กระชายคือพืชอะไร ต่างจากขิงและข่าอย่างไร

ผงกระชายเป็นส่วนประกอบลำดับที่ 4 ของเบต้าเอ็กซ์พลัส ฉลากระบุ 75 มิลลิกรัม ต่อแคปซูล

และเป็นสมุนไพรไทยที่ ไม่พบในผลิตภัณฑ์ Hopeful ตัวอื่นเลย

บทความนี้อธิบายในเชิงพฤกษศาสตร์ ไม่ได้ระบุว่าผลิตภัณฑ์ให้ผลอย่างไรต่อร่างกาย

กระชายคือพืชอะไร

กระชาย หรือที่บางที่เรียก กระชายขาว หรือ กระชายเหลือง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Boesenbergia rotunda*

อยู่ในวงศ์ Zingiberaceae ซึ่งเป็นวงศ์ขิง

ชื่อภาษาอังกฤษที่ใช้เรียกคือ fingerroot ตามลักษณะรากที่เรียงกันคล้ายนิ้วมือ

อยู่วงศ์เดียวกับขิงและข่า

ทั้งสามอยู่ในวงศ์ Zingiberaceae เหมือนกัน แต่คนละสกุล

• •ขิง — *Zingiber officinale* สกุล Zingiber
• •ข่า — *Alpinia galanga* สกุล Alpinia
• •กระชาย — *Boesenbergia rotunda* สกุล Boesenbergia
• •ขมิ้นชัน — *Curcuma longa* สกุล Curcuma

ทั้งหมดเป็นญาติกันในวงศ์เดียวกัน แต่เป็นคนละสกุลและคนละชนิด

น่าสังเกตว่าสูตรเบต้าเอ็กซ์พลัสมีพืชวงศ์ขิงถึง 2 ชนิด คือกระชาย 75 มิลลิกรัม และสารสกัดขิง 50 มิลลิกรัม ซึ่งเป็นข้อสังเกตที่อ่านได้จากฉลากโดยตรง

ลักษณะที่แยกออกจากกัน

กระชาย

• •รากสะสมอาหารเรียงเป็นกระจุกคล้ายนิ้วมือ
• •เนื้อในสีเหลือง
• •กลิ่นหอมเฉพาะตัว รสเผ็ดร้อนอ่อน ๆ
• •ในอาหารไทยใช้ในแกงป่า ผัดฉ่า และน้ำยาขนมจีน

ขิง

• •เหง้าเป็นแง่งแบน แตกกิ่งเป็นข้อ
• •เนื้อในสีเหลืองอ่อน
• •รสเผ็ดร้อนชัด

ข่า

• •เหง้าใหญ่กว่าขิง เนื้อแน่นและแข็งกว่า
• •สีอ่อนกว่า มีข้อชัด
• •กลิ่นฉุนเฉพาะตัวคนละแบบกับขิง

กระชายขาวกับกระชายดำ เป็นพืชเดียวกันไหม

ไม่ใช่ และนี่คือจุดที่สับสนกันมากที่สุด

• •กระชายขาว หรือ กระชายเหลือง — *Boesenbergia rotunda*
• •กระชายดำ — *Kaempferia parviflora*

เป็นพืชคนละสกุลกัน แม้จะอยู่ในวงศ์ขิงเหมือนกัน

ฉลากเบต้าเอ็กซ์พลัสระบุเพียงคำว่า "ผงกระชาย" ไม่ได้ระบุว่าเป็นชนิดใด เว็บนี้จึงไม่ระบุแทน

ผง กับ สารสกัด ต่างกันอย่างไร

ข้อสังเกตที่น่าสนใจจากฉลากเดียวกัน

• •ผงกระชาย 75 มก. — เป็น ผง
• •สารสกัดขิง 50 มก. — เป็น สารสกัด

ความต่าง

• •ผง คือการนำวัตถุดิบทั้งชิ้นมาบดให้ละเอียด
• •สารสกัด คือการสกัดด้วยตัวทำละลายแล้วเอาเฉพาะส่วนที่ละลาย

สารสกัดเข้มข้นกว่าผงในน้ำหนักที่เท่ากัน ดังนั้นตัวเลข 75 กับ 50 บนฉลากนี้เทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ เพราะเป็นวัตถุดิบคนละรูปแบบ

ส่วนประกอบอื่นในสูตรที่เป็นผง ได้แก่ ผงบร็อคโคลี 50 มิลลิกรัม

ปริมาณต่อวัน

ฉลากระบุให้ทานวันละ 2 แคปซูล ดังนั้นจะได้ ผงกระชาย 150 มิลลิกรัมต่อวัน

เทียบปริมาณให้เห็นภาพ

ฉลากระบุผงกระชาย 75 มิลลิกรัมต่อแคปซูล

เพื่อให้เห็นภาพ กระชายสดที่ใช้ในแกงป่าหนึ่งหม้อมีน้ำหนักระดับหลายสิบกรัม หรือหลายหมื่นมิลลิกรัม ซึ่งเป็นคนละระดับกับปริมาณในแคปซูล

การเข้าใจสัดส่วนนี้ช่วยให้ตั้งความคาดหวังได้ตรงกับความเป็นจริง

อ่านต่อ

• •Beta X Plus (เบต้าเอ็กซ์พลัส) ข้อมูลเต็มจากฉลาก
• •เทียบผลิตภัณฑ์ Hopeful ทุกตัวในหน้าเดียว
• •ส่วนประกอบเบต้าเอ็กซ์พลัสครบ 17 รายการ

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้อธิบายข้อมูลที่พิมพ์อยู่บนฉลากและความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับตัวส่วนประกอบ ไม่ได้ระบุว่าผลิตภัณฑ์ให้ผลอย่างไรต่อร่างกาย และไม่ใช่คำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด