ลูกคนเดียวดูแลพ่อแม่ป่วย วางแผนอย่างไรไม่ให้พังทั้งงานและใจ

คำตอบสั้น: ลูกคนเดียวที่ดูแลพ่อแม่ป่วยไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างคนเดียว สิ่งที่ช่วยให้ไปได้ยาวคือประเมินว่าพ่อแม่ต้องการความช่วยเหลือเรื่องอะไรจริง ๆ แบ่งงานให้คนรอบตัวและบริการในชุมชน คุยกับที่ทำงานตั้งแต่เนิ่น ๆ วางแผนการเงินระยะยาว และจัดเวลาพักของตัวเองให้เป็นเรื่องปกติ องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่าผู้ดูแลในครอบครัวของผู้ป่วยสมองเสื่อมดูแลเฉลี่ยวันละ 5 ชั่วโมง และแนะนำให้ผู้ดูแลขอความช่วยเหลือจากครอบครัว เพื่อน และผู้เชี่ยวชาญ และพักอย่างสม่ำเสมอ ถ้าเริ่มหมดไฟ ให้คุยกับแพทย์ และถ้ามีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •เริ่มจากประเมินความต้องการจริง ว่าพ่อแม่ทำอะไรได้เอง และต้องช่วยเรื่องไหน
• •ลูกคนเดียวไม่ได้แปลว่าต้องดูแลคนเดียว แบ่งงานให้ญาติ เพื่อนบ้าน อสม. และบริการในชุมชน
• •คุยกับที่ทำงานก่อนถึงจุดวิกฤต เรื่องเวลาและการลา ตามระเบียบของที่ทำงาน
• •วางแผนการเงินระยะยาว และเรื่องเอกสารสำคัญขณะพ่อแม่ยังตัดสินใจได้
• •รู้จักสัญญาณหมดไฟ เช่น เหนื่อยล้า นอนไม่หลับ หงุดหงิด ถอนตัวจากเพื่อน
• •เวลาพักเป็นส่วนหนึ่งของแผน ไม่ใช่สิ่งฟุ่มเฟือย

ประเมินความต้องการการดูแลของพ่อแม่จริง ๆ

ก่อนลาออกจากงานหรือย้ายบ้าน ให้นั่งลงทำรายการว่าพ่อแม่ทำอะไรได้เอง ทำได้แต่ต้องมีคนดู และทำเองไม่ได้แล้ว แนวทางเวชปฏิบัติภาวะสมองเสื่อม พ.ศ. 2563 ของสถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ ระบุว่าในผู้ป่วยสมองเสื่อม กิจวัตรที่ต้องใช้อุปกรณ์ เช่น ใช้โทรศัพท์ ทำอาหาร จัดการเงิน จัดยา มักเสียตั้งแต่ระยะแรก ส่วนกิจวัตรพื้นฐาน เช่น อาบน้ำ แต่งตัว ขับถ่าย มักเสียในระยะท้าย ใช้เป็นกรอบคิดได้แม้พ่อแม่ป่วยด้วยโรคอื่น

ตัวอย่างรายการที่ควรเช็ก

• •ยา: กินเองถูกไหม ลืมหรือกินซ้ำหรือเปล่า อ่านเพิ่มที่ ผู้สูงอายุลืมกินยา กินซ้ำ จัดยาอย่างไรให้ปลอดภัย
• •อาหาร: ทำกินเองได้ไหม เปิดเตาแล้วลืมหรือไม่
• •เงิน: จ่ายบิลได้ไหม เสี่ยงถูกหลอกโอนเงินไหม
• •การเดินทางและนัดหมอ: ไปเองได้ไหม ยังขับรถปลอดภัยหรือไม่ อ่านเพิ่มที่ ผู้สูงอายุขับรถได้ไหม
• •ความปลอดภัย: ล้มบ่อยไหม เคยหลงทางไหม อยู่บ้านคนเดียวได้แค่ไหน อ่านเพิ่มที่ ผู้สูงอายุอยู่บ้านคนเดียว
• •การดูแลตัวเอง: อาบน้ำ แต่งตัว เข้าห้องน้ำ

ถ้าความสามารถเปลี่ยนเร็ว หรือพ่อแม่เริ่มหลงลืม และยังไม่เคยตรวจ ให้พาไปพบแพทย์ เพราะแนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่าราวร้อยละ 9 ของผู้ป่วยสมองเสื่อมมีสาเหตุที่อาจแก้ไขได้ การรู้การวินิจฉัยยังช่วยให้วางแผนการดูแลได้ตรงกับโรค

ทบทวนเป็นระยะ

ความต้องการเปลี่ยนไปตามโรค ควรทบทวนรายการนี้ทุกครั้งที่มีเหตุเปลี่ยน เช่น หลังนอนโรงพยาบาล หลังหกล้ม หรือเมื่อแพทย์ปรับยา

แบ่งงานกับญาติ เพื่อนบ้าน อสม. และบริการชุมชน

ลูกคนเดียวมักรู้สึกว่า "ไม่มีใครช่วย" แต่ถ้าแตกงานเป็นชิ้นเล็ก ๆ จะพบว่ามีคนช่วยได้มากกว่าที่คิด สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐ (Alzheimer's Association) แนะนำให้ใช้ปฏิทินทีมดูแลเพื่อแบ่งความรับผิดชอบกับครอบครัวหรือเพื่อน

• •ญาติห่าง ๆ: ลูกพี่ลูกน้อง น้าป้า อาจรับผิดชอบเรื่องเดียว เช่น พาไปหาหมอเดือนละครั้ง หรือโทรคุยกับพ่อแม่ทุกเย็น
• •เพื่อนบ้าน: ขอให้ช่วยดูว่าไฟบ้านเปิดปิดปกติ หรือโทรบอกถ้าเห็นพ่อแม่เดินออกไปคนเดียว
• •เพื่อนของพ่อแม่และวัด: ชวนไปทำบุญหรือกิจกรรมที่คุ้นเคย
• •อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ใกล้บ้าน: สอบถามว่าในพื้นที่มีบริการเยี่ยมบ้านหรือดูแลผู้สูงอายุอะไรบ้าง เพราะบริการแต่ละพื้นที่ต่างกัน
• •บริการรับดูแลรายวัน (day care) หรือดูแลชั่วคราว: แนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่าการช่วยผู้ดูแลรวมถึงการดูแลชั่วคราวเพื่อให้ผู้ดูแลได้พัก (respite care) และศูนย์ดูแลกลางวัน (day care) อ่านเพิ่มที่ Day care ผู้สูงอายุคืออะไร
• •ผู้ช่วยดูแลที่จ้าง: แนวทางเวชปฏิบัติไทยกล่าวถึงหลักสูตรผู้ดูแลผู้สูงอายุ เช่น หลักสูตร 70 ชั่วโมงและ 420 ชั่วโมงของกรมอนามัย และนักบริบาลผู้สูงอายุ 120 ชั่วโมงของกระทรวงสาธารณสุข ใช้เป็นคำถามตอนสัมภาษณ์ได้ อ่านเพิ่มที่ จ้างผู้ดูแลผู้สูงอายุ

ถ้าวันหนึ่งการดูแลที่บ้านเกินกำลัง การพิจารณาศูนย์ดูแลไม่ใช่การทอดทิ้ง อ่านวิธีเลือกที่ เลือกศูนย์ดูแลผู้สูงอายุอย่างไร

คุยกับที่ทำงานเรื่องเวลาและการลา

หลายคนเก็บไว้จนไม่ไหวแล้วลาออกทันที ซึ่งกระทบการเงินระยะยาวทั้งของตัวเองและของพ่อแม่ ทางที่ดีคือคุยตั้งแต่เนิ่น ๆ

• •ศึกษาระเบียบของที่ทำงาน เรื่องวันลา การลาโดยไม่รับค่าจ้าง การทำงานจากบ้าน หรือการปรับเวลาเข้าออก กับฝ่ายบุคคล
• •บอกหัวหน้าตรง ๆ แต่พอดี ว่ากำลังดูแลพ่อแม่ป่วย และเสนอทางออกที่งานยังเดินได้
• •วางนัดหมอของพ่อแม่ล่วงหน้า ให้ตรงกับวันที่สะดวก
• •มีแผนสำรอง ว่าถ้าพ่อแม่ป่วยกะทันหัน ใครไปแทนได้บ้าง

บทความนี้ไม่ได้ตรวจสอบสิทธิการลาตามกฎหมายแรงงานไทยกับแหล่งทางการ จึงไม่ระบุรายละเอียด ถ้าสงสัยเรื่องสิทธิตามกฎหมาย ให้สอบถามหน่วยงานด้านแรงงานหรือปรึกษานักกฎหมาย

วางแผนการเงินระยะยาวของการดูแล

การดูแลพ่อแม่ป่วยเรื้อรังมักยาวเป็นปี สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐระบุว่าระยะกลางของอัลไซเมอร์มักกินเวลานานกว่าระยะอื่นและอาจยาวหลายปี และระยะต้นเป็นเวลาที่เหมาะในการวางแผนเรื่องกฎหมาย การเงิน และการดูแลระยะท้าย สิ่งที่ควรทำ

• •ทำรายการค่าใช้จ่ายที่มีอยู่และที่อาจเพิ่มขึ้น เช่น ค่ายา ค่าเดินทางไปโรงพยาบาล ผ้าอ้อม ค่าจ้างผู้ช่วย การปรับบ้าน
• •ตรวจสอบสิทธิการรักษาของพ่อแม่ เช่น บัตรทอง ประกันสังคม หรือสิทธิข้าราชการ ว่าครอบคลุมอะไร โดยสอบถามโรงพยาบาลที่ใช้สิทธิ
• •รวบรวมเอกสารสำคัญ บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน สมุดบัญชี กรมธรรม์ โฉนด ไว้ในที่เดียว
• •คุยกับพ่อแม่เรื่องความต้องการ ขณะที่ยังตัดสินใจได้ แนวทางเวชปฏิบัติไทยแนะนำให้ผู้ป่วยสมองเสื่อมระยะแรกตัดสินใจเรื่องทรัพย์สิน พินัยกรรม และการรักษาในอนาคต
• •แยกเงินของพ่อแม่กับของตัวเองให้ชัด และจดบันทึกรายรับรายจ่าย ป้องกันความเข้าใจผิดในครอบครัวภายหลัง
• •เรื่องกฎหมาย เช่น การจัดการทรัพย์สินเมื่อพ่อแม่ตัดสินใจเองไม่ได้ แนวทางเวชปฏิบัติไทยกล่าวถึงการให้ศาลตั้งผู้พิทักษ์หรือผู้อนุบาล ให้ปรึกษานักกฎหมาย อ่านเพิ่มที่ พ่อแม่สมองเสื่อม ทำนิติกรรมได้ไหม และ พ่อแม่เริ่มหลงลืม ทำพินัยกรรมได้ไหม

อย่าลืมการเงินของตัวเอง การหยุดออมทั้งหมดเพื่อดูแลพ่อแม่อาจทำให้ตัวเองลำบากเมื่อถึงวัยเกษียณ ถ้าทำได้ ให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการเงิน

สัญญาณว่าผู้ดูแลเริ่มหมดไฟ

อาจารย์แพทย์ ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ระบุว่าผู้ดูแลที่เป็นลูกหลานเครียดมากกว่าผู้ดูแลทั่วไป สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐระบุสัญญาณความเครียดของผู้ดูแล เช่น

• •ปฏิเสธความจริง ว่าโรคกำลังดำเนินไป
• •โกรธ ผู้ป่วย หรือหงุดหงิดที่ทำสิ่งเดิมไม่ได้
• •ถอนตัวจากเพื่อนและกิจกรรม ที่เคยทำแล้วสบายใจ
• •กังวลเรื่องอนาคต
• •ซึมเศร้า จนรับมือไม่ไหว
• •เหนื่อยล้า จนทำงานประจำวันแทบไม่ได้
• •นอนไม่หลับ เพราะห่วงสารพัดเรื่อง
• •หงุดหงิดง่าย
• •สมาธิไม่ดี ลืมนัดของตัวเอง
• •ปัญหาสุขภาพ กายและใจเริ่มทรุด

สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐแนะนำว่าถ้ามีสัญญาณเหล่านี้เป็นประจำ ให้หาเวลาคุยกับแพทย์ เพราะการปล่อยไว้ทำให้สุขภาพกายและใจแย่ลง และระบุว่าภาวะซึมเศร้าต่างจากความเครียด วิธีจัดการอ่านต่อที่ ผู้ดูแลหมดไฟ

ถ้ามีความคิดทำร้ายตัวเอง หรือรู้สึกว่าอยู่ต่อไม่ไหว ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ (ฟรี 24 ชั่วโมง) ถ้าเริ่มรู้สึกว่าอาจทำร้ายพ่อแม่หรือควบคุมอารมณ์ไม่ได้ ให้ออกจากสถานการณ์ หาคนมาช่วยรับช่วง และขอความช่วยเหลือทันที

เวลาพักของผู้ดูแลจัดอย่างไร

WHO แนะนำให้ผู้ดูแลพักอย่างสม่ำเสมอ ดูแลตัวเอง และลองเทคนิคจัดการความเครียด สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐแนะนำให้จัดเวลาให้ตัวเองผ่านการดูแลชั่วคราว ซึ่งให้ผู้ดูแลได้พักขณะที่ผู้ป่วยยังได้รับการดูแลในที่ปลอดภัย ใช้เวลานั้นพบเพื่อน ทำธุระ ไปหาหมอของตัวเอง หรือออกกำลังกาย

ไอเดียที่ทำได้จริง

• •พักสั้นทุกวัน: 20–30 นาทีที่ไม่ต้องรับผิดชอบใคร เช่น เดินรอบหมู่บ้านขณะญาติหรือเพื่อนบ้านนั่งเป็นเพื่อนพ่อแม่
• •พักยาวทุกสัปดาห์: ครึ่งวันที่มีคนมารับช่วง หรือพ่อแม่ไปศูนย์ดูแลกลางวัน
• •พักใหญ่เป็นครั้งคราว: หาคนดูแลแทนหลายวัน
• •ดูแลสุขภาพตัวเอง: อาจารย์แพทย์ ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล แนะนำให้ผู้ดูแลได้ความรู้ มีช่วงพัก พูดคุยกับผู้อื่น และตรวจสุขภาพประจำปี สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐแนะนำให้กินอาหารดี ออกกำลัง และพักผ่อนให้พอ
• •หาคนคุยด้วย: แนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่าการช่วยผู้ดูแลรวมถึงกลุ่มให้ความรู้และกำลังใจ ลองถามโรงพยาบาลที่พ่อแม่รักษาว่ามีกลุ่มผู้ดูแลหรือไม่

ความรู้สึกผิดที่ได้พักเป็นเรื่องปกติ แต่ผู้ดูแลที่หมดแรงจะดูแลได้ไม่ดี การพักจึงเป็นการดูแลพ่อแม่ทางอ้อม

เมื่อพ่อแม่มีอาการฉุกเฉิน

ลูกคนเดียวควรติดเบอร์ 1669 และเบอร์ญาติที่ช่วยได้ไว้ข้างโทรศัพท์และในมือถือ ถ้าพ่อแม่มีอาการข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •สับสนหรือพฤติกรรมเปลี่ยนขึ้นมาทันที ซึมลง ปลุกยาก
• •ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีกทันที
• •เจ็บแน่นหน้าอก หายใจลำบาก
• •หกล้มศีรษะกระแทกแล้วมีอาการผิดปกติ หรือหมดสติ

เรื่องเข้าใจผิดที่พบบ่อย

"ลูกคนเดียวต้องลาออกมาดูแลเองถึงจะเป็นลูกที่ดี" การดูแลมีหลายรูปแบบ การทำงานต่อและจัดคนช่วยอาจทำให้ดูแลได้นานกว่า

"ขอความช่วยเหลือคือความล้มเหลว" WHO แนะนำให้ผู้ดูแลขอความช่วยเหลือจากครอบครัว เพื่อน และผู้เชี่ยวชาญ

"เดี๋ยวค่อยคุยเรื่องเงินและเอกสาร" ช่วงที่พ่อแม่ยังตัดสินใจได้คือช่วงที่เหมาะ ถ้ารอจนตัดสินใจไม่ได้ เรื่องกฎหมายจะซับซ้อนขึ้น

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เม็มโมร่า (MEMORA)

เม็มโมร่า (MEMORA) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0069 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากระบุรับประทานวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: เห็ดหัวลิง (Lion's Mane) 250 มก. · สารสกัดพรมมิ (Brahmi) 150 มก. · โคลีน ไบทาร์เทรต (99%) 90 มก. (เทียบเป็นตัวโคลีนราว 37 มก. ต่อวัน คำนวณ) · สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. · ไพริดอกซิน ไฮโดรคลอไรด์ 2 มก. (เทียบเป็นวิตามินบี 6 ราว 1.65 มก. คำนวณ) · ส่วนอื่น ได้แก่ เปลือกแคปซูลเจลาติน สี INS171 (ไทเทเนียมไดออกไซด์) INS551 INS470ii และมอลโตเด็กซ์ตริน

คำเตือนบนฉลาก: อาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่

สำหรับลูกที่ดูแลพ่อแม่อยู่คนเดียว: ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยความจำของพ่อแม่ ลดภาระการดูแล หรือช่วยความเครียดของผู้ดูแล ถ้าพ่อแม่ใช้ยาหลายชนิด ให้แพทย์หรือเภสัชกรทบทวนก่อนเพิ่มผลิตภัณฑ์ใด ๆ และผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมอยู่ห้ามหยุดหรือปรับยาเอง

หลักฐานของแต่ละส่วนประกอบ เทียบปริมาณที่ใช้ในงานวิจัยกับปริมาณในแคปซูล

• •เห็ดหัวลิง 250 มก. — งานในผู้มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย 30 คนใช้วันละ 3 กรัม (มากกว่าในแคปซูล 12 เท่า คำนวณ) และคะแนนลดลงอย่างมีนัยสำคัญหลังหยุด 4 สัปดาห์ ฉลากไม่ระบุว่าเป็นดอกเห็ด เส้นใย หรือสารสกัด และมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •สารสกัดพรมมิ 150 มก. — งานในผู้ใหญ่สุขภาพดีที่พบผลเล็กบางด้าน เช่น การจำแบบนึกเอง ใช้สารสกัดมาตรฐานวันละ 300 มก. นาน 12 สัปดาห์ (2 เท่า คำนวณ) ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ งานทบทวนพบว่าไม่ต่างจากยาหลอก โดยหลักฐานมีความเชื่อมั่นต่ำมาก ฉลากไม่ระบุปริมาณสารบาโคไซด์ และอาจทำให้ท้องไส้ไม่สบาย
• •โคลีนราว 37 มก. ต่อวัน (คำนวณ) — ราว 7–9% ของปริมาณที่ผู้ใหญ่ควรได้รับต่อวัน (คำนวณ) งานทดลองให้โคลีนเสริมขนาดสูงกว่านี้มาก ไม่พบผลต่อความจำ
• •สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. — งาน GEM ในผู้สูงอายุ 3,069 คน ใช้วันละ 240 มก. (4.8 เท่า คำนวณ) ไม่ลดการเกิดสมองเสื่อมและไม่ชะลอความจำถดถอย งานทบทวน Cochrane สรุปว่าหลักฐานไม่สอดคล้องและเชื่อถือไม่ได้ ใบแปะก๊วยเป็นที่มาของคำเตือนเรื่องเลือดแข็งตัวช้า
• •วิตามินบี 6 (จากไพริดอกซิน HCl 2 มก.) ราว 1.65 มก. (คำนวณ) — ใกล้เคียงปริมาณที่ผู้สูงอายุควรได้รับต่อวัน งาน VITACOG ใช้บี 6 วันละ 20 มก. ร่วมกับโฟลิกและบี 12 ซึ่งแคปซูลนี้ไม่มี และงานรวมราว 22,000 คนพบว่าวิตามินบีไม่ช่วยการทำงานด้านความคิด

ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และผลิตภัณฑ์นี้ไม่ได้มีไว้เพื่อป้องกัน ชะลอ หรือรักษาภาวะสมองเสื่อม

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (เช่น วาร์ฟาริน) ยาต้านเกล็ดเลือด (เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล) ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด ผู้มีเลือดออกง่าย หรือจะผ่าตัดหรือทำฟัน: ฉลากเตือนว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาสมองเสื่อม (โดเนพีซิล ริวาสติกมีน กาแลนตามีน เมมานทีน): ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง ยังไม่มีงานในคนเรื่องการใช้ร่วมกับพรมมิ ต้องแจ้งแพทย์ก่อน
• •ผู้เป็นลมชักหรือใช้ยากันชัก: ใบแปะก๊วยมีรายงานการชัก ต้องปรึกษาแพทย์
• •ผู้ป่วยพาร์กินสันที่ใช้ยาเลโวโดปา ผู้เป็นโรคไทรอยด์ หรือใช้ยาหลายชนิด: แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
• •ผู้แพ้เห็ดหรือมีประวัติแพ้อาหารและสมุนไพร: เห็ดหัวลิงมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •ผู้ที่กินวิตามินรวมหรือบีรวมอยู่แล้ว: ให้นับวิตามินบี 6 จากทุกแหล่งรวมกัน
• •ผู้ป่วยที่ลืมว่ากินอะไรไปแล้ว: ให้ผู้ดูแลเป็นคนจัดยาและอาหารเสริมทุกชนิด และนำรายการทั้งหมดไปให้แพทย์หรือเภสัชกรดู

ผลิตภัณฑ์นี้มีสารสกัดใบแปะก๊วย ฉลากระบุว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ผู้ที่จะผ่าตัด ผู้มีประวัติชัก และผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมหรือยาประจำตัวอื่น ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาภาวะสมองเสื่อม

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเม็มโมร่าทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาสมองเสื่อม ยาพาร์กินสัน และยาจิตเวช แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจหาสาเหตุของอาการหลงลืมหรือพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ สับสนหรือพฤติกรรมเปลี่ยนขึ้นมาทันที ซึมลงปลุกยาก หมดสติแม้ชั่วครู่ แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีกทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด เดินเซทรงตัวไม่ได้ ชัก เจ็บแน่นหน้าอก หรือหกล้มศีรษะกระแทกแล้วมีอาการผิดปกติ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 · หากมีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ (ฟรี 24 ชั่วโมง)