ยาที่ควรระวังในผู้สูงอายุ ยาแก้แพ้ ยาคลายเครียด ทำให้หลงลืมได้

คำตอบสั้น: ยาหลายชนิดที่ผู้สูงอายุใช้กันบ่อยทำให้หลงลืม สับสน ง่วงซึม และหกล้มได้ โดยเฉพาะยาที่มีฤทธิ์ต้านโคลิเนอร์จิก เช่น ยาแก้แพ้รุ่นแรกที่ทำให้ง่วง ยาแก้ปัสสาวะบ่อยบางชนิด ยาคลายกล้ามเนื้อบางชนิด และยาต้านซึมเศร้าบางชนิด รวมถึงยานอนหลับและยาคลายเครียดกลุ่มเบนโซไดอะซีปีน แนวทางเวชปฏิบัติภาวะสมองเสื่อม พ.ศ. 2563 ของสถาบันประสาทวิทยาจัดยาเหล่านี้ไว้ในสาเหตุของอาการหลงลืมที่อาจแก้ไขได้ แต่ห้ามหยุดยาเอง สิ่งที่ควรทำคือรวบรวมยาทุกชนิดในบ้านไปให้แพทย์หรือเภสัชกรทบทวน

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •แนวทางเวชปฏิบัติไทยแนะนำให้หลีกเลี่ยงยาที่มีฤทธิ์ต้านโคลิเนอร์จิกในผู้สูงอายุ และให้ผู้ที่มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อยหลีกเลี่ยงยาที่ทำให้ความคิดความจำแย่ลง
• •งานวิจัยจากอังกฤษในคนอายุ 55 ปีขึ้นไปราว 284,000 คน พบว่าผู้ที่ได้รับยาต้านโคลิเนอร์จิกฤทธิ์แรงสะสมมาก สัมพันธ์กับการเป็นสมองเสื่อมมากขึ้น แต่เป็นงานสังเกต ไม่ได้พิสูจน์ว่ายาเป็นต้นเหตุ
• •MedlinePlus ระบุว่ายาแก้ปวด ยากล่อมประสาท และยาต้านโคลิเนอร์จิก รวมถึงการหยุดยาบางชนิดทันที ทำให้เกิดภาวะสับสนเฉียบพลันได้
• •สถาบันผู้สูงอายุแห่งชาติสหรัฐ (NIA) ระบุว่าในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ ยานอนหลับทำให้สับสนและหกล้มง่ายขึ้น และยาคลายกังวลกลุ่มเบนโซไดอะซีปีนทำให้ง่วง เวียนศีรษะ หกล้ม และสับสนได้
• •สมุนไพรและอาหารเสริมก็ต้องแจ้งแพทย์ เช่น ใบแปะก๊วยมีคำเตือนเรื่องเลือดแข็งตัวช้า

ยากลุ่มต้านโคลิเนอร์จิกคืออะไร ทำไมกระทบความจำในผู้สูงอายุ

ร่างกายใช้สารสื่อประสาทชื่อ อะเซทิลโคลีน ในหลายระบบ ทั้งสมอง กระเพาะปัสสาวะ ลำไส้ ต่อมน้ำลาย และกล้ามเนื้อเรียบ ยาที่มีฤทธิ์ต้านโคลิเนอร์จิกจะไปลดการทำงานของสารนี้ จึงช่วยลดน้ำมูก ลดการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ หรือลดอาการเกร็ง แต่ในขณะเดียวกันก็กระทบสมองด้วย

ยาอัลไซเมอร์กลุ่มหลัก (โดเนพีซิล ริวาสติกมีน กาแลนตามีน) ทำงานโดยยับยั้งเอนไซม์ที่ทำลายอะเซทิลโคลีน แนวทางเวชปฏิบัติไทยจึงระบุว่ายาต้านโคลิเนอร์จิกลดประโยชน์ของยาอัลไซเมอร์ และทำให้สับสนหรือเพ้อได้ อ่านเรื่องสารสื่อประสาทนี้เพิ่มที่ อะเซทิลโคลีนคืออะไร

งานวิจัยของ Coupland และคณะ ปี 2019 ในวารสาร JAMA Internal Medicine ระบุว่ายากลุ่มนี้มีผลข้างเคียงต่อความคิดในระยะสั้นอยู่แล้ว และศึกษาเพิ่มว่าการใช้ระยะยาวสัมพันธ์กับสมองเสื่อมหรือไม่ ผลคือ

• •ศึกษาในคนอายุ 55 ปีขึ้นไป รวม 284,343 คน (ผู้ป่วยสมองเสื่อม 58,769 คน เทียบกับกลุ่มเปรียบเทียบ)
• •กลุ่มที่ได้รับยาสะสมมากที่สุดมีโอกาสเป็นสมองเสื่อมสูงกว่าผู้ไม่ได้ใช้ราว 1.49 เท่า (odds ratio)
• •กลุ่มยาที่พบความสัมพันธ์ชัด ได้แก่ ยาต้านซึมเศร้าที่มีฤทธิ์นี้ ยาพาร์กินสันบางชนิด ยาต้านโรคจิต ยาแก้กระเพาะปัสสาวะไวเกิน และยากันชักบางชนิด

ข้อจำกัดสำคัญ: งานนี้เป็นงานสังเกต บอกได้ว่าเกิดร่วมกัน แต่บอกไม่ได้ว่ายาเป็นต้นเหตุ เพราะคนที่ต้องใช้ยาเหล่านี้อาจมีโรคที่เกี่ยวกับสมองอยู่แล้ว ผลนี้จึงไม่ใช่เหตุผลให้หยุดยาเอง แต่เป็นเหตุผลให้ทบทวนยากับแพทย์

ตัวอย่างยาที่พบบ่อย

แนวทางเวชปฏิบัติภาวะสมองเสื่อม พ.ศ. 2563 ระบุยาที่ควรหลีกเลี่ยงในผู้สูงอายุไว้ เช่น

• •ยาแก้แพ้รุ่นแรกที่ทำให้ง่วง: คลอร์เฟนิรามีน ไดเฟนไฮดรามีน ไฮดรอกซีซีน และไดเมนไฮดริเนต ซึ่งมักอยู่ในยาแก้หวัดสูตรผสม ยาแก้คัน และยาแก้เมารถ
• •ยาต้านซึมเศร้าบางชนิด: อะมิทริปไทลีน อิมิพรามีน และพาร็อกซิทีน
• •ยาคลายกล้ามเนื้อบางชนิด: ออร์เฟนาดรีน
• •ยาพาร์กินสันบางชนิด: เบนซ์โทรปีน และไตรเฮกซีเฟนิดิล
• •ยาลดอาการเกร็งของกระเพาะลำไส้: อะโทรปีน และไฮออสไซยามีน

ส่วนยาแก้ปัสสาวะบ่อยหรือกระเพาะปัสสาวะไวเกินบางชนิดก็มีฤทธิ์นี้ และอยู่ในกลุ่มที่งานของ Coupland พบความสัมพันธ์กับสมองเสื่อม ผู้สูงอายุที่ได้ยากลุ่มนี้ควรถามแพทย์ว่ายาที่ใช้อยู่เป็นชนิดไหน

สิ่งที่ผู้ดูแลควรรู้: ยาเหล่านี้หลายตัวซื้อได้เองจากร้านยา และอยู่ในชื่อการค้าที่ไม่บอกชื่อสามัญชัดเจน วิธีที่ปลอดภัยคือให้เภสัชกรอ่านฉลากทุกกล่องให้ ไม่ควรเดาเองจากชื่อ

ยากลุ่มเบนโซไดอะซีปีนกับความสับสนและการหกล้ม

ยากลุ่มนี้ใช้คลายกังวลและช่วยให้นอนหลับ NIA ระบุว่าในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ ยานอนหลับทำให้สับสนและหกล้มง่ายขึ้น และยากลุ่มเบนโซไดอะซีปีนทำให้ง่วง เวียนศีรษะ หกล้ม และสับสนได้ แพทย์จึงใช้เฉพาะระยะสั้นเมื่อจำเป็น และแนวทางไทยจัดยานอนหลับและยากล่อมประสาทไว้ในสาเหตุของอาการหลงลืมที่อาจแก้ไขได้

ปัญหาที่พบบ่อยในบ้าน

• •กินยานอนหลับแล้วลุกเข้าห้องน้ำกลางดึก เดินเซจนหกล้ม
• •ตื่นมาแล้วงง ๆ ทั้งเช้า คนในบ้านคิดว่าเป็นอาการหลงลืมตามวัย
• •ใช้ยามานานหลายปีจนเป็นนิสัย จำไม่ได้แล้วว่าเริ่มเพราะอะไร

สถาบันแอลกอฮอล์แห่งชาติสหรัฐ (NIAAA) เตือนว่าการดื่มเหล้าร่วมกับยาที่ทำให้ง่วง เช่น ยานอนหลับ ยาคลายกังวล ยาแก้หวัดแก้แพ้ และยาแก้ปวดกลุ่มโอปิออยด์ อาจถึงแก่ชีวิตได้ และเพิ่มความเสี่ยงหกล้มและความจำบกพร่อง

ผู้ที่มีปัญหาการนอน ควรปรึกษาแพทย์ถึงสาเหตุก่อนพึ่งยา อ่านต่อที่ ผู้สูงอายุกินยานอนหลับได้ไหม ยาแบบไหนเสี่ยงหลงลืมและหกล้ม และวิธีป้องกันการหกล้มที่ ผู้สูงอายุหกล้ม ป้องกันที่บ้านและรับมืออย่างไร

ทำไมห้ามหยุดยาเอง และควรคุยกับแพทย์อย่างไร

แม้จะสงสัยว่ายาทำให้หลงลืม ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง ด้วยเหตุผลเหล่านี้

• •ยาบางชนิดหยุดทันทีแล้วอันตราย MedlinePlus ระบุว่าการขาดยาบางชนิดทำให้เกิดภาวะสับสนเฉียบพลันได้ การลดหรือหยุดยาจึงต้องให้แพทย์เป็นผู้วางแผน
• •โรคเดิมอาจกำเริบ เช่น ซึมเศร้า ลมชัก หรือพาร์กินสัน
• •อาการหลงลืมอาจไม่ได้มาจากยา การหยุดยาเองทำให้พลาดสาเหตุจริง

วิธีคุยกับแพทย์ให้ได้ประโยชน์

1. 1บอกตรง ๆ ว่า "สังเกตว่าคุณแม่หลงลืมหรือสับสนมากขึ้นตั้งแต่ช่วงไหน" และเล่าว่าเริ่มยาอะไรใหม่ใกล้ ๆ ช่วงนั้นหรือไม่
2. 2ถามว่า "ในยาที่ใช้อยู่ มีตัวไหนที่ทำให้ง่วง สับสน หรือหกล้มได้บ้าง"
3. 3ถามว่า "ยาตัวไหนยังจำเป็น ตัวไหนพอปรับได้ และถ้าจะปรับต้องทำอย่างไร"
4. 4ถามว่า "ถ้าปรับยาแล้ว ต้องสังเกตอาการอะไร และเมื่อไรต้องกลับมาพบ"

ถ้ามีแพทย์หลายคนจากหลายโรงพยาบาล ให้แพทย์แต่ละคนเห็นรายการยาทั้งหมด เพื่อไม่ให้ได้ยาซ้ำซ้อนหรือยาที่ตีกัน อ่านวิธีจัดการยาหลายตัวที่ ผู้สูงอายุกินยาหลายตัว ผู้ดูแลควรจัดการอย่างไรให้ปลอดภัย

เตรียมถุงยาทั้งหมดไปให้เภสัชกรทบทวน

วิธีที่ง่ายและได้ผลคือการรวบรวมยาทุกตัวที่มีอยู่ในบ้านใส่ถุงเดียว แล้วนำไปให้แพทย์หรือเภสัชกรที่โรงพยาบาลหรือร้านยาดู

สิ่งที่ต้องรวมในถุง

• •ยาจากโรงพยาบาลทุกแห่ง รวมยาที่หยุดไปแล้วแต่ยังเก็บไว้
• •ยาซื้อเองจากร้านยา เช่น ยาแก้หวัด ยาแก้แพ้ ยาแก้ปวด ยานอนหลับ ยาธาตุ
• •ยาทาหรือยาหยอดตาที่ใช้ประจำ
• •สมุนไพร ยาแผนโบราณ ยาลูกกลอน
• •วิตามินและอาหารเสริมทุกชนิด

จดเพิ่มว่าแต่ละตัวกินจริงอย่างไร (ไม่ใช่แค่ตามฉลาก) กินเวลาไหน และใครเป็นคนจัดยา ถ้าผู้สูงอายุจัดยาเองแล้วลืมหรือกินซ้ำ อ่านวิธีจัดยาที่ ผู้สูงอายุลืมกินยา กินซ้ำ จัดยาอย่างไรให้ปลอดภัย

อาหารเสริมและสมุนไพรก็ต้องแจ้งด้วย

หลายครอบครัวไม่บอกแพทย์เพราะคิดว่า "เป็นของธรรมชาติ ไม่ใช่ยา" แต่ NIA เตือนว่ายาเม็ดและอาหารเสริมที่อ้างว่าช่วยความจำอาจไม่ปลอดภัย เสียเงินเปล่า หรือทั้งสองอย่าง และแนะนำให้ปรึกษาแพทย์ก่อนเพิ่มหรือเปลี่ยนยา รวมถึงวิตามินและสมุนไพร ส่วนสถาบัน NCCIH ระบุว่าธรรมชาติไม่ได้แปลว่าปลอดภัยเสมอ

ตัวอย่างที่ต้องระวัง

• •ใบแปะก๊วย มีคำเตือนเรื่องเลือดออก โดยเฉพาะในผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด อ่านที่ ใบแปะก๊วยผลข้างเคียง ห้ามกินกับยาอะไร
• •พรมมิ ยังไม่มีงานในคนเรื่องการใช้ร่วมกับยาอัลไซเมอร์ อ่านที่ กินยาสมองเสื่อมอยู่ กินพรมมิ แปะก๊วย ร่วมด้วยได้ไหม
• •วิตามินบี 6 ขนาดสูง ลดฤทธิ์ยาเลโวโดปาและยากันชักบางชนิดได้ ตามข้อมูลของสถาบัน Linus Pauling

เมื่อไรต้องไปโรงพยาบาลทันที

มีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และนำถุงยาทั้งหมดไปด้วย

• •สับสน หลงลืม หรือพูดไม่รู้เรื่องขึ้นมาทันที เช่น หลังเริ่มยาใหม่หรือเปลี่ยนขนาดยา
• •ซึมลง ปลุกยาก หรือเดี๋ยวรู้ตัวเดี๋ยวสับสน
• •สงสัยว่ากินยาเกินขนาดหรือกินซ้ำหลายเม็ด
• •หกล้มศีรษะกระแทก แม้ยังดูปกติ โดยเฉพาะถ้าง่วงซึม ปวดศีรษะมาก หรืออาเจียน
• •ชัก

ภาวะสับสนที่เกิดขึ้นทันทีเป็นภาวะฉุกเฉิน อ่านสาเหตุเพิ่มที่ Delirium ในผู้สูงอายุเกิดจากอะไร ส่วนสาเหตุอื่นของการหลงลืมที่แก้ได้ อ่านที่ สมองเสื่อมหายได้ไหม

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เม็มโมร่า (MEMORA)

เม็มโมร่า (MEMORA) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0069 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากระบุรับประทานวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: เห็ดหัวลิง (Lion's Mane) 250 มก. · สารสกัดพรมมิ (Brahmi) 150 มก. · โคลีน ไบทาร์เทรต (99%) 90 มก. (เทียบเป็นตัวโคลีนราว 37 มก. คำนวณ) · สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. · ไพริดอกซิน ไฮโดรคลอไรด์ 2 มก. (เทียบเป็นวิตามินบี 6 ราว 1.65 มก. คำนวณ) · ส่วนอื่น ได้แก่ เปลือกแคปซูลเจลาติน สี INS171 (ไทเทเนียมไดออกไซด์) INS551 INS470ii และมอลโตเด็กซ์ตริน

คำเตือนบนฉลาก: อาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่

ผลิตภัณฑ์นี้ต้องอยู่ในถุงยาที่นำไปให้แพทย์หรือเภสัชกรทบทวนด้วย เพราะมีทั้งใบแปะก๊วย พรมมิ และวิตามินบี 6 ซึ่งมีข้อควรระวังเรื่องยาที่ใช้ร่วมกัน ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช้แทนการทบทวนยา และไม่ได้แก้ผลข้างเคียงของยาใด ๆ

เรื่องเลือดออกที่ต้องรู้: ฉลากเตือนว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ซึ่งมาจากสารสกัดใบแปะก๊วย ผู้ที่กินยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด ผู้ที่หกล้มบ่อย และผู้ที่จะผ่าตัดหรือทำฟัน ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน

หลักฐานของแต่ละส่วนประกอบ เทียบปริมาณที่ใช้ในงานวิจัยกับปริมาณในแคปซูล

• •เห็ดหัวลิง 250 มก. — งานวิจัยในคนยังน้อยและเล็ก งานในผู้สูงอายุญี่ปุ่นที่มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย 30 คน ใช้ผงเห็ดวันละ 3 กรัม (มากกว่าในแคปซูล 12 เท่า คำนวณ) และคะแนนลดลงอย่างมีนัยสำคัญหลังหยุด 4 สัปดาห์ ฉลากไม่ระบุว่าเป็นดอกเห็ด เส้นใย หรือสารสกัด และมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •สารสกัดพรมมิ 150 มก. — งานรวมในผู้ใหญ่สุขภาพดีพบผลเล็กเฉพาะบางด้าน โดยงานส่วนใหญ่ใช้สารสกัดมาตรฐานวันละ 300 มก. นาน 12 สัปดาห์ (มากกว่าในแคปซูล 2 เท่า คำนวณ) ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ งานทบทวนพบว่าไม่ต่างจากยาหลอก (หลักฐานคุณภาพต่ำมาก) และมีข้อมูลยาตีกันจากหลอดทดลองและสัตว์ทดลอง
• •โคลีนราว 37 มก. ต่อวัน (คำนวณ) — คิดเป็นราว 7–9% ของปริมาณที่ผู้ใหญ่ควรได้รับต่อวัน (คำนวณ) งานทดลองให้โคลีนเสริมในคนขนาดสูงกว่านี้มากไม่พบผลต่อความจำ
• •สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. — งาน GEM ในผู้สูงอายุ 3,069 คน ใช้วันละ 240 มก. (มากกว่าในแคปซูล 4.8 เท่า คำนวณ) ไม่ลดการเกิดสมองเสื่อมและไม่ชะลอความจำถดถอย และใบแปะก๊วยมีรายงานเรื่องเลือดออกและการชัก
• •วิตามินบี 6 (จากไพริดอกซิน HCl 2 มก.) ราว 1.65 มก. (คำนวณ) — ใกล้เคียงปริมาณที่ผู้สูงอายุควรได้รับต่อวัน งาน VITACOG ที่พบผลบางด้านใช้บี 6 วันละ 20 มก. (มากกว่าราว 12 เท่า คำนวณ) ร่วมกับโฟลิก 0.8 มก. และบี 12 0.5 มก. และพบผลเฉพาะในผู้ที่มีค่าโฮโมซิสเทอีนในเลือดสูง ซึ่งแคปซูลนี้ไม่มีโฟลิกและบี 12 ส่วนงานรวมราว 22,000 คนพบว่าวิตามินบีไม่ช่วยการทำงานของสมองด้านความคิด

ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยเรื่องความจำ และผลิตภัณฑ์นี้ไม่ได้มีไว้เพื่อป้องกัน ชะลอ หรือรักษาภาวะสมองเสื่อม

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (เช่น วาร์ฟาริน) ยาต้านเกล็ดเลือด (เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล) ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด ผู้มีเลือดออกง่าย หรือจะผ่าตัดหรือทำฟัน: ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้เป็นลมชักหรือใช้ยากันชัก: ใบแปะก๊วยมีรายงานการชัก ต้องปรึกษาแพทย์
• •ผู้ใช้ยาสมองเสื่อม (โดเนพีซิล ริวาสติกมีน กาแลนตามีน เมมานทีน): ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง และต้องแจ้งแพทย์ก่อน
• •ผู้ป่วยพาร์กินสันที่ใช้ยาเลโวโดปา ผู้เป็นโรคไทรอยด์ หรือใช้ยาหลายชนิด: แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
• •ผู้แพ้เห็ดหรือมีประวัติแพ้อาหารและสมุนไพร: เห็ดหัวลิงมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •ผู้ที่กินวิตามินรวมหรือบีรวมอยู่แล้ว: ให้นับวิตามินบี 6 จากทุกแหล่งรวมกัน
• •ผู้สูงอายุที่ลืมว่ากินอะไรไปแล้ว: ให้ผู้ดูแลเป็นคนจัดยาและอาหารเสริมทุกชนิด

ผลิตภัณฑ์นี้มีสารสกัดใบแปะก๊วย ฉลากระบุว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ผู้ที่จะผ่าตัด ผู้มีประวัติชัก และผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมหรือยาประจำตัวอื่น ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาภาวะสมองเสื่อม

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเม็มโมร่าทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาสมองเสื่อม ยาพาร์กินสัน และยาจิตเวช แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจหาสาเหตุของอาการหลงลืม

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ สับสนหรือหลงลืมขึ้นมาทันที ซึมลงปลุกยาก แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีกทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด เดินเซทรงตัวไม่ได้ ชัก หรือเจ็บแน่นหน้าอก ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 · หากมีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ (ฟรี 24 ชั่วโมง)