สูบบุหรี่ทำให้ไขมันในเลือดสูงไหม ไขมันดีลดลงจริงหรือ

คำตอบสั้น: ใช่ สถาบันหัวใจ ปอด และเลือดแห่งชาติสหรัฐฯ (NHLBI) ระบุว่าการสูบบุหรี่ ลดไขมันดี HDL เพิ่มไขมันเลว LDL และเพิ่มไตรกลีเซอไรด์ ผลเสียของบุหรี่ยังไม่จบที่ตัวเลขไขมัน เพราะควันบุหรี่ทำร้ายผนังหลอดเลือดโดยตรงด้วย คนที่ไขมันในเลือดผิดปกติอยู่แล้วและยังสูบบุหรี่ จึงมีโอกาสเป็นโรคหัวใจมากขึ้นอีก ส่วนการเลิกบุหรี่เป็นหนึ่งในวิธีเพิ่ม HDL ที่โรงพยาบาลรามาธิบดีแนะนำ

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •บุหรี่ลด HDL เพิ่ม LDL และไตรกลีเซอไรด์ (NHLBI) MedlinePlus ก็จัดบุหรี่เป็นสาเหตุหนึ่งของคอเลสเตอรอลสูง
• •ถ้ามีไขมันผิดปกติ ความดันสูง หรือน้ำหนักเกินอยู่แล้ว การสูบบุหรี่ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจ
• •ไขมันในเลือดสูงมักไม่มีอาการ ต้องเจาะเลือดจึงจะรู้
• •แนวทางไทยแนะนำให้ตรวจไขมันในคนอายุ 35 ปีขึ้นไป และใช้คะแนนความเสี่ยงหัวใจแบบไทยประกอบการตัดสินใจ
• •การเลิกบุหรี่อยู่ในรายการวิธีเพิ่ม HDL ของโรงพยาบาลรามาธิบดี อยากเลิกโทร 1600 ฟรี

สูบบุหรี่ทำให้ไขมันในเลือดสูงไหม

สูบบุหรี่ทำให้สมดุลไขมันในเลือดแย่ลงทั้งสามด้าน ตามที่ NHLBI ระบุ

• •HDL (ไขมันดี) ลดลง HDL ทำหน้าที่นำคอเลสเตอรอลกลับไปที่ตับเพื่อกำจัดออกจากร่างกาย
• •LDL (ไขมันเลว) สูงขึ้น LDL เป็นตัวที่สะสมเป็นคราบในผนังหลอดเลือด
• •ไตรกลีเซอไรด์สูงขึ้น

MedlinePlus ระบุบุหรี่เป็นหนึ่งในสาเหตุของคอเลสเตอรอลสูง ร่วมกับอาหารไขมันอิ่มตัว การไม่ออกกำลังกาย ความเครียด แอลกอฮอล์ และพันธุกรรม

ความต่างของ LDL กับ HDL อ่านเพิ่มที่ LDL กับ HDL ต่างกันอย่างไร

บุหรี่ทำให้ HDL ลดลงอย่างไร และทำไมต้องสนใจ

HDL เป็นไขมันที่ทำหน้าที่ขนคอเลสเตอรอลกลับไปที่ตับ (NHLBI) เมื่อ HDL ต่ำ การเก็บกวาดคอเลสเตอรอลจึงน้อยลง

NHLBI ยังระบุว่าแม้แต่ ควันบุหรี่มือสองก็ลด HDL ในเด็กและวัยรุ่น ร่วมกับทำลายเนื้อเยื่อหัวใจและเพิ่มความดัน ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจในอนาคต นี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่ไม่ควรสูบในบ้านหรือในรถ

ถ้าผลตรวจบอกว่า HDL ต่ำ สาเหตุและวิธีดูแลมีหลายอย่าง อ่านต่อที่ ไขมันดีต่ำเกิดจากอะไร เพิ่ม HDL ได้อย่างไร

บุหรี่ทำให้ LDL อันตรายขึ้นอย่างไร

ปัญหาไม่ได้อยู่แค่ระดับ LDL ที่สูงขึ้น แต่อยู่ที่ผนังหลอดเลือดที่ถูกทำร้ายพร้อมกัน NHLBI อธิบายว่าควันบุหรี่กระตุ้นการอักเสบ ซึ่งอาจทำให้คราบไขมันในหลอดเลือดแดงก่อตัวมากขึ้น และทำให้ผนังหลอดเลือดแข็งและแคบลง

เมื่อ LDL สูงขึ้นในขณะที่ผนังหลอดเลือดอักเสบ คราบไขมันจึงสะสมได้ง่าย นอกจากนี้บุหรี่ยังทำให้เลือดข้นและลิ่มเลือดก่อตัวง่าย คราบไขมันที่มีอยู่จึงอันตรายขึ้น กลไกทั้งหมดอธิบายไว้ที่ สูบบุหรี่ทำให้หลอดเลือดตีบได้อย่างไร

คนไขมันสูงที่สูบบุหรี่ เสี่ยงหัวใจเพิ่มแค่ไหน

NHLBI ระบุว่า ถ้ามีปัจจัยเสี่ยงโรคหัวใจอยู่แล้ว เช่น ไขมันในเลือดผิดปกติ ความดันโลหิตสูง หรือน้ำหนักเกิน การสูบบุหรี่ทำให้มีโอกาสเกิดโรคหัวใจมากขึ้นอย่างมาก และถ้าเป็นโรคหัวใจอยู่แล้ว การสูบบุหรี่ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงหัวใจวายหรือเสียชีวิต

ความเสี่ยงที่แท้จริงของแต่ละคนขึ้นกับหลายปัจจัยรวมกัน ทั้งอายุ เพศ ความดัน เบาหวาน และการสูบบุหรี่ แนวทางของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย พ.ศ. 2567 จึงใช้ Thai CV Risk Score ในคนอายุ 35–70 ปี ถ้าคะแนนต่ำกว่า 10% ถือว่าเสี่ยงต่ำ ถ้า 10% ขึ้นไปถือว่าเสี่ยงปานกลางถึงสูง การสูบบุหรี่เป็นหนึ่งในข้อมูลที่ใช้คำนวณ วิธีใช้อ่านที่ ประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดแบบไทย

ส่วนคำถามว่าไขมันระดับไหนต้องใช้ยา แพทย์ตัดสินจากระดับความเสี่ยงนี้ร่วมกับค่า LDL ดูรายละเอียดที่ ไขมันในเลือดสูงเท่าไหร่ต้องกินยา

เป็นไขมันสูง สูบบุหรี่ได้ไหม

ไม่ควรสูบเลย NHLBI ระบุว่าการสูบปริมาณใดก็ตาม แม้สูบเป็นครั้งคราว ก็ทำร้ายหัวใจและหลอดเลือดได้

ความเชื่อที่พบบ่อยคือ "กินยาลดไขมันอยู่แล้ว สูบต่อก็ไม่เป็นไร" ความจริงคือยาลดไขมันลด LDL แต่ไม่ได้หยุดผลของควันบุหรี่ต่อผนังหลอดเลือด การอักเสบ ความดัน และลิ่มเลือด ผู้ที่กินยาไขมันอยู่ ให้กินยาต่อตามแพทย์สั่ง และเลิกบุหรี่ไปพร้อมกัน

เลิกบุหรี่แล้ว HDL กลับมาได้ไหม

โรงพยาบาลรามาธิบดี (สาขาโภชนาการ) จัด การเลิกบุหรี่ ไว้ในวิธีเพิ่ม HDL ร่วมกับการกินปลา ลดน้ำหนัก และออกกำลังกาย แหล่งที่เราตรวจไม่ได้ระบุตัวเลขว่า HDL จะเพิ่มขึ้นเท่าไรหรือเร็วแค่ไหน เพราะขึ้นกับแต่ละคน

สิ่งที่ NHLBI ยืนยันคือ ความเสี่ยงโรคหัวใจจากบุหรี่เริ่มลดลงไม่นานหลังเลิก และลดลงต่อเนื่อง ส่วนกรมควบคุมโรคระบุว่าเลิกบุหรี่ได้ 1 ปี ความเสี่ยงโรคหัวใจลดลงราว 50%

วิธีเลิกบุหรี่ดูที่ เลิกบุหรี่ทำยังไง และถ้ากังวลเรื่องน้ำหนักขึ้นหลังเลิก อ่าน เลิกบุหรี่กินอะไรดี หรือโทรสายเลิกบุหรี่ 1600 ฟรีทุกเครือข่าย

สูบบุหรี่ทำให้ไขมันพอกตับไหม

แหล่งที่เราตรวจในบทความนี้ไม่ได้ให้ข้อมูลเรื่องบุหรี่กับไขมันพอกตับโดยตรง จึงไม่ขอสรุปเกินหลักฐาน สิ่งที่บอกได้คือไตรกลีเซอไรด์สูงสัมพันธ์กับไขมันพอกตับ (Rama Channel) และบุหรี่เพิ่มไตรกลีเซอไรด์ (NHLBI) ถ้าผลอัลตราซาวด์หรือค่าตับผิดปกติ ให้คุยกับแพทย์ อ่านพื้นฐานที่ ไขมันพอกตับคืออะไร

คนสูบบุหรี่ควรตรวจไขมันบ่อยแค่ไหน

ไขมันในเลือดสูงมักไม่มีอาการ (MedlinePlus) วิธีเดียวที่จะรู้คือเจาะเลือด

แนวทางของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์ฯ พ.ศ. 2567 แนะนำให้ตรวจไขมันในคนอายุ 35 ปีขึ้นไป และในคนที่เป็นโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง เบาหวาน ไตเรื้อรัง หรือสงสัยไขมันสูงทางพันธุกรรม ส่วนความถี่ในการตรวจซ้ำ แพทย์จะกำหนดตามผลครั้งก่อนและระดับความเสี่ยง คนที่สูบบุหรี่ควรบอกแพทย์ตรง ๆ ว่าสูบวันละเท่าไร เพราะมีผลต่อการประเมินความเสี่ยง

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ต่อ 1 แคปซูลมีน้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก.

งานวิจัยของส่วนประกอบเหล่านี้ศึกษาเรื่องค่าไขมันในคนทั่วไป ไม่ได้ศึกษาในคนสูบบุหรี่ และใช้ปริมาณต่างจากในแคปซูลมาก

• •น้ำมันคาโนลา 200 มก. — งานรวมผลการทดลองในคน 27 งาน พบว่าเมื่อใช้เป็นน้ำมันหลักในอาหารแทนไขมันชนิดอื่น LDL ลดลงเฉลี่ยราว 6.4 มก./ดล. และไม่มีผลต่อ HDL หรือไตรกลีเซอไรด์ งานเหล่านี้ใช้เป็นน้ำมันในอาหารทั้งวันระดับหลายสิบกรัม ในแคปซูลมี 0.2 กรัม
• •น้ำมันมะกอก 200 มก. — งานรวมผล 27 งานพบว่าน้ำมันมะกอกลด LDL ได้น้อยกว่าน้ำมันพืชอื่น แต่เพิ่ม HDL มากกว่าราว 1.37 มก./ดล. ส่วนงานรวมผลอีกชิ้น (34 งาน) พบว่าทุก 10 กรัมต่อวันที่เพิ่ม ค่าไขมันเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อยมากและไม่มีนัยสำคัญ ในแคปซูลมี 0.2 กรัม
• •น้ำมันรำข้าว 109 มก. — งานรวมผล 11 งานพบ LDL ลดลงราว 6.91 มก./ดล. และ HDL เพิ่มขึ้นเฉพาะในผู้ชาย โดยใช้เป็นน้ำมันปรุงอาหาร ในแคปซูลมี 0.109 กรัม
• •ไฟโตสเตอรอล 2 มก. — แนวทางของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์ฯ ระบุแพลนท์สตานอล/สเตอรอลวันละ 2 กรัม ในแคปซูลมี 0.002 กรัม น้อยกว่าราว 1,000 เท่า (คำนวณ)

ไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ทำให้ HDL เพิ่ม LDL ลด หรือลดผลของบุหรี่ต่อไขมันในเลือด

ข้อควรระวัง: ผู้ที่กินยาลดไขมันหรือยาประจำตัวอื่น ฉลากระบุว่าควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร และเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน หากแพทย์ให้หยุด ให้หยุดผลิตภัณฑ์นี้ ส่วนยาที่แพทย์สั่งให้กินต่อตามเดิม

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที