เกี่ยวกับ Beta Life
วิตามินดีกับโรคไตเรื้อรัง คนเป็นโรคไตกินวิตามินดีได้ไหม
คำตอบสั้น: คนเป็นโรคไตกินวิตามินดีได้ แต่ควรเป็นไปตามผลตรวจและคำสั่งแพทย์ ไม่ใช่ซื้อกินเอง ไตเป็นอวัยวะที่เปลี่ยนวิตามินดีให้เป็นรูปที่ออกฤทธิ์ เมื่อไตเสื่อมจึงมักขาดวิตามินดีและฮอร์โมนพาราไทรอยด์สูงขึ้น แนวทาง KDIGO ให้ตรวจระดับวิตามินดีและแก้ภาวะขาดแบบเดียวกับคนทั่วไป ส่วนวิตามินดีรูปออกฤทธิ์เป็นยาที่แพทย์สั่งเฉพาะบางกรณี วิตามินดีที่มากเกินทำให้แคลเซียมในเลือดสูงและทำร้ายไตได้ และงานวิจัยใหญ่ไม่พบว่าวิตามินดีชะลอไตเสื่อม
สรุปสั้นสำหรับคนรีบ
- ตับเปลี่ยนวิตามินดีเป็น 25-ไฮดรอกซีวิตามินดี แล้วไตเปลี่ยนต่อเป็นแคลซิไตรออลซึ่งเป็นรูปออกฤทธิ์
- ไตเสื่อมทำให้สร้างแคลซิไตรออลน้อยลง ฟอสฟอรัสคั่ง ต่อมพาราไทรอยด์จึงหลั่งฮอร์โมนมากขึ้นและดึงแคลเซียมจากกระดูก
- วิตามินดีบำรุง (D2 หรือ D3) ใช้แก้ภาวะขาด ส่วนแคลซิไตรออลและอนุพันธ์เป็นยาที่แพทย์สั่งเท่านั้น
- แนวทางสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยไม่แนะนำให้เสริมวิตามินเป็นประจำในผู้ป่วยไตทุกราย ให้เสริมเมื่อมีหลักฐานว่าขาด
- งานวิจัย VITAL ในผู้ป่วยเบาหวาน 1,312 คน วิตามินดี3 2,000 IU ต่อวันนาน 5 ปี ไม่ชะลอการลดลงของค่าไต
ไตเกี่ยวกับวิตามินดีอย่างไร
ไตคือขั้นสุดท้ายที่ทำให้วิตามินดีใช้งานได้ เอกสารอาหารโรคไตของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย อธิบายว่าตับเปลี่ยนวิตามินดี3 เป็น 25-ไฮดรอกซีวิตามินดี แล้วไตเปลี่ยนต่อเป็น 1,25-ไดไฮดรอกซีวิตามินดี หรือแคลซิไตรออล ซึ่งเป็นรูปที่ร่างกายนำไปใช้ได้ดี
สถาบัน NIDDK ของสหรัฐฯ อธิบายว่าไตปกติเปลี่ยนวิตามินดีจากอาหารเป็นแคลซิไตรออล ซึ่งช่วยร่างกายดูดซึมแคลเซียมและรักษาสมดุลแร่ธาตุของกระดูก
ทำไมคนเป็นโรคไตมักมีวิตามินดีต่ำและฮอร์โมนพาราไทรอยด์สูง
เกิดจาก 2 กลไกพร้อมกัน Linus Pauling Institute (มหาวิทยาลัยรัฐออริกอน) อธิบายว่าการขาดวิตามินดีในผู้ที่ไตทำงานลดลงมาจากไตสร้างแคลซิไตรออลได้น้อยลง ร่วมกับการเสีย 25-ไฮดรอกซีวิตามินดีทางปัสสาวะเพิ่มขึ้น
NIDDK อธิบายผลต่อเนื่องว่า เมื่อไตเสียหาย สร้างแคลซิไตรออลได้น้อยลงและขับฟอสฟอรัสไม่ได้ ต่อมพาราไทรอยด์จึงหลั่งฮอร์โมนพาราไทรอยด์ (PTH) มากขึ้น ซึ่งดึงแคลเซียมออกจากกระดูก ภาวะนี้เรียกว่าความผิดปกติของแร่ธาตุและกระดูกจากโรคไตเรื้อรัง (CKD-MBD) NIDDK ระบุว่าผู้ป่วยไตเรื้อรังทุกคนมีแนวโน้มจะมีภาวะนี้ในระดับหนึ่ง ผลคือกระดูกบางหักง่าย และหินปูนเกาะหลอดเลือด
เพราะต้นเหตุส่วนหนึ่งคือฟอสฟอรัสคั่ง การคุมฟอสฟอรัสในอาหารจึงเป็นส่วนสำคัญของการดูแล ดูได้ที่ ฟอสฟอรัสสูงห้ามกินอะไร
วิตามินดี3 ทั่วไปกับวิตามินดีรูปออกฤทธิ์ที่หมอสั่งต่างกันอย่างไร
ต่างกันทั้งรูปแบบ จุดประสงค์ และความเสี่ยง
วิตามินดีบำรุง (วิตามินดี2 หรือดี3)
คือรูปที่พบในอาหารเสริมทั่วไป ยังต้องผ่านตับและไตก่อนออกฤทธิ์ แนวทาง KDIGO 2017 ด้านแร่ธาตุและกระดูก แนะนำให้แก้ภาวะขาดหรือไม่พอของวิตามินดีในผู้ป่วยไตระยะ 3a–5D ด้วยวิธีเดียวกับคนทั่วไป และแนวทางโภชนาการ KDOQI 2020 ก็แนะนำให้ใช้วิตามินดีชนิด cholecalciferol (D3) หรือ ergocalciferol (D2) เพื่อแก้ภาวะ 25-ไฮดรอกซีวิตามินดีต่ำ ความต่างระหว่าง D2 กับ D3 อ่านได้ที่ วิตามินดี2 กับดี3 ต่างกันอย่างไร
วิตามินดีรูปออกฤทธิ์ (แคลซิไตรออลและอนุพันธ์)
เป็นยา ไม่ใช่อาหารเสริม แนวทาง KDIGO 2017 ไม่แนะนำให้ใช้เป็นประจำในผู้ป่วยระยะ 3a–5 ที่ยังไม่ฟอกไต และสงวนไว้สำหรับระยะ 4–5 ที่ต่อมพาราไทรอยด์ทำงานเกินรุนแรงและเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
แนวทางของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2565 ข้อ 11.4.2 ให้ใช้รักษาภาวะพาราไทรอยด์สูงต่อเนื่องในระยะ 4–5 เมื่อฟอสเฟตไม่สูง และระดับ 25-ไฮดรอกซีวิตามินดีเกิน 30 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตรแล้ว และข้อ 11.4.3 ให้เลี่ยงเมื่อแคลเซียมในเลือดสูง เอกสารของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย ย้ำว่าวิตามินดีรูปนี้ ควรกินต่อเมื่อแพทย์สั่ง และกินตามปริมาณที่แพทย์กำหนดอย่างเคร่งครัด
คนเป็นโรคไตกินวิตามินดีเองได้ไหม ขนาดเท่าไรต้องระวัง
ไม่ควรเริ่มเอง แนวทางของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย ข้อ 10.6 ไม่แนะนำให้เสริมวิตามินเป็นประจำในผู้ป่วยไตเรื้อรังทุกราย ให้เสริมเฉพาะรายที่มีหลักฐานว่าขาด NIDDK ก็ให้ผู้ป่วยไตปรึกษาแพทย์ก่อนใช้วิตามินหรือแร่ธาตุเสริมทุกชนิด
ตัวเลขอ้างอิงสำหรับคนทั่วไปจาก Linus Pauling Institute คือ ค่าแนะนำผู้ใหญ่อายุ 19–70 ปี 600 IU ต่อวัน อายุ 71 ปีขึ้นไป 800 IU และระดับสูงสุดที่รับได้ 4,000 IU ต่อวัน แต่ตัวเลขเหล่านี้ตั้งขึ้นสำหรับคนทั่วไป ไม่ใช่ขนาดที่ผู้ป่วยไตควรใช้เอง ดูเรื่องเพดานได้ที่ วิตามินดีกินได้สูงสุดเท่าไร
กลุ่มที่ต้องระวังมากที่สุด คือผู้ที่แพทย์สั่งแคลซิไตรออลหรือวิตามินดีขนาดสูงอยู่แล้ว เพราะวิตามินดีจากหลายแหล่งจะรวมกัน ต้องแจ้งแพทย์ทุกแหล่ง รวมถึงวิตามินรวมและนมเสริมวิตามินดี หน่วยบนฉลากที่สับสนบ่อยอธิบายไว้ที่ วิตามินดี IU กับ มก. ต่างกันอย่างไร
วิตามินดีมากเกินทำให้แคลเซียมสูงและไตเสียได้ไหม
ได้ MedlinePlus ของสหรัฐฯ อธิบายว่าวิตามินดีที่มากเกินทำให้ลำไส้ดูดซึมแคลเซียมมากเกิน จนแคลเซียมในเลือดสูง ผลที่ตามมาคือหินปูนไปเกาะในเนื้อเยื่ออ่อน เช่น หัวใจและปอด ไตเสียหาย และมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องผูก เบื่ออาหาร อ่อนแรง น้ำหนักลด
แนวทาง KDIGO 2017 แนะนำให้หลีกเลี่ยงภาวะแคลเซียมในเลือดสูงในผู้ใหญ่ที่เป็นโรคไตระยะ 3a–5D และการวิเคราะห์รวมงานวิจัยในวารสาร Clinical Kidney Journal ปี 2564 พบว่าการให้วิตามินดีบำรุงในผู้ป่วยไตที่ยังไม่ฟอก เพิ่มระดับวิตามินดีในเลือดได้ แต่แคลเซียมก็เพิ่มขึ้นด้วย และผลลดฮอร์โมนพาราไทรอยด์มีจำกัด ความสัมพันธ์ระหว่างวิตามินดีกับแคลเซียมอ่านต่อได้ที่ วิตามินดีกับแคลเซียม
ควรตรวจระดับวิตามินดีเมื่อไร
ให้แพทย์เป็นผู้กำหนด แนวทาง KDIGO 2017 เสนอว่าผู้ป่วยไตระยะ 3a–5D อาจตรวจระดับ 25-ไฮดรอกซีวิตามินดี และความถี่ของการตรวจซ้ำขึ้นกับค่าเริ่มต้นและการรักษาที่ได้รับ ส่วนแนวทางไทยใช้ระดับ 25-ไฮดรอกซีวิตามินดีเป็นเงื่อนไขหนึ่งก่อนเริ่มวิตามินดีรูปออกฤทธิ์
ในทางปฏิบัติ ถ้าแพทย์สั่งวิตามินดีให้ หรือคุณกำลังกินวิตามินดีจากแหล่งใดอยู่ ให้ถามแพทย์ว่าควรตรวจระดับวิตามินดีและแคลเซียมเมื่อไร วิธีอ่านผลอยู่ที่ ตรวจวิตามินดีในเลือด อ่านผลอย่างไร
ความเชื่อที่พบบ่อย: วิตามินดีบำรุงไต ชะลอไตเสื่อมจริงไหม
ไม่มีหลักฐานว่าวิตามินดีบำรุงไตหรือชะลอไตเสื่อม งานวิจัยแบบสุ่มขนาดใหญ่ VITAL ในผู้ใหญ่เบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 1,312 คน (วารสาร JAMA ปี 2562) ให้วิตามินดี3 2,000 IU ต่อวันนาน 5 ปี ไม่พบว่าชะลอการลดลงของ eGFR (อัตราการกรองของไต) เมื่อเทียบกับยาหลอก ผู้วิจัยสรุปว่าผลไม่สนับสนุนการใช้วิตามินดีเพื่อถนอมไต
แนวทางของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย ข้อ 12.6.2 ยังไม่แนะนำให้ใช้วิตามินดีเพื่อเสริมยากระตุ้นเม็ดเลือดแดงในการดูแลภาวะซีดจากโรคไต สรุปคือ วิตามินดีในผู้ป่วยไตมีไว้แก้ภาวะขาดและดูแลกระดูกตามผลตรวจ ไม่ใช่ยาบำรุงไต ส่วนวิธีที่มีหลักฐานว่าชะลอไตเสื่อมได้จริงอยู่ที่ ชะลอไตเสื่อมทำอย่างไร
ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าไลฟ์ (Beta Life)
เบต้าไลฟ์ (Beta Life) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0025 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 500 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ต่อ 1 แคปซูลมีผงไข่ขาว 230 มก. สารสกัดเห็ดหลินจือ 50 มก. กรดอัลฟาไลโปอิก (99%) 40 มก. ดีแอล-แอลฟา-โทโคเฟอริล อะซีเตต (50%) 20 มก. วิตามินดี3 200 IU วิตามินบี6 1 มก. วิตามินบี12 1 ไมโครกรัม และกรดโฟลิก 100 ไมโครกรัม
ส่วนประกอบที่เกี่ยวกับบทความนี้คือ
- วิตามินดี3 200 IU — เป็นวิตามินดีบำรุงชนิด cholecalciferol ไม่ใช่วิตามินดีรูปออกฤทธิ์ที่แพทย์สั่ง ปริมาณนี้เท่ากับ 1 ใน 3 ของค่าแนะนำผู้ใหญ่อายุ 19–70 ปี (600 IU) จึงไม่ใช่ขนาดสำหรับแก้ภาวะขาดวิตามินดี ส่วนงานวิจัย VITAL ที่ใช้ 2,000 IU ต่อวันนาน 5 ปี (มากกว่าแคปซูล 10 เท่า) ไม่พบว่าชะลอไตเสื่อมในผู้ป่วยเบาหวาน
ผู้ป่วยไตที่แพทย์สั่งวิตามินดีหรือแคลซิไตรออลอยู่แล้ว ต้องแจ้งแพทย์เรื่องวิตามินดีจากทุกแหล่ง รวมถึงแคปซูลนี้ แนวทางของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยไม่แนะนำให้ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังทุกคนกินวิตามินเสริมเป็นประจำ แต่ให้เสริมเมื่อผลตรวจหรืออาการบ่งชี้ว่าขาด และให้ใช้สมุนไพรด้วยความระมัดระวัง ผู้ป่วยไตจึงควรนำกล่องไปปรึกษาแพทย์ก่อน ผลิตภัณฑ์มีส่วนประกอบของไข่ ผู้แพ้ไข่ไม่ควรรับประทาน
อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าไลฟ์ทั้งหมด
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน
ข้อความสำคัญท้ายบทความ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล
ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที
ราคาโปรโมชัน 690 บาท ต่อกล่อง · 4 กล่อง 1,790 · 8 กล่อง 3,290 · 15 กล่อง 5,690 · 24 กล่อง 8,290 บาท (พ.ย. 2569)
ดูข้อมูลจากฉลากจริงของ Beta Life →คำถามที่พบบ่อย
เป็นโรคไตกินวิตามินดีได้ไหม
กินได้เมื่อผลตรวจบ่งชี้ว่าขาดและแพทย์เป็นผู้กำหนดขนาด แนวทางสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยไม่แนะนำให้เสริมวิตามินเป็นประจำในผู้ป่วยไตทุกราย
วิตามินดี3 กับแคลซิไตรออลต่างกันอย่างไร
วิตามินดี3 ต้องผ่านตับและไตก่อนออกฤทธิ์ ใช้แก้ภาวะขาด ส่วนแคลซิไตรออลเป็นรูปออกฤทธิ์แล้ว เป็นยาที่แพทย์สั่งเฉพาะผู้ป่วยไตระยะ 4–5 ที่ฮอร์โมนพาราไทรอยด์สูงตามเงื่อนไข
วิตามินดีมีผลต่อไตไหม
วิตามินดีที่มากเกินทำให้แคลเซียมในเลือดสูงและทำให้ไตเสียหายได้ ขณะที่งานวิจัยใหญ่ไม่พบว่าวิตามินดี 2,000 IU ต่อวันชะลอไตเสื่อมในผู้ป่วยเบาหวาน
วิตามินดีบำรุงไตจริงไหม
ไม่มีหลักฐาน วิตามินดีในผู้ป่วยไตใช้แก้ภาวะขาดและดูแลกระดูกตามผลตรวจ ไม่ได้ทำให้ค่าไตดีขึ้น
คนเป็นโรคไตควรตรวจวิตามินดีเมื่อไร
แนวทาง KDIGO เสนอว่าผู้ป่วยไตระยะ 3a ขึ้นไปอาจตรวจระดับวิตามินดีได้ ความถี่ของการตรวจซ้ำขึ้นกับค่าเริ่มต้นและการรักษา ให้แพทย์เป็นผู้กำหนด
แหล่งอ้างอิง
บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง
- ข้อแนะนำเวชปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2565 (ฉบับปรับปรุงเพิ่มเติม)สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย
- KDIGO 2017 Clinical Practice Guideline Update for CKD-Mineral and Bone DisorderKDIGO
- Mineral & Bone Disorder in Chronic Kidney DiseaseNIDDK (National Institutes of Health)
- Vitamin DLinus Pauling Institute, Oregon State University
- Vitamin DMedlinePlus (U.S. National Library of Medicine)
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารนี้ไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ร่วมกับยาประจำตัว
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-09-29
อ่านต่อ
หน่อไม้ปี๊บ อาหารกระป๋องทำเอง ต้มกี่นาที โบทูลิซึมมีอาการอย่างไร
หน่อไม้อัดปี๊บทำเองเคยทำให้คนป่วยโบทูลิซึม 163 คนที่น่านปี 2549 WHO ระบุว่าความร้อนเกิน 85 องศา 5 นาทีทำลายพิษได้ หนังตาตก กลืนลำบาก หายใจลำบาก โทร 1669
เครื่องใน ตับหมู ไส้ เลือดหมู คนเป็นเกาต์ ไขมันสูง กินได้ไหม กินดิบเสี่ยงอะไร
ตับหมู 1 ช้อนโต๊ะมีคอเลสเตอรอล 62 มก. เลือดหมูสุก 4 มก. ตามข้อมูลกรมอนามัย คนเป็นเกาต์ควรเลี่ยงตับ หัวใจ กึ๋น และห้ามกินเลือดหมูดิบเพราะไข้หูดับ
อาหารค้างคืน อุ่นกินได้ไหม ผู้สูงอายุ คนเป็นเบาหวาน โรคไต เสี่ยงอาหารเป็นพิษไหม
อาหารค้างคืนกินได้ถ้าแช่เย็นภายใน 2 ชั่วโมงและอุ่นให้ร้อนทั่วถึงตามหลัก WHO ผู้สูงอายุ คนเป็นเบาหวาน โรคไต เสี่ยงป่วยหนักกว่า อาการไหนต้องไป รพ.
ผู้สูงอายุช้ำง่าย จ้ำเลือดที่แขนและหลังมือ ผิวฉีกง่าย อันตรายไหม
จ้ำเลือดสีม่วงที่แขนผู้สูงอายุ (senile purpura) เกิดจากผิวบางและหลอดเลือดเปราะตามวัย ยาบางกลุ่มทำให้ช้ำง่าย ดูแลผิวไม่ให้ฉีกอย่างไร แบบไหนต้องพบแพทย์
