ความดันสูงห้ามกินวิตามินอะไร สมุนไพรและวิตามินเม็ดฟู่ที่ต้องระวัง

คำตอบสั้น: ไม่มีวิตามินพื้นฐานชนิดไหนที่ห้ามคนความดันสูงกินทั้งหมด แต่มี รูปแบบและสมุนไพรบางชนิดที่ต้องระวัง ได้แก่ วิตามินหรือยาแบบเม็ดฟู่ที่มีโซเดียม สมุนไพรที่แนวทางไทยและ NCCIH ระบุว่าทำให้ความดันสูงขึ้นได้ เช่น ชะเอมเทศ โสม ส้มขม มาฮวง โยฮิมบี ผงชงหรือเครื่องดื่มคาเฟอีนสูง และโพแทสเซียมเสริมในคนที่ใช้ยาความดันบางกลุ่มหรือเป็นโรคไต ส่วนวิตามินซี ไม่มีหลักฐานว่าทำให้ความดันสูง

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •งานในสหราชอาณาจักรที่ศึกษาผู้ป่วยกว่า 1.29 ล้านคน พบว่าผู้ที่ได้ยาแบบเม็ดฟู่หรือละลายน้ำที่มีโซเดียม มีโอกาสเป็นความดันสูงมากกว่าผู้ที่ได้ยาสูตรปกติราว 7 เท่า (เป็นงานเชิงสังเกต)
• •แนวทางไทยปี 2567 ให้เลี่ยงสมุนไพรที่ทำให้ความดันสูง เช่น มาฮวง ชะเอมเทศ ส้มขม โยฮิมบี ส่วน NCCIH ระบุส้มขม มาฮวง โสม และชะเอมเทศ
• •MedlinePlus ระบุว่าคาเฟอีนทำให้ความดันขึ้น และเครื่องดื่มชูกำลังมีคาเฟอีนและน้ำตาลสูง
• •โพแทสเซียมเสริมและเกลือทดแทนเสี่ยงโพแทสเซียมในเลือดสูง ในคนที่ใช้ยากลุ่ม ACEI ARB หรือเป็นโรคไต
• •วิตามินซีไม่มีหลักฐานว่าทำให้ความดันสูง แต่ถ้าเป็นแบบเม็ดฟู่ ให้ดูโซเดียมบนฉลาก

วิตามินเม็ดฟู่มีโซเดียมเท่าไร ทำไมคนความดันสูงต้องดูฉลาก

ยาและวิตามินแบบเม็ดฟู่หรือละลายน้ำ บางสูตรมีโซเดียมเป็นส่วนประกอบ และปริมาณต่างกันตามยี่ห้อและสูตร แหล่งที่เราตรวจไม่ได้ให้ตัวเลขกลาง จึงต้องดูจากฉลากของแต่ละผลิตภัณฑ์

หลักฐานที่ทำให้ต้องระวังมาจากงานวิจัยแบบ case-control ในฐานข้อมูลเวชปฏิบัติทั่วไปของสหราชอาณาจักร ตีพิมพ์ใน BMJ ปี 2013 ศึกษาผู้ป่วยกว่า 1.29 ล้านคน ติดตามเฉลี่ย 7.2 ปี พบว่าผู้ที่ได้ยาแบบเม็ดฟู่ เม็ดกระจายตัว หรือละลายน้ำที่มีโซเดียม เทียบกับยาสูตรปกติ

• •มีโอกาสเป็นความดันสูงมากกว่าราว 7.2 เท่า
• •มีโอกาสเกิดหัวใจวาย สโตรก หรือเสียชีวิตจากหลอดเลือดรวมกันมากกว่า 16%
• •มีโอกาสเสียชีวิตจากทุกสาเหตุมากกว่า 28%

งานนี้ศึกษา ยา ที่แพทย์สั่ง ไม่ได้ศึกษาวิตามินเม็ดฟู่โดยตรง และเป็นงานเชิงสังเกต แต่เหตุผลเดียวกันใช้ได้ คือโซเดียมจากเม็ดฟู่นับรวมเข้าไปในโซเดียมทั้งวัน ซึ่งแนวทางไทยให้ไม่เกิน 2,000 มก. และอาจเข้มขึ้นถึง 1,500 มก. ดูวิธีนับโซเดียมได้ที่ โซเดียมวันละเท่าไหร่

ทางเลือก ถ้าจำเป็นต้องกินวิตามิน ให้ถามเภสัชกรเรื่องแบบเม็ดหรือแคปซูลธรรมดา และอย่าใช้เม็ดฟู่เป็นเครื่องดื่มประจำวัน

ชะเอมเทศ โสม ส้มขม ทำให้ความดันขึ้นได้อย่างไร

แนวทางของสมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2567 ให้ เลี่ยงผลิตภัณฑ์และสมุนไพรที่ทำให้ความดันสูงขึ้น และยกตัวอย่าง

• •มาฮวง (ephedra)
• •ชะเอมเทศ (licorice)
• •ส้มขม (bitter orange)
• •โยฮิมบี (yohimbe)

NCCIH ระบุตรงกันว่า ส้มขม มาฮวง โสม และรากชะเอมเทศ อาจทำให้ความดันสูงขึ้น และอาหารเสริมบางชนิดอาจมีปฏิกิริยาที่เป็นอันตรายกับยารวมถึงยาลดความดัน แหล่งที่เราตรวจไม่ได้อธิบายกลไกของแต่ละสมุนไพร และไม่ได้ระบุว่าสมุนไพรเหล่านี้มักผสมอยู่ในสินค้าชนิดใด จึงไม่เขียนส่วนนั้นไว้ในที่นี้

วิธีป้องกันง่ายที่สุด คือพลิกดูส่วนประกอบของสมุนไพร ชาชง และผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิดก่อนซื้อ ถ้าเห็นชื่อเหล่านี้หรือชื่อภาษาอังกฤษ licorice, ginseng, bitter orange, ephedra, yohimbe ให้ถามเภสัชกรก่อน

วิตามินซีทำให้ความดันสูงไหม

ไม่มีหลักฐานว่าทำให้สูงขึ้น งานรวม 29 การทดลองระยะสั้นที่ใช้วิตามินซีวันละ 60–4,000 มก. (ค่ากลาง 500 มก.) กลับพบความดันตัวบนลดลงเฉลี่ยราว 3.8 มม.ปรอท แต่ผู้วิจัยเขียนเองว่างานย่อยเล็ก ผลต่างกันมาก และยังไม่ควรใช้เป็นคำแนะนำ

ประเด็นที่ต้องระวังจึงไม่ใช่วิตามินซี แต่เป็น รูปแบบเม็ดฟู่ ที่อาจมีโซเดียม และวิตามินซีบางรูปแบบที่เป็นเกลือโซเดียม เช่น โซเดียมแอสคอร์เบต อ่านความต่างได้ที่ โซเดียมแอสคอร์เบตต่างจากวิตามินซีทั่วไปอย่างไร และเรื่องวิตามินซีกับยาที่ วิตามินซีกินพร้อมยาได้ไหม

เครื่องดื่มชูกำลังและผงชงคาเฟอีนสูง

MedlinePlus ระบุว่าคาเฟอีน ทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้น คนส่วนใหญ่ดื่มได้ถึงวันละ 400 มก. โดยไม่เป็นอันตราย แต่คนที่เป็นความดันสูงอยู่ในกลุ่มที่ควรถามแพทย์ว่าควรจำกัดหรือเลี่ยงหรือไม่ และ เครื่องดื่มชูกำลังอาจอันตรายเพราะมีคาเฟอีนมาก ยังมีน้ำตาลสูงซึ่งทำให้น้ำหนักขึ้นและทำให้เบาหวานแย่ลง

ในชีวิตจริง คนที่ดื่มกาแฟเย็น 2 แก้ว เติมเครื่องดื่มชูกำลังอีกขวด แล้วกินผงชงที่มีคาเฟอีนอีก อาจได้คาเฟอีนสะสมมากกว่าที่คิด ควรรวมทุกแหล่งก่อนดื่มเพิ่ม และวัดความดันหลังงดกาแฟอย่างน้อย 30 นาทีตามคำแนะนำของแนวทางไทย อ่านเรื่องกาแฟเพิ่มที่ ความดันสูงกินกาแฟได้ไหม

โพแทสเซียมเสริมกับยาความดันบางกลุ่ม

MedlinePlus ระบุว่าโพแทสเซียมในเลือดสูงเกิดได้ง่ายในคนที่ ไตทำงานไม่ดี ใช้ ยาความดันกลุ่ม ACEI กลุ่ม ARB หรือยากลุ่มต้านมิเนอรัลโลคอร์ติคอยด์ และคนที่กิน โพแทสเซียมเสริมหรือเกลือทดแทน แนวทางไทยปี 2567 ไม่แนะนำโพแทสเซียมเสริมเพื่อหวังลดความดัน และให้ผู้ป่วยไตปรึกษาแพทย์ก่อนใช้เกลือทดแทน

ภาวะนี้มักไม่มีอาการ ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก ใจสั่น หรือชีพจรช้าหรือไม่สม่ำเสมอ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 รายละเอียดยาแต่ละกลุ่มอยู่ที่ ยาความดันห้ามกินกับอะไร

แคลเซียมและวิตามินดีกับยาความดัน

แหล่งที่เราเปิดตรวจในงานนี้ ไม่ได้ให้ข้อมูลที่ชัดพอ เรื่องแคลเซียมหรือวิตามินดีกับยาความดันแต่ละกลุ่ม เราจึงไม่เขียนรายละเอียด สิ่งที่ทำได้คือแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งว่ากินแคลเซียมหรือวิตามินดีขนาดเท่าไร โดยเฉพาะคนที่ใช้ยาขับปัสสาวะ อ่านเรื่องแคลเซียมกับยาได้ที่ แคลเซียมกินคู่ยาได้ไหม และเรื่องปริมาณสูงสุดที่ไม่ควรเกินที่ วิตามินและแร่ธาตุกินได้สูงสุดเท่าไร

ความดันสูงควรกินวิตามินอะไร มีหลักฐานไหม

ไม่มีวิตามินที่แนวทางไทยแนะนำให้กินเพื่อลดความดัน สิ่งที่แนวทางแนะนำคืออาหาร เช่น ผักผลไม้อย่างน้อยวันละ 5 ส่วน อาหารแบบ DASH จานสุขภาพ 2:1:1 ลดโซเดียม ลดน้ำหนัก ออกกำลังกาย และจำกัดแอลกอฮอล์ ส่วนผลิตภัณฑ์เสริมที่มีงานวิจัยบ้าง เช่น น้ำมันปลา กระเทียม ก็ให้ผลเล็กและ NCCIH ระบุว่าไม่มีชนิดใดเทียบเท่ายา อ่านรายตัวที่ อาหารเสริมลดความดันมีจริงไหม

อ่านฉลากดูอะไรบ้าง

1. 1รูปแบบ ถ้าเป็นเม็ดฟู่หรือผงละลายน้ำ ให้หาบรรทัดโซเดียม
2. 2ส่วนประกอบ มองหาชะเอมเทศ โสม ส้มขม มาฮวง โยฮิมบี และคาเฟอีน
3. 3โพแทสเซียม ในผลิตภัณฑ์ใดก็ตามที่ระบุโพแทสเซียม รวมถึงเกลือทดแทน
4. 4คำเตือนบนฉลาก เช่น ผู้ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์
5. 5คำโฆษณา ถ้าอ้างว่าลดความดันหรือใช้แทนยาได้ ให้ถือเป็นสัญญาณอันตราย

วิธีอ่านตารางโภชนาการแบบละเอียดอยู่ที่ อ่านฉลากโภชนาการอย่างไร และอย่าลืมว่า ห้ามหยุดยาความดันเอง แม้จะเปลี่ยนวิตามินหรือเลิกสมุนไพรบางตัวแล้วก็ตาม อ่านเพิ่มที่ ยาความดันกินคู่อาหารเสริมได้ไหม

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารชนิดแคปซูล ไม่ใช่เม็ดฟู่ เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ดื่มน้ำตามมาก ๆ (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ) ต่อ 1 แคปซูลมีน้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก. ฉลากไม่ได้ระบุโพแทสเซียม และไม่ได้ระบุชะเอมเทศ โสม หรือคาเฟอีนในส่วนประกอบ

• •กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. — ฉลากระบุวิตามินซีในรูปกรดแอสคอร์บิก งานรวมผลการทดลองที่พบความดันลดลงใช้ค่ากลางวันละ 500 มก. ซึ่งมากกว่าในแคปซูลราว 17 เท่า และงานใหญ่ 8 ปีที่ใช้วันละ 500 มก. ไม่พบว่าลดเหตุการณ์โรคหัวใจ ปริมาณในแคปซูลต่ำกว่าที่ผู้ใหญ่ต้องการต่อวัน (ชาย 90 มก. หญิง 75 มก.)
• •แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. — งานวิจัยเรื่องความดันใช้วันละ 4–24 กรัม ในแคปซูลมีน้อยกว่าอย่างน้อย 800 เท่า งาน VINTAGE MI ในผู้ป่วยหลังกล้ามเนื้อหัวใจตายที่ได้วันละ 9 กรัม พบผู้เสียชีวิตมากกว่ากลุ่มยาหลอกจนต้องยุติการศึกษาก่อนกำหนด ผู้ที่เคยหัวใจวายควรปรึกษาแพทย์ก่อน

ไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ทำให้ความดันลดลง ผลิตภัณฑ์มีวิตามินอี ซึ่งในขนาดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด ฉลากระบุให้ผู้ใช้ยาประจำตัวปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร อ่านเรื่องประกาศ อย. เกี่ยวกับโฆษณาผลิตภัณฑ์นี้ได้ที่ คำเตือนของ อย. เรื่องโฆษณาเบต้าออยล์

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที