ผู้สูงอายุกินยาหลายตัว ผู้ดูแลควรจัดการอย่างไรให้ปลอดภัย

การใช้ยาหลายรายการพร้อมกันเป็นเรื่องปกติในผู้สูงอายุ เพราะแต่ละโรคมียาของตัวเอง

สิ่งที่ไม่ปกติคือ ไม่มีใครเห็นรายการทั้งหมดพร้อมกัน

หลายบ้านมียาจากโรงพยาบาลสองแห่ง คลินิกอีกหนึ่ง ยาที่ซื้อเอง และอาหารเสริมที่ลูกหลานซื้อให้ โดยไม่มีใครเคยเอามาวางรวมกัน

ทำรายการยารวม ทำครั้งเดียวใช้ได้ตลอด

ขั้นที่ 1 — รวบรวมทุกอย่าง

ยาทุกซองจากทุกโรงพยาบาลและคลินิก

ยาที่ซื้อเองจากร้านขายยา

ยาสมุนไพร ยาหม้อ ยาลูกกลอน

วิตามินและอาหารเสริมทุกกล่อง

ยาทา ยาหยอด ยาพ่น และยาแปะ คนมักลืมกลุ่มนี้

ขั้นที่ 2 — เขียนลงกระดาษแผ่นเดียว

ชื่อยา · ขนาด · กินกี่เม็ด · กี่ครั้งต่อวัน · เวลาไหน · หมอคนไหนสั่ง

ขั้นที่ 3 — ถ่ายรูปเก็บในโทรศัพท์

ทั้งของท่านและของลูกหลาน

เอาไปทุกครั้งที่ไปโรงพยาบาล และมีค่ามากเวลาฉุกเฉิน

ขั้นที่ 4 — อัปเดตทุกครั้งที่มีการเปลี่ยน

ถามหมอหรือเภสัชกรว่าอย่างไร

"รายการนี้มีตัวไหนซ้ำกันไหมคะ"

"มีตัวไหนที่ไม่จำเป็นแล้วไหม"

"ตัวไหนที่ห้ามกินพร้อมกัน หรือควรกินห่างกัน"

"อาหารเสริมพวกนี้มีตัวไหนที่ควรหยุดไหม"

การขอทบทวนรายการยาเป็นสิ่งที่ขอได้ และเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่การไม่ไว้ใจหมอ

จัดยาอย่างไรให้ไม่พลาด

ใช้กล่องแบ่งวันและมื้อ

ให้คนคนเดียวเป็นคนจัด เพื่อไม่ให้จัดซ้ำ

จัดในที่สว่างและตอนที่ไม่รีบ

ทำเช็กลิสต์ติดไว้ให้ท่านขีดเอง ถ้าท่านทำได้

เก็บยาที่หน้าตาคล้ายกันแยกกัน

อย่าย้ายยาออกจากซองเดิมทั้งหมด เพราะชื่อยาและวันหมดอายุอยู่บนซอง

สัญญาณที่ต้องรีบปรึกษา

ง่วงซึมผิดปกติ สับสน หรือความจำแย่ลงเร็ว

หกล้ม หรือเดินเซ

เวียนหัวเวลาลุกยืน

เบื่ออาหารหรือคลื่นไส้หลังเริ่มยาใหม่

อาการใหม่ที่เกิดขึ้นหลังเปลี่ยนยา

ให้จดว่าเริ่มเมื่อไรและเกี่ยวกับยาตัวไหน แล้วแจ้งแพทย์ อย่าหยุดยาเอง

เรื่องอาหารเสริม

นับรวมเป็นส่วนหนึ่งของรายการเสมอ

และให้เภสัชกรเป็นคนบอกว่ากินคู่กันได้ไหม ไม่ใช่ผู้ขาย

การเพิ่มอะไรใหม่เข้าไปในคนที่ใช้ยาหลายตัวอยู่แล้ว ควรผ่านการถามทุกครั้ง ไม่มีข้อยกเว้น

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปสำหรับผู้ดูแล ไม่ใช่คำวินิจฉัยและไม่ใช่คำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

อาการเบื่ออาหาร น้ำหนักลด หรือกลืนลำบากในผู้สูงอายุ อาจมีสาเหตุที่ต้องได้รับการตรวจ จึงควรพาไปพบแพทย์ ไม่ควรแก้เองด้วยการหาอาหารหรือผลิตภัณฑ์มาเสริม

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์ เภสัชกร หรือนักกำหนดอาหาร ก่อนเปลี่ยนแปลงสิ่งที่รับประทาน