ไขมันอุดตันในเส้นเลือด เกิดขึ้นได้อย่างไร อธิบายทีละขั้น

คำว่าไขมันอุดตันในเส้นเลือด ในทางการแพทย์เรียกว่าภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง หรือ Atherosclerosis

หลายคนเข้าใจว่ามันคือไขมันลอยมาเกาะที่ผนังหลอดเลือดเหมือนคราบในท่อน้ำ ซึ่งไม่ตรงกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริง

ผนังหลอดเลือดมี 3 ชั้น

• •ชั้นในสุด เป็นเซลล์บาง ๆ เรียงเรียบสัมผัสกับกระแสเลือดโดยตรง
• •ชั้นกลาง เป็นกล้ามเนื้อเรียบและเส้นใยยืดหยุ่น
• •ชั้นนอก เป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

เรื่องทั้งหมดเริ่มที่ชั้นในสุด

กระบวนการทีละขั้น

ขั้นที่ 1 ผนังชั้นในบาดเจ็บ

สิ่งที่ทำให้ชั้นในบาดเจ็บ เช่น

• •ความดันโลหิตสูง ซึ่งเป็นแรงกระแทกที่ผนังตลอดเวลา
• •สารจากควันบุหรี่
• •ระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงเรื้อรัง
• •การอักเสบเรื้อรังในร่างกาย

ขั้นที่ 2 อนุภาค LDL แทรกเข้าใต้ผนัง

เมื่อชั้นในไม่เรียบสมบูรณ์ อนุภาค LDL ที่ลอยอยู่ในเลือดจะแทรกเข้าไปสะสมใต้ผนังได้ง่ายขึ้น

ยิ่งมี LDL ในเลือดมาก โอกาสแทรกเข้าไปก็ยิ่งมาก ทำความเข้าใจ LDL ได้ที่ LDL กับ HDL ต่างกันอย่างไร

ขั้นที่ 3 เกิดการอักเสบ

ร่างกายมองว่า LDL ที่ค้างและถูกเปลี่ยนสภาพใต้ผนังคือสิ่งแปลกปลอม จึงส่งเม็ดเลือดขาวเข้าไปเก็บกิน

เม็ดเลือดขาวที่กินไขมันจนอิ่มตัวจะกลายเป็นเซลล์บวมที่เรียกว่าเซลล์โฟม และตายสะสมอยู่ตรงนั้น

นี่คือจุดสำคัญที่คนเข้าใจผิด สิ่งที่พอกอยู่ไม่ใช่ไขมันล้วน แต่เป็นซากของกระบวนการอักเสบ

ขั้นที่ 4 เกิดคราบไขมัน

การสะสมนี้กลายเป็นก้อนที่เรียกว่าคราบไขมันหรือ Plaque ซึ่งนูนเข้าไปในรูหลอดเลือด ทำให้รูแคบลง

ร่างกายพยายามสร้างเปลือกเส้นใยหุ้มคราบนี้ไว้เพื่อกันไม่ให้สัมผัสกระแสเลือด

ขั้นที่ 5 คราบแตกและเกิดลิ่มเลือด

นี่คือขั้นที่ทำให้เกิดเหตุการณ์เฉียบพลัน

ถ้าเปลือกที่หุ้มบางและแตกออก เลือดจะสัมผัสกับเนื้อในของคราบ ร่างกายตอบสนองด้วยการสร้างลิ่มเลือดทันทีเหมือนเวลามีบาดแผล

ลิ่มเลือดนั้นสามารถอุดหลอดเลือดได้ในเวลาไม่กี่นาที

• •ถ้าเกิดที่หลอดเลือดหัวใจ เกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน
• •ถ้าเกิดที่หลอดเลือดสมอง เกิดภาวะสมองขาดเลือด

เรื่องที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้

คราบขนาดเล็กที่เปลือกบาง อันตรายกว่าคราบขนาดใหญ่ที่เปลือกหนา

เพราะเหตุการณ์เฉียบพลันส่วนใหญ่เกิดจากคราบที่แตก ไม่ใช่จากคราบที่ค่อย ๆ โตจนตันสนิท

นี่คือเหตุผลที่คนที่ตรวจแล้ว "หลอดเลือดยังไม่ตีบมาก" ก็ยังต้องจัดการปัจจัยเสี่ยงอย่างจริงจัง

ปัจจัยเสี่ยงที่ควบคุมได้

1. 1ระดับ LDL ที่สูง
2. 2ความดันโลหิตสูง
3. 3การสูบบุหรี่ ซึ่งเป็นปัจจัยที่ทำร้ายผนังชั้นในโดยตรง
4. 4เบาหวานและน้ำตาลที่คุมไม่ดี
5. 5น้ำหนักเกินและรอบเอวมาก
6. 6ไม่ค่อยเคลื่อนไหวร่างกาย
7. 7รูปแบบการกินที่มีไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์สูง

เรื่องชนิดของไขมันในอาหารมีรายละเอียดที่ควรรู้ อ่านต่อได้ที่ ไขมันในอาหารกับหลอดเลือด

ข่าวดี

กระบวนการนี้ใช้เวลาสะสมหลายสิบปี และชะลอได้ด้วยการจัดการปัจจัยเสี่ยง

สิ่งที่มีหลักฐานชัดที่สุดคือการเลิกบุหรี่ การคุมความดัน การคุม LDL ตามเป้าที่แพทย์กำหนด และการเคลื่อนไหวร่างกายสม่ำเสมอ

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปเพื่อประกอบความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยและไม่ใช่คำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ค่าอ้างอิงของห้องปฏิบัติการแต่ละแห่งอาจต่างกันเล็กน้อย ให้ยึดค่าอ้างอิงที่พิมพ์อยู่ในใบผลตรวจของคุณเป็นหลัก

และให้แพทย์เป็นผู้แปลผลร่วมกับประวัติสุขภาพของคุณเสมอ

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด