ไข้หวัดใหญ่กับไข้หวัดธรรมดาต่างกันอย่างไร ดูจากอาการแยกได้ไหม

คำตอบสั้น: ไข้หวัดธรรมดากับไข้หวัดใหญ่เกิดจากไวรัสคนละกลุ่ม หวัดธรรมดามักค่อย ๆ เริ่ม อาการเด่นอยู่ที่จมูก เช่น คัดจมูก น้ำมูก จาม ส่วน ไข้หวัดใหญ่มักเริ่มทันที มีไข้ ปวดเมื่อยตัว อ่อนเพลียมาก และปวดศีรษะ แต่อาการสองโรคทับซ้อนกันได้ และไข้หวัดใหญ่กับโควิด-19 คล้ายกันมาก การแยกให้แน่นอนต้องตรวจหาเชื้อ ผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไปหรือมีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคไต โรคปอด โรคหัวใจ ควรติดต่อแพทย์ตั้งแต่เริ่มมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •หวัดธรรมดา: เริ่มช้า ไข้ต่ำหรือไม่มีไข้ในผู้ใหญ่ อาการหลักคือคัดจมูก น้ำมูก จาม เจ็บคอ ส่วนใหญ่หายในราว 1 สัปดาห์
• •ไข้หวัดใหญ่: เริ่มเร็ว มักมีไข้ ปวดเมื่อย อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ ไข้มักลงใน 3–4 วัน แต่ไอและอ่อนเพลียอาจอยู่ได้หลายสัปดาห์
• •ไข้หวัดใหญ่กับโควิด-19 แยกด้วยอาการได้ยาก วิธีที่รู้แน่คือการตรวจ
• •ยาปฏิชีวนะไม่ใช้รักษาหวัดหรือไข้หวัดใหญ่ เพราะทั้งสองโรคเกิดจากไวรัส
• •กลุ่มเสี่ยงควรพบแพทย์เร็ว เพราะยาต้านไวรัสได้ผลดีกว่าเมื่อเริ่มภายใน 2 วันหลังมีอาการ
• •ไข้หวัดใหญ่มีวัคซีนฉีดปีละครั้ง ส่วนหวัดธรรมดายังไม่มีวัคซีน

ไข้หวัดธรรมดากับไข้หวัดใหญ่เกิดจากเชื้อต่างกันอย่างไร

หวัดธรรมดาเกิดจากไวรัสได้หลายชนิด MedlinePlus ของหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐอธิบายว่าอาการที่เกิดขึ้นขึ้นกับว่าติดไวรัสตัวไหน ไวรัสที่พบบ่อยกลุ่มหนึ่งคือไรโนไวรัส (rhinovirus)

ไข้หวัดใหญ่เกิดจากไวรัสอินฟลูเอนซา (influenza) องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่าชนิดที่ระบาดตามฤดูกาลในคนคือชนิด A และ B ถ้าอยากรู้ว่าสองชนิดนี้ต่างกันอย่างไร อ่านต่อได้ที่ ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A กับ B ต่างกันอย่างไร

ทั้งสองโรคติดต่อผ่านละอองจากการไอ จาม หรือสั่งน้ำมูก และติดจากมือที่ไปจับสิ่งของที่มีเชื้อแล้วมาแตะตา จมูก หรือปาก

อาการไข้หวัดใหญ่กับไข้หวัดธรรมดาต่างกันยังไง

MedlinePlus เปรียบเทียบไว้เป็นข้อ ๆ ดังนี้

• •การเริ่มต้นของอาการ: หวัดค่อย ๆ เริ่ม ไข้หวัดใหญ่เริ่มทันที
• •ไข้: หวัดในผู้ใหญ่มักไม่มีไข้หรือไข้ต่ำ ไข้หวัดใหญ่มักมีไข้ บางคนไข้ขึ้นถึง 37.8–40 องศาเซลเซียส
• •ปวดเมื่อยตัว: หวัดเป็นบ้างเล็กน้อย ไข้หวัดใหญ่มักปวดเมื่อยชัด
• •อ่อนเพลีย ไม่มีแรง: หวัดเป็นบางครั้ง ไข้หวัดใหญ่พบบ่อย
• •ปวดศีรษะ: หวัดพบน้อย ไข้หวัดใหญ่พบบ่อย
• •คัดจมูก จาม เจ็บคอ: หวัดพบบ่อย ไข้หวัดใหญ่พบได้บางครั้ง

ข้อควรจำคือไม่ใช่ทุกคนที่เป็นไข้หวัดใหญ่จะมีไข้ ทั้ง MedlinePlus และศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระบุว่าผู้ติดเชื้อบางคนมีแต่อาการทางเดินหายใจโดยไม่มีไข้ ผู้ใหญ่ก็มักมีไข้ต่ำกว่าเด็ก

ไข้หวัดใหญ่ อาการเริ่มต้นเป็นอย่างไร

WHO ระบุว่าอาการมักเริ่มประมาณ 2 วันหลังรับเชื้อ (อยู่ในช่วง 1–4 วัน) อาการเริ่มต้นที่พบบ่อยคือ ไข้ขึ้นทันที บางคนหนาวสั่น ไอแห้ง ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อและข้อ รู้สึกไม่สบายตัวมาก เจ็บคอ น้ำมูกไหล บางคนคลื่นไส้ อาเจียน หรือท้องเสียร่วมด้วย ซึ่งพบในเด็กมากกว่าผู้ใหญ่

อาการไข้หวัดใหญ่กับโควิดคล้ายกันแค่ไหน ต้องตรวจ ATK ไหม

MedlinePlus ระบุว่าไข้หวัดใหญ่กับโควิด-19 มีอาการร่วมกันหลายอย่างจนแยกได้ยาก วิธีที่รู้แน่คือการตรวจ ชุดตรวจโควิดด้วยตนเองหาซื้อได้ตามร้านขายยา ส่วนการตรวจไข้หวัดใหญ่และเชื้อทางเดินหายใจอื่น ๆ ทำได้ที่สถานพยาบาล

ผล ATK โควิดเป็นลบไม่ได้บอกว่าเป็นไข้หวัดใหญ่หรือหวัดธรรมดา ถ้าอยู่ในกลุ่มเสี่ยงหรืออาการหนัก ควรติดต่อแพทย์เพื่อพิจารณาตรวจเพิ่ม

ทำไมแยกด้วยอาการอย่างเดียวไม่แม่นเสมอไป

WHO อธิบายว่าไวรัสทางเดินหายใจหลายตัวทำให้เกิดอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ได้ เช่น โควิด-19 ไรโนไวรัส RSV พาราอินฟลูเอนซา และอะดีโนไวรัส ถ้าจะวินิจฉัยให้แน่นอนต้องเก็บตัวอย่างจากทางเดินหายใจไปตรวจ

การตรวจไข้หวัดใหญ่ทำโดยใช้ไม้พันสำลีป้ายในจมูกหรือคอ MedlinePlus ระบุว่าการตรวจแบบเร็วรู้ผลใน 15–20 นาที แต่แม่นยำน้อยกว่าการตรวจแบบอื่นที่ใช้เวลาเป็นชั่วโมง WHO ระบุว่าการตรวจแบบเร็วมีความไวต่ำกว่าการตรวจ RT-PCR

ไม่ใช่ทุกคนต้องตรวจ MedlinePlus ระบุว่าคนส่วนใหญ่ที่อาการไม่หนักไม่จำเป็นต้องพบแพทย์ แต่ผู้ที่ป่วยหนักหรืออยู่ในกลุ่มเสี่ยงควรติดต่อแพทย์

ไข้หวัดธรรมดากี่วันหาย ไข้หวัดใหญ่กี่วันหาย

หวัดธรรมดา: MedlinePlus ระบุว่าอาการส่วนใหญ่หายภายใน 1 สัปดาห์ ช่วงที่แพร่เชื้อได้มากคือ 2–3 วันแรก และส่วนใหญ่ไม่แพร่เชื้อแล้วหลังสัปดาห์แรก น้ำมูกที่ข้นขึ้นหรือเปลี่ยนเป็นสีเหลืองเขียวเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่เหตุผลที่ต้องใช้ยาปฏิชีวนะ ถ้าครบ 7 วันแล้วยังไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์ อ่านรายละเอียดการดูแลตัวเองได้ที่ เป็นหวัดกี่วันหาย และแบบไหนควรไปหาหมอ

ไข้หวัดใหญ่: MedlinePlus ระบุว่าไข้มักลงใน 3–4 วัน แต่อาจนานถึง 8 วัน อาการอื่นดีขึ้นใน 7–14 วัน ส่วนไอและอ่อนเพลียอาจอยู่ได้หลายสัปดาห์ WHO ระบุว่าไออาจรุนแรงและนาน 2 สัปดาห์หรือมากกว่า

ใครควรไปพบแพทย์ตั้งแต่เริ่มมีอาการ

MedlinePlus ระบุกลุ่มที่เสี่ยงเกิดภาวะแทรกซ้อนจากไข้หวัดใหญ่สูง ได้แก่

• •ผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไป และเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี
• •หญิงตั้งครรภ์ที่อายุครรภ์เกิน 3 เดือน
• •ผู้ที่อยู่ในสถานดูแลระยะยาว
• •ผู้ที่มีโรคหัวใจ โรคปอด โรคไตเรื้อรัง เบาหวาน หรือภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
• •ผู้ที่อ้วนมาก (ดัชนีมวลกาย 40 ขึ้นไป)

คนกลุ่มนี้ควรติดต่อแพทย์ตั้งแต่เริ่มมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ ไม่ต้องรอให้อาการหนัก เพราะ MedlinePlus ระบุว่ายาต้านไวรัสได้ผลดีกว่าถ้าเริ่มภายใน 2 วันหลังมีอาการ และช่วยให้อาการสั้นลงราว 1 วัน ยาต้านไวรัสต้องให้แพทย์พิจารณา ไม่ควรซื้อกินเอง ผู้สูงอายุที่เป็นเบาหวานอ่านเพิ่มที่ เบาหวานในผู้สูงอายุ

อาการที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที: ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ได้แก่ หายใจลำบากหรือหอบเหนื่อย · เจ็บหรือแน่นหน้าอก · สับสน ซึม ปลุกตื่นยาก · ริมฝีปากหรือเล็บเขียวคล้ำ · ชัก · อาเจียนรุนแรงจนดื่มน้ำไม่ได้หรือปัสสาวะน้อยมาก · อาการดีขึ้นแล้วกลับมามีไข้หรือไอมากขึ้น · ไข้สูงในผู้สูงอายุหรือผู้มีโรคประจำตัว ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 รายละเอียดอยู่ใน อาการไข้หวัดใหญ่แบบไหนต้องรีบไปหาหมอ

ป้องกันทั้งสองโรคด้วยวิธีที่มีหลักฐาน

ไข้หวัดใหญ่มีวัคซีน WHO ระบุว่าการฉีดวัคซีนเป็นวิธีหลักในการป้องกันไข้หวัดใหญ่ และภูมิคุ้มกันจากวัคซีนลดลงตามเวลา จึงต้องฉีดทุกปี

• •สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย (คำแนะนำ พ.ศ. 2566) แนะนำฉีดปีละ 1 ครั้ง ช่วงที่เหมาะคือก่อนการระบาดในฤดูฝน ประมาณเมษายน–พฤษภาคม และแนะนำให้กลุ่มเสี่ยงฉีด รวมถึงผู้ที่อายุ 60 ปีขึ้นไป
• •โครงการฉีดวัคซีนฟรีของกระทรวงสาธารณสุขครอบคลุมผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไปและกลุ่มเสี่ยงอื่น ช่วงเวลาและเงื่อนไขประกาศใหม่ทุกปี ให้สอบถามสถานพยาบาลใกล้บ้าน

หวัดธรรมดายังไม่มีวัคซีน (NCCIH) วิธีที่ใช้ได้กับทั้งสองโรคคือ ล้างมือบ่อย ๆ หรือใช้เจลแอลกอฮอล์อย่างน้อย 60% · ปิดปากและจมูกเวลาไอจาม · อยู่บ้านเมื่อไม่สบาย · หลีกเลี่ยงการใกล้ชิดคนป่วย · ไม่ใช้มือแตะตา จมูก ปาก · นอนให้พอและไม่สูบบุหรี่

NCCIH ระบุว่าวิตามินซีไม่ได้ป้องกันหวัดในคนทั่วไป อ่านเพิ่มได้ที่ วิตามินซีแก้หวัดได้จริงไหม ถ้าเป็นหวัดบ่อยผิดปกติ ดู เป็นหวัดบ่อยเกิดจากอะไร และ ภูมิคุ้มกันอ่อนแอเกิดจากอะไร การตรวจสุขภาพประจำปีก็เป็นโอกาสคุยเรื่องวัคซีนกับแพทย์ ดู อายุ 40 50 60 ควรตรวจอะไร

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: แล็บฟาร์ม (Lab Farm)

แล็บฟาร์ม (Lab Farm) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (ตรา แล็บ ฟาร์ม) เลข อย. 73-1-02663-5-0191 ผลิตโดย บริษัท ออกานิกส์ อินโนเวชั่นส์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 650 มก. ฉลากแนะนำวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% (Immuneo Plus™) 200 มก. · แกมมา โอไรซานอล 50 มก. · สารสกัดซีบัคธอร์น 50 มก. · เควอซิทิน 50 มก. · สารสกัดโสมเกาหลี 50 มก. · ผงมากิเบอร์รี่ 30 มก. · ผงมะตูม 30 มก. · สารสกัดขิง 20 มก. · สารสกัดพริกไทยดำ 20 มก. · สารสกัดใบแปะก๊วย 20 มก. · นิโคตินาไมด์ (วิตามินบี 3) 15 มก. · ไบโอติน 1% 7.9 มก. · แคลเซียม ดี-แพนโททิเนต 2 มก. · วิตามินบี 1 1.5 มก. · วิตามินบี 2 1.5 มก. · วิตามินบี 6 1 มก. · วิตามินบี 12 0.1% 1 มก. · วิตามินดี 3 (1,000,000 IU/g) 0.2 มก. · กรดโฟลิก 0.1 มก.

ส่วนประกอบที่คนมักถามเมื่ออ่านหัวข้อนี้ และหลักฐานที่มี

• •ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% 200 มก. คิดเป็นเบต้ากลูแคนราว 160 มก. ต่อวัน (คำนวณ) — หลักฐานเรื่องหวัดในคนยังปนกัน การวิเคราะห์รวมงานทดลอง 13 งานในคนสุขภาพดี (Zhong 2021) พบว่ายีสต์เบต้ากลูแคนสัมพันธ์กับการเกิดหวัดน้อยลงและเป็นสั้นลง แต่ผู้วิจัยระบุว่างานมีจำนวนน้อยและผลต่างกันมาก งานทดลองแบบสุ่มปกปิดสองทางที่ใหญ่กว่าในผู้ใหญ่ 299 คนที่เป็นหวัดบ่อย (Dharsono 2019) ใช้วันละ 900 มก. นาน 16 สัปดาห์ ไม่ลดจำนวนครั้งที่เป็นหวัดและความรุนแรงโดยรวม งานที่ใช้ขนาดใกล้เคียงกับในแคปซูล (Habibullah 2026) ใช้วันละ 120 และ 204 มก. ในผู้ใหญ่อายุ 18–59 ปี มีเพียงขนาด 204 มก. ที่ถึงเกณฑ์ความต่างที่มีความหมายทางคลินิก จึงสรุปไม่ได้ว่าปริมาณในแคปซูลจะให้ผลแบบเดียวกัน และไม่พบงานวิจัยที่ใช้วัตถุดิบ Immuneo Plus™ ใน PubMed
• •วิตามินดี 3 (1,000,000 IU/g) 0.2 มก. คิดเป็นราว 200 IU หรือ 5 ไมโครกรัม (คำนวณ) ราว 1 ใน 3 ของค่าแนะนำผู้ใหญ่อายุ 19–70 ปีที่ 600 IU ต่อวันตาม Linus Pauling Institute (คำนวณ) — การวิเคราะห์รวมล่าสุดปี 2025 จาก 40 งาน 61,589 คน (Jolliffe 2025) พบว่าวิตามินดีเสริมไม่ลดความเสี่ยงการติดเชื้อทางเดินหายใจเฉียบพลันอย่างมีนัยสำคัญ แม้ฉบับก่อนหน้าเคยพบผลเล็กน้อย
• •เควอซิทิน 50 มก. — งานทดลองแบบสุ่มในผู้ใหญ่ 1,002 คน ให้เควอซิทินวันละ 500 หรือ 1,000 มก. นาน 12 สัปดาห์ ไม่พบความต่างของการเป็นหวัดเมื่อดูทุกคนรวมกัน ปริมาณในแคปซูลน้อยกว่างานนี้ 10–20 เท่า

ต้องบอกตรง ๆ ว่า NCCIH ระบุว่ายังไม่มีแนวทางเสริมใดแสดงว่าป้องกันไข้หวัดใหญ่หรือบรรเทาอาการได้ และการฉีดวัคซีนเป็นวิธีป้องกันไข้หวัดใหญ่ที่แนะนำ ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ลดโอกาสเป็นหวัดหรือไข้หวัดใหญ่ หรือทำให้ป่วยสั้นลง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช้แทนวัคซีน ยาต้านไวรัส หรือการไปพบแพทย์เมื่อมีอาการเตือน

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้ยาประจำ: ส่วนประกอบบางชนิด เช่น โสม ใบแปะก๊วย ขิง และพริกไทยดำ อาจเสริมฤทธิ์หรือเปลี่ยนระดับยาบางชนิด ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาเบาหวาน ยากันชัก ยากดภูมิคุ้มกัน ผู้ที่กำลังรักษามะเร็ง และผู้ที่จะผ่าตัด ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการรักษาหรือวัคซีน
• •ผู้ที่กำลังรับเคมีบำบัด ฉายแสง ยามุ่งเป้า ผู้ปลูกถ่ายอวัยวะ หรือผู้ใช้ยากดภูมิ: ต้องให้แพทย์ผู้รักษาอนุญาตก่อนกินอาหารเสริมทุกชนิด รวมถึงผลิตภัณฑ์นี้
• •ก่อนเจาะเลือด: แจ้งเจ้าหน้าที่ว่ากินผลิตภัณฑ์ที่มีไบโอติน (ราว 79 ไมโครกรัมต่อแคปซูล คำนวณ) เพราะไบโอตินอาจรบกวนผลตรวจเลือดบางชนิด
• •คำเตือนบนฉลาก: เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ · ผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความแล็บฟาร์มทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที