ไขมันในเลือดสูงอาการเป็นยังไง เวียนหัว ปวดหัว มือชา เกี่ยวไหม

คำตอบสั้น: ไขมันในเลือดสูง ส่วนใหญ่ไม่มีอาการ ทางเดียวที่จะรู้คือการตรวจเลือด อาการเวียนหัว ปวดหัว หรือมือชา ไม่ใช่อาการของไขมันสูงโดยตรง และมักมีสาเหตุอื่น แต่ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ขึ้นมาทันที คือ หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีก พูดไม่ชัด เวียนหัวเดินเซ หรือเจ็บแน่นหน้าอก อาจเป็นหลอดเลือดสมองหรือหัวใจที่ตีบจากไขมันสะสมมานาน ต้องโทร 1669 ทันที

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •MedlinePlus ระบุว่าไขมันในเลือดสูงมักไม่มีอาการหรือสัญญาณใด ๆ ต้องตรวจเลือดจึงรู้
• •เวียนหัวหรือหน้ามืดอย่างเดียว มักเกิดจากความดันต่ำหรือขาดน้ำ มากกว่าโรคหัวใจ (โรงพยาบาลรามาธิบดี)
• •มือชาพบบ่อยจากพังผืดทับเส้นประสาทข้อมือ เบาหวาน หรือขาดวิตามินบี แต่ชาครึ่งซีกทันทีเป็นสัญญาณสโตรก
• •ก้อนไขมันที่เปลือกตาหรือเอ็นร้อยหวาย และวงขาวรอบตาดำในคนอายุน้อย อาจบอกถึงไขมันสูงจากพันธุกรรม
• •แนวทางไทยแนะนำให้เริ่มตรวจไขมันตั้งแต่อายุ 35 ปี หรือเร็วกว่านั้นถ้ามีความเสี่ยง

ไขมันในเลือดสูงมีอาการไหม ทำไมคนส่วนใหญ่ไม่รู้ตัว

ไม่มีอาการเพราะไขมันค่อย ๆ สะสมในผนังหลอดเลือดอย่างเงียบ ๆ MedlinePlus อธิบายว่า LDL ที่สูงจะสะสมเป็นคราบ (plaque) ในผนังหลอดเลือดแดง ระหว่างที่คราบค่อย ๆ หนาขึ้น ร่างกายไม่ส่งสัญญาณใด ๆ

อาการจะโผล่มาก็ต่อเมื่อหลอดเลือดตีบมากแล้ว หรือคราบไขมันปริแตกจนเกิดลิ่มเลือดอุดตัน ซึ่งทำให้เจ็บหน้าอก หัวใจวาย หรือหลอดเลือดสมองตีบ อ่านกลไกนี้เพิ่มได้ที่ หลอดเลือดแดงแข็งตัวคืออะไร

นี่คือเหตุผลที่คนจำนวนมากรู้ว่าตัวเองไขมันสูงจากการตรวจสุขภาพประจำปี ไม่ใช่เพราะรู้สึกผิดปกติ

ไขมันในเลือดสูงทำให้เวียนหัวได้ไหม

ไขมันสูงไม่ได้ทำให้เวียนหัวโดยตรง สาขาหทัยวิทยา โรงพยาบาลรามาธิบดี อธิบายว่าอาการเวียนหัวหรือหน้ามืดเพียงอย่างเดียว มักไม่ใช่อาการของโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ แต่มักเกิดจากความดันต่ำหรือขาดน้ำ

สาเหตุของความดันต่ำที่พบบ่อย เช่น ลุกเปลี่ยนท่าเร็ว ยาลดความดันหรือยาขับปัสสาวะ เสียเหงื่อมากหรือท้องเสีย ถ้าเวียนหัวบ่อยหลังเริ่มยาใหม่ ให้บอกแพทย์ แต่ห้ามหยุดยาเอง วิธีแยกเบื้องต้นอยู่ที่ เวียนหัวความดันสูงหรือต่ำ แยกอย่างไร

ข้อยกเว้นสำคัญ คือเวียนหัวและเดินเซขึ้นมาทันที ซึ่งเป็นตัว B ในสัญญาณเตือนโรคหลอดเลือดสมอง BEFAST ของกรมควบคุมโรค ถ้ามีอาการนี้ต้องรีบไปโรงพยาบาล

คอเลสเตอรอลสูงทำให้ปวดหัวหรือปวดต้นคอจริงไหม

แหล่งข้อมูลทางการแพทย์ไม่ได้จัดอาการปวดหัวหรือปวดต้นคอเป็นอาการของไขมันในเลือดสูง MedlinePlus ยืนยันว่าไขมันสูงมักไม่มีอาการ ความเชื่อที่ว่า “ปวดตึงต้นคอแปลว่าไขมันขึ้น” จึงไม่มีหลักฐานรองรับ

ถ้าปวดหัวหรือปวดต้นคอบ่อย ควรวัดความดันและให้แพทย์หาสาเหตุ ไม่ควรเดาว่าเป็นไขมันแล้วซื้อยามากินเอง อ่านเรื่องปวดหัวกับความดันได้ที่ ความดันสูงปวดหัวแบบไหน

มือเท้าชาเกี่ยวกับไขมันในเลือดสูงหรือเปล่า

อาการชาส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากไขมันสูง โรงพยาบาลรามาธิบดีระบุสาเหตุของมือชาที่พบบ่อย ได้แก่

• •พังผืดทับเส้นประสาทที่ข้อมือ
• •ปลายประสาทอักเสบจากเบาหวาน
• •ขาดวิตามินบี 1 บี 6 หรือบี 12
• •กระดูกคอเสื่อมกดทับเส้นประสาท

สัญญาณอันตราย ตามแหล่งเดียวกัน ได้แก่ ชาเฉียบพลันรุนแรง ชาครึ่งซีก อ่อนแรง พูดหรือมองเห็นผิดปกติ หรือกลั้นปัสสาวะอุจจาระไม่ได้ มีข้อใดข้อหนึ่งให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 เพราะอาจเป็นโรคหลอดเลือดสมอง และไขมันสูงเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงของโรคนี้

ก้อนไขมันที่เปลือกตา เอ็นร้อยหวาย หรือวงขาวรอบตาดำ บอกอะไร

นี่เป็นสัญญาณที่มองเห็นได้เพียงไม่กี่อย่าง MedlinePlus Genetics อธิบายว่าคนที่มีภาวะไขมันสูงจากพันธุกรรม (FH) อาจมีปุ่มไขมันสะสมที่เอ็นร้อยหวายหรือเอ็นที่มือ ก้อนสีเหลืองที่หนังตา และวงสีเทาขาวรอบขอบกระจกตา

แนวทางเวชปฏิบัติของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทยฯ พ.ศ. 2567 ให้สงสัย FH เมื่อพบปุ่มไขมันหรือวงขาวขอบตาดำในคนอายุน้อยกว่า 45 ปี ถ้าพบสิ่งเหล่านี้ ควรไปตรวจไขมันในเลือด และบอกแพทย์ถ้าคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจตั้งแต่อายุน้อย

อาการคอเลสเตอรอลสูงเฉียบพลันมีจริงไหม

ไม่มีอาการที่เรียกว่าคอเลสเตอรอลสูงเฉียบพลัน ค่าไขมันไม่ได้พุ่งขึ้นแล้วทำให้ป่วยทันที สิ่งที่เกิดขึ้นเฉียบพลันคือ ผลของไขมันที่สะสมมานาน เช่น คราบไขมันในหลอดเลือดปริแตกแล้วเกิดลิ่มเลือด ทำให้หัวใจวายหรือสโตรก

ส่วนไตรกลีเซอไรด์ที่สูงมาก โรงพยาบาลรามาธิบดีระบุว่าค่าตั้งแต่ 500 มก./ดล. เป็นระดับอันตรายสูงสุด และเพิ่มความเสี่ยงตับอ่อนอักเสบ ซึ่งต้องให้แพทย์ดูแลใกล้ชิด

อาการแบบไหนต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ไม่ต้องรอให้มีหลายอาการ และไม่ต้องรอดูว่าจะหายเอง

• •เจ็บแน่นกลางหน้าอก อาจมีเหงื่อแตก นานเกิน 20 นาที (สัญญาณหลอดเลือดหัวใจตีบเฉียบพลัน จากโรงพยาบาลรามาธิบดี)
• •เวียนหัว เดินเซ ทรงตัวไม่ได้ ขึ้นมาทันที
• •ตามัว มองเห็นภาพซ้อนทันที
• •หน้าเบี้ยว ปากเบี้ยว
• •แขนหรือขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีก
• •พูดไม่ชัด พูดไม่ออก
• •หายใจหอบรุนแรง หมดสติ หรือซึม เหงื่อแตก ตัวเย็น

สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 กรมควบคุมโรค แนะนำให้ผู้ที่มีอาการโรคหลอดเลือดสมองไปถึงโรงพยาบาลภายใน 4 ชั่วโมง 30 นาที อ่านวิธีจำสัญญาณเตือนได้ที่ สัญญาณเตือนโรคหลอดเลือดสมอง

ไม่มีอาการแล้วจะรู้ได้อย่างไร ควรตรวจไขมันบ่อยแค่ไหน

ตรวจเลือดเท่านั้นที่บอกได้ แนวทางของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์ฯ แนะนำให้ตรวจไขมันในผู้ที่อายุ 35 ปีขึ้นไป และในคนที่เป็นเบาหวาน โรคไตเรื้อรัง โรคหัวใจหรือหลอดเลือดสมอง หรือสงสัยไขมันสูงจากพันธุกรรม

ความถี่ในการตรวจซ้ำขึ้นกับอายุและความเสี่ยง MedlinePlus ให้แนวทางกว้าง ๆ ว่าผู้ใหญ่ทั่วไปตรวจทุก 5 ปี วัยกลางคนขึ้นไปบ่อยขึ้นเป็นทุก 1–2 ปี และอายุเกิน 65 ปีตรวจทุกปี ส่วนคนที่กินยาลดไขมันอยู่ แพทย์จะนัดตรวจตามแผนการรักษา

เรื่องงดอาหารก่อนเจาะเลือด แนวทางไทยระบุว่าไม่จำเป็นต้องงดทุกครั้ง ให้ทำตามที่โรงพยาบาลแจ้ง ดูวิธีอ่านผลได้ที่ ค่าไขมันในเลือดแต่ละตัวบอกอะไร และรายการตรวจตามวัยที่ ตรวจสุขภาพประจำปีตามช่วงอายุ

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ต่อ 1 แคปซูลมีน้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก.

ส่วนประกอบหลักเป็นน้ำมันพืชชนิดไม่อิ่มตัว 3 ชนิด รวมราว 0.5 กรัมต่อแคปซูล มีหลักฐานดังนี้

• •น้ำมันคาโนลา 200 มก. — งานรวมผลการทดลองในคน 27 งานพบว่าเมื่อใช้คาโนลาเป็นน้ำมันหลักในอาหารแทนไขมันอื่น LDL ลดลงเฉลี่ยราว 6.4 มก./ดล. ปริมาณที่ศึกษาคือน้ำมันปรุงอาหารทั้งวัน ไม่ใช่ 0.2 กรัม
• •น้ำมันมะกอก 200 มก. — งานใหญ่อย่าง PREDIMED ในสเปน ให้ผู้มีความเสี่ยงสูงกินอาหารเมดิเตอร์เรเนียนร่วมกับน้ำมันมะกอกอย่างน้อยวันละ 4 ช้อนโต๊ะ ซึ่งเป็นการเปลี่ยนอาหารทั้งหมด และมากกว่าในแคปซูลหลายร้อยเท่า
• •น้ำมันรำข้าว 109 มก. — งานของคณะสาธารณสุขศาสตร์ ม.มหิดล ใช้น้ำมันรำข้าววันละ 30 มิลลิลิตรปรุงอาหาร 3 มื้อ นาน 4 สัปดาห์ ในผู้มีไขมันสูง 59 คน ปริมาณนี้มากกว่าในแคปซูลหลายร้อยเท่า

ไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง ไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ทำให้ค่าไขมันหรืออาการใด ๆ เปลี่ยน และไม่ได้ใช้เพื่อดูแลอาการเวียนหัว ปวดหัว หรือมือชา อาการเหล่านี้ต้องให้แพทย์หาสาเหตุ

ข้อควรระวัง: วิตามินอีในขนาดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด และงานวิจัย VINTAGE MI พบว่าแอล-อาร์จินีนวันละ 9 กรัมในผู้ป่วยหลังกล้ามเนื้อหัวใจตาย มีผู้เสียชีวิตมากกว่ากลุ่มยาหลอกจนต้องยุติงานก่อนกำหนด ผู้ที่เคยหัวใจวายหรือใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์ก่อน ฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที