โอเมก้า 3 คืออะไร ต่างจากน้ำมันตับปลาอย่างไร

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุดเรื่องนี้คือ คิดว่าน้ำมันปลากับน้ำมันตับปลาเหมือนกัน

สองอย่างนี้ไม่เหมือนกัน และความต่างมีผลเรื่องความปลอดภัย

น้ำมันปลา กับ น้ำมันตับปลา

น้ำมันปลา สกัดจากเนื้อปลาที่มีไขมันสูง

น้ำมันตับปลา สกัดจากตับของปลา

ตับเป็นอวัยวะที่สะสมวิตามินเอและวิตามินดี น้ำมันตับปลาจึงมีวิตามินสองตัวนี้ในปริมาณที่มีนัยสำคัญ

วิตามินเอและดีเป็นวิตามินที่ละลายในไขมัน ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีข้อควรระวังเรื่องการสะสม

แปลว่าการกินน้ำมันตับปลาในปริมาณมากหรือกินซ้ำซ้อนกับวิตามินอื่น มีข้อควรระวังที่น้ำมันปลาทั่วไปไม่มี

สตรีมีครรภ์เป็นกลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษเรื่องวิตามินเอ และต้องปรึกษาสูติแพทย์ก่อน

โอเมก้า 3 มีกี่ชนิด

ALA — พบในพืช เช่น เมล็ดแฟลกซ์ เมล็ดเจีย และวอลนัท

EPA และ DHA — พบในปลาทะเลที่มีไขมันสูงและในสาหร่ายบางชนิด

ร่างกายเปลี่ยน ALA เป็น EPA และ DHA ได้ในสัดส่วนที่จำกัด ซึ่งเป็นเหตุผลที่แหล่งจากทะเลถูกพูดถึงแยกจากแหล่งจากพืช

อ่านฉลากอย่างไร

อย่าดูแค่ตัวเลขน้ำมันปลารวม

ให้หาบรรทัดที่ระบุ EPA และ DHA แยกต่างหาก

เพราะน้ำมันปลา 1,000 มิลลิกรัม ไม่ได้แปลว่าได้ EPA และ DHA 1,000 มิลลิกรัม สัดส่วนต่างกันมากในแต่ละผลิตภัณฑ์

บนผงชงดื่มมักเขียนว่า ผงน้ำมันปลา ซึ่งเป็นน้ำมันที่ถูกทำให้อยู่ในรูปผง อ่านต่อที่ น้ำมันชนิดผงบนฉลาก

และผงน้ำมันปลามาจากปลา จึงต้องมีข้อความแจ้งสำหรับผู้แพ้อาหาร

แหล่งจากอาหาร

ปลาทะเลที่มีไขมันสูง เช่น ปลาแซลมอน ปลาทู ปลาซาร์ดีน ปลาแมคเคอเรล

ปลาทูไทยเป็นแหล่งที่หาง่ายและราคาไม่แพง

เมล็ดแฟลกซ์และเมล็ดเจีย สำหรับ ALA

สาหร่ายบางชนิด สำหรับผู้ที่ไม่กินปลา

ใครที่ต้องปรึกษาก่อน

ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด อ่านต่อที่ วิตามินเคกับยาต้านการแข็งตัวของเลือด

ผู้ที่มีนัดผ่าตัดหรือหัตถการ เพราะทีมแพทย์มักมีคำสั่งเรื่องการงดอาหารเสริมล่วงหน้า

ผู้ที่แพ้ปลาหรืออาหารทะเล

สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร

ผู้ที่กินวิตามินรวมอยู่แล้ว ถ้าจะกินน้ำมันตับปลา เพราะอาจซ้ำซ้อนเรื่องวิตามินเอและดี

ข้อควรรู้เรื่องการเก็บ

น้ำมันเปลี่ยนสภาพได้เมื่อเจอความร้อน แสง และอากาศ

ถ้าแคปซูลมีกลิ่นเหม็นหืน ให้ทิ้ง อย่าฝืนกิน

เก็บตามที่ฉลากระบุ อ่านต่อที่ เก็บอาหารเสริมในตู้เย็นได้ไหม

เทียบสองยี่ห้ออย่างไรให้ตรง

ขั้นที่ 1 หาปริมาณ EPA และ DHA ต่อหนึ่งหน่วยบริโภคของทั้งสองยี่ห้อ

ขั้นที่ 2 ดูว่าหนึ่งหน่วยบริโภคคือกี่แคปซูล บางยี่ห้อคิดต่อ 2 แคปซูล ซึ่งทำให้ตัวเลขดูสูงกว่า

ขั้นที่ 3 คำนวณราคาต่อปริมาณ EPA รวม DHA ที่ได้จริง ไม่ใช่ราคาต่อขวด

สามขั้นนี้มักทำให้อันดับความคุ้มค่าเปลี่ยนไปจากที่ดูตอนแรก

ข้อสังเกตเรื่องกลิ่นและการเรอ

บางคนเรอมีกลิ่นปลาหลังกิน

เป็นเรื่องที่พบได้ และเป็นสาเหตุที่ทำให้หลายคนเลิกกินกลางคัน

ถ้าเจอปัญหานี้ ให้ปรึกษาเภสัชกรว่ามีวิธีจัดการอย่างไร แทนที่จะเลิกเงียบ ๆ

และถ้ากลิ่นหืนผิดปกติตั้งแต่แกะ ให้ทิ้งและแจ้งผู้ขาย ไม่ใช่ทนกิน

กลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด — ต้องแจ้งแพทย์เสมอ อ่านต่อที่ วิตามินเคกับยาต้านการแข็งตัวของเลือด

ผู้ที่มีนัดผ่าตัดหรือหัตถการ — ต้องแจ้งล่วงหน้า

ผู้ที่แพ้ปลาหรือสัตว์น้ำ — ต้องอ่านบรรทัดข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหารทุกครั้ง

สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร — ต้องผ่านสูติแพทย์ โดยเฉพาะเรื่องแหล่งที่มาของวัตถุดิบ

ผู้ที่มีโรคตับ

ทุกกลุ่มข้างต้นต้องถามก่อนเริ่ม ไม่ใช่เริ่มแล้วค่อยถาม

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปเรื่องโรคและโภชนาการ ไม่ใช่คำวินิจฉัย ไม่ใช่แผนการรักษา และไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล

การกำหนดสิ่งที่ผู้ป่วยแต่ละคนควรได้รับ ต้องมาจากแพทย์ผู้รักษาและนักกำหนดอาหารที่เห็นผลตรวจจริงเท่านั้น

ห้ามใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทดแทนการรักษาที่แพทย์กำหนด และควรแจ้งแพทย์ทุกครั้งว่ากำลังรับประทานอะไรอยู่บ้าง