วัดความดันเองที่บ้าน ทำอย่างไรให้ได้ค่าที่เชื่อถือได้

ค่าความดันที่วัดที่โรงพยาบาลกับที่วัดเองที่บ้าน มักไม่เท่ากัน และค่าที่บ้านหลายครั้งสะท้อนความจริงได้ดีกว่า เพราะไม่มีผลของความตื่นเต้นเวลาไปพบแพทย์

แต่ค่าที่บ้านจะมีประโยชน์ก็ต่อเมื่อวัดถูกวิธีเท่านั้น

อ่านตัวเลขให้เป็นก่อน

ค่าความดันมี 2 ตัวเลข

• •ตัวบน (Systolic) แรงดันขณะหัวใจบีบตัว
• •ตัวล่าง (Diastolic) แรงดันขณะหัวใจคลายตัว

เกณฑ์ที่ใช้กันมี 2 แนวทางและตัวเลขไม่เท่ากัน แนวทางหนึ่งถือว่าตั้งแต่ 130/80 ขึ้นไปเข้าข่ายความดันโลหิตสูงระยะที่ 1 ขณะที่อีกแนวทางหนึ่งใช้ตั้งแต่ 140/90 ขึ้นไป

ดังนั้นอย่าเพิ่งสรุปเองจากตัวเลขในอินเทอร์เน็ต ให้แพทย์เป็นผู้บอกว่าเป้าหมายของคุณคือเท่าไร เพราะเป้าหมายต่างกันตามอายุและโรคประจำตัว

เลือกเครื่องวัดอย่างไร

• •เลือกแบบ รัดต้นแขน ไม่ใช่แบบรัดข้อมือ เพราะแบบข้อมือคลาดเคลื่อนง่ายกว่ามาก
• •ดูว่าเป็นเครื่องที่ผ่านการรับรองมาตรฐาน
• •ขนาดผ้าพันแขนต้องพอดี นี่คือจุดที่คนพลาดมากที่สุด ผ้าพันที่เล็กเกินไปทำให้ค่าสูงกว่าความจริง

ขั้นตอนวัดให้ถูก

1. 1งดกาแฟ บุหรี่ และการออกกำลังกาย อย่างน้อย 30 นาทีก่อนวัด
2. 2เข้าห้องน้ำให้เรียบร้อย เพราะกระเพาะปัสสาวะเต็มดันค่าขึ้นได้
3. 3นั่งพักเงียบ ๆ 5 นาที ไม่คุยโทรศัพท์ ไม่ดูจอ
4. 4นั่งเก้าอี้มีพนัก หลังพิงพนัก เท้าวางราบกับพื้น ห้ามไขว่ห้าง
5. 5วางแขนบนโต๊ะให้ ผ้าพันแขนอยู่ระดับเดียวกับหัวใจ
6. 6พันผ้าบนแขนเปล่า ไม่พันทับเสื้อ และให้ขอบล่างอยู่เหนือข้อพับประมาณ 2 เซนติเมตร
7. 7ระหว่างวัด ห้ามพูด และห้ามขยับ
8. 8วัด 2–3 ครั้ง ห่างกันครั้งละ 1 นาที แล้วเอาค่าเฉลี่ยของครั้งที่ 2 และ 3

ควรวัดตอนไหนและบ่อยแค่ไหน

แนวทางที่ใช้กันทั่วไปคือ

• •วัดวันละ 2 ช่วง คือเช้าหลังตื่นภายใน 1 ชั่วโมง ก่อนกินยาและก่อนอาหาร และเย็นก่อนนอน
• •แต่ละช่วงวัด 2–3 ครั้ง
• •ทำต่อเนื่อง 7 วันก่อนไปพบแพทย์ แล้วนำค่าทั้งหมดไปให้ดู

การวัดวันเดียวครั้งเดียวแล้วตกใจ ไม่มีประโยชน์เท่าการเก็บข้อมูลต่อเนื่อง

จดอย่างไรให้แพทย์ใช้ได้

จดทุกครั้งที่วัด โดยมี

• •วันที่และเวลา
• •ค่าตัวบน / ตัวล่าง
• •ชีพจร
• •หมายเหตุ เช่น ยังไม่ได้กินยา หรือนอนไม่พอ

สมุดจดธรรมดาก็พอ ไม่ต้องใช้แอปก็ได้

สิ่งที่ควรระวัง

• •อย่าปรับยาความดันเอง ไม่ว่าค่าจะสูงหรือต่ำกว่าที่คาด
• •ค่าที่สูงครั้งเดียวไม่ได้แปลว่าเป็นโรค ให้ดูค่าเฉลี่ยหลายวัน
• •ถ้าค่าสูงมากร่วมกับอาการ เช่น ปวดหัวรุนแรง เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก แขนขาอ่อนแรง หรือพูดไม่ชัด ให้ไปโรงพยาบาลทันที

สิ่งที่ช่วยได้ในชีวิตประจำวัน

1. 1ลดโซเดียม ซึ่งเป็นปัจจัยที่มีผลชัดที่สุดในคนไทย
2. 2คุมน้ำหนักและรอบเอว
3. 3เคลื่อนไหวร่างกายสม่ำเสมอ
4. 4จำกัดแอลกอฮอล์ และเลิกบุหรี่
5. 5นอนให้พอ และจัดการความเครียด
6. 6กินยาตามที่แพทย์สั่งอย่างสม่ำเสมอ ไม่หยุดเองเมื่อค่าดีขึ้น

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปเพื่อประกอบความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยและไม่ใช่คำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ค่าอ้างอิงของห้องปฏิบัติการแต่ละแห่งอาจต่างกันเล็กน้อย ให้ยึดค่าอ้างอิงที่พิมพ์อยู่ในใบผลตรวจของคุณเป็นหลัก

และให้แพทย์เป็นผู้แปลผลร่วมกับประวัติสุขภาพของคุณเสมอ

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด