โพแทสเซียมในอาหาร กลุ่มไหนสูง และใครที่ต้องนับ

บทความนี้เขียนสำหรับผู้ที่ได้รับคำสั่งให้จำกัดโพแทสเซียม และสำหรับผู้ดูแลที่ต้องจัดอาหารให้

ถ้าคุณไม่ได้ถูกสั่งให้จำกัด ไม่มีเหตุผลที่จะเลี่ยงอาหารเหล่านี้ เพราะโพแทสเซียมเป็นแร่ธาตุที่ร่างกายต้องการ

ใครที่ถูกสั่งให้จำกัด

ผู้ป่วยโรคไตบางระยะ

ผู้ที่ฟอกไต

ผู้ที่ใช้ยาบางกลุ่มซึ่งมีผลต่อระดับโพแทสเซียม

ผู้ที่เคยได้รับแจ้งว่าค่าโพแทสเซียมในเลือดสูง

คำสั่งนี้มาจากแพทย์ที่เห็นผลเลือด ไม่ใช่จากการอ่านเอง

และไม่ใช่ผู้ป่วยโรคไตทุกคนที่ต้องจำกัด บางรายไม่ต้อง และบางรายถูกสั่งให้เพิ่มด้วยซ้ำ

กลุ่มอาหารที่มีโพแทสเซียมสูง

ผลไม้บางชนิด เช่น กล้วย ส้ม มะละกอ ทุเรียน ขนุน ลำไย แคนตาลูป น้ำมะพร้าว

ผักบางชนิด เช่น ผักใบเขียวเข้ม มันฝรั่ง มันเทศ ฟักทอง มะเขือเทศ หน่อไม้ฝรั่ง

ถั่วและธัญพืช

นมและผลิตภัณฑ์จากนม

น้ำผลไม้ ซึ่งเข้มข้นกว่าผลไม้สด

เนื้อสัตว์ในปริมาณมาก

ที่ซ่อนอยู่และคนมักไม่นับ

เกลือทดแทนโซเดียมต่ำ ซึ่งมักใช้โพแทสเซียมคลอไรด์ อ่านต่อที่ เกลือทดแทนโซเดียมต่ำ ใครใช้ได้และใครห้ามใช้

น้ำซุปและน้ำแกงที่ต้มผักหรือกระดูกนาน เพราะโพแทสเซียมละลายลงในน้ำ

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและผงชงดื่ม ซึ่งบนฉลากเขียนเป็นชื่อสารประกอบ เช่น โพแทสเซียมคลอไรด์ หรือ โพแทสเซียมกลูโคเนต

เครื่องดื่มเกลือแร่

ยาสมุนไพรบางชนิด

ช็อกโกแลตและผลไม้แห้ง

เทคนิคที่นักกำหนดอาหารมักแนะนำ

เรื่องปริมาณต่อครั้งสำคัญพอ ๆ กับชนิด อาหารที่มีโพแทสเซียมสูงในปริมาณน้อยมาก อาจต่างจากอาหารที่มีปานกลางในปริมาณมาก

การต้มแล้วเทน้ำทิ้ง เป็นวิธีที่ใช้กับผักบางชนิดได้ แต่ต้องให้นักกำหนดอาหารสอนวิธีที่ถูก และไม่ใช่ทำได้กับทุกอย่าง

อย่าตัดผักและผลไม้ออกทั้งหมด เพราะจะขาดสิ่งอื่นตามมา งานของนักกำหนดอาหารคือหาชุดที่กินได้จริงและอยู่ในกรอบ

ทำไมต้องให้นักกำหนดอาหารวางแผน

เพราะการจำกัดอย่างเดียวไม่พอ ต้องได้รับสารอาหารอื่นครบด้วย

เพราะข้อจำกัดมักมีหลายอย่างพร้อมกัน ทั้งโพแทสเซียม ฟอสฟอรัส โซเดียม โปรตีน และน้ำ ซึ่งบางครั้งขัดกันเอง

การจัดอาหารที่ตอบทุกข้อพร้อมกันและยังกินได้จริง เป็นงานที่ต้องใช้คนที่ฝึกมา

อ่านต่อที่ [ควรพบนักกำหนดอาหารเมื่อไร](/article/when-to-see-dietitian)

อ่านต่อ

• •โพแทสเซียมทำหน้าที่อะไรในร่างกาย
• •ฟอสฟอรัสทำหน้าที่อะไรในร่างกาย

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าไลฟ์ (Beta Life)

เบต้าไลฟ์ (Beta Life) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เบต้าไลฟ์ เลข อย. 13-1-01566-5-0025 รับประทานวันละ 1 แคปซูล ส่วนประกอบที่ระบุบนฉลากไม่มีเกลือโพแทสเซียม ได้แก่ ผงไข่ขาว 230 มก. สารสกัดเห็ดหลินจือ 50 มก. กรดอัลฟาไลโปอิก 40 มก. วิตามินอี วิตามินดี 3 วิตามินบี 6 วิตามินบี 12 และกรดโฟลิก แต่ผู้ที่ต้องนับโพแทสเซียมตามบทความนี้ยังต้องให้แพทย์หรือนักกำหนดอาหารดูกล่องก่อน เช่นเดียวกับผลิตภัณฑ์อื่นทุกชนิด

แนวทางเวชปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย (พ.ศ. 2565) ไม่แนะนำให้ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังทุกคนกินวิตามินเสริมเป็นประจำ แต่ให้เสริมเมื่อผลตรวจหรืออาการบ่งชี้ว่าขาด และให้ใช้สมุนไพรด้วยความระมัดระวัง ผู้ป่วยโรคไตจึงควรนำกล่องผลิตภัณฑ์นี้ไปปรึกษาแพทย์โรคไตที่ดูแลก่อนรับประทานเสมอ ฉลากระบุว่ามีส่วนประกอบของไข่ ผู้แพ้ไข่ไม่ควรรับประทาน และเด็กกับสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าไลฟ์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปเรื่องโรคและโภชนาการ ไม่ใช่คำวินิจฉัย ไม่ใช่แผนการรักษา และไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล

การกำหนดสิ่งที่ผู้ป่วยแต่ละคนควรได้รับ ต้องมาจากแพทย์ผู้รักษาและนักกำหนดอาหารที่เห็นผลตรวจจริงเท่านั้น

ห้ามใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทดแทนการรักษาที่แพทย์กำหนด และควรแจ้งแพทย์ทุกครั้งว่ากำลังรับประทานอะไรอยู่บ้าง