อาการไข้หวัดใหญ่แบบไหนต้องรีบไปหาหมอ ใครเสี่ยงอาการหนัก

คำตอบสั้น: คนที่แข็งแรงส่วนใหญ่หายจากไข้หวัดใหญ่ได้เองในราว 1 สัปดาห์ แต่ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง คือ หายใจลำบากหรือหอบ เจ็บหรือแน่นหน้าอก สับสนหรือซึม ริมฝีปากหรือเล็บเขียวคล้ำ อาเจียนรุนแรงจนดื่มน้ำไม่ได้ หรืออาการดีขึ้นแล้วกลับมามีไข้หรือไอมากขึ้น ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ส่วนผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไป หรือมีเบาหวาน โรคไต โรคหัวใจ โรคปอด ควรติดต่อแพทย์ตั้งแต่เริ่มป่วย เพราะยาต้านไวรัสได้ผลดีในช่วง 48 ชั่วโมงแรก

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •อาการฉุกเฉินข้อใดข้อหนึ่ง ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ไม่ต้องรอดูอาการ
• •กลุ่มเสี่ยงอาการหนัก: อายุ 65 ปีขึ้นไป หญิงตั้งครรภ์ เด็กเล็ก ผู้มีโรคหัวใจ ปอด ไต เบาหวาน ภูมิคุ้มกันต่ำ
• •ภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยคือปอดอักเสบ และไข้หวัดใหญ่ทำให้โรคเรื้อรังเดิมแย่ลงได้
• •กลุ่มเสี่ยงควรพบแพทย์ภายใน 48 ชั่วโมงแรก เพื่อให้แพทย์พิจารณายาต้านไวรัส
• •ดูแลที่บ้าน: พัก ดื่มน้ำ ลดไข้ แยกห้อง และเฝ้าดูการหายใจ ความรู้สึกตัว และการดื่มน้ำ

อาการไข้หวัดใหญ่ที่ควรไปพบแพทย์ทันที

ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระบุอาการฉุกเฉินจากไข้หวัดใหญ่ในผู้ใหญ่ และ MedlinePlus ของหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐระบุอาการที่ต้องเรียกรถฉุกเฉินเมื่อมีไข้ รวมกันได้ดังนี้ มีข้อใดข้อหนึ่งให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •หายใจลำบาก หายใจสั้น หรือหอบเหนื่อย (MedlinePlus ย้ำว่าปัญหาการหายใจทุกแบบเป็นภาวะฉุกเฉิน)
• •ปวดหรือแน่นหน้าอก หรือปวดท้องรุนแรง
• •เวียนศีรษะทันทีทันใด
• •สับสน ซึม หรือปลุกตื่นยาก
• •ริมฝีปาก ลิ้น หรือเล็บเขียวคล้ำ
• •อาเจียนรุนแรง ดื่มน้ำไม่ได้ หรือปัสสาวะน้อยมาก
• •ชัก หรือคอแข็ง
• •อาการดีขึ้นแล้ว แต่กลับมามีไข้อีกหรือไอมากขึ้น
• •ไข้สูงในผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีโรคประจำตัว

อย่ารอให้มีหลายอาการพร้อมกัน และอย่าขับรถไปเองถ้าหายใจไม่สะดวกหรือสับสน

ไข้หวัดใหญ่อันตรายไหม ตายได้ไหม

ไข้หวัดใหญ่ทำให้เสียชีวิตได้ โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง องค์การอนามัยโลก (WHO) ประมาณว่าทั่วโลกมีผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาลราว 1 พันล้านรายต่อปี ป่วยรุนแรง 3–5 ล้านราย และเสียชีวิตจากโรคระบบทางเดินหายใจ 290,000–650,000 รายต่อปี ในประเทศอุตสาหกรรม ผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่อายุ 65 ปีขึ้นไป

ในไทย กรมควบคุมโรครายงานว่าปอดอักเสบมีอัตราป่วยสูงในผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไป (1,040.02 ต่อประชากรแสนคน ข้อมูล 1 ม.ค.–31 ต.ค. 2566) และผู้เสียชีวิตจากปอดอักเสบร้อยละ 59.43 เป็นผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป

ใครเสี่ยงไข้หวัดใหญ่อาการรุนแรง

MedlinePlus และ WHO ระบุกลุ่มเสี่ยงไว้ตรงกันเป็นส่วนใหญ่

• •อายุ 65 ปีขึ้นไป และเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี
• •หญิงตั้งครรภ์ (MedlinePlus ระบุอายุครรภ์เกิน 3 เดือน)
• •ผู้ที่อยู่ในสถานดูแลระยะยาว
• •โรคปอดรวมหอบหืด โรคหัวใจ (ยกเว้นความดันโลหิตสูงอย่างเดียว) โรคไต โรคตับ โรคเลือด เบาหวาน
• •ผู้ที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอจากโรค เช่น HIV หรือจากการรักษา เช่น เคมีบำบัด ฉายแสง สเตียรอยด์
• •โรคทางระบบประสาท และผู้ที่อ้วนมาก (ดัชนีมวลกาย 40 ขึ้นไป)

ผู้สูงอายุที่เป็นเบาหวานมีรายละเอียดเฉพาะ อ่านได้ที่ เบาหวานในผู้สูงอายุ และผู้สูงอายุทั่วไปดูที่ ไข้หวัดใหญ่ในผู้สูงอายุ ส่วนผู้ที่สงสัยว่าภูมิคุ้มกันต่ำ อ่าน ภูมิคุ้มกันอ่อนแอเกิดจากอะไร

ภาวะแทรกซ้อนของไข้หวัดใหญ่มีอะไรบ้าง

• •ปอดอักเสบ เกิดได้จากไวรัสไข้หวัดใหญ่เอง หรือติดแบคทีเรียซ้ำ (ศูนย์ศรีพัฒน์) WHO ระบุว่ารายที่รุนแรงอาจเกิดปอดอักเสบและติดเชื้อในกระแสเลือด
• •หูชั้นกลางอักเสบ และไซนัสอักเสบ
• •กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ สมองอักเสบ กล้ามเนื้ออักเสบ และอวัยวะล้มเหลว เช่น ระบบหายใจล้มเหลว ไตล้มเหลว ซึ่งพบน้อยแต่รุนแรง
• •โรคเดิมกำเริบ ศูนย์ศรีพัฒน์ระบุว่าผู้ป่วยหอบหืดอาจกำเริบ และผู้ป่วยโรคหัวใจเรื้อรังหรือโรคเรื้อรังอื่นอาจมีอาการแย่ลง

ผู้ที่มีโรคหัวใจควรรู้จักอาการเตือนหัวใจล้มเหลวด้วย ดูที่ หัวใจล้มเหลว อาการเตือน และอาการปอดอักเสบในผู้สูงอายุที่มักไม่ชัด ดูที่ ปอดอักเสบในผู้สูงอายุ

ทำไมกลุ่มเสี่ยงต้องรีบพบแพทย์ภายใน 48 ชั่วโมงแรก

ยาต้านไวรัสไข้หวัดใหญ่ได้ผลดีเมื่อเริ่มเร็ว MedlinePlus ระบุว่ายาต้านไวรัสได้ผลดีกว่าถ้าเริ่มภายใน 2 วันหลังมีอาการ และช่วยให้อาการสั้นลงราว 1 วัน ศูนย์ศรีพัฒน์ระบุว่าผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงควรได้ยาต้านไวรัสเร็วที่สุดเท่าที่ทำได้ เพราะได้ผลดีใน 48 ชั่วโมงแรก และผู้ที่อาการรุนแรงหรือมีอาการของปอดอักเสบควรได้ยาต้านไวรัสโดยเร็ว WHO ระบุเช่นกันว่าผู้ที่เสี่ยงสูงหรืออาการรุนแรงควรได้ยาต้านไวรัสเร็วที่สุด

ยาต้านไวรัส เช่น โอเซลทามิเวียร์ (oseltamivir) ต้องให้แพทย์เป็นผู้พิจารณา ว่าจำเป็นหรือไม่และใช้อย่างไร ไม่ควรหาซื้อมากินเอง และยาปฏิชีวนะไม่ใช้รักษาไข้หวัดใหญ่ เพราะไม่ได้ผลกับไวรัส

ก่อนไปพบแพทย์ ให้จดวันที่เริ่มป่วย อุณหภูมิที่วัดได้ ยาที่กินอยู่ทั้งหมด และเตรียมคำถามไว้ ดูวิธีเตรียมตัวที่ เตรียมตัวพาผู้สูงอายุไปพบแพทย์

ไข้หวัดใหญ่หายเองได้ไหมในคนแข็งแรง

ได้ WHO ระบุว่าคนส่วนใหญ่หายจากไข้และอาการอื่นภายใน 1 สัปดาห์โดยไม่ต้องรับการรักษาทางการแพทย์ MedlinePlus ระบุว่าคนส่วนใหญ่ที่อาการไม่หนักไม่จำเป็นต้องพบแพทย์หรือใช้ยาต้านไวรัส แต่ถ้าอาการหนักมากและไม่ดีขึ้น ควรติดต่อแพทย์ และอาการฉุกเฉินข้างต้นใช้กับทุกคน แม้แต่คนที่แข็งแรงมาก่อน

ดูแลผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ที่บ้านอย่างไร และต้องเฝ้าดูอะไร

การดูแลพื้นฐาน (WHO และ MedlinePlus)

• •พักผ่อนที่บ้าน ดื่มน้ำให้พอ (ยกเว้นผู้ที่แพทย์ให้จำกัดน้ำ)
• •ใช้ยาลดไข้บรรเทาปวด เช่น พาราเซตามอล ตามขนาดบนฉลาก ไม่จำเป็นต้องลดไข้จนเป็นปกติ ลดลงเล็กน้อยก็รู้สึกสบายขึ้น
• •ไม่ใช้แอสไพรินในเด็กและวัยรุ่น (MedlinePlus)
• •แยกห้องและห้องน้ำถ้าทำได้ ใส่หน้ากากเมื่ออยู่ใกล้คนอื่น ไม่ใช้แก้ว ช้อน ผ้าเช็ดตัวร่วมกัน ล้างมือบ่อย

สิ่งที่ผู้ดูแลควรเฝ้าดูและจดไว้ทุกวัน

• •อุณหภูมิร่างกาย และไข้ลดลงหรือกลับมาขึ้นใหม่
• •การหายใจ หอบเหนื่อยขึ้นหรือไม่ ริมฝีปากเขียวหรือไม่
• •ความรู้สึกตัว พูดคุยรู้เรื่องหรือสับสน
• •การดื่มน้ำ การกิน และปริมาณปัสสาวะ
• •ผู้ป่วยเบาหวาน ให้ตรวจระดับน้ำตาลตามแผนที่แพทย์ให้ไว้

ถ้าพบอาการฉุกเฉินข้อใดข้อหนึ่ง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

เมื่อไรต้องนอนโรงพยาบาล

การรับไว้ในโรงพยาบาลเป็นการตัดสินของแพทย์ MedlinePlus ระบุว่าผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่บางรายเกิดปอดอักเสบหรือการติดเชื้อที่สมองจนต้องนอนโรงพยาบาล และในผู้ป่วยปอดอักเสบ อายุ 65 ปีขึ้นไปเป็นเหตุหนึ่งที่อาจต้องนอนโรงพยาบาล WHO ระบุว่าการนอนโรงพยาบาลและการเสียชีวิตจากไข้หวัดใหญ่เกิดในกลุ่มเสี่ยงเป็นหลัก

วิธีลดโอกาสป่วยหนักที่ทุกแหล่งแนะนำตรงกันคือฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี WHO ระบุว่าวัคซีนอาจได้ผลน้อยลงในผู้สูงอายุ แต่ช่วยให้อาการไม่รุนแรง ลดภาวะแทรกซ้อนและการเสียชีวิต สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทยแนะนำให้กลุ่มเสี่ยงและผู้ที่อายุ 60 ปีขึ้นไปฉีด ส่วนโครงการฉีดฟรีของกระทรวงสาธารณสุขครอบคลุม 65 ปีขึ้นไปและกลุ่มเสี่ยง ให้สอบถามสถานพยาบาลใกล้บ้าน

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: แล็บฟาร์ม (Lab Farm)

แล็บฟาร์ม (Lab Farm) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (ตรา แล็บ ฟาร์ม) เลข อย. 73-1-02663-5-0191 ผลิตโดย บริษัท ออกานิกส์ อินโนเวชั่นส์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 650 มก. ฉลากแนะนำวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% (Immuneo Plus™) 200 มก. · แกมมา โอไรซานอล 50 มก. · สารสกัดซีบัคธอร์น 50 มก. · เควอซิทิน 50 มก. · สารสกัดโสมเกาหลี 50 มก. · ผงมากิเบอร์รี่ 30 มก. · ผงมะตูม 30 มก. · สารสกัดขิง 20 มก. · สารสกัดพริกไทยดำ 20 มก. · สารสกัดใบแปะก๊วย 20 มก. · นิโคตินาไมด์ (วิตามินบี 3) 15 มก. · ไบโอติน 1% 7.9 มก. · แคลเซียม ดี-แพนโททิเนต 2 มก. · วิตามินบี 1 1.5 มก. · วิตามินบี 2 1.5 มก. · วิตามินบี 6 1 มก. · วิตามินบี 12 0.1% 1 มก. · วิตามินดี 3 (1,000,000 IU/g) 0.2 มก. · กรดโฟลิก 0.1 มก.

ส่วนประกอบที่คนมักถามเมื่ออ่านหัวข้อนี้ และหลักฐานที่มี

• •ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% 200 มก. คิดเป็นเบต้ากลูแคนราว 160 มก. ต่อวัน (คำนวณ) — งานทดลองในผู้ใหญ่อายุ 50–70 ปี 100 คน (Fuller 2017) ให้เบต้ากลูแคนวันละ 250 มก. 90 วันช่วงหน้าหนาว พบหวัดที่แพทย์ยืนยัน 17 ครั้ง เทียบ 28 ครั้งในกลุ่มยาหลอก แต่ความต่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ และงานใหญ่กว่าในผู้ใหญ่ 299 คน (Dharsono 2019) ที่ใช้วันละ 900 มก. ไม่ลดจำนวนครั้งที่เป็นหวัด หลักฐานจึงยังปนกัน
• •วิตามินดี 3 (1,000,000 IU/g) 0.2 มก. คิดเป็นราว 200 IU หรือ 5 ไมโครกรัม (คำนวณ) — การวิเคราะห์รวม 12 งาน 41,552 คนในผู้สูงอายุ (Jia 2024) พบว่าวิตามินดีเสริมอาจไม่ลดการติดเชื้อทางเดินหายใจเฉียบพลัน และการวิเคราะห์รวมปี 2025 จาก 40 งาน 61,589 คน (Jolliffe 2025) ก็ไม่พบการลดลงอย่างมีนัยสำคัญ
• •เควอซิทิน 50 มก. — งานทดลองแบบสุ่มในผู้ใหญ่ 1,002 คน ให้เควอซิทินวันละ 500 หรือ 1,000 มก. นาน 12 สัปดาห์ ไม่พบความต่างของการเป็นหวัดเมื่อดูทุกคนรวมกัน ปริมาณในแคปซูลน้อยกว่างานนี้ 10–20 เท่า

ต้องบอกตรง ๆ ว่า NCCIH ระบุว่ายังไม่มีแนวทางเสริมใดแสดงว่าป้องกันไข้หวัดใหญ่หรือบรรเทาอาการได้ ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ลดความรุนแรงหรือภาวะแทรกซ้อนของไข้หวัดใหญ่ ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช้แทนวัคซีน ยาต้านไวรัส หรือการไปโรงพยาบาลเมื่อมีอาการฉุกเฉิน

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้ยาประจำ: ส่วนประกอบบางชนิด เช่น โสม ใบแปะก๊วย ขิง และพริกไทยดำ อาจเสริมฤทธิ์หรือเปลี่ยนระดับยาบางชนิด ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาเบาหวาน ยากันชัก ยากดภูมิคุ้มกัน ผู้ที่กำลังรักษามะเร็ง และผู้ที่จะผ่าตัด ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการรักษาหรือวัคซีน
• •ผู้ที่กำลังรับเคมีบำบัด ฉายแสง ยามุ่งเป้า ผู้ปลูกถ่ายอวัยวะ หรือผู้ใช้ยากดภูมิ: ต้องให้แพทย์ผู้รักษาอนุญาตก่อนกินอาหารเสริมทุกชนิด รวมถึงผลิตภัณฑ์นี้
• •ผู้ที่นอนโรงพยาบาลหรือกำลังได้ยาต้านไวรัส: แจ้งแพทย์และเภสัชกรถึงอาหารเสริมทุกชนิดที่กินอยู่
• •ก่อนเจาะเลือด: แจ้งเจ้าหน้าที่ว่ากินผลิตภัณฑ์ที่มีไบโอติน (ราว 79 ไมโครกรัมต่อแคปซูล คำนวณ)
• •คำเตือนบนฉลาก: เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ · ผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความแล็บฟาร์มทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที