ผู้สูงอายุขับรถได้ไหม สัญญาณที่บอกว่าควรหยุดขับ

คำตอบสั้น: ผู้สูงอายุหลายคนยังขับรถได้ปลอดภัย ตัวตัดสินไม่ใช่อายุอย่างเดียว แต่คือความสามารถในการขับ ซึ่งอาจลดลงจากสายตา การได้ยิน ยาบางชนิด และโดยเฉพาะภาวะสมองเสื่อม สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐ (Alzheimer's Association) ระบุว่าผู้ที่เป็นอัลไซเมอร์จะถึงจุดที่ขับรถไม่ได้ในวันหนึ่ง เพราะการขับต้องตอบสนองเร็ว สารานุกรมการแพทย์ MedlinePlus ของสหรัฐแนะนำว่าผู้มีอาการสมองเสื่อมควรได้รับการทดสอบการขับเป็นระยะ และแม้ผ่านก็ควรทดสอบซ้ำใน 6 เดือน สัญญาณที่บอกว่าควรหยุดขับ เช่น หลงทางในเส้นทางคุ้นเคย ไม่สังเกตป้ายจราจร รถมีรอยครูดหรือบุบใหม่ ส่วนข้อกำหนดใบขับขี่ของไทย ให้สอบถามกรมการขนส่งทางบกโดยตรง

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •อายุมากไม่ได้แปลว่าต้องเลิกขับ แต่ต้องดูความสามารถจริง
• •สัญญาณอันตราย: หลงในเส้นทางคุ้น ตอบสนองช้า ขับช้าผิดปกติหรือจอดโดยไม่มีเหตุ ไม่สังเกตป้าย เบียดเลน รถมีรอยครูดหรือบุบ จอดรถลำบาก
• •สมองเสื่อม สายตา การได้ยิน และยาบางชนิด กระทบการขับได้
• •ผู้ที่เป็นสมองเสื่อมควรทดสอบการขับเป็นระยะ ตามที่ MedlinePlus แนะนำ
• •คุยเรื่องเลิกขับล่วงหน้า ด้วยความเห็นใจ และให้แพทย์ช่วยพูด
• •เตรียมทางเลือกการเดินทาง ก่อนเก็บกุญแจ

อายุอย่างเดียวไม่ใช่ตัวตัดสิน

การขับรถเกี่ยวกับหลายทักษะพร้อมกัน มองเห็น ได้ยิน ตัดสินใจเร็ว จำเส้นทาง และควบคุมร่างกาย คนอายุ 75 ปีที่สุขภาพดีอาจขับปลอดภัยกว่าคนอายุ 60 ปีที่เริ่มมีปัญหาความจำ ดังนั้นคำถามที่ควรถามไม่ใช่ "พ่ออายุเท่าไรแล้ว" แต่คือ "ช่วงนี้พ่อขับรถเป็นอย่างไร"

สำหรับผู้ที่เป็นสมองเสื่อม สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐระบุว่าตั้งแต่ระยะแรก ๆ ผู้ป่วยอาจเริ่มลำบากกับงานซับซ้อนอย่างการขับรถ แนวทางเวชปฏิบัติภาวะสมองเสื่อม พ.ศ. 2563 ของสถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ ก็ระบุให้ประเมินความปลอดภัยในการขับรถเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลผู้ป่วย

สัญญาณเตือนว่าการขับเริ่มไม่ปลอดภัย

สัญญาณที่เห็นได้ก่อนเกิดปัญหาบนถนน

MedlinePlus ระบุว่าแม้ยังไม่เห็นปัญหาการขับ ให้สังเกตสัญญาณที่บอกว่าอาจขับได้ไม่ปลอดภัย เช่น

• •ลืมเรื่องที่เพิ่งเกิด
• •อารมณ์แปรปรวน หรือโกรธง่ายขึ้น
• •ทำหลายอย่างพร้อมกันไม่ได้
• •กะระยะลำบาก
• •ตัดสินใจและแก้ปัญหาลำบาก
• •สับสนง่ายขึ้น

สัญญาณว่าการขับเริ่มอันตราย

MedlinePlus และสมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐระบุสัญญาณที่ครอบครัวสังเกตได้ เช่น

• •หลงทางในเส้นทางที่คุ้นเคย หรือลืมว่ากำลังจะขับไปไหนระหว่างทาง
• •กลับจากเส้นทางประจำช้ากว่าปกติ
• •ตอบสนองช้าลงบนถนน ตัดสินใจช้าหรือผิด
• •ขับช้าเกินไป หรือหยุดรถโดยไม่มีเหตุ หรือใช้ความเร็วไม่เหมาะ
• •ไม่สังเกตหรือไม่ทำตามป้ายจราจร
• •ขับเสี่ยง หรือเบียดออกนอกเลน
• •หงุดหงิด โกรธ หรือสับสนขณะขับ
• •ชนขอบทาง ผิดพลาดที่ทางแยก
• •สับสนแป้นเบรกกับคันเร่ง
• •รถมีรอยครูดหรือบุบใหม่ และจอดรถลำบาก

วิธีที่ใช้ได้ในบ้านไทย คือนั่งไปด้วยในเส้นทางประจำ เช่น ไปตลาดหรือไปวัด แล้วสังเกตเงียบ ๆ และเดินดูรอบรถเป็นระยะ ว่ามีรอยใหม่ที่พ่อแม่เล่าไม่ได้ว่าเกิดจากอะไรหรือไม่

สายตา การได้ยิน ยา และสมองเสื่อม กระทบการขับอย่างไร

สายตา

การขับรถต้องอาศัยการมองเห็นป้าย คนข้ามถนน และระยะรถคันหน้า ผู้สูงอายุควรตรวจตาเป็นประจำ ตามที่ MedlinePlus แนะนำในเรื่องการดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันการล้ม ปัญหาที่พบบ่อยในวัยนี้อย่างต้อกระจกมักค่อย ๆ เป็นจนเจ้าตัวไม่รู้ อ่านอาการที่ควรสังเกตได้ที่ อาการต้อกระจกระยะแรก

การได้ยิน

การได้ยินแตรรถ เสียงไซเรน หรือเสียงมอเตอร์ไซค์ที่แซงมาเป็นส่วนหนึ่งของความปลอดภัย ถ้าครอบครัวเริ่มต้องพูดซ้ำบ่อย หรือเปิดทีวีดังขึ้น ควรพาไปตรวจการได้ยิน อ่านเพิ่มที่ หูตึงในผู้สูงอายุ

ยา

MedlinePlus ระบุไว้ในหัวข้อการหกล้มว่ายาบางชนิดทำให้รู้สึกเวียนศีรษะ สับสน หรือเชื่องช้า ซึ่งอาการเหล่านี้ย่อมเป็นอันตรายเมื่อขับรถด้วย ถ้าพ่อแม่ใช้ยาหลายชนิด ยานอนหลับ ยาแก้แพ้ หรือยาคลายกังวล ให้นำยาทั้งหมดไปให้แพทย์หรือเภสัชกรทบทวน และถามตรง ๆ ว่ายาตัวไหนมีผลต่อการขับ ห้ามหยุดหรือลดยาเอง อ่านเพิ่มที่ ยาที่ควรระวังในผู้สูงอายุ ทำให้หลงลืมได้

สมองเสื่อม

สมองเสื่อมกระทบหลายทักษะพร้อมกัน ทั้งความจำเส้นทาง การกะระยะ การตัดสินใจ และการทำหลายอย่างพร้อมกัน ปัญหาสำคัญคือผู้ป่วยอาจไม่รู้ตัวว่าขับไม่ปลอดภัยแล้ว สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐอธิบายว่าโรคทำให้การรับรู้ตัวเองและการตัดสินใจบกพร่อง จึงยากที่ผู้ป่วยจะเข้าใจว่าการขับไม่ปลอดภัย แนวทางเวชปฏิบัติไทยก็ระบุว่าผู้ป่วยสมองเสื่อมส่วนใหญ่ไม่รู้ตัวว่ามีปัญหา

ถ้าพ่อแม่เริ่มหลงทางในเส้นทางคุ้นเคยและยังไม่เคยตรวจ ควรพาไปพบแพทย์ เพราะแนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่าราวร้อยละ 9 ของผู้ป่วยสมองเสื่อมมีสาเหตุที่อาจแก้ไขได้ อ่านเพิ่มที่ สัญญาณเตือนสมองเสื่อมที่ครอบครัวควรรู้

ผู้ป่วยอัลไซเมอร์ขับรถได้ไหม

ในระยะต้นบางคนยังขับได้ แต่ต้องประเมินเป็นระยะ MedlinePlus แนะนำว่าผู้ที่มีอาการสมองเสื่อมควรได้รับการทดสอบการขับเป็นประจำ แม้ผ่านก็ควรทดสอบซ้ำใน 6 เดือน สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐเสนอให้ประเมินการขับอย่างละเอียดโดยนักกิจกรรมบำบัดที่เชี่ยวชาญด้านการขับ ในไทยให้ถามแพทย์ที่ดูแลว่าควรประเมินอย่างไรและที่ไหน

ช่วงที่ยังขับได้ MedlinePlus แนะนำให้ตั้งขอบเขต

• •เลี่ยงถนนที่รถแน่น และช่วงเวลาที่รถติด
• •ไม่ขับตอนกลางคืน ที่มองจุดสังเกตได้ยาก
• •ขับเฉพาะเส้นทางที่คุ้นเคย

กฎหมายไทยเรื่องใบขับขี่และผู้สูงอายุ

คำถามนี้มีคนค้นมาก เช่น มีกฎหมายห้ามผู้สูงอายุขับรถไหม หรือต้องติดสติกเกอร์อะไรหรือเปล่า บทความนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบข้อกำหนดล่าสุดกับแหล่งทางการ จึงไม่ระบุรายละเอียด เพื่อไม่ให้ข้อมูลผิด ให้สอบถามกรมการขนส่งทางบกหรือสำนักงานขนส่งใกล้บ้านโดยตรง เรื่องเอกสาร ใบรับรองแพทย์ และการต่ออายุใบขับขี่

สิ่งที่สำคัญกว่าการมีใบขับขี่คือขับได้ปลอดภัยจริงหรือไม่ แม้ใบขับขี่ยังไม่หมดอายุ ถ้าแพทย์ประเมินว่าไม่ปลอดภัย ก็ควรหยุดขับ แนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่าแพทย์ควรแจ้งญาติถึงความเสี่ยงเรื่องการขับรถด้วย ถ้ามีคำถามเรื่องความรับผิดทางกฎหมายเมื่อเกิดอุบัติเหตุ ให้ปรึกษานักกฎหมาย

คุยเรื่องเลิกขับอย่างไรให้ยอมรับ

สำหรับผู้ชายไทยหลายคน รถคืออิสรภาพและศักดิ์ศรี การบอกให้เลิกขับจึงอาจทำให้รู้สึกถูกยึดชีวิต MedlinePlus ระบุว่าผู้ป่วยบางคนโล่งใจที่ได้เลิกขับ แต่บางคนรู้สึกเหมือนถูกยึดความเป็นอิสระและคัดค้าน สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐแนะนำแนวทางดังนี้

• •วางแผนคุยล่วงหน้า ก่อนที่จะเป็นปัญหา และคุยด้วยความเห็นใจ
• •ยอมรับความรู้สึก และพยายามรักษาความเป็นอิสระเท่าที่ปลอดภัย
• •เน้นด้านบวกและเสนอทางเลือก เช่น "ต่อไปหนูขับให้ พ่อจะได้นั่งชมวิว"
• •ให้แพทย์ช่วยแนะนำไม่ให้ขับ การให้แพทย์ร่วมคุยกับครอบครัวอาจได้ผลกว่าพยายามโน้มน้าวเอง และอาจขอให้แพทย์เขียนเป็นหนังสือไว้ใช้เตือนความจำ
• •ให้ผู้ใหญ่ในบ้านที่พ่อแม่นับถือช่วยพูด
• •เข้าใจว่าอาจต้องคุยหลายครั้ง และเตรียมใจว่าผู้ป่วยอาจโกรธ
• •ถ้าคุยไม่สำเร็จ อย่าโทษตัวเอง เพราะโรคทำให้การรับรู้และการตัดสินใจบกพร่อง
• •ในระยะต้น อาจชวนผู้ป่วยตกลงล่วงหน้าว่าเมื่อถึงเวลาจะยอมให้ครอบครัวช่วยให้หยุดขับ

เมื่อจำเป็นต้องหยุดจริง

สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐระบุว่าเป็นทางเลือกสุดท้าย อาจเก็บกุญแจรถ ทำให้รถสตาร์ตไม่ได้ หรือพิจารณาขายรถ MedlinePlus แนะนำให้เก็บกุญแจไว้ในที่ที่ผู้ป่วยไม่รู้หรือเข้าไม่ถึง แนวทางเวชปฏิบัติไทยก็แนะนำให้เก็บกุญแจรถให้พ้นสายตาเมื่อขับไม่ปลอดภัย ทุกครั้งที่ทำเช่นนี้ ต้องมีทางเลือกการเดินทางที่ปลอดภัยและเชื่อถือได้ให้ทันที

อย่าลืมว่าผู้ป่วยที่เลิกขับแล้วอาจลืมว่าตัวเองไม่ควรขับ สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐจึงแนะนำให้เก็บกุญแจรถ เพราะผู้ป่วยอาจออกจากบ้านด้วยรถ ไม่ใช่แค่เดิน อ่านเพิ่มที่ ผู้สูงอายุชอบออกจากบ้าน หลงทาง

ทางเลือกการเดินทางหลังเลิกขับ

MedlinePlus แนะนำให้ผู้ดูแลลดความจำเป็นในการขับโดยไม่ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกโดดเดี่ยว ตัวอย่างที่ปรับใช้ในไทยได้

• •ให้ลูกหลานหรือเพื่อนผลัดกันพาไป ตลาด วัด นัดหมอ
• •ใช้รถโดยสาร แท็กซี่ หรือรถรับจ้างผ่านแอป พร้อมให้คนไปด้วยถ้าผู้ป่วยหลงทางง่าย
• •สั่งของ อาหาร หรือยามาส่งที่บ้าน
• •เรียกช่างตัดผมมาที่บ้าน ตามที่ MedlinePlus ยกตัวอย่าง
• •ชวนญาติและเพื่อนมาเยี่ยม หรือพาออกไปข้างนอกเป็นครั้งคราว
• •สอบถามโรงพยาบาลหรือหน่วยงานท้องถิ่น ว่ามีบริการรับส่งผู้สูงอายุไปพบแพทย์หรือไม่

เป้าหมายคือให้ชีวิตยังมีที่ไป มีคนพบปะ ไม่ใช่แค่เอารถออกจากชีวิต

ต้องไปโรงพยาบาลทันทีเมื่อไร

ถ้าพ่อแม่ขับรถแล้วเกิดอุบัติเหตุ หรือระหว่างขับมีอาการข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •ศีรษะกระแทก บาดเจ็บ หรือหมดสติแม้ชั่วครู่
• •สับสนขึ้นมาทันที หรือจำไม่ได้ว่าเกิดอะไรขึ้น
• •ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด แขนขาอ่อนแรงทันที
• •เจ็บแน่นหน้าอก หรือเป็นลมหมดสติ

เรื่องเข้าใจผิดที่พบบ่อย

"ขับมาสี่สิบปีไม่เคยชน แปลว่ายังขับได้" ประสบการณ์ช่วยได้ แต่ถ้าความจำและการตัดสินใจเปลี่ยน ทักษะเดิมก็อาจไม่พอ

"ขับแค่ใกล้ ๆ ไม่เป็นไร" สัญญาณสำคัญอย่างหนึ่งคือการหลงทางในเส้นทางคุ้นเคย การขับใกล้บ้านจึงไม่ได้ปลอดภัยเสมอ

"ผ่านการทดสอบครั้งเดียวแล้วจบ" MedlinePlus แนะนำให้ผู้มีอาการสมองเสื่อมทดสอบซ้ำแม้ผ่านแล้ว

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เม็มโมร่า (MEMORA)

เม็มโมร่า (MEMORA) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0069 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากระบุรับประทานวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: เห็ดหัวลิง (Lion's Mane) 250 มก. · สารสกัดพรมมิ (Brahmi) 150 มก. · โคลีน ไบทาร์เทรต (99%) 90 มก. (เทียบเป็นตัวโคลีนราว 37 มก. ต่อวัน คำนวณ) · สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. · ไพริดอกซิน ไฮโดรคลอไรด์ 2 มก. (เทียบเป็นวิตามินบี 6 ราว 1.65 มก. คำนวณ) · ส่วนอื่น ได้แก่ เปลือกแคปซูลเจลาติน สี INS171 (ไทเทเนียมไดออกไซด์) INS551 INS470ii และมอลโตเด็กซ์ตริน

คำเตือนบนฉลาก: อาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่

สำหรับครอบครัวที่กังวลเรื่องพ่อแม่ขับรถ: ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยความจำ ช่วยการตัดสินใจ หรือทำให้ขับรถได้ปลอดภัยขึ้น การตัดสินใจเรื่องการขับควรมาจากการประเมินของแพทย์ ผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมอยู่ห้ามหยุดหรือปรับยาเอง

หลักฐานของแต่ละส่วนประกอบ เทียบปริมาณที่ใช้ในงานวิจัยกับปริมาณในแคปซูล

• •เห็ดหัวลิง 250 มก. — งานในผู้มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย 30 คนใช้วันละ 3 กรัม (มากกว่าในแคปซูล 12 เท่า คำนวณ) และคะแนนลดลงอย่างมีนัยสำคัญหลังหยุด 4 สัปดาห์ ฉลากไม่ระบุว่าเป็นดอกเห็ด เส้นใย หรือสารสกัด และมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •สารสกัดพรมมิ 150 มก. — งานในผู้ใหญ่สุขภาพดีที่พบผลเล็กบางด้าน เช่น การจำแบบนึกเอง ใช้สารสกัดมาตรฐานวันละ 300 มก. นาน 12 สัปดาห์ (2 เท่า คำนวณ) ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ งานทบทวนพบว่าไม่ต่างจากยาหลอก โดยหลักฐานมีความเชื่อมั่นต่ำมาก ฉลากไม่ระบุปริมาณสารบาโคไซด์ และอาจทำให้ท้องไส้ไม่สบาย
• •โคลีนราว 37 มก. ต่อวัน (คำนวณ) — ราว 7–9% ของปริมาณที่ผู้ใหญ่ควรได้รับต่อวัน (คำนวณ) งานทดลองให้โคลีนเสริมขนาดสูงกว่านี้มาก ไม่พบผลต่อความจำ
• •สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. — งาน GEM ในผู้สูงอายุ 3,069 คน ใช้วันละ 240 มก. (4.8 เท่า คำนวณ) ไม่ลดการเกิดสมองเสื่อมและไม่ชะลอความจำถดถอย งานทบทวน Cochrane สรุปว่าหลักฐานไม่สอดคล้องและเชื่อถือไม่ได้ ใบแปะก๊วยเป็นที่มาของคำเตือนเรื่องเลือดแข็งตัวช้า
• •วิตามินบี 6 (จากไพริดอกซิน HCl 2 มก.) ราว 1.65 มก. (คำนวณ) — ใกล้เคียงปริมาณที่ผู้สูงอายุควรได้รับต่อวัน งาน VITACOG ใช้บี 6 วันละ 20 มก. ร่วมกับโฟลิกและบี 12 ซึ่งแคปซูลนี้ไม่มี และงานรวมราว 22,000 คนพบว่าวิตามินบีไม่ช่วยการทำงานด้านความคิด

ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และผลิตภัณฑ์นี้ไม่ได้มีไว้เพื่อป้องกัน ชะลอ หรือรักษาภาวะสมองเสื่อม

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (เช่น วาร์ฟาริน) ยาต้านเกล็ดเลือด (เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล) ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด ผู้มีเลือดออกง่าย หรือจะผ่าตัดหรือทำฟัน: ฉลากเตือนว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาสมองเสื่อม (โดเนพีซิล ริวาสติกมีน กาแลนตามีน เมมานทีน): ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง ยังไม่มีงานในคนเรื่องการใช้ร่วมกับพรมมิ ต้องแจ้งแพทย์ก่อน
• •ผู้เป็นลมชักหรือใช้ยากันชัก: ใบแปะก๊วยมีรายงานการชัก ต้องปรึกษาแพทย์
• •ผู้ป่วยพาร์กินสันที่ใช้ยาเลโวโดปา ผู้เป็นโรคไทรอยด์ หรือใช้ยาหลายชนิด: แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
• •ผู้แพ้เห็ดหรือมีประวัติแพ้อาหารและสมุนไพร: เห็ดหัวลิงมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •ผู้ที่กินวิตามินรวมหรือบีรวมอยู่แล้ว: ให้นับวิตามินบี 6 จากทุกแหล่งรวมกัน
• •ผู้ป่วยที่ลืมว่ากินอะไรไปแล้ว: ให้ผู้ดูแลเป็นคนจัดยาและอาหารเสริมทุกชนิด และนำรายการทั้งหมดไปให้แพทย์หรือเภสัชกรดู

ผลิตภัณฑ์นี้มีสารสกัดใบแปะก๊วย ฉลากระบุว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ผู้ที่จะผ่าตัด ผู้มีประวัติชัก และผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมหรือยาประจำตัวอื่น ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาภาวะสมองเสื่อม

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเม็มโมร่าทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาสมองเสื่อม ยาพาร์กินสัน และยาจิตเวช แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจหาสาเหตุของอาการหลงลืมหรือพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ สับสนหรือพฤติกรรมเปลี่ยนขึ้นมาทันที ซึมลงปลุกยาก หมดสติแม้ชั่วครู่ แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีกทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด เดินเซทรงตัวไม่ได้ ชัก เจ็บแน่นหน้าอก หรือหกล้มศีรษะกระแทกแล้วมีอาการผิดปกติ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 · หากมีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ (ฟรี 24 ชั่วโมง)