือดได้ราวร้อยละ 30 แต่ถ้าแทนด้วยแป้งขัดขาวและน้ำตาล จะไม่เห็นประโยชน์ เลิกหมูสามชั้นแล้วหันไปกินขนมหวานแทนจึงไม่ได้ช่วย

ส่วนความต่างของ LDL กับ HDL อ่านเพิ่มที่ LDL กับ HDL ต่างกันอย่างไร

อาหารไทยจานไหนมีไขมันอิ่มตัวสูง

ศูนย์เบาหวานศิริราชแนะนำให้ ลดหรือหลีกเลี่ยงอาหารจานเดียวที่มีไขมันสูง โดยยกตัวอย่าง หอยทอด ผัดไทย และข้าวขาหมู และให้เลือกเมนูต้ม ตุ๋น นึ่ง ย่าง อบ เป็นประจำ

ในรายการอาหารแลกเปลี่ยนของสาขาวิชาโภชนาการ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล เนื้อสัตว์ต่อไปนี้จัดอยู่ใน กลุ่มไขมันสูง

• •หมูสามชั้น คอหมู เนื้อหมูติดมัน หมูบดติดมัน ซี่โครงหมูติดมัน หนังหมู
• •ไก่และเป็ดที่กินทั้งหนัง
• •ไส้กรอก ไส้กรอกอีสาน หมูยอ แหนม กุนเชียง เบคอน

เมื่อมองจานอาหารไทยที่คนถามบ่อย

• •ข้าวขาหมู ใช้ขาหมูติดหนังติดมัน ซึ่งเป็นเนื้อกลุ่มไขมันสูง
• •ข้าวมันไก่ ข้าวหุงด้วยมันไก่ ซึ่งศิริราชจัดน้ำมันไก่เป็นไขมันอิ่มตัว ถ้ากินหนังไก่ด้วยก็ยิ่งเพิ่มไขมัน
• •หมูกรอบ คือหนังและมันหมูที่ผ่านการทอด ได้ทั้งไขมันจากเนื้อและน้ำมันทอด
• •แกงกะทิ ศิริราชจัดกะทิไว้ในกลุ่มไขมันอิ่มตัว

ไม่จำเป็นต้องเลิกตลอดชีวิต แต่ควรเป็นอาหารนาน ๆ ครั้ง และเมื่อกินให้ลอกหนังออก เลือกส่วนเนื้อแดง และกินผักเพิ่มในมื้อนั้น

ของทอดริมทาง เบเกอรี่ ครีมเทียม ควรลดแค่ไหน

อินโฟกราฟิก "ลดมัน ลด NCDs" ของกรมอนามัย (ต.ค. 2567) แนะนำให้กินน้ำมันและไขมันรวม ไม่เกินวันละ 6 ช้อนชา และบอกปริมาณน้ำมันที่ซ่อนในอาหาร ดังนี้

• •หอยทอด 1 จาน มีน้ำมัน 8 ช้อนชา
• •ไข่เจียว 1 ฟอง 5 ช้อนชา และไข่ดาว 4 ช้อนชา
• •โดนัท 1 ชิ้น 4.5 ช้อนชา
• •ทอดมัน 1 ชิ้น 3 ช้อนชา
• •ปาท่องโก๋ 1 ตัวเล็ก 1 ช้อนชา

หอยทอดจานเดียวจึงเกินโควตาน้ำมันทั้งวันแล้ว ของทอดไม่จำเป็นต้องงดทุกชิ้น แต่ถ้ามื้อไหนมีของทอด มื้ออื่นควรเป็นต้ม นึ่ง หรือยำ

เบเกอรี่ เอกสารของศูนย์เบาหวานศิริราชระบุว่า ขนมอบที่ใช้มาการีนและเนยขาว เช่น คุกกี้ แครกเกอร์ และอาหารทอดด้วยน้ำมันทอดซ้ำ เป็นแหล่งไขมันทรานส์ ปัจจุบันประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 388) พ.ศ. 2561 ห้ามผลิต นำเข้า หรือจำหน่ายน้ำมันที่เติมไฮโดรเจนบางส่วนแล้ว แต่ขนมเหล่านี้ยังมีไขมันและน้ำตาลสูง

ครีมเทียม กรมอนามัยชี้แจงเมื่อ มี.ค. 2565 ว่าครีมเทียมที่ทำจากน้ำมันมะพร้าวและน้ำมันปาล์มในตลาดไม่ได้เป็นแหล่งหลักของไขมันทรานส์ แต่ยังให้พลังงานจากไขมันเป็นหลัก และมีสารให้ความหวานมากถึงร้อยละ 60 กาแฟเย็นใส่ครีมเทียมทุกวันจึงควรลดเหมือนกัน

เครื่องในสัตว์ ไข่แดง อาหารทะเล ต้องงดทั้งหมดไหม

ไม่ต้องงดทั้งหมด แต่ควรนับปริมาณ เอกสารของสาขาวิชาโภชนาการ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล (ข้อมูลจากสำนักโภชนาการ กรมอนามัย ปี 2557) ระบุว่าคอเลสเตอรอลพบเฉพาะในอาหารจากสัตว์ พบมากในไข่แดง เครื่องในสัตว์ และอาหารทะเล ตัวอย่างตัวเลข

• •ตับหมู 1 ช้อนโต๊ะ 62 มก. ตับไก่ 1 ช้อนโต๊ะ 57 มก.
• •ไข่ไก่ทั้งฟอง (เบอร์ 5) 214 มก. ไข่เป็ดทั้งฟอง (เบอร์ 5) 326 มก.
• •ปลาหมึกกระดอง (ส่วนหัว) 1 ช้อนโต๊ะ 61 มก. กุ้งแชบ๊วย 1 ช้อนโต๊ะ 31 มก.

เอกสารเดียวกันแนะนำให้กินคอเลสเตอรอล ไม่เกินวันละ 300 มก. ในเบื้องต้น ส่วน MedlinePlus ของสหรัฐฯ แนะนำผู้ที่กำลังลดคอเลสเตอรอลให้กินไม่เกินวันละ 200 มก.

ต้มเลือดหมูใส่ตับ 4–5 ชิ้น บวกไข่อีก 1 ฟองในวันเดียวกัน จึงเกินได้ง่าย ลองเลือกอย่างใดอย่างหนึ่งต่อวัน รายละเอียดอยู่ใน ไขมันในเลือดสูงกินไข่วันละกี่ฟอง และ กุ้ง ปลาหมึก คอเลสเตอรอลสูงไหม

ไขมันในเลือดสูงห้ามกินผักอะไร มีจริงไหม

ไม่มีผักที่ห้ามเพราะไขมันในเลือดสูง เพราะคอเลสเตอรอลพบเฉพาะในอาหารจากสัตว์ ผักและผลไม้จึงไม่มีคอเลสเตอรอล

สิ่งที่ทำให้จานผักกลายเป็นปัญหาคือวิธีปรุง

• •ผักชุบแป้งทอด เช่น ผักบุ้งทอดกรอบ ดอกขจรชุบแป้ง
• •ผัดผักที่ใช้น้ำมันมากจนเยิ้มก้นจาน
• •ผักในแกงกะทิ

รายการอาหารแลกเปลี่ยนของศิริราชระบุว่าผักใบหลายชนิด เช่น ผักกาดขาว ผักกวางตุ้ง แตงกวา กะหล่ำปลี ให้พลังงานน้อยมาก กินได้ตามต้องการ จึงไม่ควรกลัวผัก

มีข้อยกเว้นเดียวที่เกี่ยวกับยา ไม่ใช่กับไขมัน คือผู้ที่กินยาวาร์ฟาริน MedlinePlus แนะนำให้ระวังการกินผักใบเขียวปริมาณมาก เพราะมีวิตามินเคสูง ควรถามเภสัชกรว่ากินอย่างไรจึงเหมาะกับยาที่ใช้อยู่

ไขมันในเลือดสูงห้ามกินน้ำมันอะไร

ควรลด น้ำมันที่เป็นไขมันอิ่มตัว ได้แก่ น้ำมันหมู น้ำมันไก่ น้ำมันปาล์ม น้ำมันมะพร้าว และเนย ทั้งแนวทางของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์ฯ และกรมอนามัยจัดไว้กลุ่มเดียวกัน

น้ำมันที่ควรเลือกแทน ได้แก่ น้ำมันรำข้าว น้ำมันมะกอก น้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันดอกคำฝอย น้ำมันทานตะวัน (กรมอนามัย) และศูนย์เบาหวานศิริราชจัดน้ำมันคาโนลาไว้ในกลุ่มไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยวด้วย

แม้จะเป็นน้ำมันดี ก็ยังให้พลังงาน 9 กิโลแคลอรีต่อกรัม จึงต้องอยู่ในโควตาวันละไม่เกิน 6 ช้อนชาเหมือนกัน วิธีเลือกน้ำมันให้เหมาะกับการผัดและทอดอยู่ใน ไขมันในเลือดสูงกินน้ำมันอะไร และพื้นฐานเรื่องไขมันในอาหารอยู่ที่ ไขมันในอาหารกับหลอดเลือด

ไขมันในเลือดสูงห้ามกินวิตามินอะไร มีจริงไหม

ไม่มีวิตามินที่ห้ามเพราะไขมันในเลือดสูงโดยตรง แต่มี 2 เรื่องที่ควรรู้

• •วิตามินอีขนาดสูง การทดลองขนาดใหญ่หลายงาน เช่น HOPE ไม่พบว่าวิตามินอี 400 IU ลดหัวใจวายหรือสโตรก และสถาบัน Linus Pauling มหาวิทยาลัยแห่งรัฐออริกอน ระบุว่าวิตามินอีอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดอย่างวาร์ฟาริน และยาต้านเกล็ดเลือดอย่างแอสไพริน โคลพิโดเกรล
• •ข้าวยีสต์แดง มูลนิธิของ National Lipid Association ระบุว่ามีปฏิกิริยากับเกรปฟรุตและยาบางชนิด และคุณภาพผลิตภัณฑ์แต่ละยี่ห้อต่างกันมาก

ผู้ที่กินยาลดไขมันอยู่ ควรนำวิตามินและอาหารเสริมทุกขวดไปให้แพทย์หรือเภสัชกรดูก่อน อ่านเพิ่มที่ คอเลสเตอรอลสูงกินวิตามินอะไร

ได้ยินว่าไม่ได้กินของมันเลยแต่ไขมันยังสูง แปลว่าอาหารไม่เกี่ยว จริงไหม

ไม่จริงทั้งหมด อาหารเป็นสาเหตุหนึ่ง แต่ไม่ใช่สาเหตุเดียว เอกสารของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลระบุว่า ร่างกายสร้างคอเลสเตอรอลได้เองที่ตับ และภาวะคอเลสเตอรอลสูงเกิดได้จาก

1. 1อาหารที่มีไขมันอิ่มตัว คอเลสเตอรอล หรือไขมันทรานส์มากเกินไป
2. 2โรคบางชนิด เช่น เบาหวาน โรคไต ภาวะขาดฮอร์โมนไทรอยด์
3. 3พันธุกรรม
4. 4ยาบางชนิด

คนที่คุมอาหารดีแล้วแต่ค่ายังสูง อาจมีสาเหตุจากพันธุกรรมหรือโรคอื่น แนวทางไทยให้ปรับพฤติกรรม 3–6 เดือนก่อนพิจารณายาในคนทั่วไป แต่บางกลุ่ม เช่น ไขมันสูงทางพันธุกรรม และผู้เป็นเบาหวานอายุ 40 ปีขึ้นไป แนวทางให้เริ่มยาพร้อมกับปรับพฤติกรรมโดยไม่ต้องรอ ถ้าแพทย์สั่งยาแล้วให้กินตามสั่ง อย่าเลื่อนยาเพื่อลองคุมอาหารก่อน การคุมอาหารยังจำเป็นแม้กินยาอยู่ ดูความหมายของแต่ละค่าได้ที่ ผลตรวจไขมันในเลือดอ่านอย่างไร

งดแล้วเปลี่ยนไปกินอะไรแทนได้

• •เปลี่ยนเนื้อติดมันเป็นปลา อกไก่ไม่ติดหนัง เต้าหู้
• •เปลี่ยนทอดเป็นนึ่ง ต้ม ย่าง อบ
• •เปลี่ยนแกงกะทิเป็นแกงส้ม แกงป่า ต้มยำน้ำใส
• •เปลี่ยนขนมอบเป็นผลไม้สด

รายละเอียดการจัดจานแบบวันต่อวันอยู่ใน ไขมันในเลือดสูงกินอะไรดี และการดูไขมันอิ่มตัวบนซองขนมอยู่ใน วิธีอ่านฉลากโภชนาการ

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล และดื่มน้ำตามมาก ๆ (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ) ต่อ 1 แคปซูลมีน้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก.

ส่วนประกอบที่มักถูกถามคู่กับเรื่องอาหารไขมันสูง คือน้ำมัน 3 ชนิด มีหลักฐานดังนี้

• •น้ำมันคาโนลา 200 มก. — น้ำมันคาโนลาเป็นสารที่มีงานวิจัยแบบรวมผลการทดลองในคน (27 การทดลอง) ว่า เมื่อใช้เป็นน้ำมันหลักในอาหารแทนไขมันชนิดอื่น ค่า LDL ลดลงเฉลี่ยราว 6 มก./ดล. แต่ไม่เปลี่ยน HDL และไตรกลีเซอไรด์ ปริมาณที่ศึกษาคือน้ำมันที่ใช้ปรุงอาหารทั้งวัน (หลายสิบกรัม) ส่วนในแคปซูลมี 200 มก. (0.2 กรัม)
• •น้ำมันมะกอก 200 มก. — งานใหญ่ที่สุดคือ PREDIMED ในสเปน ซึ่งให้ผู้มีความเสี่ยงสูงกินอาหารเมดิเตอร์เรเนียนทั้งรูปแบบ ร่วมกับน้ำมันมะกอกบริสุทธิ์พิเศษอย่างน้อยวันละ 4 ช้อนโต๊ะ ส่วนงานรวมผล 34 การทดลองพบว่าน้ำมันมะกอกเปลี่ยนค่าไขมันในเลือดได้น้อยมาก ในแคปซูลมี 0.2 กรัม ซึ่งน้อยกว่าปริมาณในงานวิจัยหลายร้อยเท่า และฉลากไม่ได้ระบุว่าเป็นชนิดบริสุทธิ์พิเศษ
• •น้ำมันรำข้าว 109 มก. — งานของคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ให้ผู้มีไขมันสูงใช้น้ำมันรำข้าววันละ 30 มิลลิลิตรปรุงอาหาร 3 มื้อ นาน 4 สัปดาห์ (กลุ่มละ 14–15 คน) แล้วค่า LDL ลดลงมากกว่ากลุ่มที่ใช้น้ำมันถั่วเหลือง ในแคปซูลมี 109 มก. ซึ่งน้อยกว่าปริมาณในงานวิจัยหลายร้อยเท่า

ถ้าเทียบให้เห็นภาพ น้ำมันทั้ง 3 ชนิดในแคปซูลรวมกันประมาณครึ่งกรัม ขณะที่น้ำมัน 1 ช้อนชามีไขมันราว 5 กรัม แคปซูลจึงมีน้ำมันราวหนึ่งในสิบของน้ำมัน 1 ช้อนชา ไม่ได้แทนการเลือกน้ำมันทำอาหาร และไม่มีงานวิจัยของสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง ไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ทำให้ค่าไขมันในเลือดเปลี่ยนแปลง การลดไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์ในจานอาหารยังเป็นเรื่องหลักที่แนวทางเวชปฏิบัติแนะนำ

ข้อควรระวัง ฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร วิตามินอีขนาดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น วาร์ฟาริน หรือยาต้านเกล็ดเลือด เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากขนาดหลายร้อยมิลลิกรัมขึ้นไป แต่ผู้ใช้ยากลุ่มนี้ควรแจ้งแพทย์ก่อนเริ่มผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด ส่วนแอล-อาร์จินีน ในงานวิจัย VINTAGE MI ผู้ป่วยหลังกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันที่ได้อาร์จินีนวันละ 9 กรัม พบผู้เสียชีวิต 6 รายเทียบกับ 0 รายในกลุ่มยาหลอก จนต้องยุติการศึกษาก่อนกำหนด ผู้ที่เคยหัวใจวายจึงควรปรึกษาแพทย์ก่อน

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที