โพแทสเซียมทำหน้าที่อะไรในร่างกาย และทำไมบางคนต้องนับปริมาณ

โพแทสเซียม (Potassium) เป็นแร่ธาตุที่พบในอาหารทั่วไปแทบทุกชนิด และเป็นชื่อที่คนเจอบ่อยบนฉลากผลิตภัณฑ์

หน้าที่ทั่วไปในร่างกาย

เป็นแร่ธาตุหลักที่อยู่ภายในเซลล์

ร่างกายใช้โพแทสเซียมร่วมกับโซเดียมในการรักษาสมดุลของเหลวและประจุไฟฟ้าระหว่างในเซลล์กับนอกเซลล์

เกี่ยวข้องกับการทำงานของกล้ามเนื้อและการนำสัญญาณประสาท

ไตเป็นอวัยวะหลักที่ควบคุมระดับโพแทสเซียมในเลือด โดยขับส่วนเกินออกทางปัสสาวะ

แหล่งอาหารที่พบมาก

ผลไม้ เช่น กล้วย ส้ม แคนตาลูป ลูกพรุน อะโวคาโด

ผัก เช่น มันฝรั่ง มันเทศ ผักโขม ฟักทอง มะเขือเทศ

ถั่วและธัญพืช รวมถึงถั่วเปลือกแข็ง

นมและผลิตภัณฑ์จากนม

เนื้อสัตว์

น้ำผลไม้เข้มข้นและผลไม้แห้ง ซึ่งมีความเข้มข้นสูงกว่าผลไม้สด เพราะน้ำถูกดึงออก

ทำไมบางคนถึงถูกสั่งให้นับ

เพราะไตเป็นตัวควบคุมหลัก เมื่อการทำงานของไตเปลี่ยนไป ความสามารถในการขับโพแทสเซียมส่วนเกินก็เปลี่ยนตาม

ยาบางกลุ่มก็มีผลต่อระดับโพแทสเซียม จึงเป็นอีกเหตุผลที่แพทย์อาจสั่งให้เฝ้าดู

ทั้งระดับที่สูงเกินไปและต่ำเกินไปล้วนเป็นภาวะที่ต้องดูแลทางการแพทย์

เราจะไม่ระบุตัวเลขว่าควรได้เท่าไรต่อวัน เพราะค่าที่เหมาะสมต่างกันมากระหว่างคนทั่วไปกับผู้ที่มีภาวะเฉพาะ และต้องกำหนดโดยผู้มีวิชาชีพ

โพแทสเซียมบนฉลากผลิตภัณฑ์

ฉลากมักไม่เขียนว่าโพแทสเซียมกี่มิลลิกรัมตรง ๆ แต่เขียนเป็นชื่อสารประกอบพร้อมเปอร์เซ็นต์ในวงเล็บ

รูปแบบที่พบบ่อย

> โพแทสเซียมคลอไรด์ (ให้ โพแทสเซียม 52%)

>

> โพแทสเซียมกลูโคเนต แอนไฮดรัส (ให้ โพแทสเซียม 16.69%)

>

> โพแทสเซียมไอโอไดด์ (ให้ ไอโอดีน 76.45%)

สังเกตตัวสุดท้าย — โพแทสเซียมไอโอไดด์ระบุเปอร์เซ็นต์ของ ไอโอดีน ไม่ใช่โพแทสเซียม เพราะใส่มาเพื่อเป็นแหล่งไอโอดีน

นี่คือจุดที่คนอ่านฉลากพลาดบ่อยที่สุด — เห็นคำว่าโพแทสเซียมในชื่อสาร แล้วเข้าใจว่าเปอร์เซ็นต์ที่กำกับคือปริมาณโพแทสเซียม

วิธีคำนวณปริมาณจริงจากฉลาก

ปริมาณสาร × เปอร์เซ็นต์ในวงเล็บ = ปริมาณแร่ธาตุที่ได้

ตัวอย่าง ถ้าฉลากระบุโพแทสเซียมคลอไรด์ 3 กรัม และให้โพแทสเซียม 52%

3 × 0.52 = 1.56 กรัม หรือ 1,560 มิลลิกรัม

ถ้าฉลากระบุเป็นร้อยละโดยน้ำหนักแทนกรัม ต้องแปลงเป็นน้ำหนักก่อนหนึ่งชั้น โดยคูณกับน้ำหนักของหน่วยบริโภค แล้วจึงคูณเปอร์เซ็นต์ในวงเล็บอีกชั้น

หลักการเต็มอยู่ที่ เปอร์เซ็นต์ในวงเล็บบนฉลากอาหารเสริม หมายถึงอะไรกันแน่

สิ่งที่ควรทำถ้าถูกสั่งให้จำกัด

1. ขอตัวเลขที่ชัดเจนจากแพทย์ ว่าจำกัดที่เท่าไรต่อวัน

2. นับจากทุกอย่างที่กินเข้าไป ทั้งอาหาร เครื่องดื่ม อาหารเสริม และผลิตภัณฑ์ชนิดผง

3. อ่านฉลากทุกกล่องและคำนวณเอง หรือให้เภสัชกรช่วยคำนวณ

4. นำกล่องไปให้ดูเสมอ ไม่ใช่บอกแค่ชื่อสินค้า

อ่านต่อ

• •ฟอสฟอรัสในอาหาร ร่างกายใช้ทำอะไร
• •โภชนบำบัดสำหรับผู้ที่มีปัญหาไต ใครเป็นคนกำหนด
• •โรคไตเรื้อรังแบ่งระยะอย่างไร
• •สังกะสีทำหน้าที่อะไร และทำไมได้รับมากเกินไปถึงมีปัญหา

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าไลฟ์ (Beta Life)

เบต้าไลฟ์ (Beta Life) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เบต้าไลฟ์ เลข อย. 13-1-01566-5-0025 รับประทานวันละ 1 แคปซูล ส่วนประกอบที่ระบุบนฉลากไม่มีเกลือโพแทสเซียม ได้แก่ ผงไข่ขาว 230 มก. สารสกัดเห็ดหลินจือ 50 มก. กรดอัลฟาไลโปอิก 40 มก. วิตามินอี วิตามินดี 3 วิตามินบี 6 วิตามินบี 12 และกรดโฟลิก แต่ผู้ที่ต้องนับโพแทสเซียมตามบทความนี้ยังต้องให้แพทย์หรือนักกำหนดอาหารดูกล่องก่อน เช่นเดียวกับผลิตภัณฑ์อื่นทุกชนิด

แนวทางเวชปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย (พ.ศ. 2565) ไม่แนะนำให้ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังทุกคนกินวิตามินเสริมเป็นประจำ แต่ให้เสริมเมื่อผลตรวจหรืออาการบ่งชี้ว่าขาด และให้ใช้สมุนไพรด้วยความระมัดระวัง ผู้ป่วยโรคไตจึงควรนำกล่องผลิตภัณฑ์นี้ไปปรึกษาแพทย์โรคไตที่ดูแลก่อนรับประทานเสมอ ฉลากระบุว่ามีส่วนประกอบของไข่ ผู้แพ้ไข่ไม่ควรรับประทาน และเด็กกับสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าไลฟ์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปเรื่องโรคและโภชนาการ ไม่ใช่คำวินิจฉัย ไม่ใช่แผนการรักษา และไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล

การกำหนดสิ่งที่ผู้ป่วยแต่ละคนควรได้รับ ต้องมาจากแพทย์ผู้รักษาและนักกำหนดอาหารที่เห็นผลตรวจจริงเท่านั้น

ห้ามใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทดแทนการรักษาที่แพทย์กำหนด และควรแจ้งแพทย์ทุกครั้งว่ากำลังรับประทานอะไรอยู่บ้าง