น้ำมันรำข้าวสกัดเย็นแคปซูล ต่างจากน้ำมันขวดในครัวอย่างไร เทียบปริมาณ

คำตอบสั้น: ต่างกันที่ ปริมาณ เป็นหลัก ตารางอาหารแลกเปลี่ยนของศูนย์เบาหวานศิริราชถือว่าน้ำมัน 1 ช้อนชามีไขมันประมาณ 5 กรัม (5,000 มิลลิกรัม) แคปซูลน้ำมันที่มีน้ำมันราว 500 มิลลิกรัมจึงเท่ากับน้ำมันประมาณหนึ่งในสิบช้อนชา ขณะที่งานวิจัยน้ำมันรำข้าวที่พบผลต่อไขมันในเลือดใช้น้ำมันวันละ 30 มิลลิลิตรปรุงอาหาร 3 มื้อ คำว่า “สกัดเย็น” หมายถึงวิธีบีบหรืออัดน้ำมันโดยไม่ใช้ความร้อน ไม่ได้ทำให้น้ำมันปริมาณน้อยกลายเป็นสารเข้มข้น

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •น้ำมัน 1 ช้อนชา มีไขมันประมาณ 5 กรัม ให้พลังงาน 45 กิโลแคลอรี (ศูนย์เบาหวานศิริราช)
• •กรมอนามัยแนะนำน้ำมันรวมทั้งวันไม่เกิน 6 ช้อนชา ไข่ดาว 1 ฟองมีน้ำมันราว 4 ช้อนชา หอยทอด 1 จาน 8 ช้อนชา
• •มาตรฐานโคเด็กซ์ให้นิยามน้ำมันสกัดเย็นว่าได้จากวิธีเชิงกล เช่น บีบหรืออัด โดยไม่ใช้ความร้อน
• •วิตามินอีในน้ำมันช่วยกันกรดไขมันไม่อิ่มตัวไม่ให้หืน และโคเด็กซ์อนุญาตให้ใช้เป็นสารกันหืน
• •ชนิดและปริมาณน้ำมันที่ใช้ทำอาหารทุกวันมีน้ำหนักมากกว่าแคปซูลหลายสิบถึงหลายร้อยเท่า

แคปซูลน้ำมัน 1 เม็ด เทียบกับน้ำมันกี่ช้อนชา

ตารางอาหารแลกเปลี่ยนของศูนย์เบาหวานศิริราช กำหนดว่า น้ำมัน 1 ส่วน เท่ากับ 1 ช้อนชาโดยประมาณ มีไขมัน 5 กรัม ให้พลังงาน 45 กิโลแคลอรี และจัดน้ำมันรำข้าว น้ำมันมะกอก น้ำมันคาโนลา ไว้ในกลุ่มกรดไขมันไม่อิ่มตัวตำแหน่งเดียว

เมื่อเทียบเป็นตัวเลข (คำนวณจาก 5 กรัมต่อช้อนชา)

• •แคปซูลที่มีน้ำมัน 500 มก. ประมาณ หนึ่งในสิบช้อนชา
• •แคปซูลที่มีน้ำมัน 1,000 มก. ประมาณ หนึ่งในห้าช้อนชา
• •น้ำมันครึ่งกรัมให้พลังงานราว 4.5 กิโลแคลอรี เพราะไขมัน 1 กรัมให้ 9 กิโลแคลอรี

ส่วนอาหารไทยหนึ่งจาน ตามอินโฟกราฟิกกรมอนามัย ไข่เจียว 1 ฟองมีน้ำมันราว 5 ช้อนชา ทอดมัน 1 ชิ้น 3 ช้อนชา ปาท่องโก๋ตัวเล็ก 1 ตัว 1 ช้อนชา น้ำมันจากอาหารมื้อเดียวจึงมากกว่าแคปซูลหลายสิบเท่า

น้ำมันสกัดเย็นกับสกัดด้วยความร้อนต่างกันอย่างไร

มาตรฐานน้ำมันพืชที่มีชื่อเฉพาะของโคเด็กซ์ (Codex Standard for Named Vegetable Oils) ให้นิยามไว้ 2 คำ

• •น้ำมันเวอร์จิน (virgin oils) ได้มาโดยไม่เปลี่ยนธรรมชาติของน้ำมัน ด้วยวิธีเชิงกล เช่น บีบหรืออัด และอาจใช้ความร้อนร่วมด้วยได้
• •น้ำมันสกัดเย็น (cold pressed oils) ได้มาโดยไม่เปลี่ยนน้ำมัน ด้วยวิธีเชิงกลเท่านั้น เช่น บีบหรืออัด โดยไม่ใช้ความร้อน

คำว่าสกัดเย็นจึงบอกวิธีผลิต ไม่ได้บอกปริมาณหรือผลต่อร่างกาย ถ้าฉลากผลิตภัณฑ์ไม่ได้เขียนว่าสกัดเย็น ก็ไม่ควรสรุปเองว่าเป็นน้ำมันสกัดเย็น

ทำไมแคปซูลน้ำมันพืชมักผสมวิตามินอีหรือสารอื่น

Linus Pauling Institute (มหาวิทยาลัยโอเรกอนสเตต) อธิบายว่า นอกร่างกาย กรดไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อนหืนได้ง่ายกว่ากรดไขมันอิ่มตัว และสารต้านอนุมูลอิสระที่ละลายในไขมันอย่างวิตามินอี (แอลฟา-โทโคฟีรอล) มีบทบาทสำคัญในการกันการหืนนี้

มาตรฐานโคเด็กซ์ฉบับเดียวกันก็อนุญาตให้ใช้ โทโคฟีรอล และ แอสคอร์บิลปาล์มิเตต เป็นสารกันหืนในน้ำมันพืช

ดังนั้นวิตามินที่เห็นในแคปซูลน้ำมันจึงอาจมีหน้าที่รักษาคุณภาพน้ำมันด้วย ไม่ได้แปลว่ามีปริมาณถึงระดับที่ใช้ในงานวิจัยด้านสุขภาพ เรื่องนี้อธิบายต่อใน คอเลสเตอรอลสูงกินวิตามินอะไร

กินน้ำมันแคปซูลแทนการเปลี่ยนน้ำมันในครัวได้ไหม

ไม่ได้ในแง่ปริมาณ เพราะงานวิจัยน้ำมันที่พบผลต่อไขมันในเลือดใช้น้ำมันในระดับอาหาร

• •งานของคณะสาธารณสุขศาสตร์ ม.มหิดล ให้ผู้มีไขมันสูงใช้ น้ำมันรำข้าววันละ 30 มิลลิลิตร ปรุงอาหาร 3 มื้อ นาน 4 สัปดาห์ LDL ลดลงมากกว่ากลุ่มน้ำมันถั่วเหลือง (กลุ่มละ 14–15 คน)
• •งานรวมผลเรื่องน้ำมันคาโนลา ใช้เป็นน้ำมันหลักแทนไขมันชนิดอื่น LDL ลดลงเฉลี่ยราว 6 มก./ดล.
• •แนวทางไทย พ.ศ. 2567 แนะนำให้ เปลี่ยน ไขมันอิ่มตัวเป็นน้ำมันมะกอก น้ำมันรำข้าว หรือน้ำมันถั่วเหลือง ไม่ใช่ “เพิ่ม” น้ำมันเข้าไป

ถ้าต้องการเลือกน้ำมันทำอาหาร อ่าน ไขมันในเลือดสูงกินน้ำมันอะไร และ น้ำมันคาโนล่ากับน้ำมันรำข้าวอันไหนดีกว่ากัน

อะไรสำคัญกว่า ชนิดน้ำมันที่ใช้ทุกวัน หรือแคปซูล

น้ำมันที่ใช้ทุกวันสำคัญกว่ามาก ทั้งในแง่ชนิดและปริมาณ

1. 1ปริมาณรวม กรมอนามัยแนะนำน้ำมันและไขมันไม่เกินวันละ 6 ช้อนชา และให้เปลี่ยนทอด ผัด แกงกะทิ เป็นอบ นึ่ง ต้ม ตุ๋น ยำ
2. 2ชนิดไขมัน แนวทางไทยให้ไขมันอิ่มตัวไม่เกินร้อยละ 7 ของพลังงาน สมาคมหัวใจอเมริกันสรุปว่าการทดลองที่ใช้น้ำมันพืชไม่อิ่มตัวเชิงซ้อนแทนไขมันอิ่มตัวลดโรคหัวใจได้ราวร้อยละ 30 แต่ถ้าแทนด้วยแป้งขัดขาวและน้ำตาลจะไม่ได้ประโยชน์
3. 3วิธีปรุง รพ.รามาธิบดีแนะนำให้เลือกน้ำมันตามวิธีปรุง สลัดใช้น้ำมันมะกอกธรรมชาติ ผัดใช้ได้เกือบทุกชนิด

เมื่อเทียบกับเพดาน 6 ช้อนชาต่อวันของกรมอนามัย (ราว 30 กรัม คำนวณจาก 5 กรัมต่อช้อนชา) แคปซูลน้ำมันครึ่งกรัมคิดเป็นไม่ถึงร้อยละ 2

ได้ยินว่าน้ำมันในแคปซูลเข้มข้นกว่า กินเม็ดเดียวเท่ากับกินน้ำมันทั้งขวด จริงไหม

ไม่จริง น้ำมันพืชเป็นไขมันเกือบทั้งหมดอยู่แล้ว การบรรจุลงแคปซูลไม่ได้ทำให้มันเข้มข้นขึ้น น้ำมัน 500 มก. ในแคปซูลก็คือน้ำมันครึ่งกรัม

สารบางตัวในน้ำมัน เช่น แกมมา-โอรีซานอลในน้ำมันรำข้าว ก็ต้องดูว่าฉลากระบุปริมาณไว้หรือไม่ ถ้าไม่ระบุ ก็ไม่ควรเดาว่ามีเท่ากับงานวิจัย

กินแคปซูลน้ำมันตอนไหน ต้องดื่มน้ำตามไหม

• •ทำตามวิธีรับประทานบนฉลากของแต่ละผลิตภัณฑ์ เพราะแต่ละสูตรเขียนไว้ไม่เหมือนกัน
• •สารบางกลุ่มมีข้อมูลว่าควรกินพร้อมอาหาร เช่น Linus Pauling Institute ระบุว่าอาหารเสริมโอเมกา-3 ดูดซึมได้ดีกว่าเมื่อกินพร้อมมื้ออาหาร และแพลนท์สเตอรอลต้องกินพร้อมมื้อจึงได้ผลต่อ LDL
• •ถ้าฉลากให้ดื่มน้ำตามมาก ๆ ให้ทำตาม ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ
• •ถ้ากินยาประจำ ให้ถามเภสัชกรว่าต้องเว้นระยะกับยาตัวใดหรือไม่

เก็บแคปซูลน้ำมันอย่างไรไม่ให้หืน

เพราะน้ำมันไม่อิ่มตัวหืนได้ง่ายเมื่อถูกออกซิไดซ์ การเก็บจึงสำคัญ

• •เก็บตามที่ฉลากระบุ และปิดภาชนะให้สนิทหลังใช้
• •ดูวันหมดอายุทุกครั้ง
• •ไม่จำเป็นต้องแช่ตู้เย็นทุกชนิด ขึ้นกับคำแนะนำของผู้ผลิต

รายละเอียดว่าอาหารเสริมแบบไหนควรหรือไม่ควรแช่เย็นอยู่ที่ อาหารเสริมต้องเก็บในตู้เย็นไหม

อ่านฉลากดูปริมาณต่อแคปซูลอย่างไร

1. 1ดูหน่วยต่อแคปซูล ตัวเลขในฉลากส่วนใหญ่เป็นมิลลิกรัมต่อ 1 แคปซูล
2. 2ดูจำนวนแคปซูลต่อวัน แล้วคูณ เพื่อรู้ว่าได้รับเท่าไรต่อวัน
3. 3ดูเปอร์เซ็นต์ในวงเล็บ ถ้าฉลากเขียนวัตถุดิบ (50%) แปลว่าเป็นวัตถุดิบเข้มข้นร้อยละ 50 สารจริงจะประมาณครึ่งหนึ่งของตัวเลข อธิบายเพิ่มที่ เปอร์เซ็นต์บนฉลากอาหารเสริมหมายถึงอะไร
4. 4ดูว่าเป็นน้ำมันหรือผง บางสูตรใช้น้ำมันในรูปผง ดู น้ำมันแบบผงบนฉลากคืออะไร
5. 5เทียบกับปริมาณที่ศึกษา ถ้าเห็นตัวเลขงานวิจัย ให้ถามต่อเสมอว่าใช้วันละเท่าไร

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. วันละ 1 แคปซูล ดื่มน้ำตามมาก ๆ (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ) ฉลากระบุส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูล ได้แก่ น้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก.

• •น้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. — รวมน้ำมัน 509 มก. หรือราวครึ่งกรัม ประมาณหนึ่งในสิบของน้ำมัน 1 ช้อนชา น้ำมันทั้งสามชนิดเป็นสารที่มีงานวิจัยในคนเรื่องไขมันในเลือด แต่ใช้ปริมาณระดับอาหาร เช่น น้ำมันรำข้าววันละ 30 มิลลิลิตร (งานของ ม.มหิดล) ซึ่งมากกว่าในแคปซูลหลายร้อยเท่า ฉลากไม่ได้ระบุว่าเป็นน้ำมันสกัดเย็นหรือน้ำมันมะกอกเอ็กซ์ตราเวอร์จิน
• •ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. — เป็นวัตถุดิบวิตามินอีความเข้มข้นร้อยละ 50 คิดเป็นวิตามินอีในรูปแอซิเทตราว 2.5 มก.
• •สารสกัดจากข้าว 10 มก. — ฉลากไม่ได้ระบุว่ามีแกมมา-โอรีซานอลเท่าไร

ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ทำให้ค่าไขมันเปลี่ยน แคปซูลนี้ไม่ได้มาแทนการเลือกน้ำมันทำอาหารในแต่ละวัน

ข้อควรระวัง: ผลิตภัณฑ์มีวิตามินอี ซึ่งในขนาดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น วาร์ฟาริน หรือยาต้านเกล็ดเลือด เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากขนาดหลายร้อยมิลลิกรัมขึ้นไป และมีแอล-อาร์จินีน ซึ่งงาน VINTAGE MI ในผู้ป่วยหลังกล้ามเนื้อหัวใจตาย (วันละ 9 กรัม) พบผู้เสียชีวิต 6 รายในกลุ่มอาร์จินีน เทียบกับ 0 รายในกลุ่มยาหลอก ฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร ดูส่วนประกอบครบได้ที่ ส่วนประกอบเบต้าออยล์ครบ 9 รายการ

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที