ความดันสูงกินผลไม้อะไรได้บ้าง กล้วย แตงโม น้ำมะพร้าว ช่วยได้ไหม

คำตอบสั้น: คนเป็นความดันสูงส่วนใหญ่ กินผลไม้สดได้เกือบทุกชนิด แนวทางของสมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2567 แนะนำให้กินผักและผลไม้รวมกันอย่างน้อยวันละ 5 ส่วน เพราะได้โพแทสเซียม แมกนีเซียม แคลเซียม และใยอาหารที่ช่วยลดความดัน โดยเลือกผลไม้สดรสหวานน้อย มื้อละประมาณ 1 ส่วน ไม่มีผลไม้ชนิดใดที่กินแล้วความดันหาย และคนที่เป็นโรคไตหรือกินยาบางกลุ่มต้องระวังผลไม้โพแทสเซียมสูง เช่น กล้วย ทุเรียน น้ำมะพร้าว

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •แนวทางไทยแนะนำผักและผลไม้รวมกันอย่างน้อย 5 ส่วนต่อวัน หรืออย่างน้อย 400 กรัม และกินผลไม้สดรสหวานน้อยได้มื้อละ 1 ส่วน
• •ผลไม้ 1 ส่วน คือผลขนาดกลาง 1 ผล ผลเล็ก 4–6 ผล หรือผลไม้หั่นประมาณ 6–8 ชิ้นคำ
• •ตารางของสมาคมโรคไตฯ จัดกล้วย กล้วยหอม ฝรั่ง ทุเรียน ลำไย มะม่วง และน้ำมะพร้าว ไว้ในกลุ่มโพแทสเซียมสูง ส่วนแตงโม สับปะรด ส้มโอ ชมพู่ เงาะ อยู่ในกลุ่มต่ำถึงปานกลาง
• •คนที่ไตทำงานลดลง หรือกินยาความดันกลุ่ม ACEI ARB หรือยาขับปัสสาวะชนิดเก็บโพแทสเซียม เสี่ยงโพแทสเซียมในเลือดสูง ต้องถามแพทย์ก่อนเพิ่มผลไม้
• •ผลไม้ดองและผลไม้จิ้มพริกเกลือได้โซเดียมจากเกลือเพิ่ม ซึ่งสวนทางกับการคุมความดัน

ทำไมผลไม้ช่วยเรื่องความดัน

แนวทางของสมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2567 อธิบายว่า การกินผักและผลไม้รวมกันให้ได้อย่างน้อย 5 ส่วนต่อวัน (หรืออย่างน้อย 400 กรัม โดยผักหรือผลไม้ 1 ส่วนหนักราว 80 กรัม) ทำให้ร่างกายได้ โพแทสเซียม แมกนีเซียม แคลเซียม และใยอาหารอย่างเพียงพอ ซึ่งช่วยลดความดันและอาจช่วยลดการเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือด

ผลไม้จึงเป็นส่วนหนึ่งของรูปแบบอาหาร DASH และสูตรจานสุขภาพ 2:1:1 ของกรมอนามัย ซึ่งแนวทางไทยแนะนำ ดูวิธีจัดจานแบบไทยได้ที่ อาหาร DASH ฉบับคนไทย

แต่แนวทางเดียวกันไม่แนะนำให้กินโพแทสเซียมหรือแมกนีเซียมเม็ดเสริม เพื่อหวังลดความดัน ประโยชน์ที่พูดถึงมาจากการกินอาหารจริง ไม่ใช่จากผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

ผลไม้ 1 ส่วนคือเท่าไร กินวันละเท่าไรดี

แนวทางไทยแนะนำให้กิน ผลไม้สดที่มีรสหวานน้อย มื้อละ 1 ส่วน ร่วมกับอาหารแต่ละมื้อ โดยผลไม้ 1 ส่วนคือ

• •ผลไม้ผลขนาดกลาง 1 ผล
• •หรือผลไม้ผลเล็ก 4–6 ผล
• •หรือผลไม้หั่นวางชั้นเดียวเต็มจานรองกาแฟ ประมาณ 6–8 ชิ้นคำ

ตัวอย่างเช่น มื้อเช้าส้มเขียวหวาน 1 ผล มื้อกลางวันแตงโมหั่น 6–8 ชิ้นคำ มื้อเย็นกล้วยน้ำว้า 1 ผล ส่วนที่เหลือของ 5 ส่วนให้มาจากผัก ซึ่งแนวทางนับผักใบดิบ 2 ทัพพี หรือผักสุก 1 ทัพพีเป็น 1 ส่วน

ความดันสูงกินกล้วยหอม กล้วยน้ำว้าได้ไหม วันละกี่ลูก

กินได้ สำหรับคนที่ไตทำงานปกติและแพทย์ไม่ได้สั่งให้จำกัดโพแทสเซียม กล้วยเป็นผลไม้ที่มีโพแทสเซียมค่อนข้างสูง ตารางของคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งเทียบผลไม้ในปริมาณที่เท่ากัน ระบุโพแทสเซียมของ กล้วยหอม 347 มก. กล้วยไข่ 310 มก. และกล้วยน้ำว้า 204 มก.

แหล่งที่เราตรวจไม่ได้กำหนดจำนวนกล้วยต่อวันสำหรับคนความดันสูงโดยเฉพาะ หลักที่ใช้ได้คือนับกล้วยผลขนาดกลาง 1 ผลเป็นผลไม้ 1 ส่วน ตามนิยามของแนวทางไทย แล้วกระจายผลไม้ชนิดอื่นในมื้ออื่นด้วย ไม่จำเป็นต้องกินกล้วยทุกมื้อ

ร่างกายผู้ใหญ่ต้องการโพแทสเซียมราววันละ 3,400 มก. ในผู้ชาย และ 2,600 มก. ในผู้หญิง ตามที่ MedlinePlus อ้างคณะกรรมการอาหารและโภชนาการของสหรัฐฯ อ่านเรื่องโพแทสเซียมในร่างกายเพิ่มได้ที่ โพแทสเซียมในร่างกายสำคัญอย่างไร

แตงโม ส้ม ฝรั่ง มะละกอ ดีไหม

ทุกชนิดเป็นผลไม้สดที่ใช้นับเป็นส่วนผลไม้ได้ ความต่างอยู่ที่ปริมาณโพแทสเซียมและความหวาน ข้อแนะนำเวชปฏิบัติของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2565 (ตารางที่ 10.2) แบ่งผลไม้ไว้ดังนี้

• •โพแทสเซียมต่ำถึงปานกลาง (100–200 มก. ต่อ 100 กรัม) สับปะรด แตงโม ส้มโอ ส้มเขียวหวาน ชมพู่ พุทรา มังคุด ลองกอง องุ่นเขียว เงาะ แอปเปิ้ล
• •โพแทสเซียมสูง (250–350 มก. ต่อ 100 กรัม) กล้วย กล้วยหอม กล้วยตาก ฝรั่ง ขนุน ทุเรียน น้อยหน่า กระท้อน ลำไย ลูกพลับ ลูกพรุน ลูกเกด มะม่วง มะเฟือง มะปราง มะขามหวาน แคนตาลูป ฮันนี่ดิว น้ำส้มคั้น น้ำมะพร้าว

ตารางนี้เขียนไว้สำหรับผู้ป่วยโรคไต สำหรับคนที่ไตปกติ ผลไม้กลุ่มโพแทสเซียมสูงไม่ใช่ของต้องห้าม มะละกอสุกไม่ได้อยู่ในตารางทั้งสองแหล่งที่เราตรวจ จึงไม่ยกตัวเลขมาเขียน

เรื่องความหวาน แนวทางไทยเน้นผลไม้รสหวานน้อย ผลไม้ที่รสหวานจัดจึงควรกินทีละน้อย โดยเฉพาะคนที่เป็นเบาหวานหรือไตรกลีเซอไรด์สูงร่วมด้วย

น้ำมะพร้าวกินได้ไหม ทำให้ความดันสูงหรือเปล่า

แหล่งที่เราตรวจ ไม่ได้ระบุว่าน้ำมะพร้าวทำให้ความดันขึ้น ประเด็นที่ต้องรู้คือ สมาคมโรคไตฯ จัดน้ำมะพร้าวไว้ในกลุ่มโพแทสเซียมสูง และน้ำมะพร้าวเป็นเครื่องดื่มที่ดื่มได้ทีละมาก ๆ ต่างจากผลไม้ที่ต้องเคี้ยว

คนที่ไตปกติดื่มเป็นครั้งคราวได้ ส่วนคนที่เป็นโรคไต หรือแพทย์เคยบอกว่าโพแทสเซียมในเลือดสูง ควรถามแพทย์หรือนักกำหนดอาหารก่อน ดูวิธีแบ่งอาหารตามระดับโพแทสเซียมได้ที่ โพแทสเซียมในอาหารแต่ละกลุ่ม

ใครต้องระวังโพแทสเซียมจากผลไม้

MedlinePlus ระบุว่าภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูงมักเกิดใน

• •คนที่ไตทำงานลดลง เพราะไตขับโพแทสเซียมส่วนเกินออกได้น้อยลง
• •คนที่ใช้ยาความดันบางกลุ่ม ที่พบบ่อยคือยากลุ่ม ACEI ยากลุ่ม ARB และยาขับปัสสาวะชนิดเก็บโพแทสเซียม เช่น spironolactone
• •คนที่ใช้เกลือทดแทนหรือโพแทสเซียมเสริม ซึ่งแนวทางไทยก็เตือนว่าเกลือทดแทนมักใช้เกลือโพแทสเซียม ผู้ป่วยไตเรื้อรังต้องปรึกษาแพทย์

ภาวะนี้ มักไม่มีอาการ เมื่อมีอาการอาจเป็นใจสั่น ชีพจรช้าหรือไม่สม่ำเสมอ เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก คลื่นไส้ จึงต้องอาศัยการเจาะเลือดตามนัด ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก หรือชีพจรช้าหรือเต้นไม่สม่ำเสมอ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ไม่ต้องรอวันนัด ยากลุ่มนี้ไม่ได้แปลว่าห้ามกินผลไม้ แต่ให้ถามแพทย์ว่าค่าโพแทสเซียมของคุณเป็นอย่างไร และ ห้ามหยุดยาเองเพราะกลัวโพแทสเซียม อ่านเรื่องยาความดันกับอาหารได้ที่ ยาความดันห้ามกินกับอะไร

คณะเภสัชศาสตร์ ม.มหิดล ยังเตือนว่าผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังควรเลี่ยงน้ำคั้นมะเฟืองเปรี้ยวในปริมาณมาก เพราะมีกรดออกซาลิกสูงและเคยทำให้ไตบาดเจ็บ ส่วนการอ่านฉลากอาหารเสริมที่อาจมีโพแทสเซียมแฝงอยู่ ดูได้ที่ ผู้ป่วยไตอ่านฉลากอาหารเสริมอย่างไร

ผลไม้ดอง ผลไม้แช่อิ่ม จิ้มพริกเกลือ เป็นอย่างไร

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัวผลไม้ แต่อยู่ที่ เกลือและน้ำตาลที่เติมลงไป เกลือแกง 1 ช้อนชามีโซเดียมราว 2,000 มก. ซึ่งเท่ากับปริมาณโซเดียมทั้งวันที่แนวทางไทยแนะนำแล้ว ผลไม้ดองและพริกเกลือจึงเพิ่มโซเดียมได้ง่ายโดยไม่รู้ตัว ส่วนผลไม้แช่อิ่มเพิ่มน้ำตาล

ถ้าอยากกินมะม่วงหรือฝรั่งให้ได้รสชาติ ลองกินสด ๆ หรือจิ้มพริกเกลือเพียงเล็กน้อยเป็นครั้งคราว ดูเรื่องโซเดียมจากเครื่องปรุงได้ที่ โซเดียมวันละเท่าไหร่

ได้ยินว่ามีผลไม้ที่กินแล้วความดันหาย จริงไหม

ไม่จริง ไม่มีแหล่งที่เราตรวจระบุว่าผลไม้ชนิดใดทำให้ความดันสูงหายได้ แนวทางไทยวางการปรับพฤติกรรมเป็นการดูแลพื้นฐานที่ทุกคนต้องทำ ไม่ว่าจะใช้ยาหรือไม่ และระบุว่าการปรับพฤติกรรมช่วยเสริมฤทธิ์ยา บางรายอาจใช้ยาน้อยลงได้ ซึ่ง เป็นการตัดสินใจของแพทย์ จากผลวัดความดันต่อเนื่อง

คำถามว่าความดันสูงหายได้ไหม อ่านต่อที่ ความดันสูงหายขาดได้ไหม

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ดื่มน้ำตามมาก ๆ (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ) ต่อ 1 แคปซูลมีน้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก. ฉลากไม่ได้ระบุโพแทสเซียม

• •กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. — วิตามินซีเป็นสารอาหารที่มีงานรวมผลการทดลองระยะสั้น 29 งาน ใช้วันละ 60–4,000 มก. (ค่ากลาง 500 มก.) พบความดันตัวบนลดลงเฉลี่ยราว 4 มม.ปรอท แต่งานย่อยมีขนาดเล็กและผลไม่สม่ำเสมอ ส่วนงานใหญ่ในแพทย์ชาย 14,641 คนที่ใช้วันละ 500 มก. นานราว 8 ปี ไม่พบว่าลดเหตุการณ์โรคหัวใจ ในแคปซูลมี 30 มก. ซึ่งน้อยกว่าค่ากลางที่ศึกษาราว 17 เท่า และต่ำกว่าปริมาณที่ผู้ใหญ่ต้องการต่อวัน (ชาย 90 มก. หญิง 75 มก.)
• •แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. — งานรวมผลการทดลองในคนที่ศึกษาเรื่องความดันใช้วันละ 4–24 กรัม และขนาดที่เริ่มเห็นผลคือราว 4 กรัมต่อวัน ในแคปซูลมีน้อยกว่าอย่างน้อย 800 เท่า งาน VINTAGE MI ในผู้ป่วยหลังกล้ามเนื้อหัวใจตายที่ได้วันละ 9 กรัม พบผู้เสียชีวิตมากกว่ากลุ่มยาหลอกจนต้องยุติงานก่อนกำหนด ผู้ที่เคยหัวใจวายควรปรึกษาแพทย์ก่อน

ไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ใช้แทนการกินผักผลไม้ได้หรือช่วยลดความดัน วิตามินอีขนาดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด ฉลากระบุให้ผู้ใช้ยาประจำตัวปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร อ่านเรื่องประกาศ อย. เกี่ยวกับโฆษณาผลิตภัณฑ์นี้ได้ที่ คำเตือนของ อย. เรื่องโฆษณาเบต้าออยล์

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที