ความดันปกติเท่าไหร่ อายุ 60 70 80 เกณฑ์ต่างจากคนหนุ่มสาวไหม

คำตอบสั้น: ตามแนวทางของสมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2567 ความดันที่วัดที่สถานพยาบาลของผู้ใหญ่ทุกวัย ต่ำกว่า 120/80 มม.ปรอทถือว่าดีที่สุด 120–129/ต่ำกว่า 80 ถือว่าปกติ 130–139/80–89 เริ่มเสี่ยง และ 140/90 ขึ้นไปคือความดันสูง เกณฑ์วินิจฉัยนี้ใช้เหมือนกันทุกช่วงอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป ไม่มีสูตร 100 บวกอายุ สิ่งที่ต่างตามอายุคือ เป้าหมายการรักษา ซึ่งผู้สูงอายุ 80 ปีขึ้นไปมีเป้าที่ผ่อนลง

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •เกณฑ์ที่สถานพยาบาล: ต่ำกว่า 120/80 ดีที่สุด · 130–139/80–89 เริ่มเสี่ยง · 140/90 ขึ้นไปเป็นความดันสูง
• •วัดที่บ้านใช้เกณฑ์ต่ำกว่า คือเฉลี่ย 135/85 ขึ้นไปถือว่าสูง
• •อายุ 18–64 ปี เป้าการรักษาคือต่ำกว่า 130/80 ส่วนอายุ 80 ปีขึ้นไป เป้าความดันตัวบนที่สถานพยาบาลคือ 140–150
• •แนวทางไทยไม่ให้ตั้งเป้าลดความดันที่สถานพยาบาลต่ำกว่า 120/70
• •ชีพจรขณะพักปกติ 60–100 ครั้งต่อนาที ความดันต่ำกว่า 90/60 ถือว่าต่ำ แต่สำคัญที่อาการ

ความดันปกติของผู้ใหญ่คือเท่าไร

แนวทางไทย พ.ศ. 2567 (ตารางที่ 5) แบ่งระดับความดันที่วัดที่โรงพยาบาลหรือคลินิก สำหรับคนอายุ 18 ปีขึ้นไป ดังนี้

• •ดีที่สุด (optimal) ตัวบนต่ำกว่า 120 และตัวล่างต่ำกว่า 80
• •ปกติ (normal) ตัวบน 120–129 และ/หรือตัวล่างต่ำกว่า 80
• •เริ่มเสี่ยง (BP at risk) ตัวบน 130–139 และ/หรือตัวล่าง 80–89
• •ความดันสูงระดับ 1 ตัวบน 140–159 และ/หรือตัวล่าง 90–99
• •ความดันสูงระดับ 2 ตัวบน 160–179 และ/หรือตัวล่าง 100–109
• •ความดันสูงระดับ 3 ตัวบน 180 ขึ้นไป และ/หรือตัวล่าง 110 ขึ้นไป

ทำไมช่วง 130–139 ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น “เริ่มเสี่ยง” แนวทางอธิบายว่าความเสี่ยงโรคหัวใจ โรคไต และการเสียชีวิต เริ่มเพิ่มตั้งแต่ตัวบนเกิน 115 และตัวล่างเกิน 75 และคนเอเชียมีความเสี่ยงเพิ่มแม้ยังไม่ถึง 140/90 การวินิจฉัยต้องใช้ผลวัดที่สถานพยาบาลมากกว่า 1 ครั้ง ไม่ใช่ครั้งเดียว

ทบทวนพื้นฐานเพิ่มได้ที่ ความดันโลหิตสูงคืออะไร

สูตร 100 บวกอายุ ใช้ได้จริงไหม

ใช้ไม่ได้ ตารางเกณฑ์ของแนวทางไทยใช้กับทุกคนอายุ 18 ปีขึ้นไป ไม่มีการบวกตามอายุ

ลองคิดตามสูตรนั้น คนอายุ 70 ปีจะได้ตัวบน 170 ซึ่งตามแนวทางไทยคือ ความดันสูงระดับ 2 ไม่ใช่ค่าปกติ ความเชื่อนี้อันตรายเพราะทำให้ผู้สูงอายุหลายคนคิดว่าความดันสูงของตัวเองเป็นเรื่องธรรมดาของวัย แล้วไม่ไปพบแพทย์

ผู้สูงอายุ 60 70 80 ปี หมอตั้งเป้าต่างจากคนอายุน้อยไหม

ต่าง แต่ต่างที่เป้าการรักษา ไม่ใช่เกณฑ์ว่าใครเป็นโรค แนวทางไทย พ.ศ. 2567 (ตารางที่ 10 และ 35) ระบุเป้าความดันที่วัดที่สถานพยาบาลไว้ดังนี้

• •อายุ 18–64 ปี ลดให้ต่ำกว่า 130/80
• •อายุ 65–79 ปี ตารางที่ 10 ให้ลดต่ำกว่า 140/90 ก่อน ถ้าทนได้ดีจึงลดต่อให้ต่ำกว่า 130/80 (ถ้าเป็นความดันตัวบนสูงอย่างเดียว เป้าเบื้องต้นของตัวบนคือ 140–150) ส่วนบทผู้สูงอายุ (ตารางที่ 35) เขียนเป้าของอายุ 60–79 ปีเป็นช่วง คือ 130–140/70–79 ก่อน แล้ว 120–129/70–79 ถ้าทนได้ดี ตัวเลขจึงต่างกันเล็กน้อย แพทย์จะเลือกให้เหมาะกับแต่ละคน
• •อายุ 80 ปีขึ้นไป แพทย์มักเริ่มยาเมื่อตัวบนตั้งแต่ 160 (บางรายอาจเริ่มที่ 140–159) เป้าตัวบน 140–150 และตัวล่างต่ำกว่า 80 ถ้าทนได้ดีอาจลดตัวบนลงมา 130–139
• •ทุกวัย ไม่ควรตั้งเป้าให้ความดันที่สถานพยาบาลต่ำกว่า 120/70

ทำไมผู้สูงอายุมากจึงผ่อนเป้า แนวทางอธิบายว่าผู้สูงอายุมีผลข้างเคียงจากยามากกว่า และเสี่ยงความดันตกเวลาลุกยืน จึงใช้หลัก “เริ่มแต่น้อย ค่อยเป็นค่อยไป” ในคนอายุ 80 ปีขึ้นไป แพทย์ควรประเมินความเปราะบางของร่างกายและการช่วยเหลือตัวเองก่อนเริ่มยา และประเมินซ้ำทุกปี

การผ่อนเป้าเป็นการตัดสินใจของแพทย์ ไม่ได้แปลว่าผู้สูงอายุลดหรือหยุดยาเองได้ ถ้าสงสัยว่าเป้าของคุณคือเท่าไร ให้ถามแพทย์ในวันนัด

ความดัน 130 135 140 สูงไหม

• •130–139 ที่โรงพยาบาล อยู่ในช่วง “เริ่มเสี่ยง” ยังไม่ใช่ความดันสูง แต่ควรปรับพฤติกรรมและวัดติดตาม กรมควบคุมโรคก็ระบุว่า 130/80 ขึ้นไปเริ่มเสี่ยง
• •135/85 ถ้าเป็นค่าเฉลี่ยที่วัดเองที่บ้าน ถือว่าถึงเกณฑ์ความดันสูงแล้ว
• •140/90 ที่โรงพยาบาลมากกว่า 1 ครั้ง คือเกณฑ์วินิจฉัยความดันสูง

ตัวเลขเดียวกันจึงแปลต่างกันตามสถานที่วัด อ่านต่อในหัวข้อถัดไป

ผู้หญิงกับผู้ชาย เกณฑ์ความดันต่างกันไหม

เกณฑ์ความดันเหมือนกัน ตารางของแนวทางไทยไม่ได้แยกเพศ คำค้นอย่าง “ความดันปกติผู้หญิงอายุ 50” จึงใช้ตัวเลขชุดเดียวกับผู้ชาย

สิ่งที่แยกเพศในแนวทางความดันคือ รอบเอว ผู้ชายควรน้อยกว่า 90 ซม. ผู้หญิงน้อยกว่า 80 ซม. และแนวทางระบุว่าความดันตัวบนสูงอย่างเดียว (ISH) มักพบในคนอายุมากกว่า 50 ปี ผู้หญิง และคนน้ำหนักเกิน

วัดที่บ้านกับวัดที่โรงพยาบาล ใช้เกณฑ์เดียวกันไหม

ไม่เหมือนกัน แนวทางไทย (ตารางที่ 6) ใช้เกณฑ์วินิจฉัยดังนี้

• •วัดที่สถานพยาบาล 140/90 ขึ้นไป
• •วัดที่บ้าน (ค่าเฉลี่ย) 135/85 ขึ้นไป
• •เครื่องวัดติดตัว 24 ชั่วโมง ค่าเฉลี่ยกลางวัน 135/85 กลางคืน 120/70 ทั้งวัน 130/80 ขึ้นไป

เป้าการรักษาจากการวัดที่บ้าน (ตารางที่ 11) คือ ทั่วไปต่ำกว่า 130/80 อายุ 65–79 ปีหรือเคยเป็นสโตรกต่ำกว่า 135/85 และอายุ 80 ปีขึ้นไปอาจต่ำกว่า 140/80

บางคนความดันสูงเฉพาะตอนอยู่โรงพยาบาลเพราะตื่นเต้น เรียกว่า white-coat hypertension บางคนกลับตรงข้าม คือที่โรงพยาบาลปกติแต่ที่บ้านสูง เรียกว่า masked hypertension การวัดที่บ้านจึงช่วยแพทย์ได้มาก

แนวทางแนะนำให้ใช้เครื่องแบบพันแขนส่วนบน วัดตอนเช้าภายใน 1 ชั่วโมงหลังตื่นและก่อนนอน รอบละอย่างน้อย 2 ครั้ง และ ไม่ให้ปรับยาเองจากผลวัดที่บ้าน ดูวิธีวัดทีละขั้นที่ วัดความดันเองที่บ้านอย่างไรให้แม่น

ชีพจรที่เครื่องวัดแสดงปกติเท่าไร

ตัวเลขที่สามบนเครื่องวัดคือ ชีพจร หรืออัตราการเต้นของหัวใจ สาขาหทัยวิทยา รพ.รามาธิบดี ระบุว่าชีพจรขณะพักปกติอยู่ที่ 60–100 ครั้งต่อนาที

ชีพจรช้ากว่า 60 อาจพบในคนที่ใช้ยาลดความดันกลุ่มเบต้าบล็อกเกอร์ ซึ่งเภสัชกร รพ.รามาธิบดี ระบุว่ามีผลข้างเคียงทำให้ชีพจรช้า เหนื่อยง่าย มือเท้าเย็น ถ้าชีพจรผิดปกติร่วมกับใจสั่น เหนื่อย หน้ามืด ให้บอกแพทย์ อ่านต่อที่ ใจสั่นเกิดจากอะไร

ต่ำแค่ไหนถึงเรียกว่าความดันต่ำเกินไปสำหรับผู้สูงอายุ

รพ.รามาธิบดีระบุว่า ความดันต่ำกว่า 90/60 มม.ปรอท ถือว่าต่ำ แต่ถ้าไม่มีอาการมักไม่อันตราย MedlinePlus ก็ระบุว่าบางคนความดันต่ำมาตลอดโดยไม่มีอาการ ถือว่าปกติสำหรับคนนั้น

สิ่งที่ต้องระวังในผู้สูงอายุคือ ความดันตกเวลาลุกยืน แนวทางไทยนิยามว่าความดันลดลงตั้งแต่ 20/10 มม.ปรอทเมื่อยืน 1 และ 3 นาที ภาวะนี้พบได้บ่อยจากยาลดความดัน แนวทางจึงให้แพทย์ตรวจหาอย่างสม่ำเสมอ ในผู้สูงอายุ 80 ปีขึ้นไปที่ความดันตัวบนต่ำกว่า 120 หรือความดันตกเวลายืนรุนแรง แพทย์อาจพิจารณาลดยา ซึ่งเป็นการตัดสินใจของแพทย์เท่านั้น

อ่านเพิ่มที่ ความดันต่ำเกิดจากอะไร และ หน้ามืดตอนลุกขึ้นยืน

เมื่อไรต้องไปพบแพทย์

นัดพบแพทย์ในวันทำการ ถ้าวัดที่บ้านเฉลี่ยตั้งแต่ 135/85 หลายวัน หรือหน้ามืดเวลาลุกยืนบ่อย ๆ เตรียมตัวตรวจสุขภาพตามช่วงวัยได้ที่ อายุ 40 50 60 ควรตรวจสุขภาพอะไร

ไปโรงพยาบาลทันที กรมควบคุมโรคระบุว่าความดัน 180/110 ขึ้นไปต้องพบแพทย์ฉุกเฉิน ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ให้โทร 1669 ทันที

• •หน้าเบี้ยว ปากเบี้ยว แขนขาอ่อนแรงซีกเดียว พูดไม่ชัด
• •เวียนหัว เดินเซ หรือตามัว ภาพซ้อนทันที
• •เจ็บแน่นกลางอกนานเกิน 20 นาที หรือเจ็บหน้าอกรุนแรง
• •เป็นลม หมดสติ

อาการที่ไม่ได้ชัดว่าเกิดจากความดันสูงหรือต่ำ ดูได้ที่ ความดันสูงมีอาการไหม

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ดื่มน้ำตามมาก ๆ (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ) ต่อ 1 แคปซูลมีน้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก.

• •แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. — งานรวมผลการทดลองในคนที่ศึกษาเรื่องความดันใช้วันละ 4–24 กรัม และขนาดที่เริ่มเห็นผลคือราว 4 กรัมต่อวัน ในแคปซูลมีน้อยกว่าอย่างน้อย 800 เท่า งาน VINTAGE MI ในผู้ป่วยหลังกล้ามเนื้อหัวใจตายที่ได้วันละ 9 กรัม พบผู้เสียชีวิตมากกว่ากลุ่มยาหลอกจนต้องยุติงานก่อนกำหนด ผู้ที่เคยหัวใจวายควรปรึกษาแพทย์ก่อน
• •น้ำมันมะกอก 200 มก. — งานรวม 17 การทดลองไม่พบผลต่อความดันอย่างมีนัยสำคัญ งานที่พบประโยชน์ต่อหัวใจอย่าง PREDIMED ใช้น้ำมันมะกอกอย่างน้อยวันละ 4 ช้อนโต๊ะร่วมกับเปลี่ยนรูปแบบอาหารทั้งหมด

ไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ช่วยให้ความดันเข้าเกณฑ์ปกติ ผู้สูงอายุที่ใช้ยาความดันอยู่ไม่ควรใช้ตัวเลขที่บ้านเป็นเหตุผลในการปรับยาเอง วิตามินอีขนาดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด ฉลากระบุให้ผู้ใช้ยาประจำตัวปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร อ่านเรื่องประกาศ อย. เกี่ยวกับโฆษณาผลิตภัณฑ์นี้ได้ที่ คำเตือนของ อย. เรื่องโฆษณาเบต้าออยล์

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที