ฉายแสงกินอะไรได้บ้าง ห้ามกินอะไร ดูแลผิวและช่องปากอย่างไร

คำตอบสั้น: การฉายแสง (รังสีรักษา) ไม่ได้มีรายการอาหารต้องห้ามแบบเดียวกันทุกคน สิ่งที่กินได้หรือควรเลี่ยงขึ้นกับตำแหน่งที่ฉาย สถาบันมะเร็งแห่งชาติสหรัฐ (NCI) ระบุว่าฉายแสงบริเวณศีรษะและลำคอมักทำให้เจ็บปาก ปากแห้ง รับรสเปลี่ยน และกลืนลำบาก ส่วนฉายบริเวณช่องท้องหรือเชิงกรานมักทำให้ท้องเสียและคลื่นไส้ อาการเหนื่อยล้าพบได้บ่อยไม่ว่าจะฉายตรงไหน เป้าหมายร่วมกันคือ กินให้ได้พลังงานและโปรตีนพอจนน้ำหนักไม่ลด ดูแลผิวบริเวณที่ฉายตามที่พยาบาลแนะนำ และไม่กินอาหารเสริมใดก่อนถามทีมรักษา

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •อาการด้านการกินขึ้นกับตำแหน่งที่ฉาย ถามแพทย์หรือพยาบาลตั้งแต่ต้นว่าควรเตรียมรับอาการอะไร
• •ฉายศีรษะลำคอ: กินอาหารนิ่ม เย็นหรืออุณหภูมิห้อง ใช้หลอดดูด เลี่ยงอาหารเผ็ด เปรี้ยว เค็มจัด แข็ง กรอบ และแอลกอฮอล์
• •ไปหาทันตแพทย์อย่างน้อย 2 สัปดาห์ก่อนเริ่มฉายแสงบริเวณศีรษะลำคอ ตามคำแนะนำของ NCI
• •ฉายช่องท้อง เชิงกราน: ท้องเสียบ่อย ดื่มน้ำให้พอ กินมื้อเล็ก เลือกอาหารกากใยต่ำ เลี่ยงของมัน เผ็ด กาเฟอีน
• •อาหารรสจัดไม่ได้ห้ามทุกคน แต่ควรเลี่ยงถ้าปากเจ็บ คอเจ็บ หรือท้องเสีย
• •ผิวบริเวณที่ฉาย: ใช้สบู่อ่อน รักษาความสะอาดและแห้ง ไม่ประคบร้อนหรือเย็น ไม่ติดพลาสเตอร์ ใช้ครีมหรือแป้งเฉพาะที่พยาบาลอนุญาต
• •สารต้านอนุมูลอิสระขนาดสูงหรือสมุนไพรระหว่างฉายแสง ต้องถามทีมรักษาก่อน

ทำไมผลข้างเคียงขึ้นกับตำแหน่งที่ฉายแสง

NCI อธิบายว่ารังสีไม่ได้กระทบเฉพาะเซลล์มะเร็ง แต่กระทบเซลล์ปกติที่อยู่ใกล้บริเวณที่ฉายด้วย ผลข้างเคียงจึงขึ้นกับว่าฉายตรงส่วนไหนของร่างกาย ต่างจากยาเคมีบำบัดที่ไปทั่วร่างกาย

ตัวอย่างตามตารางของ NCI

• •ศีรษะและลำคอ: ปัญหาในช่องปาก รับรสเปลี่ยน คอเจ็บกลืนลำบาก ผิวเปลี่ยน ผมร่วงบริเวณที่ฉาย และต่อมไทรอยด์ทำงานลดลง
• •ทรวงอก: กลืนลำบาก ไอ หายใจสั้น
• •กระเพาะและช่องท้อง: ท้องเสีย คลื่นไส้อาเจียน ปัญหาทางเดินปัสสาวะ
• •เชิงกรานและทวารหนัก: ท้องเสีย ปัญหากระเพาะปัสสาวะ
• •สมอง: คลื่นไส้อาเจียน ปวดศีรษะ ปัญหาความจำหรือสมาธิ
• •เต้านม: ผิวเปลี่ยน บวม กดเจ็บ

ทุกตำแหน่งมีโอกาสเกิด อาการเหนื่อยล้า และผิวเปลี่ยนบริเวณที่ฉาย NCI ระบุว่าเซลล์ปกติที่ถูกกระทบมักฟื้นตัวภายในไม่กี่เดือนหลังจบการรักษา แต่บางอาการอาจเกิดช้าหลังจบไปหลายเดือนหรือหลายปี ซึ่งควรถามแพทย์ว่าต้องเฝ้าดูอะไร เรื่องความเหนื่อยล้าอ่านต่อที่ ผู้ป่วยมะเร็งอ่อนเพลีย ดูแลอย่างไร

ถ้าได้คีโมร่วมกับฉายแสง ต้องดูคำแนะนำเรื่องความสะอาดของอาหารและเม็ดเลือดขาวต่ำร่วมด้วย ดู ให้คีโมกินอะไรได้บ้าง ห้ามกินอะไร

ฉายแสงศีรษะลำคอ เจ็บปาก ปากแห้ง กลืนลำบาก กินอะไรได้

เจ็บปาก มีแผลในปาก

NCI อธิบายว่ารังสีบริเวณศีรษะลำคอทำให้เกิดแผลเล็ก ๆ ในปากและเหงือกเจ็บ เพราะเยื่อบุช่องปากเป็นเซลล์ที่แบ่งตัวเร็ว อาการมักดีขึ้นเมื่อจบการรักษา

วิธีกินที่ NCI แนะนำ

• •เลือกอาหารนิ่มเคี้ยวง่าย เช่น ไข่คน คัสตาร์ด นมปั่น โจ๊ก ข้าวต้มเละ
• •ต้มหรือตุ๋นอาหารให้นุ่ม หั่นชิ้นเล็ก หรือปั่นละเอียด
• •ราดน้ำแกงจืด น้ำซุป หรือโยเกิร์ต ให้อาหารชุ่มขึ้น
• •ใช้หลอดดูด ช่วยให้เครื่องดื่มผ่านจุดที่เจ็บ
• •ใช้ช้อนเล็กเพื่อให้คำเล็กลง
• •กินอาหารเย็นหรืออุณหภูมิห้อง อมน้ำแข็งก้อนเล็กช่วยให้ชา
• •เลี่ยง ผลไม้และน้ำผลไม้รสเปรี้ยว เช่น ส้ม มะนาว อาหารเผ็ด แกงเผ็ด พริก มะเขือเทศและซอสมะเขือเทศ อาหารเค็ม ผักดิบ ของแข็งกรอบ เช่น ข้าวเกรียบ มันฝรั่งทอด และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

ปากแห้ง น้ำลายน้อย

รังสีบริเวณศีรษะลำคออาจทำลายต่อมน้ำลาย NCI แนะนำ

• •จิบน้ำบ่อย ๆ ตลอดวัน พกขวดน้ำติดตัว
• •เคี้ยวหมากฝรั่งหรืออมลูกอมชนิดไม่มีน้ำตาล เพื่อกระตุ้นน้ำลาย
• •กินอาหารที่กลืนง่าย เช่น ซุป อาหารบด และทำให้อาหารชุ่มด้วยน้ำซอสหรือน้ำแกง
• •ทาลิปบาล์ม และใช้เครื่องเพิ่มความชื้นในห้องนอนตอนกลางคืน
• •บ้วนปากทุก 1–2 ชั่วโมงด้วยน้ำเกลือผสมเบกกิ้งโซดา ตัวอย่างสูตรของ NCI คือ เบกกิ้งโซดา 1/4 ช้อนชา เกลือ 1/8 ช้อนชา ในน้ำอุ่น 1 ถ้วย แล้วบ้วนตามด้วยน้ำเปล่า
• •เลี่ยง แอลกอฮอล์ น้ำยาบ้วนปากที่มีแอลกอฮอล์ บุหรี่และควันบุหรี่ และอาหารที่ทำให้ปากเจ็บ เช่น เผ็ดจัด เปรี้ยวจัด เค็มจัด แข็ง กรอบ
• •ปากแห้งมาก ถามแพทย์หรือทันตแพทย์เรื่องน้ำลายเทียม

คอเจ็บ กลืนลำบาก

NCI ระบุว่าความเสี่ยงคอเจ็บขึ้นกับปริมาณรังสี การได้คีโมพร้อมกัน และการสูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างรักษา คำแนะนำคือ กินมื้อเล็ก 5–6 มื้อ เลือกอาหารนิ่ม เน้นโปรตีนและพลังงานสูง และเลี่ยงอาหารร้อนจัด เผ็ด เปรี้ยวจัด และแข็งกรอบ

บอกแพทย์หรือพยาบาลทันที ถ้ากลืนลำบาก รู้สึกเหมือนจะสำลัก หรือไอขณะกินหรือดื่ม เพราะอาจสำลักอาหารลงปอด เทคนิคการกลืนอย่างปลอดภัยอ่านเพิ่มที่ กลืนอาหารอย่างปลอดภัยในผู้สูงอายุ และวิธีปรับเนื้ออาหารให้นิ่มที่ ปรับเนื้ออาหารสำหรับผู้สูงอายุ

ฉายแสงช่องท้อง เชิงกราน ท้องเสีย คลื่นไส้ กินอย่างไร

NCI อธิบายว่ารังสีบริเวณช่องท้องหรือเชิงกรานทำให้ท้องเสีย เพราะกระทบเซลล์ปกติที่บุลำไส้ คำแนะนำด้านอาหาร

• •ดื่มน้ำให้พอเพื่อชดเชยน้ำที่เสีย เช่น น้ำเปล่า น้ำซุปใส เครื่องดื่มเกลือแร่ ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ
• •กินมื้อเล็ก 5–6 มื้อต่อวัน
• •กินอาหารที่มีโซเดียมและโพแทสเซียม เช่น น้ำซุป กล้วย มันฝรั่งต้ม
• •เลือกอาหารกากใยต่ำ เช่น ข้าวขาว ขนมปังขาว โยเกิร์ตรสธรรมดา
• •เลี่ยง อาหารกากใยสูง เครื่องดื่มหวานจัด อาหารมันและของทอด อาหารที่ทำให้มีแก๊ส เช่น ถั่วต้มและผักผลไม้ดิบ นมที่มีแล็กโทส เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อาหารเผ็ด และเครื่องดื่มที่มีกาเฟอีน
• •ห้ามกินยาหยุดถ่ายเองโดยไม่ถามแพทย์หรือพยาบาล
• •บอกแพทย์ถ้าท้องเสียเกิน 24 ชั่วโมง หรือปวดเกร็งท้อง

NCI ยังระบุว่ารังสีบริเวณช่องท้องหรือเชิงกรานอาจทำให้ย่อยน้ำตาลในนม (แล็กโทส) ไม่ได้ชั่วคราว ดื่มนมแล้วท้องอืด ปวดเกร็ง ท้องเสีย อาจต้องเปลี่ยนเป็นนมแล็กโทสต่ำหรือนมถั่วเหลือง วิธีกินช่วงท้องเสียแบบละเอียดอ่านต่อที่ ท้องเสียกินอะไรได้บ้าง

ถ้าคลื่นไส้ ให้ถามแพทย์เรื่องยาแก้คลื่นไส้ และดูวิธีกินที่ คลื่นไส้กินอะไรดี

ฉายแสงกินอาหารรสจัด เผ็ด เปรี้ยว ได้ไหม ส้มตำกินได้ไหม

ไม่มีกฎว่าทุกคนที่ฉายแสงห้ามกินรสจัด คำแนะนำของ NCI ให้เลี่ยงอาหารเผ็ดและเปรี้ยว เฉพาะเมื่อมีปัญหาที่อาหารเหล่านี้ทำให้แย่ลง ได้แก่ เจ็บปาก ปากแห้ง คอเจ็บ หรือท้องเสีย

ส้มตำเป็นตัวอย่างที่ดี เพราะรวมหลายอย่างไว้ในจานเดียว

• •พริกและมะนาว ทำให้แผลในปากและคอแสบ และทำให้ท้องเสียแย่ลง
• •มะละกอดิบและผักสด เป็นอาหารดิบที่มีกากใย ไม่เหมาะเมื่อท้องเสีย
• •ปูดองหรือปลาร้าที่ไม่ได้ต้มสุก เป็นของหมักดองดิบ ซึ่งโรงพยาบาลรามาธิบดีแนะนำให้ผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำเลี่ยง

คนที่ฉายแสงบริเวณที่ไม่เกี่ยวกับทางเดินอาหาร ไม่มีแผลในปาก และไม่ได้รับคีโมร่วม อาจไม่จำเป็นต้องงด แต่ควรถามทีมรักษาก่อน และเลือกร้านที่สะอาด ทำสดใหม่

ดูแลผิวบริเวณที่ฉายแสงอย่างไร

NCI อธิบายว่าผิวบริเวณที่ฉายอาจแห้ง ลอก คัน แดงหรือคล้ำขึ้น ดูคล้ายผิวไหม้แดด หรือบวม บางรายเกิดแผลเปียกที่เจ็บและติดเชื้อได้ มักเกิดตรงข้อพับหรือรอยพับของผิว เช่น หลังหู ใต้ราวนม และก้น

วิธีดูแลตามคำแนะนำของ NCI

• •ใช้เฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ทีมรักษาแนะนำ ใช้สบู่อ่อนโยน และถามพยาบาลว่าผลิตภัณฑ์ใด เช่น แป้งหรือยาระงับเหงื่อ ที่ไม่ควรใช้ก่อนเข้าฉายแสง
• •รักษาบริเวณที่ฉายให้สะอาดและแห้ง เพื่อลดการติดเชื้อ พยาบาลจะแนะนำวิธีทำความสะอาด และอาจให้แผ่นปิดแผลชนิดพิเศษ
• •ไม่ใช้กระเป๋าน้ำร้อน ถุงประคบเย็น หรือพลาสเตอร์ปิดแผลบริเวณที่ฉาย
• •ป้องกันแดดด้วยเสื้อแขนยาวหลวม ๆ หมวกปีกกว้าง และครีมกันแดดตามที่ทีมรักษาอนุญาต
• •ถ้าผิวเจ็บ ให้โกนหนวดหรือขนน้อยลง หรือใช้มีดโกนไฟฟ้า
• •อย่าซื้อครีมสมุนไพร น้ำมัน หรือว่านหางจระเข้มาทาเองโดยไม่ถาม เพราะทีมรักษาต้องรู้ว่ามีอะไรอยู่บนผิวก่อนฉาย

แจ้งทีมรักษาทันทีเมื่อเห็นผิวเปลี่ยน เพื่อให้รักษาได้เร็ว

ดูแลช่องปากระหว่างฉายแสงอย่างไร

นอกจากเรื่องอาหาร NCI แนะนำให้

• •ไปพบทันตแพทย์อย่างน้อย 2 สัปดาห์ก่อนเริ่มการรักษา และทำฟันที่จำเป็นให้เสร็จ บอกทันตแพทย์ว่ากำลังจะรักษามะเร็งแบบไหน
• •ตรวจช่องปากทุกวัน มองหาแผล ฝ้าขาว หรือจุดบวมแดง แล้วบอกแพทย์ทันทีที่เห็น
• •แปรงฟัน เหงือก และลิ้นเบา ๆ หลังอาหารทุกมื้อและก่อนนอน ด้วยแปรงขนนุ่มมาก
• •บ้วนปากด้วยน้ำเกลือผสมเบกกิ้งโซดาวันละ 3–4 ครั้ง ตามสูตรที่พยาบาลแนะนำ
• •ไม่ใช้น้ำยาบ้วนปากที่มีแอลกอฮอล์ ไม้จิ้มฟัน บุหรี่ และแอลกอฮอล์
• •ถามแพทย์เรื่องยาชาแบบอมหรือพ่น ถ้าเจ็บจนกินไม่ได้

NCI ระบุว่าปัญหาช่องปากจะอันตรายขึ้นถ้าทำให้กินดื่มไม่ได้ เพราะนำไปสู่ภาวะขาดน้ำและขาดสารอาหาร ให้โทรหาแพทย์หรือพยาบาล ถ้าเจ็บปาก ริมฝีปาก หรือคอ จนกิน ดื่ม หรือนอนไม่ได้ หรือมีไข้ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป

ทำไมต้องถามทีมรักษาก่อนกินสารต้านอนุมูลอิสระขนาดสูง

ผู้ป่วยหลายคนอยากกินวิตามินหรือสารต้านอนุมูลอิสระเพื่อ "ช่วยให้ร่างกายฟื้น" ระหว่างฉายแสง แต่แหล่งทางการเตือนในทางเดียวกัน

• •NCI สรุปในเอกสารเรื่องสารต้านอนุมูลอิสระว่า งานทดลองเรื่องการกินสารต้านอนุมูลอิสระระหว่างรักษามะเร็งให้ผลปนกัน และบางงานพบว่าผู้ที่กินมีผลการรักษาแย่ลง โดยเฉพาะผู้สูบบุหรี่
• •NCI ระบุในหน้าความเชื่อผิดเรื่องมะเร็งว่า ไม่มีผลิตภัณฑ์สมุนไพรใดแสดงว่ารักษามะเร็งได้ และ บางชนิดอาจเป็นอันตรายเมื่อกินระหว่างเคมีบำบัดหรือฉายแสง
• •ศูนย์สุขภาพแบบผสมผสานแห่งชาติสหรัฐ (NCCIH) ระบุว่าผลของวิตามินและสารต้านอนุมูลอิสระเสริมระหว่างรักษามะเร็งยังไม่แน่นอน ผู้ป่วยควรปรึกษาแพทย์

จึงห้ามซื้ออาหารเสริมหรือสมุนไพรมากินเองระหว่างฉายแสง ให้นำฉลากไปให้แพทย์ผู้รักษาดูก่อน รายละเอียดอ่านต่อที่ ผู้ป่วยมะเร็งกินอาหารเสริมได้ไหม และถ้าน้ำหนักเริ่มลดระหว่างฉายแสง อ่าน ภาวะขาดสารอาหารในผู้ป่วยมะเร็ง

เมื่อไรต้องไปโรงพยาบาลทันที

ระหว่างฉายแสง ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •หายใจลำบาก หรือสำลักจนหายใจไม่ทัน
• •เจ็บหน้าอก
• •ดื่มน้ำไม่ได้เลย ปัสสาวะน้อยมาก หน้ามืดจะเป็นลม หรือซึมลง
• •ถ่ายเป็นเลือดหรืออาเจียนเป็นเลือด
• •ผู้ที่ได้คีโมร่วมด้วยและมีไข้ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป ให้ติดต่อทีมรักษาทันทีหรือไปโรงพยาบาลทันที ไม่ต้องรอดูอาการ

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: แล็บฟาร์ม (Lab Farm)

ผู้ที่กำลังรับเคมีบำบัด ฉายแสง ยามุ่งเป้า หรือยาอิมมูโนเทอราพี (immunotherapy) ห้ามกินอาหารเสริมทุกชนิด รวมถึงผลิตภัณฑ์นี้ เว้นแต่แพทย์ผู้รักษามะเร็งอนุญาต ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยารักษามะเร็ง ไม่มีหลักฐานว่าช่วยรักษา ต้าน หรือป้องกันมะเร็ง และไม่มีหลักฐานว่าช่วยลดผลข้างเคียงของการฉายแสง

แล็บฟาร์ม (Lab Farm) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (ตรา แล็บ ฟาร์ม) เลข อย. 73-1-02663-5-0191 ผลิตโดย บริษัท ออกานิกส์ อินโนเวชั่นส์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 650 มก. ฉลากแนะนำรับประทานวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% (Immuneo Plus™) 200 มก. (เบต้ากลูแคนราว 160 มก. คำนวณ) · แกมมา โอไรซานอล 50 มก. · สารสกัดซีบัคธอร์น 50 มก. · เควอซิทิน 50 มก. · สารสกัดโสมเกาหลี 50 มก. · ผงมากิเบอร์รี่ 30 มก. · ผงมะตูม 30 มก. · สารสกัดขิง 20 มก. · สารสกัดพริกไทยดำ 20 มก. · สารสกัดใบแปะก๊วย 20 มก. · นิโคตินาไมด์ (วิตามินบี 3) 15 มก. · ไบโอติน 1% 7.9 มก. (ไบโอตินราว 79 ไมโครกรัม คำนวณ) · แคลเซียม ดี-แพนโททิเนต 2 มก. · วิตามินบี 1 1.5 มก. · วิตามินบี 2 1.5 มก. · วิตามินบี 6 1 มก. · วิตามินบี 12 0.1% 1 มก. (บี 12 ราว 1 ไมโครกรัม คำนวณ) · วิตามินดี 3 (1,000,000 IU/g) 0.2 มก. (ราว 200 IU หรือ 5 ไมโครกรัม คำนวณ) · กรดโฟลิก 0.1 มก. (100 ไมโครกรัม)

ทำไมต้องให้แพทย์ผู้รักษาตัดสิน

• •ส่วนประกอบกลุ่มต้านอนุมูลอิสระ: ผลิตภัณฑ์นี้มี เควอซิทิน 50 มก. สารสกัดซีบัคธอร์น 50 มก. และผงมากิเบอร์รี่ 30 มก. ซึ่งเป็นกลุ่มที่ NCI และ NCCIH ระบุว่าผลระหว่างรักษามะเร็งยังไม่แน่นอน และศูนย์มะเร็งเมมโมเรียล สโลน เคทเทอริง (MSKCC) ระบุว่าเควอซิทินอาจรบกวนการทำงานของยาเคมีบำบัดบางชนิด
• •งานวิจัย SWOG S0221 ในผู้ป่วยมะเร็งเต้านม 1,134 คนที่ได้เคมีบำบัด พบว่าการใช้อาหารเสริมต้านอนุมูลอิสระทั้งก่อนและระหว่างเคมีบำบัดสัมพันธ์กับความเสี่ยงการกลับเป็นซ้ำที่สูงขึ้น (ก้ำกึ่งนัยสำคัญ) และ การใช้วิตามินบี 12 ทั้งก่อนและระหว่างเคมีบำบัดสัมพันธ์กับการรอดชีวิตที่แย่ลง ผลิตภัณฑ์นี้มีวิตามินบี 12 ราว 1 ไมโครกรัม (คำนวณ) งานนี้เป็นงานสังเกต ไม่ใช่การทดลองแบบสุ่ม จึงไม่ได้พิสูจน์ว่าเป็นสาเหตุ บทคัดย่อไม่ได้ระบุขนาดที่ใช้ และเป็นงานในผู้ได้เคมีบำบัด ไม่ได้ศึกษาการฉายแสงโดยตรง
• •สารสกัดพริกไทยดำ 20 มก. — งานในคนพบว่าไพเพอรีน 20 มก. ทำให้ระดับยาบางชนิดในเลือดสูงขึ้น ฉลากไม่ได้ระบุปริมาณไพเพอรีน ผู้ที่ได้ยามะเร็งชนิดกินร่วมด้วยต้องให้เภสัชกรตรวจ

ต้องบอกตรง ๆ ว่า ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้ในผู้ป่วยมะเร็ง ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยเรื่องแผลในปาก ผิวไหม้จากรังสี ท้องเสีย หรือความเหนื่อยล้า

ข้อควรระวังอื่น

• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด หรือจะผ่าตัด: ใบแปะก๊วย ขิง โสม และเควอซิทิน มีรายงานเรื่องเลือดออก ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้อินซูลินหรือยาเบาหวาน: โสมและขิงอาจทำให้น้ำตาลลดลงมากขึ้น
• •ผู้มีนิ่วถุงน้ำดี: MSKCC ระบุให้ระวังขิงชนิดเสริม
• •ก่อนเจาะเลือด: แจ้งแพทย์หรือห้องแล็บว่ากินผลิตภัณฑ์ที่มีไบโอติน
• •คำเตือนบนฉลาก: เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ · ผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความแล็บฟาร์มทั้งหมด

ส่วนประกอบบางชนิด เช่น โสม ใบแปะก๊วย ขิง และพริกไทยดำ อาจเสริมฤทธิ์หรือเปลี่ยนระดับยาบางชนิด ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาเบาหวาน ยากันชัก ยากดภูมิคุ้มกัน ผู้ที่กำลังรักษามะเร็ง และผู้ที่จะผ่าตัด ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการรักษาหรือวัคซีน

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที