พาร์กินสันอาการเริ่มต้น สังเกตอะไรได้ก่อนมือสั่น

คำตอบสั้น: โรคพาร์กินสันมักเริ่มอย่างช้า ๆ และเงียบ ๆ สถาบันผู้สูงอายุแห่งชาติสหรัฐ (NIA) ระบุว่าผู้ป่วยหลายคนมีปัญหาการนอน ท้องผูก จมูกไม่ค่อยได้กลิ่น และขาอยู่ไม่สุข ก่อนที่จะเริ่มแข็งเกร็งหรือสั่น อาการด้านการเคลื่อนไหวที่เด่นคือ สั่นขณะพัก เคลื่อนไหวช้า กล้ามเนื้อแข็งเกร็ง และทรงตัวไม่ดี ซึ่งมักเริ่มที่ร่างกายข้างเดียว คนในครอบครัวมักเป็นคนแรกที่สังเกตเห็น เช่น ลายมือเล็กลง พูดเสียงเบา หน้าไม่ค่อยแสดงอารมณ์ แขนข้างหนึ่งไม่แกว่งเวลาเดิน ยังไม่มีการตรวจเลือดตัวเดียวที่ยืนยันโรคได้ แพทย์วินิจฉัยจากประวัติและการตรวจระบบประสาทเป็นหลัก NIA ระบุว่าโรคนี้ยังไม่มีวิธีทำให้หาย แต่ยา การผ่าตัดบางชนิด และกายภาพบำบัด มักช่วยบรรเทาอาการบางส่วนได้ จึงควรพาไปพบแพทย์เมื่อเริ่มสังเกตเห็น

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •NIA ระบุว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่เริ่มเป็นหลังอายุ 60 ปี และราวร้อยละ 5–10 เริ่มก่อนอายุ 50 ปี
• •อาการนำที่อาจเกิดก่อนการเคลื่อนไหวผิดปกติ: นอนไม่ดี ท้องผูก จมูกไม่ได้กลิ่น ขาอยู่ไม่สุข ซึมเศร้าหรือวิตกกังวล
• •อาการหลัก 4 อย่าง (NINDS): สั่น แข็งเกร็ง เคลื่อนไหวช้า ทรงตัวไม่ดี
• •อาการสั่นของพาร์กินสันเด่นตอนมืออยู่นิ่ง และมักลดลงเมื่อตั้งใจขยับมือ ต่างจากมือสั่นชนิดพบบ่อยที่สั่นเวลาใช้มือ
• •บางคนไม่มีอาการสั่นเลย การไม่สั่นจึงไม่ได้แปลว่าไม่ใช่พาร์กินสัน
• •แพทย์วินิจฉัยจากประวัติและการตรวจระบบประสาท การสแกนสมองใช้ในบางกรณีเพื่อแยกโรคอื่น
• •ผู้ที่ได้ยาพาร์กินสันแล้ว ห้ามหยุดยาเอง NIA และ NINDS เตือนว่าการหยุดกะทันหันอาจมีผลข้างเคียงร้ายแรง

อาการนำก่อนการเคลื่อนไหว จมูกไม่ได้กลิ่น ท้องผูก ละเมอขณะหลับ

สิ่งที่หลายครอบครัวไม่รู้คือ พาร์กินสันไม่ได้เริ่มที่มือสั่นเสมอไป NIA ระบุว่าผู้ป่วยหลายคนเล่าว่าก่อนมีอาการแข็งเกร็งและสั่น เคยมีอาการเหล่านี้มาก่อน

• •ปัญหาการนอน NINDS ระบุว่าผู้ป่วยอาจหลับไม่ต่อเนื่อง พลิกตัวไปมา ฝันร้ายหรือฝันที่มีอารมณ์รุนแรง ง่วงกลางวัน และบางคนละเมอทำตามความฝัน เช่น ต่อย เตะ ตะโกนขณะหลับ เรียกว่าความผิดปกติของการนอนช่วงหลับฝัน (REM sleep behavior disorder) ซึ่ง NIA ระบุว่าอาการนี้อาจนำมาก่อนโรคในกลุ่มลิววี่บอดี้เป็นเวลาหลายปี
• •ท้องผูก NINDS ระบุว่าปัญหาทางเดินอาหารพบบ่อย เพราะเส้นประสาทที่ควบคุมลำไส้เปลี่ยนไป อ่านการดูแลท้องผูกที่ ท้องผูกเรื้อรังในผู้สูงอายุ
• •จมูกไม่ค่อยได้กลิ่น
• •ขาอยู่ไม่สุข โดยเฉพาะตอนจะนอน
• •ซึมเศร้าหรือวิตกกังวล NINDS ระบุว่าอาจเกิดในระยะแรก แม้ก่อนมีปัญหาการเคลื่อนไหว อ่านเพิ่มที่ ผู้สูงอายุวิตกกังวลทุกเรื่อง
• •หน้ามืดเวลาลุกยืน NIA และ NINDS อธิบายว่าเกิดจากการสูญเสียเซลล์ประสาทที่สร้างนอร์อิพิเนฟรินซึ่งคุมความดันเลือด

ข้อควรระวังในการแปลความ NIA ระบุว่าอาการบางอย่างข้างต้นเกิดได้ในคนสูงอายุทั่วไป การมีอาการเหล่านี้จึงไม่ได้แปลว่าเป็นพาร์กินสันเสมอไป ให้ปรึกษาแพทย์เมื่ออาการแย่ลงหรือเริ่มรบกวนชีวิตประจำวัน และบอกแพทย์ให้ครบทุกอาการ เพราะเมื่อนำมารวมกันจะช่วยการวินิจฉัย

สั่นขณะพัก เคลื่อนไหวช้า แข็งเกร็ง อาการหลักของพาร์กินสัน

NINDS อธิบายว่าอาการส่วนใหญ่เกิดเมื่อเซลล์สมองบริเวณที่สร้างโดปามีน (สารสื่อประสาทที่ช่วยให้เคลื่อนไหวได้ราบรื่น) อ่อนแอ เสียหาย และตายไป และเมื่อเริ่มมีอาการ ผู้ป่วยส่วนใหญ่สูญเสียเซลล์ที่สร้างโดปามีนในบริเวณนั้นไปแล้วร้อยละ 60–80 หรือมากกว่า อาการหลัก 4 อย่างที่ NINDS ระบุ

1. 1สั่น (tremor) มักเริ่มที่มือ บางครั้งเริ่มที่เท้าหรือขากรรไกร เป็นจังหวะไปมา บางคนถูนิ้วโป้งกับนิ้วชี้ไปมาเหมือนปั้นยาเม็ด เห็นชัดตอนมืออยู่นิ่งหรือตอนเครียด มักหายไปตอนหลับ และอาจลดลงเมื่อตั้งใจขยับมือ บางคนไม่เคยมีอาการสั่นเลย
2. 2แข็งเกร็ง (rigidity) พบในผู้ป่วยส่วนใหญ่ กล้ามเนื้อตึงค้าง ปวดเมื่อย เมื่อคนอื่นลองขยับแขนให้ จะรู้สึกต้านสม่ำเสมอเหมือนงอท่อตะกั่ว หรือติดเป็นจังหวะเหมือนฟันเฟือง
3. 3เคลื่อนไหวช้า (bradykinesia) ทำกิจวัตรง่าย ๆ ช้าลง เช่น อาบน้ำ แต่งตัว ติดกระดุม ที่เคยทำได้เร็ว
4. 4ทรงตัวไม่ดีและท่าทางเปลี่ยน เพิ่มความเสี่ยงหกล้ม

ลักษณะการเดินแบบพาร์กินสัน NINDS และ NIA ระบุว่าผู้ป่วยมักเดินโน้มตัวไปข้างหน้า ก้าวสั้นถี่ ลากเท้า แขนแกว่งน้อยลงข้างเดียวหรือสองข้าง บางคนเริ่มก้าวไม่ออกเหมือนเท้าติดพื้น หรือเดินแล้วเร็วขึ้นเรื่อย ๆ จนหยุดยาก

อาการมักเริ่มที่ร่างกายข้างเดียว หรือแม้แต่แขนขาข้างเดียว แล้วค่อยลามไปอีกข้าง แต่ข้างที่เริ่มก่อนมักยังเป็นมากกว่า (NIA) MedlinePlus ระบุว่าช่วงแรกอาจเป็นเพียงรู้สึกว่าขาข้างหนึ่งแข็งและลาก หรือสั่นเล็กน้อย และคางสั่นก็เป็นอาการเริ่มต้นได้

เรื่องการเดินและการทรงตัวที่แย่ลงในผู้สูงอายุ อ่านเพิ่มที่ ผู้สูงอายุเดินช้าลง ทรงตัวไม่ดี และการป้องกันหกล้มที่ ผู้สูงอายุหกล้ม

ลายมือเล็กลง เสียงเบา หน้าไม่ค่อยแสดงอารมณ์

อาการกลุ่มนี้มักเป็นสิ่งที่ลูกหลานสังเกตเห็นก่อนตัวผู้ป่วย NIA ระบุว่าเพื่อนหรือคนในครอบครัวอาจเป็นคนแรกที่สังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลง

• •ลายมือเล็กลงและเบียดกัน NIA ระบุว่าลายมือช้าและดูเล็กหรือเบียด MedlinePlus เรียกว่า micrographia ลองเทียบลายเซ็นในสมุดบัญชีหรือเอกสารเก่ากับปัจจุบัน
• •พูดเสียงเบาลง เสียงราบเรียบ NINDS ระบุว่าอาจพูดเบา เสียงไม่มีขึ้นลง ลังเลก่อนพูด หรือพูดเร็วและไม่ชัด คนในบ้านอาจคิดว่าผู้สูงอายุ "ไม่อยากคุย" หรือคิดว่าตัวเองหูตึง
• •หน้าเฉยเหมือนใส่หน้ากาก NINDS และ MedlinePlus ระบุว่าการแสดงสีหน้าลดลง ทำให้ดูเศร้าหรือไม่สนใจ ทั้งที่จิตใจไม่ได้เป็นอย่างนั้น
• •แขนข้างหนึ่งไม่แกว่งเวลาเดิน หรือใช้มือข้างหนึ่งน้อยลง (NIA)
• •ลุกจากเก้าอี้ลำบาก NIA และ MedlinePlus ระบุว่าเริ่มเคลื่อนไหวยาก เช่น ลุกจากเก้าอี้หรือเริ่มก้าวเดิน
• •ผิวมันที่หน้าผากและข้างจมูก หรือเหงื่อออกมาก (NINDS)

วิธีที่ช่วยแพทย์ได้มาก คือถ่ายวิดีโอสั้น ๆ ตอนผู้สูงอายุเดิน นั่งพักมือบนตัก และเขียนชื่อตัวเอง แล้วนำไปให้แพทย์ดู เพราะในห้องตรวจอาการอาจไม่ชัดเท่าที่บ้าน

แพทย์วินิจฉัยพาร์กินสันอย่างไร ต้องสแกนไหม

NIA ระบุว่ายังไม่มีการตรวจเลือดหรือการตรวจทางห้องปฏิบัติการที่ใช้วินิจฉัยพาร์กินสันชนิดที่ไม่ได้มาจากพันธุกรรม แพทย์วินิจฉัยจาก

• •ประวัติอาการ ทั้งอาการเคลื่อนไหวและอาการนำที่เล่าไว้ข้างต้น รวมถึงยาทุกชนิดที่ใช้อยู่
• •การตรวจระบบประสาท ดูการสั่น ความแข็งเกร็ง ความเร็วในการเคลื่อนไหว การเดิน และการทรงตัว
• •การตอบสนองต่อยา NIA ระบุว่าถ้าอาการดีขึ้นหลังเริ่มยา ก็เป็นข้อบ่งชี้อีกอย่างว่าเป็นพาร์กินสัน

เรื่องการสแกน MedlinePlus ระบุว่าการสแกนชนิด DaTscan แสดงความผิดปกติที่ชี้ถึงพาร์กินสันได้ แต่จำเป็นเฉพาะในบางสถานการณ์ NINDS ระบุว่าการถ่ายภาพสมอง เช่น MRI ใช้เพื่อแยกโรคอื่น และ DaTscan ช่วยการวินิจฉัยได้ แต่แยกพาร์กินสันออกจากโรคในกลุ่มพาร์กินโซนิสม์ชนิดอื่นไม่ได้ NINDS ยังกล่าวถึงการตรวจหาโปรตีนอัลฟาซินิวคลีนจากชิ้นผิวหนังหรือน้ำไขสันหลังที่พัฒนาขึ้นในสหรัฐ ซึ่งช่วยการวินิจฉัย แต่แยกจากโรคใกล้เคียงไม่ได้เช่นกัน การตรวจเหล่านี้แพทย์จะเลือกตามความจำเป็น ไม่จำเป็นต้องขอสแกนทุกคน

ทำไมการวินิจฉัยต้องใช้เวลา NIA ระบุว่ามีหลายโรคที่ทำให้อาการคล้ายพาร์กินสัน เรียกรวมว่าพาร์กินโซนิสม์ (parkinsonism) เช่น โรคฝ่อหลายระบบ (multiple system atrophy) และสมองเสื่อมชนิดลิววี่บอดี้ ซึ่งช่วงแรกอาจถูกวินิจฉัยเป็นพาร์กินสัน และมักตอบสนองต่อยาไม่ดีเท่า โรคเหล่านี้ต้องรักษาต่างกัน จึงสำคัญที่ต้องได้การวินิจฉัยที่ถูกต้องโดยเร็ว อ่านเรื่องลิววี่บอดี้ที่ สมองเสื่อมชนิดลิววี่บอดี้

ควรพาไปพบใคร เริ่มที่โรงพยาบาลใกล้บ้านได้ แพทย์จะส่งต่ออายุรแพทย์ระบบประสาทเมื่อจำเป็น ผู้ที่ใช้สิทธิบัตรทองให้เริ่มที่หน่วยบริการตามสิทธิเพื่อรับการส่งต่อ

แยกพาร์กินสันจากมือสั่นชนิดอื่นอย่างไร

มือสั่นไม่ได้แปลว่าเป็นพาร์กินสัน MedlinePlus ระบุว่าภาวะสั่นไม่ทราบสาเหตุ (essential tremor) เป็นอาการสั่นชนิดที่พบบ่อยมาก และพบมากในผู้ที่อายุเกิน 65 ปี จุดต่างที่ใช้สังเกตเบื้องต้น

• •จังหวะที่สั่น: ภาวะสั่นไม่ทราบสาเหตุสั่นตอนใช้มือ เช่น ถือแก้วน้ำ ตักข้าว เขียนหนังสือ และอาจลดลงตอนพัก ส่วนพาร์กินสันสั่นเด่นตอนมือวางนิ่ง
• •ส่วนที่สั่น: ภาวะสั่นไม่ทราบสาเหตุมักเป็นที่แขนและมือ อาจมีศีรษะสั่นหรือเสียงสั่น และแทบไม่เป็นที่ขาหรือเท้า
• •ประวัติครอบครัว: ภาวะสั่นไม่ทราบสาเหตุถ่ายทอดในครอบครัวได้
• •อาการร่วม: พาร์กินสันมีอาการอื่นร่วม เช่น เคลื่อนไหวช้า แข็งเกร็ง เดินก้าวสั้น ซึ่งช่วยให้แพทย์แยกโรคได้

MedlinePlus ระบุว่าความเครียด คาเฟอีน อดนอน และยาบางชนิดทำให้อาการสั่นแย่ลงได้ และการหยุดสุรากะทันหันหลังดื่มหนักมานาน ก็ทำให้สั่นได้ ถ้าสงสัยว่ายาทำให้สั่น ให้ปรึกษาแพทย์ ห้ามหยุดหรือเปลี่ยนยาเอง

อย่าวินิจฉัยเองจากรายการนี้ ผู้ป่วยหลายคนมีอาการไม่ตรงตำรา อ่านรายละเอียดเพิ่มที่ มือสั่นเกิดจากอะไร

เริ่มรักษาเร็วช่วยอะไร

การรักษาในปัจจุบันช่วยเรื่องอาการ ยังไม่หยุดโรค NINDS ระบุว่ายาเลโวโดปาช่วยบรรเทาอาการด้านการเคลื่อนไหว แต่ไม่ได้แทนเซลล์ประสาทที่เสียไปหรือหยุดไม่ให้โรคแย่ลง ถึงอย่างนั้น การพบแพทย์เร็วมีประโยชน์หลายข้อ

• •ได้การวินิจฉัยที่ถูกต้อง แยกจากโรคที่คล้ายกันซึ่งรักษาต่างกัน (NIA)
• •อาการด้านการเคลื่อนไหวอาจดีขึ้นมากในช่วงแรกของการใช้ยา NINDS ระบุว่าอาการด้านการเคลื่อนไหวอาจดีขึ้นมากหลังเริ่มยา แต่เมื่อเวลาผ่านไปยาอาจออกฤทธิ์สั้นลงและคาดเดาได้ยากขึ้น
• •ได้เริ่มกายภาพบำบัด กิจกรรมบำบัด และการฝึกพูด NIA ระบุว่าช่วยเรื่องการเดิน เสียง อาการสั่น และความแข็งเกร็ง และการออกกำลังกายช่วยกล้ามเนื้อ การทรงตัว และความยืดหยุ่น เช่น โยคะและรำไทเก็ก
• •วางแผนป้องกันหกล้ม ซึ่ง NIA ระบุว่าทรงตัวไม่ดีทำให้หกล้มได้
• •ดูแลอาการที่ไม่ใช่การเคลื่อนไหว เช่น ท้องผูก ซึมเศร้า นอนไม่ดี หน้ามืดเวลาลุกยืน ซึ่ง NINDS ระบุว่ามีการรักษาเฉพาะ เช่น ยาต้านซึมเศร้าสำหรับซึมเศร้าในพาร์กินสัน
• •ครอบครัวมีเวลาเตรียมตัว และเข้ากลุ่มช่วยเหลือ ซึ่ง NIA ระบุว่าช่วยให้ผู้ป่วยและครอบครัวรับมือได้

เรื่องยาที่ครอบครัวต้องรู้ NIA และ NINDS เตือนว่าผู้ป่วยพาร์กินสันต้องไม่หยุดยาเลโวโดปาเองโดยไม่บอกแพทย์ เพราะการหยุดกะทันหันอาจมีผลข้างเคียงร้ายแรง เช่น ขยับตัวไม่ได้หรือหายใจลำบาก MedlinePlus ก็เตือนว่าห้ามเปลี่ยนหรือหยุดยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์ บทความนี้จึงไม่ระบุชื่อยาหรือขนาดยาให้ปรับเอง การปรับยาเป็นหน้าที่ของแพทย์ที่ดูแล

NINDS ยังระบุว่ายาพาร์กินสันบางชนิดอาจทำให้เห็นภาพหลอน ความเชื่อที่ไม่ตรงความจริง การเคลื่อนไหวผิดปกติที่ควบคุมไม่ได้ หรือความอยากทำพฤติกรรมบางอย่างซ้ำ ๆ จนหยุดไม่ได้ และ MedlinePlus ยกตัวอย่างพฤติกรรมที่ควบคุมยาก เช่น เล่นการพนัน ถ้าเห็นอาการเหล่านี้ให้รีบแจ้งแพทย์ แต่อย่าหยุดยาเอง รายละเอียดเรื่องอาการทางจิตอ่านต่อที่ พาร์กินสันทำให้สมองเสื่อมไหม และเรื่องอาหารกับยาอ่านที่ พาร์กินสันห้ามกินอะไร

บอกแพทย์และเภสัชกรเรื่องอาหารเสริมและสมุนไพรทุกชนิดที่กินอยู่ เพราะบางชนิดเกี่ยวข้องกับยาพาร์กินสันหรือยาอื่น เช่น วิตามินบี 6 ขนาดสูงลดฤทธิ์ยาเลโวโดปาได้ (Linus Pauling Institute) และสมุนไพรบางชนิดมีข้อควรระวังเรื่องเลือดออกหรือการทำงานของระบบประสาท

เมื่อไรควรพาไปพบแพทย์

พาไปตรวจถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ที่เป็นต่อเนื่อง

• •มือหรือคางสั่นตอนนั่งพัก
• •เคลื่อนไหวช้าลงชัดเจน ลุกจากเก้าอี้ลำบาก เดินก้าวสั้นลากเท้า
• •ลายมือเล็กลง เสียงเบาลง หน้าเฉยลง
• •ละเมอต่อย เตะ หรือตะโกนขณะหลับ
• •หกล้มบ่อยขึ้นโดยไม่มีเหตุชัดเจน

อาการบางอย่างไม่ใช่เรื่องรอนัด ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่ง อ่อนแรงหรือชาครึ่งซีกทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัดทันที สับสนขึ้นมาทันที หรือหกล้มศีรษะกระแทก ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 เพราะอาจเป็นโรคหลอดเลือดสมองหรือการบาดเจ็บ ไม่ใช่พาร์กินสัน

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เม็มโมร่า (MEMORA)

เม็มโมร่า (MEMORA) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0069 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากระบุรับประทานวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: เห็ดหัวลิง (Lion's Mane) 250 มก. · สารสกัดพรมมิ (Brahmi) 150 มก. · โคลีน ไบทาร์เทรต (99%) 90 มก. (เทียบเป็นตัวโคลีนราว 37 มก. คำนวณ) · สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. · ไพริดอกซิน ไฮโดรคลอไรด์ 2 มก. (เทียบเป็นวิตามินบี 6 ราว 1.65 มก. คำนวณ) · ส่วนอื่น ได้แก่ เปลือกแคปซูลเจลาติน สี INS171 (ไทเทเนียมไดออกไซด์) INS551 INS470ii และมอลโตเด็กซ์ตริน

คำเตือนบนฉลาก: อาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่

ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยผู้ป่วยพาร์กินสัน ลดอาการสั่น ความแข็งเกร็ง การเคลื่อนไหวช้า หรือชะลอโรค ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช้แทนยาพาร์กินสัน และห้ามหยุด ลด หรือเลื่อนยาพาร์กินสันเพราะเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใด

สำหรับผู้ป่วยพาร์กินสันหรือผู้ที่กำลังตรวจหาสาเหตุอาการสั่น ให้แจ้งแพทย์และเภสัชกรก่อนเสมอว่ากินผลิตภัณฑ์นี้ ด้วยเหตุผลดังนี้

• •วิตามินบี 6: Linus Pauling Institute ระบุว่าบี 6 ขนาดสูงลดประสิทธิภาพของยาเลโวโดปาได้ ในแคปซูลมีบี 6 ราว 1.65 มก. (คำนวณ) ซึ่งใกล้ค่าแนะนำรายวัน ไม่ใช่ขนาดสูง แต่ต้องนับรวมกับวิตามินรวมหรือบีรวมที่กินอยู่ และให้แพทย์เป็นผู้พิจารณา
• •สารสกัดพรมมิ: มีรายงานผู้ป่วย 1 รายที่ใช้ยากระตุ้นระบบโคลิเนอร์จิกแล้วเกิดเหงื่อออกมาก คลื่นไส้ ใจสั่น หลังกินอาหารเสริมที่มีพรมมิ (ยังไม่ยืนยันว่าเป็นสาเหตุ) และในหลอดทดลองพรมมิลดการทำงานของเอนไซม์ที่ใช้กำจัดยาหลายชนิด ผู้ที่ใช้ยาที่ออกฤทธิ์ต่อระบบโคลิเนอร์จิก ทั้งชนิดกระตุ้นและชนิดต้าน (NIA ระบุว่ายาพาร์กินสันบางกลุ่มที่ใช้ลดอาการสั่นเป็นยาต้านโคลิเนอร์จิก) ต้องแจ้งแพทย์ก่อน
• •สารสกัดใบแปะก๊วย: เป็นที่มาของคำเตือนเลือดแข็งตัวช้า ผู้ป่วยพาร์กินสันที่ทรงตัวไม่ดีมีโอกาสหกล้ม ถ้าหกล้มศีรษะกระแทก ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และแจ้งว่ากินผลิตภัณฑ์นี้อยู่ ส่วนผู้ที่จะผ่าตัด รวมถึงการผ่าตัดฝังเครื่องกระตุ้นสมอง ต้องแจ้งแพทย์ล่วงหน้า
• •เห็ดหัวลิง: มีรายงานการแพ้รุนแรง

หลักฐานของแต่ละส่วนประกอบ เทียบปริมาณที่ใช้ในงานวิจัยกับปริมาณในแคปซูล

• •เห็ดหัวลิง 250 มก. — งานวิจัยในคนยังน้อยและเล็ก งานในผู้สูงอายุญี่ปุ่นที่มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย 30 คน ใช้ผงเห็ดวันละ 3 กรัม (มากกว่าในแคปซูล 12 เท่า คำนวณ) และคะแนนลดลงอย่างมีนัยสำคัญหลังหยุด 4 สัปดาห์ ฉลากไม่ระบุว่าเป็นดอกเห็ด เส้นใย หรือสารสกัด
• •สารสกัดพรมมิ 150 มก. — งานรวมในผู้ใหญ่สุขภาพดีพบผลเล็กเฉพาะบางด้าน โดยงานส่วนใหญ่ใช้สารสกัดมาตรฐานวันละ 300 มก. นาน 12 สัปดาห์ (มากกว่าในแคปซูล 2 เท่า คำนวณ) ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ งานทบทวนพบว่าไม่ต่างจากยาหลอก (หลักฐานคุณภาพต่ำมาก)
• •โคลีนราว 37 มก. ต่อวัน (คำนวณ) — คิดเป็นราว 7–9% ของปริมาณที่ผู้ใหญ่ควรได้รับต่อวัน (คำนวณ) งานทดลองให้โคลีนเสริมในคนขนาดสูงกว่านี้มากไม่พบผลต่อความจำ
• •สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. — งาน GEM ในผู้สูงอายุ 3,069 คน ใช้วันละ 240 มก. (มากกว่าในแคปซูล 4.8 เท่า คำนวณ) ไม่ลดการเกิดสมองเสื่อมและไม่ชะลอความจำถดถอย และใบแปะก๊วยมีรายงานเรื่องเลือดออกและการชัก
• •วิตามินบี 6 (จากไพริดอกซิน HCl 2 มก.) ราว 1.65 มก. (คำนวณ) — งาน VITACOG ที่พบผลบางด้านใช้บี 6 วันละ 20 มก. (มากกว่าราว 12 เท่า คำนวณ) ร่วมกับโฟลิก 0.8 มก. และบี 12 0.5 มก. และพบผลเฉพาะในผู้ที่มีค่าโฮโมซิสเทอีนในเลือดสูง ซึ่งแคปซูลนี้ไม่มีโฟลิกและบี 12 ส่วนงานรวมราว 22,000 คนพบว่าวิตามินบีไม่ช่วยการทำงานของสมองด้านความคิด

ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยเรื่องพาร์กินสันหรือความจำ และผลิตภัณฑ์นี้ไม่ได้มีไว้เพื่อป้องกัน ชะลอ หรือรักษาภาวะสมองเสื่อมหรือพาร์กินสัน

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (เช่น วาร์ฟาริน) ยาต้านเกล็ดเลือด (เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล) ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด ผู้มีเลือดออกง่าย หรือจะผ่าตัดหรือทำฟัน: ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ป่วยพาร์กินสันทุกคน: ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาพาร์กินสันเอง และต้องแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเริ่มอาหารเสริมหรือสมุนไพรใด
• •ผู้เป็นลมชักหรือใช้ยากันชัก: ใบแปะก๊วยมีรายงานการชัก ต้องปรึกษาแพทย์
• •ผู้ใช้ยาสมองเสื่อม ยาซึมเศร้า ผู้เป็นโรคไทรอยด์ หรือใช้ยาหลายชนิด: แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
• •ผู้แพ้เห็ดหรือมีประวัติแพ้อาหารและสมุนไพร: เห็ดหัวลิงมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •ผู้ที่กินวิตามินรวมหรือบีรวมอยู่แล้ว: ให้นับวิตามินบี 6 จากทุกแหล่งรวมกัน

ผลิตภัณฑ์นี้มีสารสกัดใบแปะก๊วย ฉลากระบุว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ผู้ที่จะผ่าตัด ผู้มีประวัติชัก และผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมหรือยาประจำตัวอื่น ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาภาวะสมองเสื่อม

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเม็มโมร่าทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาสมองเสื่อม ยาพาร์กินสัน และยาจิตเวช แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจหาสาเหตุของอาการหลงลืม อารมณ์ หรือการเคลื่อนไหวที่เปลี่ยนไป

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ สับสนหรือพฤติกรรมเปลี่ยนขึ้นมาทันที ซึมลงปลุกยาก แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีกทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก ชัก สำลักจนหายใจไม่ออก หกล้มศีรษะกระแทก ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 · หากผู้สูงอายุหรือผู้ดูแลมีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี 24 ชั่วโมง) · หากเครียดจนรับมือไม่ไหว โทรปรึกษา 1323 ได้เช่นกัน