ยาความดันห้ามกินกับอะไร ส้มโอ ยาแก้ปวด เกลือโพแทสเซียม

คำตอบสั้น: ยาความดันไม่ได้ห้ามกินกับอาหารทุกอย่าง แต่มีสิ่งที่ต้องระวังเป็นคู่ ๆ ไป ที่สำคัญคือ เกรปฟรุตหรือส้มโอปริมาณมากกับยาบางตัวในกลุ่มแคลเซียมแชนเนลบล็อกเกอร์ เช่น นิเฟดิพีน และเฟโลดิพีน ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ที่ทำให้ความดันขึ้นและกระทบไต ยาแก้คัดจมูกบางตัว และ เกลือทดแทนที่มีโพแทสเซียม กับยาบางกลุ่ม วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือบอกชื่อยาที่กินอยู่ทุกครั้งที่ซื้อยาหรือพบหมอฟัน และห้ามหยุดหรือเปลี่ยนยาความดันเอง

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •MedlinePlus ระบุให้งดเกรปฟรุตและน้ำเกรปฟรุตตั้งแต่ 3 วันก่อนและระหว่างใช้นิเฟดิพีน ส่วนเฟโลดิพีนให้ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •คณะเภสัชศาสตร์ ม.มหิดล อธิบายว่าส้มโอมีสารกลุ่มเดียวกับเกรปฟรุตแต่น้อยกว่า จึงไม่จำเป็นต้องงดส้มโอ แต่ไม่ควรกินเยอะหรือพร้อมยาที่เสี่ยง
• •ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs อยู่ในรายการยาที่อาจเพิ่มความดันตามแนวทางไทย พ.ศ. 2567 และลดเลือดที่ไหลไปไต
• •ผู้ใช้ยากลุ่ม ACEI, ARB หรือสไปโรโนแลกโทน ต้องคุยกับแพทย์ก่อนใช้เกลือทดแทนที่มีโพแทสเซียม
• •ยาแก้เจ็บหน้าอกกลุ่มไนเตรต ใช้ร่วมกับยาเพิ่มสมรรถภาพทางเพศไม่ได้ ต้องบอกแพทย์ก่อนเสมอ

ยาความดันกลุ่มไหนกินกับส้มโอหรือเกรปฟรุตไม่ได้

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ยาความดันทุกตัว แต่อยู่ที่ยาบางตัวที่ร่างกายกำจัดผ่านเอนไซม์ชนิดเดียวกับที่สารในเกรปฟรุตไปยับยั้ง คณะเภสัชศาสตร์ ม.มหิดล อธิบายว่าสารในเกรปฟรุตไปยับยั้งเอนไซม์กลุ่ม Cytochrome P450 ที่ใช้กำจัดยา ผลจึงแรงกว่าที่แพทย์ตั้งใจ

ข้อมูลยาของ MedlinePlus (หอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ) ระบุว่า

• •นิเฟดิพีน (nifedipine) ไม่ควรดื่มน้ำเกรปฟรุตหรือกินเกรปฟรุต ตั้งแต่ 3 วันก่อนเริ่มยาและตลอดช่วงที่ใช้ยา
• •เฟโลดิพีน (felodipine) ให้ปรึกษาแพทย์เรื่องการกินเกรปฟรุตหรือดื่มน้ำเกรปฟรุตระหว่างใช้ยา

บทความของคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ที่รวบรวมยาที่อาจเกิดปฏิกิริยากับเกรปฟรุตและส้มโอ จัดเฟโลดิพีนและนิเฟดิพีนไว้ในกลุ่มที่อาจทำให้ ความดันต่ำและบวมที่ปลายมือปลายเท้า และระบุแอมโลดิพีน (amlodipine) เป็นยาทางเลือก ซึ่งการเปลี่ยนยาเป็นหน้าที่ของแพทย์ ห้ามเปลี่ยนหรือหยุดยาเอง ในรายการเดียวกันยังมียาต่อมลูกหมากอย่างแทมซูโลซินที่อาจทำให้ความดันต่ำและวิงเวียน

แล้วส้มโอต้องงดไหม

บทความเดียวกันอธิบายว่า สารกลุ่มฟูราโนคูมารินในส้มโอมีน้อยกว่าเกรปฟรุตเกือบครึ่ง โอกาสเกิดปฏิกิริยาจึงน้อยกว่า ผู้เขียนไม่แนะนำให้งดส้มโอไปเลย แต่ให้ ไม่กินเยอะเกินไป หรือเลี่ยงการกินพร้อมกับยาที่อยู่ในรายการ และสังเกตตัวเองหลังกิน ผู้ที่ใช้นิเฟดิพีนหรือเฟโลดิพีนอยู่ ควรถามแพทย์หรือเภสัชกรว่ากินส้มโอได้แค่ไหน เพราะ MedlinePlus ให้งดเกรปฟรุตระหว่างใช้นิเฟดิพีน

ถ้าไม่แน่ใจว่ายาที่กินอยู่ชื่ออะไร ให้ถ่ายรูปซองยาไปถามเภสัชกร เรื่องยาลดไขมันกับเกรปฟรุตอ่านแยกที่ ยาลดไขมันห้ามกินคู่กับอะไร

ยาแก้ปวดข้อ ยาแก้อักเสบ ทำให้ความดันขึ้นจริงไหม

จริง แนวทางเวชปฏิบัติโรคความดันโลหิตสูง พ.ศ. 2567 ของสมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย จัด NSAIDs (ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์) และยากลุ่ม COX-2 inhibitors ไว้ในตารางยาและสารที่อาจเพิ่มความดันโลหิต เช่น ไอบูโพรเฟน นาพรอกเซน ซึ่งคนไทยมักซื้อกินเองเวลาปวดเข่า ปวดหลัง

ผลต่อไตก็สำคัญไม่แพ้กัน มูลนิธิโรคไตแห่งชาติสหรัฐฯ (National Kidney Foundation) อธิบายว่า

• •NSAIDs ลดปริมาณเลือดที่ไหลผ่านไต
• •คนที่มีความดันสูง หรือกินยาความดันกลุ่ม ACEI, ARB หรือยาขับปัสสาวะ ควรเลี่ยง NSAIDs
• •ยาแก้ปวดชนิดทาเฉพาะที่ ยาเข้าสู่เลือดน้อยมาก จึงอาจเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าสำหรับคนไตไม่ดี แต่ควรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
• •NSAIDs มักผสมอยู่ในยาแก้หวัดบางสูตร ต้องอ่านฉลากและถามเภสัชกรก่อน

ข้อมูลยาไอบูโพรเฟนของ MedlinePlus ยังระบุว่า ผู้ที่ใช้ NSAIDs (ยกเว้นแอสไพริน) อาจมีความเสี่ยงหัวใจวายและสโตรกสูงกว่าคนที่ไม่ได้ใช้ และไม่ควรใช้หากเพิ่งมีภาวะหัวใจวาย เว้นแต่แพทย์สั่ง

ปวดเรื้อรังอย่าทนกินยาเอง ให้บอกแพทย์ที่ดูแลความดัน เพื่อเลือกยาแก้ปวดที่เหมาะกับไตและความดันของเรา

ยาแก้หวัดคัดจมูกกินได้ไหมถ้าเป็นความดันสูง

แนวทางไทย พ.ศ. 2567 ระบุสารกลุ่มกระตุ้นระบบประสาทซิมพาเทติก ได้แก่ ซูโดอีเฟดรีน (pseudoephedrine) เอฟีดรีน และฟีนิลโพรพาโนลามีน ว่าอาจเพิ่มความดันโลหิต สารเหล่านี้พบในยาแก้คัดจมูกบางสูตร

เวลาเป็นหวัด ให้บอกเภสัชกรว่า "เป็นความดันสูง กินยาความดันอยู่" ก่อนเลือกยา แนวทางเดียวกันยังระบุ สเตียรอยด์ ยาคุมกำเนิด ยาต้านซึมเศร้า และสมุนไพรบางชนิด ว่าอาจทำให้ความดันสูงขึ้น

ยาความดันกับเกลือโพแทสเซียม เกลือทดแทน และผลไม้โพแทสเซียมสูง

ยาความดันบางกลุ่มทำให้ร่างกายเก็บโพแทสเซียมไว้มากขึ้น ถ้ายังเติมโพแทสเซียมจากภายนอกอีก ระดับในเลือดอาจสูงเกิน ซึ่งกระทบจังหวะการเต้นของหัวใจ

ข้อมูลยาของ MedlinePlus ระบุว่า

• •ลิซิโนพริล (กลุ่ม ACEI) ให้คุยกับแพทย์ก่อนใช้เกลือทดแทนที่มีโพแทสเซียม และระบุโพแทสเซียมเสริมเป็นสิ่งที่อาจมีปฏิกิริยากับยา
• •โลซาร์แทน (กลุ่ม ARB) ห้ามใช้เกลือทดแทนที่มีโพแทสเซียมโดยไม่คุยกับแพทย์
• •สไปโรโนแลกโทน (ยาขับปัสสาวะที่เก็บโพแทสเซียม) ให้เลี่ยงเกลือทดแทนที่มีโพแทสเซียม และคุยกับแพทย์เรื่องปริมาณอาหารที่มีโพแทสเซียมสูง

ข้อแนะนำเวชปฏิบัติโรคไตเรื้อรังของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2565 ยกตัวอย่างสาเหตุโพแทสเซียมสูงในผู้ป่วยไตที่ใช้ยากลุ่มนี้ว่า มาจาก เกลือที่ใช้โพแทสเซียมแทนโซเดียม ผักผลไม้โพแทสเซียมสูง และยา NSAIDs

เกลือโซเดียมต่ำหรือ "เกลือสุขภาพ" บางยี่ห้อใช้โพแทสเซียมแทน ต้องพลิกดูส่วนประกอบก่อน อ่านต่อที่ เกลือทดแทนอันตรายไหม และ โพแทสเซียมในร่างกาย

ดื่มเหล้าเบียร์ระหว่างกินยาความดันได้ไหม

แนวทางไทย พ.ศ. 2567 จัดแอลกอฮอล์ไว้ในรายการสารที่อาจเพิ่มความดัน และแนะนำว่าถ้าดื่ม ผู้หญิงไม่เกิน 1 ดื่มมาตรฐานต่อวัน ผู้ชายไม่เกิน 2 ดื่มมาตรฐานต่อวัน (1 ดื่มมาตรฐานมีแอลกอฮอล์ราว 10 กรัม)

ในอีกด้าน แอลกอฮอล์ร่วมกับยาบางตัวทำให้ หน้ามืดเวลาลุกยืน ได้ ข้อมูลยาสไปโรโนแลกโทนของ MedlinePlus ระบุว่าการดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างใช้ยาอาจทำให้เวียนหัว หน้ามืด และเป็นลมเมื่อลุกจากท่านอนเร็ว ๆ รายละเอียดเพิ่มเติมอยู่ที่ ความดันสูงกินเบียร์ได้ไหม

ยาความดันกับยาเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ ใช้ร่วมกันได้ไหม

คู่ที่อันตรายที่สุดคือยาเพิ่มสมรรถภาพทางเพศกับยาแก้เจ็บหน้าอกกลุ่มไนเตรต ข้อมูลยาซิลเดนาฟิลและทาดาลาฟิลของ MedlinePlus ระบุว่า แพทย์จะไม่ให้ใช้ยาเหล่านี้ในผู้ที่ใช้ยากลุ่มไนเตรต เช่น ไอโซซอร์ไบด์ หรือไนโตรกลีเซอรีนอมใต้ลิ้น รวมถึงสารเสพติดที่มีไนเตรต

ยากลุ่มอัลฟาบล็อกเกอร์ที่ใช้ทั้งลดความดันและรักษาต่อมลูกหมากโต เช่น ดอกซาโซซิน ก็ทำให้หน้ามืดเวลาลุกยืนได้อยู่แล้ว ข้อมูลทาดาลาฟิลยังระบุว่า ถ้าดื่มแอลกอฮอล์มาก (เกิน 5 แก้วไวน์หรือ 5 ช็อตวิสกี้) ระหว่างใช้ยา มีโอกาสเกิดเวียนหัว ใจเต้นเร็ว และความดันต่ำมากขึ้น

อย่าซื้อยากลุ่มนี้ออนไลน์มากินเอง ให้บอกแพทย์ว่ากินยาความดันและยาหัวใจตัวไหนอยู่ แพทย์จะเลือกยาและขนาดที่ปลอดภัยให้

ต้องบอกหมอฟันหรือร้านขายยาอย่างไร

ข้อมูลยาลิซิโนพริลของ MedlinePlus ระบุว่า ถ้าจะผ่าตัด รวมถึงการทำฟัน ให้บอกแพทย์หรือทันตแพทย์ว่ากินยานี้อยู่ และแนะนำให้เก็บรายการยาทั้งหมดที่ใช้ ทั้งยาตามใบสั่ง ยาซื้อเอง วิตามิน แร่ธาตุ และผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

วิธีที่ทำได้จริง

1. 1ถ่ายรูปซองยาทุกตัว เก็บไว้ในโทรศัพท์ หรือพกสมุดประจำตัวผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
2. 2เวลาซื้อยาที่ร้าน บอกเภสัชกรว่า "เป็นความดันสูง ไตเป็นอย่างไร กินยาอะไรอยู่"
3. 3บอกหมอฟันก่อนถอนฟันหรือผ่าตัดในช่องปาก
4. 4นำผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและสมุนไพรที่กินอยู่ไปให้แพทย์ดูด้วย

เรื่องอาหารเสริมกับยาความดันมีบทความแยกที่ ยาความดันกินกับอาหารเสริมได้ไหม และหลักทั่วไปอยู่ที่ ยากับสารอาหารตีกันได้อย่างไร

ความเชื่อที่พบบ่อย: กินยาความดันแล้วห้ามกินผลไม้ทุกชนิดจริงไหม

ไม่จริง แนวทางไทยยังแนะนำให้กินผักผลไม้อย่างน้อยวันละ 5 ส่วนเพื่อดูแลความดัน ข้อควรระวังเฉพาะคือ

• •เกรปฟรุต และส้มโอปริมาณมาก กับยาบางตัวที่ระบุข้างต้น
• •ผลไม้โพแทสเซียมสูง ในคนที่ไตเสื่อม หรือแพทย์เคยบอกว่าโพแทสเซียมสูง

ถ้าไม่มีข้อห้ามเฉพาะ การงดผลไม้ไปเลยทำให้เสียประโยชน์มากกว่า ผลไม้ที่เหมาะกับคนความดันสูงอ่านได้ที่ ความดันสูงกินผลไม้อะไรได้บ้าง

เมื่อไรต้องรีบพบแพทย์หรือโทร 1669

หลังเริ่มยาใหม่หรือกินยาร่วมกับสิ่งอื่น ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •เจ็บแน่นหน้าอก
• •หายใจลำบาก
• •หน้า ปาก ลิ้น หรือคอบวม
• •หมดสติ หรือเป็นลม
• •ใจเต้นผิดจังหวะ
• •แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก ปากเบี้ยว หรือพูดไม่ชัดทันที

ส่วนอาการเวียนหัวเล็กน้อยหลังเริ่มยา ให้นั่งพักแล้วติดต่อแพทย์หรือเภสัชกรที่จ่ายยา อย่าหยุดยาเอง

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. วันละ 1 แคปซูล ดื่มน้ำตามมาก ๆ (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ) ฉลากระบุส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูล ได้แก่ น้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก.

• •แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. — เป็นกรดอะมิโนที่มีงานรวมผลการทดลองในคนว่าเมื่อกินวันละ 4–24 กรัม ความดันตัวบนลดลงเฉลี่ยราว 5–6 มม.ปรอท ขนาดที่เริ่มเห็นผลคือราว 4 กรัมต่อวัน ในแคปซูลมี 5 มิลลิกรัม น้อยกว่าขนาดที่ศึกษาอย่างน้อย 800 เท่า
• •วิตามินซี (กรดแอสคอร์บิก) 30 มก. — เป็นสารอาหารที่มีงานรวมผลการทดลองระยะสั้นว่าการเสริมวันละประมาณ 500 มิลลิกรัม (ค่ากลาง) ลดความดันตัวบนได้เฉลี่ยราว 4 มม.ปรอท แต่งานย่อยมีขนาดเล็กและผลไม่สม่ำเสมอ ส่วนงานใหญ่ที่ติดตามราว 8 ปีไม่พบว่าวิตามินซีวันละ 500 มิลลิกรัมลดโรคหัวใจ ในแคปซูลมี 30 มิลลิกรัม

ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ทำให้ความดันเปลี่ยน ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิดควรอยู่ในรายการที่บอกแพทย์และเภสัชกร เช่นเดียวกับยาอื่น

ข้อควรระวัง: ผลิตภัณฑ์มีวิตามินอี ซึ่งในขนาดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น วาร์ฟาริน หรือยาต้านเกล็ดเลือด เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากขนาดหลายร้อยมิลลิกรัมขึ้นไป และงานวิจัย VINTAGE MI ในผู้ป่วยหลังกล้ามเนื้อหัวใจตาย (แอล-อาร์จินีนวันละ 9 กรัม) พบผู้เสียชีวิต 6 รายในกลุ่มอาร์จินีน เทียบกับ 0 รายในกลุ่มยาหลอก ฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที