ผลข้างเคียงคีโม คลื่นไส้ แผลในปาก ดูแลตัวเองที่บ้านอย่างไร

คำตอบสั้น: ผลข้างเคียงของเคมีบำบัด (คีโม) ที่พบบ่อยคือ คลื่นไส้อาเจียน เหนื่อยล้า แผลในปาก ท้องเสียหรือท้องผูก เบื่ออาหาร และเม็ดเลือดขาวต่ำซึ่งทำให้ติดเชื้อง่าย สถาบันมะเร็งแห่งชาติสหรัฐ (NCI) ระบุว่า ยาแก้คลื่นไส้ป้องกันอาการได้ดีเมื่อกินตามเวลาที่แพทย์สั่ง ส่วนแผลในปากดูแลได้ด้วยการตรวจปากทุกวัน แปรงฟันเบา ๆ และบ้วนน้ำเกลือ ขิงมีงานวิจัยที่ใช้ร่วมกับยาแก้อาเจียน แต่ผลยังไม่สอดคล้องกันและต้องถามแพทย์ก่อน ถ้ามีไข้ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไปช่วงให้คีโม ให้ติดต่อทีมรักษาทันทีหรือไปโรงพยาบาลทันที

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •คลื่นไส้จากคีโมมักเป็น 24–48 ชั่วโมงหลังให้ยา บางคนนานถึง 7 วัน ตามข้อมูลของ NCI
• •กินยาแก้คลื่นไส้ตามเวลาที่สั่ง ไม่ต้องรอให้คลื่นไส้ก่อน ถ้ายาไม่ช่วย ให้บอกแพทย์ เพราะเปลี่ยนยาได้
• •ขิง: งานหนึ่งพบว่าลดคลื่นไส้เมื่อใช้ร่วมกับยา อีกงานไม่พบประโยชน์ NCCIH สรุปว่ายังไม่แน่ใจ ใช้ได้แค่ร่วมกับยาและต้องถามแพทย์
• •แผลในปาก: ตรวจปากทุกวัน แปรงขนนุ่มมาก บ้วนน้ำเกลือผสมเบกกิ้งโซดา เลี่ยงน้ำยาบ้วนปากที่มีแอลกอฮอล์
• •ท้องเสียเกิน 24 ชั่วโมง หรือไม่ถ่ายเลย 2–3 วัน ให้บอกแพทย์ ห้ามซื้อยาหยุดถ่ายหรือยาระบายมากินเอง
• •ไข้ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป หนาวสั่น ติดต่อทีมรักษาทันทีหรือไปโรงพยาบาลทันที ไม่กินยาลดไข้เองก่อน

ผลข้างเคียงคีโมมีอะไรบ้าง และมักเกิดช่วงไหน

ยาเคมีบำบัดออกฤทธิ์กับเซลล์ที่แบ่งตัวเร็ว จึงกระทบเซลล์ปกติที่แบ่งตัวเร็วด้วย เช่น เยื่อบุปาก เยื่อบุลำไส้ และไขกระดูกที่สร้างเม็ดเลือด ชนิดและความรุนแรงของผลข้างเคียงแตกต่างกันมากตามชนิดยา ขนาดยา และตัวผู้ป่วยเอง บางคนแทบไม่มีอาการ

ช่วงเวลาโดยประมาณตามแหล่งข้อมูลที่ตรวจแล้ว

• •คลื่นไส้อาเจียน: อาจเกิดทันทีหลังให้ยาหรือไม่กี่วันต่อมา NCI ระบุว่ามักเป็น 24–48 ชั่วโมง บางคนนานถึง 7 วัน
• •คลื่นไส้ล่วงหน้า: บางคนเริ่มคลื่นไส้ก่อนให้ยาตั้งแต่เห็นโรงพยาบาลหรือได้กลิ่นที่ทำให้นึกถึงการให้ยา NCI เรียกว่าคลื่นไส้ล่วงหน้า (anticipatory nausea)
• •เม็ดเลือดขาวต่ำ: ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐ (CDC) ระบุว่ามักเกิดระหว่างวันที่ 7–12 หลังให้ยา แต่แตกต่างกันตามชนิดยา อ่านต่อที่ เม็ดเลือดขาวต่ำจากคีโม ป้องกันการติดเชื้ออย่างไร
• •เหนื่อยล้า: NCI ระบุว่ามากกว่า 80% ของผู้ได้เคมีบำบัดหรือฉายแสงมีอาการเหนื่อยล้า อ่านต่อที่ ผู้ป่วยมะเร็งอ่อนเพลีย ดูแลอย่างไร

ถามพยาบาลตั้งแต่รอบแรกว่ายาที่ได้มักมีผลข้างเคียงอะไร และช่วงวันไหนที่ต้องระวัง แล้วจดลงสมุดพร้อมเบอร์โทรของหอผู้ป่วยหรือหน่วยเคมีบำบัด

ใช้ยาแก้คลื่นไส้อย่างไรให้ได้ผล

NCI ระบุว่า ยาแก้คลื่นไส้อาเจียน (antiemetics) ป้องกันอาการได้ดี และมักให้ก่อนเริ่มคีโม หลักใช้ยาให้ได้ผลตามคู่มือ Eating Hints ของ NCI

• •กินตามเวลาที่แพทย์สั่ง ไม่ต้องรอให้คลื่นไส้ก่อน บางคนต้องกิน 1 ชั่วโมงก่อนให้ยาแต่ละครั้ง และต่อเนื่องอีกไม่กี่วันหลังให้ยา
• •ถ้ายาที่ได้ไม่ช่วย ให้บอกแพทย์หรือพยาบาล แพทย์สามารถเปลี่ยนเป็นยาตัวอื่นได้ การทนคลื่นไส้เงียบ ๆ ทำให้กินไม่ได้และขาดน้ำ
• •จดบันทึกว่าคลื่นไส้ตอนไหน หลังกินอะไร แล้วนำไปให้ทีมรักษาดู
• •NCI ระบุว่าการฝังเข็มอาจช่วยได้ ถ้าสนใจให้ถามแพทย์ก่อน

กินอย่างไรเมื่อคลื่นไส้

• •กินมื้อเล็ก 5–6 มื้อต่อวัน อย่าปล่อยท้องว่าง เพราะหลายคนคลื่นไส้มากขึ้นเมื่อท้องว่าง
• •เลือกอาหารย่อยง่าย เช่น ข้าวต้ม ขนมปังปิ้ง กล้วย แครกเกอร์ หรืออาหารรสเปรี้ยวเล็กน้อยถ้าไม่มีแผลในปาก
• •กินอาหารอุณหภูมิห้องหรือเย็น เพราะกลิ่นน้อยกว่าอาหารร้อน
• •จิบน้ำช้า ๆ ตลอดวัน และดื่มน้อย ๆ ระหว่างมื้อ
• •นั่งพักหลังกิน ไม่นอนราบทันที ใส่เสื้อผ้าหลวมสบาย
• •เลี่ยงกลิ่นอาหารแรง ๆ ขอให้คนในบ้านทำอาหารแทน เปิดหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท

ถ้าอาเจียน NCI แนะนำให้งดกินจนหยุดอาเจียน แล้วเริ่มจิบน้ำใสทีละน้อย เมื่อดื่มน้ำใสได้โดยไม่อาเจียน จึงค่อยเปลี่ยนเป็นอาหารเหลว และอาหารอ่อนตามลำดับ ให้โทรหาแพทย์ถ้าอาเจียนรุนแรงหรือนานเกิน 1–2 วัน หรือดื่มน้ำแล้วอาเจียนออกหมด เพราะเสี่ยงขาดน้ำ วิธีกินช่วงคลื่นไส้อ่านเพิ่มที่ คลื่นไส้กินอะไรดี

ขิงช่วยคลื่นไส้จากคีโมได้แค่ไหน

ขิงเป็นสมุนไพรที่มีงานวิจัยเรื่องนี้หลายงาน แต่ผลไม่ไปทางเดียวกัน

• •งานทดลองหลายศูนย์ในผู้ป่วยมะเร็ง 576 คน ที่ได้ยาแก้อาเจียนมาตรฐานอยู่แล้ว พบว่าขิงขนาด 0.5–1.0 กรัมต่อวัน เริ่ม 3 วันก่อนคีโม รวม 6 วัน ลดความรุนแรงของคลื่นไส้เฉียบพลันวันแรกได้มากกว่ายาหลอก
• •งานทดลอง 162 คน ที่ใช้ขิง 1 หรือ 2 กรัมต่อวันร่วมกับยาแก้อาเจียน ไม่พบว่าลดคลื่นไส้อาเจียน และกลุ่มที่ได้ขิงร่วมกับยา aprepitant มีคลื่นไส้เฉียบพลันรุนแรงกว่ากลุ่มที่ได้ aprepitant อย่างเดียว
• •การวิเคราะห์รวม 22 งานทดลองปี 2025 พบว่าแคปซูลขิงร่วมกับยาแก้อาเจียนลดคลื่นไส้เฉียบพลันรุนแรงได้ ขณะที่การทบทวนแบบรวมหลายการทบทวนให้คุณภาพหลักฐานเรื่องอาเจียนจากคีโมอยู่ในระดับต่ำถึงปานกลาง
• •ศูนย์สุขภาพแบบผสมผสานแห่งชาติสหรัฐ (NCCIH) สรุปว่ายังไม่แน่ใจ ว่าขิงช่วยเพิ่มเติมจากการรักษามาตรฐานหรือไม่

NCI เขียนไว้ในเคล็ดลับรับมือคลื่นไส้ว่า อาหารหรือเครื่องดื่มที่มีขิง เช่น ชาขิง "อาจช่วย" และถ้าจะลองอาหารเสริม ให้ถามแพทย์ก่อนเสมอ เพราะบางชนิดอาจทำให้การรักษาได้ผลน้อยลง

ข้อควรระวังเรื่องขิงชนิดเสริมตามข้อมูลของศูนย์มะเร็งเมมโมเรียล สโลน เคทเทอริง (MSKCC) ได้แก่ ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ผู้มีปัญหาเลือดออกง่าย ผู้ใช้ยา tacrolimus ผู้มีนิ่วถุงน้ำดี และผู้ที่จะผ่าตัด ผู้ป่วยมะเร็งบางคนเกล็ดเลือดต่ำจากคีโมด้วย ยิ่งต้องถามแพทย์ก่อน

สรุปคือ ขิงใช้ได้แค่เป็นส่วนเสริมร่วมกับยาแก้อาเจียน ไม่ได้ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง รายละเอียดงานวิจัยขิงอ่านต่อที่ ขิงแก้คลื่นไส้ได้จริงไหม ส่วนสมุนไพรไทยที่คนนิยมต้มดื่ม เช่น กระชาย ก็ต้องถามแพทย์ก่อนเช่นกัน ดู กระชายคืออะไร

แผลในปากหลังคีโม ดูแลอย่างไร

NCI อธิบายว่าคีโมทำร้ายเซลล์ที่แบ่งตัวเร็วในเยื่อบุปากและริมฝีปาก ทำให้เกิดแผลเล็ก ๆ และเหงือกเจ็บ ปากและเหงือกมักดีขึ้นเมื่อจบการรักษา

แปรงฟันและบ้วนปาก

• •แปรงฟัน เหงือก และลิ้นเบา ๆ หลังอาหารทุกมื้อและก่อนนอน ด้วยแปรงขนนุ่มมากหรือก้านสำลี
• •ถ้ามีความเสี่ยงเลือดออก เช่น เกล็ดเลือดต่ำ ให้ถามพยาบาลก่อนว่าควรใช้ไหมขัดฟันไหม
• •บ้วนปากด้วยน้ำเกลือผสมเบกกิ้งโซดาวันละ 3–4 ครั้ง ตัวอย่างสูตรของ NCI คือ เบกกิ้งโซดา 1/4 ช้อนชา เกลือ 1/8 ช้อนชา ในน้ำอุ่น 1 ถ้วย แล้วบ้วนตามด้วยน้ำเปล่า ขอให้พยาบาลเขียนสูตรที่เหมาะกับคุณไว้
• •ห้ามใช้น้ำยาบ้วนปากที่มีแอลกอฮอล์ ไม้จิ้มฟัน บุหรี่ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
• •ตรวจปากทุกวัน มองหาแผล ฝ้าขาว จุดบวมแดง แล้วบอกแพทย์ทันทีที่เห็น เพราะฝ้าขาวอาจเป็นเชื้อรา

อาหารเมื่อมีแผลในปาก

• •อาหารนิ่ม เช่น ไข่ตุ๋น ไข่คน โจ๊ก นมปั่น คัสตาร์ด
• •หั่นชิ้นเล็ก ปั่น หรือราดน้ำซุปให้ชุ่ม ใช้หลอดดูด ใช้ช้อนเล็ก
• •อาหารเย็นหรืออุณหภูมิห้อง อมน้ำแข็งก้อนเล็ก
• •เลี่ยงผลไม้รสเปรี้ยว อาหารเผ็ด มะเขือเทศ อาหารเค็ม ผักดิบ และของแข็งกรอบ

ถามแพทย์เรื่องยาชาชนิดอมหรือพ่นก่อนมื้ออาหาร ถ้าเจ็บจนกินไม่ได้ NCI ระบุให้โทรหาแพทย์หรือพยาบาล ถ้าเจ็บปากหรือคอจนกิน ดื่ม หรือนอนไม่ได้

ท้องเสียหรือท้องผูกจากยา ทำอย่างไร

ท้องเสีย

ตามคำแนะนำของ NCI

• •ดื่มน้ำให้พอเพื่อชดเชยน้ำที่เสีย เช่น น้ำเปล่า น้ำซุปใส เครื่องดื่มเกลือแร่ ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ
• •กินมื้อเล็ก อาหารกากใยต่ำ เช่น ข้าวขาว ขนมปังขาว และอาหารที่มีโพแทสเซียม เช่น กล้วย มันฝรั่งต้ม
• •เลี่ยงของมัน ของทอด อาหารเผ็ด เครื่องดื่มหวานจัด กาเฟอีน แอลกอฮอล์ และนมที่มีแล็กโทส
• •ทำความสะอาดก้นเบา ๆ ด้วยน้ำ บอกแพทย์ถ้าก้นเจ็บหรือมีเลือดออก
• •บอกแพทย์ถ้าท้องเสียเกิน 24 ชั่วโมง หรือปวดเกร็งท้อง และ ห้ามกินยาหยุดถ่ายเองโดยไม่ถามแพทย์หรือพยาบาล

อ่านเพิ่มที่ ท้องเสียกินอะไรได้บ้าง

ท้องผูก

NCI อธิบายว่าคีโม ยาแก้ปวด และยาอื่น ทำให้ท้องผูกได้ คำแนะนำคือ

• •ดื่มของเหลวอย่างน้อยวันละ 8 แก้ว ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ เครื่องดื่มอุ่น ๆ ช่วยได้ในหลายคน
• •ค่อย ๆ เพิ่มอาหารที่มีใยอาหาร แต่ ผู้ป่วยมะเร็งบางชนิดไม่ควรกินใยอาหารมาก จึงต้องถามแพทย์ก่อน
• •ขยับร่างกายทุกวันตามที่แพทย์อนุญาต
• •บอกแพทย์ถ้าไม่ถ่ายเลย 2–3 วัน และห้ามใช้ยาระบาย ยาเหน็บ หรือสวนทวารเองโดยไม่ถาม

การดื่มน้ำน้อยในผู้สูงอายุเป็นปัญหาที่พบบ่อย อ่านวิธีช่วยให้ดื่มน้ำได้มากขึ้นที่ ผู้สูงอายุดื่มน้ำน้อย

เบื่ออาหาร น้ำหนักลด ทำอย่างไร

NCI แนะนำให้กินตามเวลาแม้ไม่หิว เลือกเครื่องดื่มที่มีโปรตีนและพลังงาน เช่น นม น้ำเต้าหู้ และบอกแพทย์ถ้ากินไม่ได้เกิน 2 วัน รายละเอียดเรื่องอาหารช่วงคีโมอยู่ที่ ให้คีโมกินอะไรได้บ้าง และวิธีประเมินว่าขาดสารอาหารหรือยังที่ ภาวะขาดสารอาหารในผู้ป่วยมะเร็ง

อาการที่ต้องโทรหาทีมรักษาทันที

NCI ระบุว่า การติดเชื้อระหว่างรักษามะเร็งอาจถึงชีวิต และต้องได้รับการดูแลอย่างเร่งด่วน อาการที่ต้องติดต่อทีมรักษาทันทีหรือไปโรงพยาบาลทันที แม้มีเพียงข้อเดียว ได้แก่

• •ไข้ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป หรือหนาวสั่น
• •ไอ เจ็บคอ ปวดหู ปวดศีรษะ หรือคอแข็ง
• •ผื่นขึ้นใหม่
• •แผลหรือฝ้าขาวในปากหรือบนลิ้น
• •บวมแดงบริเวณที่ใส่สายให้ยา
• •ปัสสาวะเป็นเลือด ขุ่น หรือแสบขัด
• •ท้องเสียหรืออาเจียนจนดื่มน้ำไม่ได้

อย่ากินยาลดไข้ เช่น พาราเซตามอล แอสไพริน หรือไอบูโพรเฟน ก่อนคุยกับแพทย์หรือพยาบาล เพราะ NCI ระบุว่ายาลดไข้อาจบังอาการของปัญหาที่ร้ายแรงกว่า

ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 หายใจลำบาก เจ็บหน้าอก ซึมลงหรือสับสน เลือดออกไม่หยุด ถ่ายดำหรือถ่ายเป็นเลือด หรือหน้ามืดจะเป็นลม

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: แล็บฟาร์ม (Lab Farm)

ผู้ที่กำลังรับเคมีบำบัด ฉายแสง ยามุ่งเป้า หรือยาอิมมูโนเทอราพี (immunotherapy) ห้ามกินอาหารเสริมทุกชนิด รวมถึงผลิตภัณฑ์นี้ เว้นแต่แพทย์ผู้รักษามะเร็งอนุญาต ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยารักษามะเร็ง ไม่มีหลักฐานว่าช่วยรักษา ต้าน หรือป้องกันมะเร็ง และไม่มีหลักฐานว่าช่วยลดผลข้างเคียงของคีโม

แล็บฟาร์ม (Lab Farm) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (ตรา แล็บ ฟาร์ม) เลข อย. 73-1-02663-5-0191 ผลิตโดย บริษัท ออกานิกส์ อินโนเวชั่นส์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 650 มก. ฉลากแนะนำรับประทานวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% (Immuneo Plus™) 200 มก. (เบต้ากลูแคนราว 160 มก. คำนวณ) · แกมมา โอไรซานอล 50 มก. · สารสกัดซีบัคธอร์น 50 มก. · เควอซิทิน 50 มก. · สารสกัดโสมเกาหลี 50 มก. · ผงมากิเบอร์รี่ 30 มก. · ผงมะตูม 30 มก. · สารสกัดขิง 20 มก. · สารสกัดพริกไทยดำ 20 มก. · สารสกัดใบแปะก๊วย 20 มก. · นิโคตินาไมด์ (วิตามินบี 3) 15 มก. · ไบโอติน 1% 7.9 มก. (ไบโอตินราว 79 ไมโครกรัม คำนวณ) · แคลเซียม ดี-แพนโททิเนต 2 มก. · วิตามินบี 1 1.5 มก. · วิตามินบี 2 1.5 มก. · วิตามินบี 6 1 มก. · วิตามินบี 12 0.1% 1 มก. (บี 12 ราว 1 ไมโครกรัม คำนวณ) · วิตามินดี 3 (1,000,000 IU/g) 0.2 มก. (ราว 200 IU หรือ 5 ไมโครกรัม คำนวณ) · กรดโฟลิก 0.1 มก. (100 ไมโครกรัม)

ทำไมต้องให้แพทย์ผู้รักษาตัดสิน

• •สารสกัดขิง 20 มก. — งานวิจัยเรื่องคลื่นไส้จากคีโมใช้ขิง 0.5–2 กรัมต่อวันร่วมกับยาแก้อาเจียน ผลยังไม่สอดคล้องกัน และงานหนึ่งพบว่ากลุ่มที่ได้ขิงร่วมกับ aprepitant คลื่นไส้เฉียบพลันรุนแรงกว่า ปริมาณในแคปซูลเป็นสารสกัดเพียง 20 มก. น้อยกว่าขนาดในงานวิจัย 25–100 เท่า (เทียบตามน้ำหนัก ผงกับสารสกัดเทียบตรงไม่ได้ทั้งหมด) จึงไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ช่วยคลื่นไส้จากคีโม และขิงชนิดเสริมมีข้อระวังเรื่องเลือดออกและยา tacrolimus
• •งานวิจัย SWOG S0221 ในผู้ป่วยมะเร็งเต้านม 1,134 คนที่ได้เคมีบำบัด พบว่าการใช้อาหารเสริมต้านอนุมูลอิสระทั้งก่อนและระหว่างเคมีบำบัดสัมพันธ์กับความเสี่ยงการกลับเป็นซ้ำที่สูงขึ้น (ก้ำกึ่งนัยสำคัญ) และ การใช้วิตามินบี 12 ทั้งก่อนและระหว่างเคมีบำบัดสัมพันธ์กับการรอดชีวิตที่แย่ลง งานนี้เป็นงานสังเกต ไม่ใช่การทดลองแบบสุ่ม จึงไม่ได้พิสูจน์ว่าเป็นสาเหตุ และบทคัดย่อไม่ได้ระบุขนาดที่ใช้ ผลิตภัณฑ์นี้มีส่วนประกอบกลุ่มต้านอนุมูลอิสระ เช่น เควอซิทิน 50 มก. สารสกัดซีบัคธอร์น 50 มก. ผงมากิเบอร์รี่ 30 มก. และมีวิตามินบี 12 ราว 1 ไมโครกรัม (คำนวณ)
• •สารสกัดพริกไทยดำ 20 มก. — งานในคนพบว่าไพเพอรีน 20 มก. ทำให้ระดับยาบางชนิดในเลือดสูงขึ้น ฉลากไม่ได้ระบุปริมาณไพเพอรีน ผู้ที่ได้ยาชนิดกินร่วมด้วย ทั้งยาแก้อาเจียนและยามะเร็งชนิดกิน ต้องให้เภสัชกรตรวจก่อน

ต้องบอกตรง ๆ ว่า ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้ในผู้ป่วยมะเร็ง ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ลดคลื่นไส้ แผลในปาก ท้องเสีย หรือความเหนื่อยล้าจากคีโม

ข้อควรระวังอื่น

• •ผู้ที่เกล็ดเลือดต่ำ ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด หรือจะผ่าตัด: ใบแปะก๊วย ขิง โสม และเควอซิทิน มีรายงานเรื่องเลือดออก ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้อินซูลินหรือยาเบาหวาน: โสมและขิงอาจทำให้น้ำตาลลดลงมากขึ้น
• •ผู้มีนิ่วถุงน้ำดี: MSKCC ระบุให้ระวังขิงชนิดเสริม
• •ก่อนเจาะเลือด: แจ้งแพทย์หรือห้องแล็บว่ากินผลิตภัณฑ์ที่มีไบโอติน
• •คำเตือนบนฉลาก: เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ · ผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความแล็บฟาร์มทั้งหมด

ส่วนประกอบบางชนิด เช่น โสม ใบแปะก๊วย ขิง และพริกไทยดำ อาจเสริมฤทธิ์หรือเปลี่ยนระดับยาบางชนิด ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาเบาหวาน ยากันชัก ยากดภูมิคุ้มกัน ผู้ที่กำลังรักษามะเร็ง และผู้ที่จะผ่าตัด ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการรักษาหรือวัคซีน

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที