เกี่ยวกับ Beta Life
ฟอสฟอรัสสูงห้ามกินอะไร อาการ คัน และฟอสเฟตแฝงในอาหารแปรรูป
คำตอบสั้น: เมื่อฟอสฟอรัสในเลือดสูง ควรเลี่ยง นมและผลิตภัณฑ์นม ไข่แดง ถั่วเมล็ดแห้งและเต้าหู้ เมล็ดพืช เครื่องใน อาหารที่กินทั้งกระดูก เช่น ปลาเล็กปลาน้อย เนื้อสัตว์แปรรูป ขนมที่ใช้ยีสต์หรือผงฟู และน้ำอัดลมโคล่า ฟอสเฟตที่เติมในอาหารแปรรูปถูกดูดซึมได้เกือบทั้งหมด จึงต้องอ่านส่วนประกอบบนฉลาก ฟอสฟอรัสสูงทำให้คัน กระดูกบางเปราะ และหลอดเลือดแข็ง ถ้าคุมด้วยอาหารไม่พอ แพทย์จะให้ยาจับฟอสเฟตกินพร้อมอาหาร
สรุปสั้นสำหรับคนรีบ
- ค่าฟอสฟอรัสในเลือดปกติประมาณ 2.5–4.5 มก./ดล. (เกณฑ์ต่างกันเล็กน้อยตามแหล่งและห้องแล็บ)
- เอกสารของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยให้จำกัดฟอสฟอรัสในอาหาร 700–800 มก./วัน เมื่อค่าในเลือดเกิน 4.8 มก./ดล.
- ไข่แดงมีฟอสเฟตประมาณ 25 เท่าของไข่ขาว
- มองหาคำว่าฟอสเฟต หรือ phosphate ในส่วนประกอบของอาหารแปรรูปและเครื่องดื่ม
- ยาจับฟอสเฟตต้องกินพร้อมอาหารทุกมื้อ รวมของว่าง ตามที่แพทย์สั่ง
ฟอสฟอรัสในเลือดสูงเกิดจากอะไรในคนเป็นโรคไต
ไตที่เสื่อมขับฟอสฟอรัสออกได้น้อยลง ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อธิบายว่าปกติฟอสเฟตส่วนเกินจะออกทางปัสสาวะ เมื่อเป็นโรคไตเรื้อรัง ฟอสเฟตจึงคั่งในเลือด
มูลนิธิโรคไตแห่งชาติสหรัฐฯ (NKF) ระบุว่าการฟอกไตช่วยเอาฟอสฟอรัสออกได้บางส่วน แต่ยังต้องคุมไม่ให้ฟอสฟอรัสสะสมระหว่างรอบฟอก และผู้ฟอกไตหลายคนคุมอาหารอย่างเดียวไม่พอจนต้องใช้ยาร่วมด้วย การคุมอาหารจึงยังสำคัญ แม้จะฟอกไตแล้ว ทำความเข้าใจบทบาทของฟอสฟอรัสในร่างกายได้ที่ ฟอสฟอรัสในอาหาร ทำไมบางคนต้องนับ
ฟอสฟอรัสสูงมีอาการอย่างไร คันเกี่ยวไหม
ศูนย์ศรีพัฒน์ระบุผลของฟอสเฟตในเลือดสูงไว้ดังนี้
- คันตามผิวหนัง
- หลอดเลือดแดงแข็ง มีก้อนแคลเซียมเกาะตามเนื้อเยื่อ เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจ สมอง และหลอดเลือด
- ต่อมพาราไทรอยด์โต
- กระดูกบางและเปราะ
NKF อธิบายกลไกว่าฟอสฟอรัสที่สูงทำให้ร่างกายดึงแคลเซียมออกจากกระดูก และเมื่อฟอสฟอรัสกับแคลเซียมสูงพร้อมกัน จะเกิดหินปูนเกาะในหลอดเลือด ปอด ตา และหัวใจ
อาการคันในคนเป็นโรคไตมีได้หลายสาเหตุ ไม่ใช่ฟอสฟอรัสอย่างเดียว ต้องดูผลเลือดร่วมกัน อ่านต่อที่ คนเป็นโรคไตมีอาการคันไหม
อาหารที่มีฟอสฟอรัสสูงมีอะไรบ้าง
ศูนย์ศรีพัฒน์และเอกสารของสมาคมโรคไตฯ รวบรวมไว้ดังนี้
- นมและผลิตภัณฑ์นมทุกชนิด นมสด นมพร่องมันเนย นมข้น นมผง นมเปรี้ยว โยเกิร์ต ชีส ไอศกรีม
- ถั่วเมล็ดแห้งและผลิตภัณฑ์ ถั่วเขียว ถั่วแดง ถั่วดำ เต้าหู้ นมถั่วเหลือง เต้าฮวย กระยาสารท
- เมล็ดพืชและธัญพืช เมล็ดแตงโม เมล็ดฟักทอง เมล็ดทานตะวัน เมล็ดมะม่วงหิมพานต์ อัลมอนด์ ข้าวโอ๊ต ข้าวกล้อง ลูกเดือย งาดำ
- ไข่แดงและขนมจากไข่แดง ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง สังขยา
- เครื่องในสัตว์และแมลง
- อาหารที่กินทั้งกระดูก กุ้งแห้ง ปลากรอบ ปลาเล็กปลาน้อย ครีบปลา
- เนื้อสัตว์แปรรูป ไส้กรอก แฮม ลูกชิ้น ซึ่งใส่ฟอสเฟตให้เนื้อหยุ่น
- อาหารทะเลแช่แข็ง เช่น กุ้งหรือปลาทะเลแล่เป็นชิ้นแล้วแช่แข็ง
- เครื่องดื่มสีเข้ม กาแฟ ชา โกโก้ เบียร์ และโคล่า
- ขนมที่ใช้ยีสต์หรือผงฟู ขนมปัง โดนัท เค้ก ซาลาเปา หมั่นโถว
- อาหารผง เช่น ครีมผง นมผง เครื่องดื่มผงสำเร็จรูป ซึ่งใส่ฟอสเฟตกันจับตัวเป็นก้อน
โคล่าใช้กรดฟอสฟอริก ศูนย์ศรีพัฒน์แนะนำว่าถ้าอยากดื่มน้ำอัดลม ให้ใช้โซดาผสมน้ำหวานแทน (คนเป็นเบาหวานต้องระวังน้ำหวาน)
เรื่องกาแฟและชา แหล่งข้อมูลยังเขียนต่างกัน ศูนย์ศรีพัฒน์จัดกาแฟและชาไว้ในเครื่องดื่มฟอสเฟตสูง ขณะที่ NKF จัดกาแฟและชาเปล่าเป็นทางเลือกที่ฟอสฟอรัสต่ำกว่า แต่จัดเครื่องดื่มผสมนมและชาเย็นกระป๋องเป็นกลุ่มสูง ทางที่ปลอดภัยคือเลี่ยงแบบใส่นมหรือครีม และถามนักกำหนดอาหาร อ่านต่อที่ โรคไตกินกาแฟได้ไหม
ฟอสเฟตแฝงในอาหารแปรรูป ดูจากฉลากอย่างไร
ฟอสฟอรัสจากสารเติมแต่งดูดซึมง่ายกว่าจากอาหารธรรมชาติมาก NKF ระบุว่าฟอสฟอรัสจากสารเติมแต่งถูกดูดซึมได้ทั้งหมด ขณะที่ฟอสฟอรัสที่มีตามธรรมชาติในอาหาร จากสัตว์ดูดซึมได้ง่ายกว่าจากพืช และพบสารเติมแต่งนี้ได้ในอาหารจานด่วน อาหารพร้อมกิน เครื่องดื่มกระป๋องและขวด และอาหารแปรรูปส่วนใหญ่
วิธีอ่านฉลาก
- ดูที่ ส่วนประกอบ ไม่ใช่แค่ตารางโภชนาการ เพราะฉลากส่วนใหญ่ไม่บอกปริมาณฟอสฟอรัส
- NKF แนะนำให้หาคำที่มี PHOS เช่น phosphoric acid, disodium phosphate, sodium tripolyphosphate
- บนฉลากภาษาไทย ให้สังเกตคำว่า ฟอสเฟต หรือ กรดฟอสฟอริก
- ถ้าเจอ ให้เลือกยี่ห้ออื่นหรือเลือกอาหารสดที่ทำเองแทน
ศูนย์ศรีพัฒน์สรุปว่าอาหารแปรรูปให้ฟอสฟอรัสมากกว่าอาหารธรรมชาติที่ไม่ผ่านการแปรรูป การทำกับข้าวเองจากของสดจึงช่วยได้มาก อ่านวิธีอ่านฉลากเพิ่มที่ อ่านฉลากโภชนาการอย่างไร และสำหรับอาหารเสริมที่ ผู้ป่วยโรคไตดูโพแทสเซียมกับฟอสฟอรัสบนฉลากอาหารเสริมตรงไหน
ทำไมไข่ขาวมีฟอสฟอรัสต่อโปรตีนต่ำกว่าไข่แดง
ฟอสฟอรัสของไข่เกือบทั้งหมดอยู่ในไข่แดง งานของ Taylor และคณะ (J Ren Care 2011) อธิบายว่าไข่ไก่ใบใหญ่ทั้งฟองมีโปรตีน 6 กรัมและฟอสฟอรัส 86 มิลลิกรัม ส่วนไข่ขาวของไข่ใบเดียวกันมีโปรตีน 4 กรัม แต่ฟอสฟอรัสเพียง 5 มิลลิกรัม คิดเป็นฟอสฟอรัสต่อโปรตีน 1.2 มิลลิกรัมต่อกรัม เทียบกับไข่ทั้งฟอง 14.3 มิลลิกรัมต่อกรัม เอกสารของสมาคมโรคไตฯ ก็ระบุว่าไข่แดงมีฟอสเฟตมากประมาณ 25 เท่าของไข่ขาว
นี่คือเหตุผลที่นักกำหนดอาหารชอบใช้ไข่ขาวเป็นโปรตีนให้ผู้ป่วยไต เพราะได้โปรตีนคุณภาพดีโดยได้ฟอสฟอรัสน้อย แต่ไข่ขาวก็ยังต้องนับเป็นโปรตีนของวัน รายละเอียดอยู่ที่ โรคไตกินไข่ได้ไหม
ยาจับฟอสเฟตคืออะไร ทำไมต้องกินพร้อมอาหาร
ยานี้ไปจับฟอสฟอรัสในอาหารขณะอยู่ในลำไส้ ทำให้ฟอสฟอรัสไม่ถูกดูดซึมเข้าเลือด ตามที่เอกสารของสมาคมโรคไตฯ อธิบาย ยาจึงได้ผลเฉพาะเมื่อมีอาหารอยู่ในลำไส้ NKF ระบุว่าต้องกินทุกครั้งที่กิน ทั้งมื้อหลักและของว่าง
- ยาที่ใช้บ่อยคือ แคลเซียมคาร์บอเนต หรือแคลเซียมอะซิเตท รพ.ศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ให้กินพร้อมอาหารคำแรก
- เอกสารของสมาคมโรคไตฯ ระบุว่าแคลเซียมคาร์บอเนตที่ใช้จับฟอสเฟตต้อง เคี้ยวและกินพร้อมอาหาร แต่ถ้าแพทย์สั่งเป็นแคลเซียมเสริม ต้องกินช่วงที่ไม่ได้กินอาหาร
- ยาเม็ดเดียวกันจึงกินคนละเวลาได้ตามจุดประสงค์ ต้องถามแพทย์หรือเภสัชกรให้ชัดว่าเม็ดไหนกินตอนไหน
ห้ามเพิ่ม ลด หรือหยุดยาจับฟอสเฟตเอง เรื่องเวลากินแคลเซียมกับยาอื่นอ่านต่อที่ แคลเซียมกินพร้อมยาได้ไหม
ต้องงดนมเลยไหม
ขึ้นกับค่าฟอสฟอรัสในเลือดและระยะโรค เอกสารของสมาคมโรคไตฯ ระบุว่าเมื่อฟอสเฟตในเลือดเกิน 4.8 มก./ดล. ให้งดนมทุกรูปแบบ ศูนย์ศรีพัฒน์ให้ผู้ป่วยไตระยะ 3–5 หรือผู้ที่ฟอสฟอรัสสูงเลี่ยงนมและผลิตภัณฑ์นม
เอกสารของสมาคมโรคไตฯ ยังอธิบายว่านมมีแคลเซียมและฟอสฟอรัสพอ ๆ กัน ผู้ป่วยที่แคลเซียมต่ำจึงมักใช้นมเป็นแหล่งแคลเซียมไม่ได้ แพทย์จะให้แคลเซียมในรูปยาแทน
ถ้าอยากกินของเย็น ศูนย์ศรีพัฒน์แนะนำไอศกรีมหวานเย็นที่ทำจากน้ำหวาน หรือไอศกรีมจากน้ำผลไม้ (ซอร์เบต์) แทนไอศกรีมนม ถ้าไม่มีปัญหาโพแทสเซียมสูง
ได้ยินว่าฟอสฟอรัสสูงต้องงดเนื้อสัตว์ทุกชนิด จริงไหม
ไม่จริง NKF จัดไก่ ปลา ไข่ หมู เป็นทางเลือกที่ฟอสฟอรัสต่ำกว่า เมื่อเทียบกับเครื่องใน ตับ หอยนางรม ไข่ปลา ปลาซาร์ดีน และเนื้อสัตว์แปรรูปอย่างไส้กรอกหรือเบคอน ปัญหาหลักจึงอยู่ที่ชนิดและรูปแบบของอาหาร ไม่ใช่เนื้อสัตว์ทั้งหมด ผู้ป่วยไตยังต้องได้โปรตีนพอ ถ้างดหมดจะเสี่ยงขาดสารอาหาร
ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าไลฟ์ (Beta Life)
เบต้าไลฟ์ (Beta Life) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0025 ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ต่อ 1 แคปซูลมีผงไข่ขาว 230 มก. สารสกัดเห็ดหลินจือ 50 มก. กรดอัลฟาไลโปอิก (99%) 40 มก. ดีแอล-แอลฟา-โทโคเฟอริล อะซีเตต (50%) 20 มก. วิตามินดี3 200 IU วิตามินบี6 1 มก. วิตามินบี12 1 ไมโครกรัม และกรดโฟลิก 100 ไมโครกรัม
ส่วนประกอบที่เกี่ยวกับเรื่องฟอสฟอรัสในบทความนี้ มีข้อมูลดังนี้
- ผงไข่ขาว 230 มก. — ไข่ขาวในอาหารมีฟอสฟอรัสต่อโปรตีนต่ำ บทความทบทวนของ Noori และคณะ (2010) ระบุว่าไข่ขาวสดมีอัตราส่วนน้อยกว่า 2 มิลลิกรัมต่อโปรตีน 1 กรัม การศึกษานำร่องในผู้ป่วยฟอกเลือด 13 คนที่กินไข่ขาวเหลววันละ 225 กรัม (โปรตีนประมาณ 24 กรัม) แทนเนื้อสัตว์ 1 มื้อ นาน 6 สัปดาห์ พบฟอสฟอรัสในเลือดลดลง แต่ไม่มีกลุ่มเปรียบเทียบ และผู้วิจัยระบุว่าอาจเป็นผลจากการกินเนื้อสัตว์น้อยลง ปริมาณในงานนี้ต่างจากผงไข่ขาว 0.23 กรัมในแคปซูลกว่า 100 เท่า ผลนี้จึงใช้อธิบายแคปซูลไม่ได้ ฉลากไม่ได้ระบุปริมาณโปรตีนหรือฟอสฟอรัส ผงไข่ขาวในแคปซูลมีปริมาณน้อยมาก จึงให้โปรตีนและฟอสฟอรัสน้อยมาก และไม่ได้เป็นแหล่งโปรตีน
ไม่มีการศึกษาตัวผลิตภัณฑ์นี้ในผู้ป่วยไต ส่วนประกอบอื่น เช่น เห็ดหลินจือ ยังต้องให้แพทย์พิจารณา เพราะอาจเสริมฤทธิ์ยาต้านเกล็ดเลือด ยาลดความดัน และยาเบาหวาน แนวทางของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยไม่แนะนำให้ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังทุกคนกินวิตามินเสริมเป็นประจำ แต่ให้เสริมเมื่อผลตรวจหรืออาการบ่งชี้ว่าขาด และให้ใช้สมุนไพรด้วยความระมัดระวัง ผู้ที่ฟอสฟอรัสสูงหรือกินยาจับฟอสเฟตอยู่ จึงควรนำกล่องผลิตภัณฑ์ไปให้แพทย์โรคไตที่ดูแลดูก่อนทุกครั้ง
อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าไลฟ์ทั้งหมด
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน
ข้อความสำคัญท้ายบทความ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล
ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที
ราคาโปรโมชัน 690 บาท ต่อกล่อง · 4 กล่อง 1,790 · 8 กล่อง 3,290 · 15 กล่อง 5,690 · 24 กล่อง 8,290 บาท (พ.ย. 2569)
ดูข้อมูลจากฉลากจริงของ Beta Life →คำถามที่พบบ่อย
ฟอสฟอรัสสูงห้ามกินอะไร
ควรเลี่ยงนมและผลิตภัณฑ์นม ไข่แดง ถั่วเมล็ดแห้ง เต้าหู้ เมล็ดพืช เครื่องใน ปลาเล็กปลาน้อย เนื้อสัตว์แปรรูป ขนมที่ใช้ยีสต์หรือผงฟู และน้ำอัดลมโคล่า
ฟอสฟอรัสสูงมีอาการอะไร
อาจคันตามผิวหนัง กระดูกบางเปราะ หลอดเลือดแข็งจากหินปูนเกาะ และต่อมพาราไทรอยด์โต ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด
ยาจับฟอสเฟตต้องกินตอนไหน
กินพร้อมอาหารทุกมื้อ รวมของว่าง เพื่อจับฟอสฟอรัสในอาหารขณะอยู่ในลำไส้ ถ้าเป็นแคลเซียมคาร์บอเนตมักต้องเคี้ยวพร้อมอาหาร ควรทำตามที่แพทย์หรือเภสัชกรสั่ง
ฟอสฟอรัสสูงต้องงดนมไหม
เอกสารของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยระบุว่าเมื่อฟอสเฟตในเลือดเกิน 4.8 มก./ดล. ให้งดนมทุกรูปแบบ ผู้ที่ค่ายังปกติควรถามนักกำหนดอาหารเป็นราย ๆ
ดูฟอสเฟตแฝงบนฉลากอย่างไร
อ่านส่วนประกอบ หาคำว่าฟอสเฟต กรดฟอสฟอริก หรือคำภาษาอังกฤษที่มี PHOS เช่น disodium phosphate เพราะฟอสฟอรัสจากสารเติมแต่งดูดซึมได้เกือบทั้งหมด
แหล่งอ้างอิง
บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง
- ฟอสเฟตกับไตเรื้อรังศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
- Phosphorus and Your CKD DietNational Kidney Foundation (สหรัฐฯ)
- อาหารบำบัดในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะก่อนฟอกเลือดสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย
- อาหารสำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังโรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์
- Dietary egg whites for phosphorus control in maintenance haemodialysis patients: a pilot study (ส่วนอภิปรายเรื่องฟอสฟอรัสในไข่)Journal of Renal Care 2011 (PMC)
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารนี้ไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ร่วมกับยาประจำตัว
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-09-29
อ่านต่อ
หน่อไม้ปี๊บ อาหารกระป๋องทำเอง ต้มกี่นาที โบทูลิซึมมีอาการอย่างไร
หน่อไม้อัดปี๊บทำเองเคยทำให้คนป่วยโบทูลิซึม 163 คนที่น่านปี 2549 WHO ระบุว่าความร้อนเกิน 85 องศา 5 นาทีทำลายพิษได้ หนังตาตก กลืนลำบาก หายใจลำบาก โทร 1669
เครื่องใน ตับหมู ไส้ เลือดหมู คนเป็นเกาต์ ไขมันสูง กินได้ไหม กินดิบเสี่ยงอะไร
ตับหมู 1 ช้อนโต๊ะมีคอเลสเตอรอล 62 มก. เลือดหมูสุก 4 มก. ตามข้อมูลกรมอนามัย คนเป็นเกาต์ควรเลี่ยงตับ หัวใจ กึ๋น และห้ามกินเลือดหมูดิบเพราะไข้หูดับ
อาหารค้างคืน อุ่นกินได้ไหม ผู้สูงอายุ คนเป็นเบาหวาน โรคไต เสี่ยงอาหารเป็นพิษไหม
อาหารค้างคืนกินได้ถ้าแช่เย็นภายใน 2 ชั่วโมงและอุ่นให้ร้อนทั่วถึงตามหลัก WHO ผู้สูงอายุ คนเป็นเบาหวาน โรคไต เสี่ยงป่วยหนักกว่า อาการไหนต้องไป รพ.
ผู้สูงอายุช้ำง่าย จ้ำเลือดที่แขนและหลังมือ ผิวฉีกง่าย อันตรายไหม
จ้ำเลือดสีม่วงที่แขนผู้สูงอายุ (senile purpura) เกิดจากผิวบางและหลอดเลือดเปราะตามวัย ยาบางกลุ่มทำให้ช้ำง่าย ดูแลผิวไม่ให้ฉีกอย่างไร แบบไหนต้องพบแพทย์
