ไตรกลีเซอไรด์สูงห้ามกินอะไร ข้าวเหนียว ผลไม้หวาน ต้องลดแค่ไหน

คำตอบสั้น: คนที่ไตรกลีเซอไรด์สูงควร ลดเครื่องดื่มหวาน น้ำผลไม้ ขนมหวาน และข้าวแป้งที่กินเกินอิ่ม และเลิกแอลกอฮอล์ เพราะแนวทางเวชปฏิบัติของไทยจัดเรื่องเหล่านี้เป็นคำแนะนำหลัก ไม่มีผักชนิดใดที่ต้องห้าม ผลไม้ทั้งผลยังกินได้แต่ต้องดูปริมาณ ส่วนปลาและน้ำมันชนิดไม่อิ่มตัวควรใช้แทนไขมันสัตว์

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •แนวทางของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์ฯ พ.ศ. 2567 แนะนำอย่างยิ่งให้ เลิกแอลกอฮอล์ และ ลดอาหารกลุ่มคาร์โบไฮเดรต และให้น้ำตาลไม่เกินร้อยละ 10 ของพลังงานทั้งวัน
• •WHO เทียบว่าร้อยละ 10 ของพลังงานคือน้ำตาลราว 50 กรัม หรือประมาณ 12 ช้อนชาต่อวัน (สำหรับคนที่กินราว 2,000 กิโลแคลอรี)
• •น้ำผลไม้ แม้ไม่เติมน้ำตาล ก็นับเป็นน้ำตาลที่ควรจำกัด แต่ผลไม้สดทั้งผลไม่นับรวม
• •ไม่มีผักที่ห้ามกินเพราะไตรกลีเซอไรด์สูง แหล่งไทยแนะนำให้ เพิ่ม ใยอาหารจากผัก ธัญพืช และถั่ว
• •ปลาที่มีโอเมกา-3 เป็นไขมันที่โรงพยาบาลรามาธิบดีแนะนำ

ไตรกลีเซอไรด์สูงควรงดอาหารอะไรก่อน

เริ่มจากสิ่งที่แนวทางไทยให้น้ำหนักมากที่สุด 3 อย่าง แนวทางของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์ฯ ในส่วน "การปรับการบริโภคอาหารเพื่อลด TG" มีคำแนะนำดังนี้

1. 1เลิกเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ (แนะนำอย่างยิ่ง)
2. 2ลดอาหารกลุ่มคาร์โบไฮเดรต (แนะนำอย่างยิ่ง)
3. 3ลดน้ำตาลให้ไม่เกินร้อยละ 10 ของพลังงานต่อวัน

เหตุผลคือร่างกายเปลี่ยนพลังงานส่วนเกิน โดยเฉพาะจากน้ำตาล เป็นไตรกลีเซอไรด์ได้เอง อ่านกลไกนี้ได้ที่ ไตรกลีเซอไรด์สูงเกิดจากอะไร

โรงพยาบาลรามาธิบดียังแนะนำให้ลดน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ กินให้พอดี เพิ่มไฟเบอร์ และเลิกบุหรี่ควบคู่กันไป

น้ำหวาน ชานมไข่มุก น้ำผลไม้ ส่งผลแค่ไหน

เครื่องดื่มหวานเป็นแหล่งน้ำตาลส่วนเกินที่ลดได้ง่ายที่สุด WHO แนะนำให้จำกัดน้ำตาลอิสระไม่เกินร้อยละ 10 ของพลังงาน และถ้าลดได้ถึงร้อยละ 5 อาจได้ประโยชน์เพิ่ม น้ำตาลอิสระหมายถึงน้ำตาลที่เติมลงในอาหารและเครื่องดื่ม รวมถึงน้ำตาลในน้ำผึ้ง น้ำเชื่อม และน้ำผลไม้

น้ำผลไม้ถูกนับเป็นน้ำตาลที่ต้องจำกัดด้วย WHO ระบุว่าน้ำผลไม้ส่วนใหญ่ แม้ไม่เติมน้ำตาล ก็มีน้ำตาลอิสระมาก ส่วนผลไม้สดทั้งผลไม่นับเป็นน้ำตาลอิสระ

ปริมาณน้ำตาลในชานมไข่มุก ชาเย็น หรือกาแฟเย็นแต่ละร้านต่างกันมาก วิธีที่ใช้ได้ทุกร้านคือ

• •สั่งหวานน้อยหรือไม่หวาน และลดจำนวนแก้วต่อสัปดาห์
• •เปลี่ยนน้ำผลไม้เป็นผลไม้สดทั้งผล
• •ดูฉลากโภชนาการของเครื่องดื่มขวด เทียบกับเพดานราว 50 กรัมต่อวัน
• •WHO ไม่แนะนำให้ใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาลเป็นวิธีลดน้ำตาล ควรค่อย ๆ ลดความหวานลงจนชิน

ข้าวเหนียว ขนมปังขาว ก๋วยเตี๋ยว ต้องลดเท่าไร

แหล่งที่เราตรวจไม่ได้กำหนดจำนวนทัพพีที่ตายตัว เพราะปริมาณที่เหมาะขึ้นกับน้ำหนักตัว การใช้แรง และโรคร่วม แต่หลักที่ใช้ได้คือ

• •แนวทางไทยแนะนำอย่างยิ่งให้ลดอาหารกลุ่มคาร์โบไฮเดรต ซึ่งรวมข้าวเหนียว ข้าวสวย เส้นก๋วยเตี๋ยว ขนมปัง และขนมไทย
• •MedlinePlus ยกตัวอย่างอาหารจากแป้งขาวว่าเป็นคาร์โบไฮเดรตเชิงเดี่ยวที่เกี่ยวกับไตรกลีเซอไรด์สูง
• •WHO แนะนำให้เลือกคาร์โบไฮเดรตที่ไม่ขัดสี

ในทางปฏิบัติ ลองตักข้าวน้อยลงกว่าเดิมทีละน้อย ไม่เติมข้าวหรือเส้นรอบสอง และเพิ่มผักให้เต็มจานแทน ผู้ที่เป็นเบาหวานร่วมด้วยควรให้นักกำหนดอาหารช่วยคำนวณปริมาณที่เหมาะ อ่านเรื่องข้าวแป้งเพิ่มได้ที่ คนเป็นเบาหวานกินข้าวแป้งอย่างไร

ไตรกลีเซอไรด์สูงกินผลไม้อะไรได้บ้าง กล้วย แตงโม สับปะรด ทุเรียน

กินผลไม้สดทั้งผลได้ แต่ไม่ควรกินครั้งละมาก ๆ WHO จัดผลไม้สดเป็นตัวเลือกที่ดี และไม่นับน้ำตาลในผลไม้สดทั้งผลเป็นน้ำตาลอิสระ แต่ผลไม้ก็ยังเป็นแหล่งพลังงาน และแนวทางไทยให้ลดพลังงานจากคาร์โบไฮเดรตโดยรวม

หลักง่าย ๆ คือ

• •กินผลไม้เป็นมื้อละส่วนพอดี ไม่กินแทนข้าวหรือกินทั้งถาด
• •เลี่ยงผลไม้แปรรูป ผลไม้เชื่อม ผลไม้ดอง และน้ำผลไม้
• •ผลไม้ที่หวานจัดและกินกันเป็นลูกใหญ่ เช่น ทุเรียน ให้แบ่งกินทีละน้อย

ผู้ที่มีโรคประจำตัวอื่นร่วมด้วย ให้ทำตามคำแนะนำเรื่องผลไม้ของแพทย์ที่ดูแล รายละเอียดผลไม้ทีละชนิดอยู่ที่ ไขมันในเลือดสูงห้ามกินผลไม้อะไร

ไตรกลีเซอไรด์สูงห้ามกินผักอะไร มีจริงไหม

ไม่มีหลักฐานในแหล่งที่เราตรวจว่ามีผักต้องห้ามสำหรับคนไตรกลีเซอไรด์สูง ตรงกันข้าม แนวทางของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์ฯ แนะนำอย่างยิ่งให้เพิ่มใยอาหาร และโรงพยาบาลรามาธิบดีแนะนำให้เพิ่มไฟเบอร์จากผัก ธัญพืช และถั่ว

สิ่งที่ควรระวังไม่ใช่ตัวผัก แต่เป็นวิธีปรุง เช่น ผัดผักที่ใช้น้ำมันมาก ผักชุบแป้งทอด หรือน้ำจิ้มที่หวานจัด อ่านเรื่องใยอาหารเพิ่มได้ที่ ใยอาหารคืออะไร

กินไข่ กุ้ง กาแฟ ได้ไหม

• •ไข่ โรงพยาบาลรามาธิบดีอธิบายว่าไข่แดง 1 ฟองมีคอเลสเตอรอลราว 200 มิลลิกรัม สำหรับคนสุขภาพดี การกินไข่ไม่เกินวันละ 1 ฟองทำได้ แต่ผู้ที่มีเบาหวาน ไขมันในเลือดสูง หรือโรคหัวใจ ควรจำกัดอาหารที่มีคอเลสเตอรอลและไขมันอิ่มตัวตามที่แพทย์แนะนำ อ่านเพิ่มที่ ไขมันในเลือดสูงกินไข่วันละกี่ฟอง
• •กุ้งและอาหารทะเล มีคอเลสเตอรอล แต่ประเด็นหลักของไตรกลีเซอไรด์คือน้ำตาล แป้ง และเหล้า วิธีปรุงอย่างกุ้งชุบแป้งทอดมีผลมากกว่าตัวกุ้ง อ่านเพิ่มที่ กุ้ง ปลาหมึก คอเลสเตอรอลสูงไหม
• •กาแฟ ที่ต้องดูก่อนคือน้ำตาล นมข้นหวาน และครีมเทียมที่ใส่ลงไป รายละเอียดอยู่ที่ กาแฟกับความดันและไขมัน

ปลาและไขมันดีช่วยอย่างไร

ปลาเป็นแหล่งไขมันที่แหล่งไทยและต่างประเทศแนะนำตรงกัน โรงพยาบาลรามาธิบดีแนะนำไขมันดี เช่น โอเมกา-3 จากปลาแซลมอน ทูน่า หรือซาร์ดีน ศูนย์ NCCIH ของสหรัฐฯ สรุปงานรวม 23 การศึกษาว่า EPA และ DHA (โอเมกา-3 จากปลา) ลดไตรกลีเซอไรด์ได้ราวร้อยละ 15 และระบุว่าหลักฐานจากการกินอาหารทะเลบางเรื่องแข็งแรงกว่าการกินอาหารเสริม

เรื่องน้ำมันปรุงอาหาร แนวทางไทยแนะนำให้กินไขมันอิ่มตัวไม่เกินร้อยละ 7 ของพลังงาน และเปลี่ยนจากไขมันสัตว์ น้ำมันหมู น้ำมันปาล์ม น้ำมันมะพร้าว เนย ไปใช้น้ำมันไม่อิ่มตัว เช่น น้ำมันมะกอก น้ำมันรำข้าว น้ำมันถั่วเหลือง อ่านเรื่องโอเมกา-3 เพิ่มได้ที่ โอเมกา-3 คืออะไร

ตัวอย่างเมนูไทยสำหรับคนไตรกลีเซอไรด์สูง

เมนูเหล่านี้ใช้หลักลดน้ำตาล ลดข้าวแป้งส่วนเกิน เพิ่มผักและปลา ไม่ใช่สูตรที่ทดสอบในงานวิจัย

• •มื้อเช้า ข้าวต้มปลาใส่ผัก ไข่ต้ม 1 ฟอง กาแฟดำหรือชาไม่หวาน แทนปาท่องโก๋กับนมข้นหวาน
• •มื้อกลางวัน ข้าวสวยลดลงจากเดิม กับปลานึ่งมะนาว แกงจืดเต้าหู้สาหร่าย ผัดผักใช้น้ำมันน้อย
• •ส้มตำ สั่งไม่ใส่น้ำตาลหรือหวานน้อย กินคู่ไก่ย่างไม่ติดหนัง และลดข้าวเหนียวลงจากเดิม
• •มื้อเย็น ต้มยำปลา ยำผักกับกุ้งลวก แทนของทอดและแกงกะทิ
• •ของว่าง ผลไม้สด 1 ส่วน หรือถั่วไม่เคลือบน้ำตาลกำมือเล็ก แทนขนมหวานและน้ำหวาน

ลดน้ำหนักเท่าไรจึงเห็นค่าเปลี่ยน

แหล่งที่เราตรวจไม่ได้ระบุตัวเลขกิโลกรัมที่ตายตัว ทั้ง MedlinePlus, NHLBI และโรงพยาบาลรามาธิบดีแนะนำให้คุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ ร่วมกับลดน้ำตาล ลดแอลกอฮอล์ และออกกำลังกาย

สิ่งที่ทำได้คือปรับอาหารอย่างต่อเนื่อง แล้วตรวจไขมันซ้ำตามนัด แพทย์จะดูแนวโน้มของค่าร่วมกับน้ำหนักและรอบเอว ถ้าใช้ยาลดไขมันอยู่แล้ว ห้ามหยุดยาเอง แม้ค่าจะลดลงหลังปรับอาหาร

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 ขนาด 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. วันละ 1 แคปซูล ส่วนประกอบหลักคือน้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. และน้ำมันรำข้าว 109 มก. ร่วมกับวิตามินซี 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก.

น้ำมันในแคปซูลเป็นชนิดเดียวกับที่แนวทางไทยแนะนำให้ใช้ปรุงอาหารแทนไขมันอิ่มตัว แต่ปริมาณต่างกันมาก

• •น้ำมันมะกอก 200 มก. — งานรวม 18 การทดลองของอาหารเมดิเตอร์เรเนียนเสริมน้ำมันมะกอก พบไตรกลีเซอไรด์ลดลงเฉลี่ย 2.40 มก./ดล. แต่ผลระหว่างงานต่างกันมาก และเป็นการเปลี่ยนอาหารทั้งรูปแบบ ไม่ใช่การกินน้ำมันเสริมปริมาณน้อย
• •น้ำมันคาโนลา 200 มก. — งานรวม 27 การทดลองในคนไม่พบผลต่อไตรกลีเซอไรด์ ปริมาณที่ศึกษาคือน้ำมันปรุงอาหารทั้งวัน
• •น้ำมันรำข้าว 109 มก. — งานของคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ใช้น้ำมันรำข้าววันละ 30 มิลลิลิตรปรุงอาหาร 3 มื้อ นาน 4 สัปดาห์ ผลที่พบคือ LDL ลดลง ไม่ใช่ไตรกลีเซอไรด์ และปริมาณที่ศึกษามากกว่าในแคปซูลหลายร้อยเท่า

ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ทำให้ไตรกลีเซอไรด์ลดลง การกินแคปซูลจึงไม่ใช่เหตุผลที่จะกินหวานหรือดื่มเหล้าได้มากขึ้น

ข้อควรระวัง: ผลิตภัณฑ์มีวิตามินอี ซึ่งในขนาดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น วาร์ฟาริน หรือยาต้านเกล็ดเลือด เช่น แอสไพริน และมีแอล-อาร์จินีน ซึ่งงานวิจัย VINTAGE MI ในผู้ป่วยหลังกล้ามเนื้อหัวใจตาย (ขนาดวันละ 9 กรัม) พบผู้เสียชีวิตในกลุ่มอาร์จินีนมากกว่า ฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที