ความดันต่ำเกิดจากอะไร เท่าไหร่ถึงเรียกว่าต่ำ อันตรายไหม

คำตอบสั้น: ความดันต่ำคือ ต่ำกว่า 90/60 มม.ปรอท เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น ขาดน้ำ เสียเลือด ยาลดความดันหรือยาขับปัสสาวะ โรคหัวใจ ปลายประสาทเสื่อมจากเบาหวาน และโรคต่อมไร้ท่อ ถ้าวัดได้ต่ำแต่ไม่มีอาการ มักไม่อันตราย และบางคนต่ำแบบนี้มาตลอด แต่ถ้ามีหน้ามืด วูบ หรือความดันต่ำร่วมกับเสียเลือด มีไข้ หรือเสียน้ำฉับพลัน ต้องรีบพบแพทย์ และถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง คือ เป็นลมหมดสติ เจ็บหน้าอก ตัวเย็นเหงื่อแตก ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ความดันต่ำคือต่ำกว่า 90/60 มม.ปรอท ตามรามาธิบดีและสถาบันหัวใจ ปอด และเลือดแห่งชาติสหรัฐฯ (NHLBI)
• •คนที่ต่ำตลอดแต่ไม่มีอาการ ถือว่าปกติสำหรับคนนั้น และมักไม่ต้องรักษา
• •ความดันที่ลดลงเพียง 20 มม.ปรอทจากค่าปกติของคนนั้น ก็ทำให้บางคนมีอาการได้
• •ผู้สูงอายุเสี่ยงหน้ามืดหลังลุกยืนหรือหลังกินข้าว และมักเกิดจากยาลดความดัน
• •ตัวเย็น เหงื่อแตก หายใจเร็ว ชีพจรเบาเร็ว หรือหมดสติ อาจเป็นภาวะช็อก ต้องโทร 1669

ความดันต่ำคือต่ำกว่าเท่าไร

Rama Channel ของภาควิชาเวชศาสตร์ครอบครัว โรงพยาบาลรามาธิบดี และ NHLBI ของสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐฯ ให้เกณฑ์ตรงกันว่า ความดันต่ำคือต่ำกว่า 90/60 มม.ปรอท ส่วนสารานุกรมการแพทย์ MedlinePlus ระบุช่วงปกติของผู้ใหญ่ไว้ที่ 90/60 ถึง 120/80 มม.ปรอท

ตัวเลขบน (ตัวบน) คือแรงดันขณะหัวใจบีบ ตัวล่างคือแรงดันขณะหัวใจคลายตัว ความดันต่ำอาจต่ำที่ตัวใดตัวหนึ่งหรือทั้งสองตัว เกณฑ์ความดันตามวัยอ่านได้ที่ ความดันปกติเท่าไหร่ อายุ 60 70 80

90/60 หรือ 80/50 อันตรายไหมถ้าไม่มีอาการ

ตัวเลขอย่างเดียวบอกไม่ได้ ต้องดูอาการและค่าปกติเดิมของคนนั้น

• •NHLBI ระบุว่า บางคนความดันต่ำตลอดเวลาและถือว่าปกติสำหรับเขา ส่วน Rama Channel ระบุว่ามักตรวจพบโดยบังเอิญ โดยเฉพาะในคนรูปร่างผอมหรือพักผ่อนน้อย
• •MedlinePlus ระบุว่าความดันต่ำกว่าปกติในคนสุขภาพดีที่ไม่มีอาการ มักไม่ต้องรักษา
• •แต่ MedlinePlus ก็ระบุด้วยว่า ความดันที่ลดลงเพียง 20 มม.ปรอท ก็ทำให้บางคนมีปัญหาได้ เช่น คนที่ปกติ 130/80 แล้ววันหนึ่งเหลือ 100/60 พร้อมหน้ามืด

ถ้าวัดได้ 80/50 ครั้งแรกในชีวิต หรือต่ำกว่าที่เคยวัดได้มาก ควรวัดซ้ำในท่านั่งพัก แล้วจดค่าและอาการไว้ไปให้แพทย์ดู ถ้ามีอาการตามหัวข้อฉุกเฉินด้านล่าง ไม่ต้องรอวัดซ้ำ

ความดันต่ำเกิดจากอะไร

รวบรวมจาก Rama Channel, NHLBI และ MedlinePlus

สาเหตุที่พบบ่อยในชีวิตประจำวัน

• •ขาดน้ำ จากดื่มน้ำน้อย ท้องเสีย อาเจียน เหงื่อออกมาก
• •เปลี่ยนท่าเร็ว ลุกจากเตียงหรือเก้าอี้ทันที
• •พักผ่อนน้อย เครียด ผอมมาก
• •แอลกอฮอล์

สาเหตุจากยา

• •ยาลดความดัน และยาขับปัสสาวะ NHLBI ระบุว่าผู้สูงอายุมีโอกาสเกิดความดันต่ำจากยาลดความดันมากกว่าคนทั่วไป
• •ยาต้านซึมเศร้าบางตัว ยาคลายกังวล ยาแก้ปวด ยาโรคพาร์กินสัน ยาโรคหัวใจ

สาเหตุจากโรค

• •โรคหัวใจ เช่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ หัวใจล้มเหลว
• •เบาหวาน ซึ่งทำให้เส้นประสาทที่คุมความดันเสื่อม
• •โรคต่อมไร้ท่อ และ โลหิตจาง (Rama Channel)
• •โรคพาร์กินสัน และโรคระบบประสาทอัตโนมัติ

สาเหตุเฉียบพลันที่อันตราย

MedlinePlus ระบุว่าความดันต่ำรุนแรงหรือภาวะช็อกเกิดจาก เสียเลือดฉับพลัน ติดเชื้อรุนแรง หัวใจวาย หรือแพ้อย่างรุนแรง

ความดันตัวล่างต่ำกว่า 60 ในผู้สูงอายุหมายถึงอะไร

ผู้สูงอายุบางคนวัดได้ตัวล่างต่ำ แนวทางเวชปฏิบัติโรคความดันโลหิตสูง พ.ศ. 2567 ของสมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย ให้แพทย์ ระมัดระวังเมื่อลดความดันในผู้สูงอายุตอนปลายที่ตัวล่างต่ำกว่า 70 มม.ปรอทอยู่แล้ว และให้พิจารณาลดหรือหยุดยาในผู้สูงอายุตอนปลายที่ตัวบนต่ำกว่า 120 มม.ปรอท มีความดันตกตอนลุกยืนรุนแรง หรือร่างกายทรุดโทรมมาก

การตัดสินใจลดยานี้เป็นของแพทย์ ถ้าวัดที่บ้านได้ตัวล่างต่ำกว่า 60 บ่อย ๆ ให้จดค่าพร้อมอาการไปให้แพทย์ดูในนัดถัดไป หรือเร็วกว่านั้นถ้ามีหน้ามืดหรือล้ม ห้ามลดยาเอง

อาการความดันต่ำมีอะไรบ้าง

NHLBI ระบุว่า หลายคนไม่มีอาการเลย ส่วนคนที่มีอาการอาจพบ

• •เวียนหัว หน้ามืด
• •เป็นลม
• •อ่อนเพลีย ไม่มีแรง
• •ตาพร่ามัว
• •สับสน
• •ปวดหัว ปวดคอหรือหลัง
• •คลื่นไส้
• •ใจสั่น

MedlinePlus ระบุว่าการหกล้มจากความดันต่ำในผู้สูงอายุอาจทำให้ สะโพกหักหรือกระดูกสันหลังหัก เรื่องการป้องกันการล้มอ่านที่ ผู้สูงอายุหกล้ม ป้องกันอย่างไร

ความดันต่ำกับโลหิตจางต่างกันไหม

เป็นคนละเรื่องกัน แต่ทำให้เวียนหัวได้เหมือนกัน

• •ความดันต่ำ คือแรงดันเลือดในหลอดเลือดต่ำ วัดด้วยเครื่องวัดความดัน
• •โลหิตจาง คือเลือดพาออกซิเจนไปเลี้ยงร่างกายได้ไม่พอ MedlinePlus ระบุว่าสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือขาดธาตุเหล็ก ทำให้เหนื่อย หนาว เวียนหัว หายใจสั้น และวินิจฉัยด้วยการตรวจเลือด

Rama Channel จัดโลหิตจางเป็นหนึ่งในสาเหตุของความดันต่ำได้ด้วย ถ้าเวียนหัวบ่อยร่วมกับซีดหรือเหนื่อยง่าย ควรให้แพทย์ตรวจเลือด อ่านต่อที่ โลหิตจางจากขาดธาตุเหล็ก

ความดันต่ำควรนอนท่าไหน

MedlinePlus แนะนำว่า เมื่อมีอาการจากความดันต่ำ ให้นั่งหรือนอนลงทันที แล้วยกเท้าให้สูงกว่าระดับหัวใจ เช่น นอนหงายแล้ววางขาบนหมอนหรือเก้าอี้ NHLBI ก็ระบุว่าการนั่งลงอาจช่วยให้อาการทุเลา

เมื่ออาการดีขึ้น ให้ลุกช้า ๆ โดยนั่งพักที่ขอบเตียงก่อนยืน เรื่องดื่มน้ำ อาหาร และเกลือ อ่านต่อที่ ความดันต่ำกินอะไรดี ส่วนการหน้ามืดเฉพาะตอนลุกยืนอ่านที่ หน้ามืดตอนลุกขึ้นยืน

ความเชื่อที่พบบ่อย: ความดันต่ำดีกว่าความดันสูงเสมอ จริงไหม

ไม่เสมอไป ถ้าไม่มีอาการ ความดันต่ำมักไม่อันตรายจริง แต่ NHLBI ระบุว่าความดันที่ตกฉับพลัน หรือความดันต่ำที่เกี่ยวกับโรค อาจหมายถึงหัวใจ สมอง และอวัยวะสำคัญได้เลือดไม่พอ ส่วน MedlinePlus ระบุว่าความดันที่ตกรุนแรงฉับพลันทำให้ร่างกายขาดออกซิเจน และเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ถ้าไม่รีบรักษา

อาการแบบไหนต้องรีบพบแพทย์หรือโทร 1669

ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •หมดสติ หรือเป็นลม
• •ตัวเย็น เหงื่อแตก ผิวซีดเขียว
• •หายใจเร็ว หรือชีพจรเบาและเร็ว
• •เจ็บหน้าอก
• •ถ่ายดำหรือถ่ายเป็นเลือดสีคล้ำ
• •ความดันต่ำร่วมกับมีไข้สูง ท้องเสียหรืออาเจียนมากจนดื่มน้ำไม่ได้

NHLBI ระบุว่า ตัวเย็นและเหงื่อแตก หายใจเร็ว ผิวเขียว หรือชีพจรเบาเร็ว เป็นสัญญาณของภาวะช็อกที่ต้องรักษาทันที ส่วน MedlinePlus ระบุให้ติดต่อแพทย์ทันทีถ้ามีเวียนหัว หน้ามืด ใจเต้นผิดจังหวะ หายใจไม่อิ่ม หรือไข้สูงกว่า 38.3 องศาเซลเซียส

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. วันละ 1 แคปซูล ดื่มน้ำตามมาก ๆ (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ) ฉลากระบุส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูล ได้แก่ น้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก.

• •แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. (ข้อควรระวัง) — เป็นกรดอะมิโนที่มีงานรวมผลการทดลองในคนว่าเมื่อกินวันละ 4–24 กรัม ความดันตัวบนลดลงเฉลี่ยราว 5–6 มม.ปรอท ในแคปซูลมี 5 มิลลิกรัม น้อยกว่าขนาดที่ศึกษาอย่างน้อย 800 เท่า งานเหล่านี้ทำในบริบทการลดความดัน ไม่ได้ศึกษาในคนที่ความดันต่ำ

ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ช่วยเรื่องความดันต่ำหรือทำให้ความดันเปลี่ยน ผู้ที่ความดันต่ำและมีอาการควรหาสาเหตุกับแพทย์ก่อน และแจ้งแพทย์ทุกครั้งที่จะเริ่มผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

ข้อควรระวัง: งานวิจัย VINTAGE MI ในผู้ป่วยหลังกล้ามเนื้อหัวใจตาย (แอล-อาร์จินีนวันละ 9 กรัม) พบผู้เสียชีวิต 6 รายในกลุ่มอาร์จินีน เทียบกับ 0 รายในกลุ่มยาหลอก และผลิตภัณฑ์มีวิตามินอี ซึ่งในขนาดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด ฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที