ความดันต่ำกินอะไรดี ต้องกินเค็มเพิ่มไหม ดื่มน้ำวันละเท่าไร

คำตอบสั้น: ไม่มีอาหารหรือวิตามินที่ทำให้ความดันต่ำหาย สิ่งที่แหล่งทางการแนะนำคือ ดื่มน้ำให้พอเพื่อไม่ให้ขาดน้ำ (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ) กินมื้อเล็กแทนมื้อใหญ่ถ้าหน้ามืดหลังอาหาร และเลี่ยงแอลกอฮอล์ ส่วน การเพิ่มเกลือต้องคุยกับแพทย์ก่อน โดยเฉพาะคนที่เป็นความดันสูง โรคหัวใจ หรือโรคไต เพราะสำหรับคนกลุ่มนี้ เกลือที่เพิ่มอาจทำให้แย่ลง ถ้าความดันต่ำเพราะยา แพทย์คือคนที่ต้องปรับยา ไม่ใช่การกินเค็มชดเชย

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ความดันต่ำที่ไม่มีอาการมักไม่ต้องรักษา และไม่ต้องเปลี่ยนอาหารเป็นพิเศษ
• •MedlinePlus ระบุว่าการดื่มน้ำเพิ่มและเพิ่มเกลือในอาหารเป็นทางเลือกหนึ่งสำหรับความดันต่ำบางชนิด แต่ต้องคุยกับแพทย์ก่อนทำ
• •ไม่มีตัวเลขปริมาณน้ำตัวเดียวที่เหมาะกับทุกคน ผู้ป่วยหัวใจหรือไตบางคนแพทย์ให้จำกัดน้ำ
• •งานทบทวนเรื่องความดันตกหลังอาหารเสนอให้ดื่มน้ำก่อนกิน หรือแบ่งเป็น 6 มื้อเล็กแทน 3 มื้อใหญ่
• •แอลกอฮอล์ทำให้ความดันต่ำลงได้ MedlinePlus แนะนำให้งด

ความดันต่ำควรเพิ่มเกลือหรือไม่ และใครห้ามทำเอง

สารานุกรมการแพทย์ MedlinePlus ระบุว่าแพทย์อาจแนะนำให้ดื่มน้ำเพิ่มเพื่อแก้ภาวะขาดน้ำ และสำหรับความดันต่ำที่เกิดจากการยืนนาน (พบบ่อยในเด็กและคนอายุน้อย) การรักษาอาจรวมถึง การดื่มน้ำและเพิ่มเกลือในอาหาร แต่เขียนกำกับไว้ชัดว่า ให้คุยกับแพทย์ก่อนลองวิธีเหล่านี้

เหตุผลที่ต้องถามก่อน

• •คนที่เป็นความดันสูงอยู่แล้ว แนวทางไทย พ.ศ. 2567 ให้จำกัดโซเดียมไม่เกิน 2 กรัมต่อวัน (ประมาณเกลือ 1 ช้อนชา หรือน้ำปลา ซีอิ๊วขาว 3 ช้อนชา) การกินเค็มเพิ่มเองจึงสวนทางกับการรักษา
• •ผู้ป่วยหัวใจหรือโรคไตบางคน แพทย์จำกัดเกลือหรือน้ำไว้
• •คนที่ความดันต่ำเพราะยา ต้องแก้ที่ยา ไม่ใช่ที่อาหาร

อย่าเปลี่ยนไปใช้ "เกลือโซเดียมต่ำ" หรือเกลือทดแทนเอง เพราะบางยี่ห้อมีโพแทสเซียม ซึ่งต้องระวังกับยาบางกลุ่ม ดู ยาความดันห้ามกินกับอะไร

ดื่มน้ำวันละเท่าไรถึงช่วยได้

ไม่มีตัวเลขเดียวที่เหมาะกับทุกคน แหล่งที่เราเปิดตรวจ ทั้ง NHLBI (สถาบันหัวใจ ปอด และเลือดแห่งชาติสหรัฐฯ) และ MedlinePlus แนะนำให้ ดื่มน้ำให้มากขึ้นเพื่อป้องกันการขาดน้ำ โดยไม่ได้กำหนดจำนวนแก้ว

สิ่งที่ทำได้

• •จิบน้ำเป็นระยะทั้งวัน ไม่รอให้กระหาย
• •ดื่มเพิ่มในวันที่อากาศร้อน เหงื่อออกมาก ท้องเสีย หรืออาเจียน ข้อมูลยาลิซิโนพริลของ MedlinePlus ระบุว่าท้องเสีย อาเจียน ดื่มน้ำน้อย และเหงื่อออกมาก ทำให้ความดันตกจนหน้ามืดหรือเป็นลมได้

ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ เช่น ผู้ป่วยหัวใจล้มเหลวหรือไตบางระยะ ให้ถามแพทย์ว่าควรได้วันละเท่าไร รายละเอียดเรื่องผู้สูงอายุดื่มน้ำน้อยอยู่ที่ ผู้สูงอายุดื่มน้ำน้อย

กินมื้อเล็กบ่อย ๆ ช่วยหน้ามืดหลังอาหารอย่างไร

บางคนหน้ามืดหรือง่วงจนแทบวูบหลังกินข้าวมื้อใหญ่ เรียกว่า ความดันตกหลังอาหาร (postprandial hypotension) MedlinePlus ระบุว่าพบบ่อยในผู้สูงอายุ คนที่เป็นความดันสูง และผู้ป่วยพาร์กินสัน

งานทบทวนใน American Journal of Medicine ปี 2010 (Luciano และคณะ) อธิบายว่าภาวะนี้พบบ่อยในผู้สูงอายุ และเป็นสาเหตุของการเป็นลมที่มักถูกมองข้าม วิธีที่ผู้เขียนเสนอคือ

• •ดื่มน้ำเพิ่มก่อนกินอาหาร (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ)
• •แบ่งเป็น 6 มื้อเล็กต่อวัน แทน 3 มื้อใหญ่

ผู้เขียนระบุเองว่าข้อมูลจากการทดลองแบบสุ่มยังมีจำกัด ในชีวิตจริงอาจลองตักข้าวจานเล็กลงแล้วแบ่งเป็นหลายมื้อ แนวทางไทย พ.ศ. 2567 ยังระบุให้แพทย์ใช้การวัดความดันที่บ้านช่วยตรวจหาความดันตกหลังอาหารในผู้สูงอายุที่ใช้ยาลดความดัน จึงควรจดเวลาที่มีอาการเทียบกับเวลากินข้าวและกินยาไปให้แพทย์ดู

กาแฟช่วยความดันต่ำได้ไหม

แหล่งทางการที่เราเปิดตรวจไม่ได้แนะนำกาแฟเป็นวิธีแก้ความดันต่ำ MedlinePlus ระบุว่าคาเฟอีนกระตุ้นระบบประสาทให้ตื่นตัว และ มีฤทธิ์ขับปัสสาวะ ทำให้ร่างกายขับน้ำและเกลือออก ซึ่งไม่ช่วยถ้าต้นเหตุคือขาดน้ำ สำหรับคนส่วนใหญ่ คาเฟอีนไม่เกินวันละ 400 มิลลิกรัมไม่เป็นอันตราย

ถ้าดื่มกาแฟอยู่แล้วและไม่มีปัญหา ดื่มต่อในปริมาณปกติได้ แต่อย่าใช้กาแฟแทนการดื่มน้ำ เรื่องกาแฟกับความดันและไขมันอ่านต่อที่ ความดันสูงกินกาแฟได้ไหม

ความดันต่ำควรกินวิตามินอะไร มีหลักฐานไหม

แหล่งทางการที่เปิดตรวจ (NHLBI, MedlinePlus, รามาธิบดี) ไม่ได้ระบุวิตามินใดเป็นการรักษาความดันต่ำ การรักษาขึ้นกับสาเหตุ

แต่ถ้าความดันต่ำมาพร้อมกับ โลหิตจาง ซึ่ง Rama Channel ระบุว่าเป็นสาเหตุหนึ่ง การขาดธาตุเหล็ก กรดโฟลิก หรือวิตามินบี 12 ก็เป็นสาเหตุของโลหิตจางตาม MedlinePlus กรณีนี้ต้องตรวจเลือดก่อน แล้วแพทย์จะให้ยาหรืออาหารตามสิ่งที่ขาดจริง การกินวิตามินเองโดยไม่รู้สาเหตุอาจไม่ตรงจุด อ่านต่อที่ โลหิตจางจากขาดธาตุเหล็ก และ ขาดวิตามินบี 12

ความเชื่อที่พบบ่อย: ความดันต่ำกินอะไรหาย

ไม่มีอาหารวิเศษที่ทำให้ความดันต่ำหาย คำแนะนำแบบ "กินเค็มจัด" "ดื่มชากาแฟเข้มข้น" หรือ "กินยาบำรุงเลือด" โดยไม่รู้สาเหตุ อาจไม่ช่วย หรือทำให้โรคอื่นแย่ลง

สิ่งที่มีแหล่งรองรับคือ ดื่มน้ำให้พอ (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ) ลุกช้า ๆ เลี่ยงแอลกอฮอล์ ไม่ยืนนาน ๆ ถ้าเป็นลมจากการยืน และใส่ถุงน่องทางการแพทย์ตามที่แพทย์แนะนำ (MedlinePlus) ถ้ากินได้น้อยจนน้ำหนักลด ให้ดูแลเรื่องเบื่ออาหารร่วมด้วย ดู ผู้สูงอายุกินได้น้อย เริ่มดูแลอย่างไร

เวียนหัวเพราะความดันต่ำ ควรกินหรือทำอะไรทันที

ลำดับที่ปลอดภัย

1. 1นั่งหรือนอนลงทันที แล้วยกเท้าให้สูงกว่าระดับหัวใจ ตามคำแนะนำของ MedlinePlus
2. 2เมื่อรู้สึกดีขึ้นและไม่สำลัก จิบน้ำเปล่า (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ)
3. 3ลุกช้า ๆ นั่งพักที่ขอบเตียงก่อนยืน
4. 4วัดความดันเมื่อนั่งได้มั่นคง จดค่าและเวลาไว้ให้แพทย์

อย่ากินยาความดันมื้อถัดไปเพิ่มหรือข้ามเองเพราะตัวเลข ให้โทรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อน

เมื่อไรที่ต้องให้แพทย์ดูแลหรือให้ยา

NHLBI ระบุว่าการรักษาอาจรวมถึง การให้ยาเพิ่มความดัน หรือการปรับยาที่ทำให้ความดันต่ำ ส่วน MedlinePlus ระบุว่าถ้าสาเหตุมาจากยา แพทย์อาจปรับขนาดหรือเปลี่ยนยา และ ห้ามหยุดยาใด ๆ ก่อนคุยกับแพทย์ ในรายที่รุนแรงอาจต้องใช้ยา

ควรนัดพบแพทย์เมื่อ

• •หน้ามืดหรือเวียนหัวซ้ำ ๆ แม้ดื่มน้ำพอและลุกช้าแล้ว
• •เพิ่งเริ่มหรือเปลี่ยนยาความดัน ยาขับปัสสาวะ หรือยาต่อมลูกหมาก แล้วมีอาการ
• •เคยหกล้มจากหน้ามืด

ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •หมดสติ หรือเป็นลม
• •ตัวเย็น เหงื่อแตก
• •หายใจเร็ว หรือชีพจรเบาและเร็ว
• •เจ็บหน้าอก
• •ถ่ายดำ

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. วันละ 1 แคปซูล ดื่มน้ำตามมาก ๆ (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ) ฉลากระบุส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูล ได้แก่ น้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก.

• •แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. (ข้อควรระวัง) — เป็นกรดอะมิโนที่มีงานรวมผลการทดลองในคนว่าเมื่อกินวันละ 4–24 กรัม ความดันตัวบนลดลงเฉลี่ยราว 5–6 มม.ปรอท ในแคปซูลมี 5 มิลลิกรัม น้อยกว่าขนาดที่ศึกษาอย่างน้อย 800 เท่า งานเหล่านี้ไม่ได้ศึกษาในคนที่ความดันต่ำ
• •วิตามินซี (กรดแอสคอร์บิก) 30 มก. — MedlinePlus ระบุความต้องการวิตามินซีของผู้ชายวันละ 90 มิลลิกรัม และผู้หญิงวันละ 75 มิลลิกรัม ในแคปซูลมี 30 มิลลิกรัม งานรวมผลที่ศึกษาวิตามินซีกับความดันใช้ขนาดค่ากลางวันละ 500 มิลลิกรัม และศึกษาในบริบทการลดความดัน ไม่ใช่การเพิ่มความดัน

ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ช่วยเรื่องความดันต่ำหรืออาการหน้ามืด

ข้อควรระวัง: งานวิจัย VINTAGE MI ในผู้ป่วยหลังกล้ามเนื้อหัวใจตาย (แอล-อาร์จินีนวันละ 9 กรัม) พบผู้เสียชีวิต 6 รายในกลุ่มอาร์จินีน เทียบกับ 0 รายในกลุ่มยาหลอก และผลิตภัณฑ์มีวิตามินอี ซึ่งในขนาดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด ฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที