พ่อแม่ถามซ้ำๆ พูดซ้ำทั้งวัน ตอบอย่างไรไม่ให้ทะเลาะกัน

คำตอบสั้น: การถามซ้ำ ๆ หรือพูดเรื่องเดิมทั้งวันในผู้สูงอายุที่เป็นสมองเสื่อม มักเกิดเพราะความจำระยะสั้นเสีย จึงจำไม่ได้ว่าเพิ่งถามไป และบ่อยครั้งมีความกังวลหรือความไม่มั่นใจซ่อนอยู่ สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐ (Alzheimer's Association) แนะนำให้ตอบสิ่งที่ผู้ป่วยต้องการรู้อย่างใจเย็น แม้ต้องตอบซ้ำหลายครั้ง ไม่เถียง และสนใจความรู้สึกมากกว่าตัวคำถาม ใช้โน้ต ปฏิทิน นาฬิกาช่วย ถ้ายังไม่เคยตรวจ การถามซ้ำเป็นสัญญาณที่ควรพาไปพบแพทย์ และถ้าสับสนขึ้นมาทันที ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐระบุว่าการพูดหรือทำซ้ำ ส่วนใหญ่ผู้ป่วยกำลังหาความสบายใจ ความปลอดภัย และความคุ้นเคย
• •ผู้ป่วยจำไม่ได้จริง ๆ ว่าเพิ่งถาม การพูดว่า "บอกไปแล้ว" จึงไม่ช่วยให้จำได้ แต่ทำให้รู้สึกผิดหรือโกรธ
• •ตอบสั้น ใจเย็น เหมือนตอบครั้งแรก แล้วชวนทำกิจกรรมอื่น
• •เขียนคำตอบติดไว้ในที่เห็นชัด ใช้ปฏิทิน นาฬิกา รูปถ่ายช่วย ถ้าผู้ป่วยยังอ่านและเข้าใจได้
• •มองหาความกังวลที่อยู่หลังคำถาม เช่น กลัวพลาดนัด กลัวถูกทิ้ง หิว หรือเบื่อ
• •สถาบันผู้สูงอายุแห่งชาติสหรัฐ (NIA) ระบุว่าถามคำถามเดิมซ้ำ ๆ เป็นเหตุผลที่ควรพบแพทย์

ทำไมผู้สูงอายุถึงถามซ้ำ ๆ

ความจำระยะสั้นเสีย

สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐอธิบายว่า สาเหตุหลักของพฤติกรรมในโรคสมองเสื่อมคือเซลล์สมองเสื่อมลงจนผู้ป่วยเข้าใจโลกรอบตัวได้น้อยลง ในกรณีการถามซ้ำ ผู้ป่วยอาจจำไม่ได้ว่าเพิ่งถามหรือเพิ่งทำเรื่องนั้นไป อาจารย์แพทย์ ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ระบุว่าการจำเรื่องใหม่ไม่ได้และถามซ้ำ ๆ เป็นหนึ่งในสัญญาณของสมองเสื่อม

สิ่งที่ครอบครัวมักเห็นคือ เรื่องเก่าสมัยหนุ่มสาวยังเล่าได้ละเอียด แต่เรื่องเมื่อ 5 นาทีก่อนกลับจำไม่ได้ นี่ไม่ใช่การแกล้ง แต่เป็นลักษณะของโรคที่ความจำเรื่องใหม่มักเสียก่อน

ความกังวลและความไม่มั่นใจ

สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐระบุว่าผู้ที่ถามซ้ำอาจกำลังพยายามบอกความกังวลบางอย่าง ขอความช่วยเหลือ หรือรับมือกับความหงุดหงิด ความกังวล หรือความไม่มั่นคงในใจ ตัวอย่างเช่น

• •"วันนี้วันอะไร" อาจแปลว่า กลัวพลาดนัดสำคัญ
• •"ลูกจะกลับมาไหม" อาจแปลว่า กลัวถูกทิ้งไว้คนเดียว
• •"กินข้าวหรือยัง" อาจแปลว่า หิว หรือจำไม่ได้ว่ากินแล้ว อ่านเพิ่มที่ ผู้ป่วยสมองเสื่อมไม่ยอมกินข้าว ลืมว่ากินแล้ว
• •"กระเป๋าตังค์อยู่ไหน" อาจแปลว่า กลัวเงินหาย

สิ่งแวดล้อมและความเบื่อ

สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐระบุว่าสิ่งแวดล้อมทำให้อาการเกิดหรือแย่ลงได้ และบางครั้งผู้ป่วยแค่เบื่อและต้องการอะไรทำ

คำตอบที่ช่วยให้สงบ มากกว่าคำว่า "บอกไปแล้ว"

คำว่า "บอกไปแล้ว" "ถามอีกแล้ว" หรือ "จำไม่ได้เหรอ" เป็นคำที่หลุดปากได้ง่าย แต่สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐแนะนำว่าอย่าเถียงหรือใช้เหตุผล เพราะโรคกระทบความจำ ผู้ป่วยอาจจำไม่ได้ว่าถามไปแล้ว ลองเปลี่ยนเป็นแบบนี้

• •ตอบเหมือนตอบครั้งแรก สั้นและชัด: "วันนี้วันพุธค่ะแม่ หมอนัดวันศุกร์"
• •ตอบความรู้สึก: "แม่ห่วงเรื่องนัดหมอใช่ไหม ไม่ต้องห่วงนะ หนูจดไว้แล้ว หนูพาไปเอง"
• •ใช้น้ำเสียงเบาและสัมผัสอ่อนโยน ถ้าผู้ป่วยยอมรับ สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐแนะนำให้ปลอบด้วยเสียงสงบและสัมผัสเบา ๆ
• •ชี้ไปที่โน้ตหรือปฏิทิน: "ดูตรงนี้นะแม่ หนูเขียนไว้ให้แล้ว"
• •ตอบแล้วพาไปทำอย่างอื่น: "ไปรดน้ำต้นไม้ด้วยกันไหม"

เปลี่ยนการกระทำซ้ำให้เป็นกิจกรรม

ถ้าผู้ป่วยทำท่าเดิมซ้ำ เช่น ลูบโต๊ะไปมา สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐแนะนำให้เปลี่ยนเป็นกิจกรรม เช่น ยื่นผ้าให้แล้วชวนช่วยเช็ดโต๊ะ หรือพับผ้า คัดแยกถั่ว จัดรูปใส่อัลบั้ม ซึ่งทำให้ผู้ป่วยรู้สึกมีประโยชน์

ถ้าไม่เป็นอันตราย ปล่อยได้

สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐแนะนำว่า ถ้าพฤติกรรมไม่เป็นอันตราย ก็ไม่ต้องกังวล ให้หาวิธีอยู่ร่วมกับมัน ไม่จำเป็นต้องหยุดการพูดซ้ำทุกครั้ง บางครั้งการฟังเรื่องเดิมอย่างตั้งใจคือการดูแลที่ดีพอแล้ว เทคนิคการสื่อสารอื่นอ่านต่อที่ คุยกับผู้ป่วยสมองเสื่อมอย่างไรให้เข้าใจ

ใช้กระดาน ปฏิทิน โน้ต ช่วยตอบแทน

สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐแนะนำให้ใช้โน้ต นาฬิกา ปฏิทิน หรือรูปถ่าย เป็นตัวช่วยเตือน ถ้าสิ่งเหล่านี้ยังมีความหมายต่อผู้ป่วย และถ้าผู้ป่วยยังอ่านและเข้าใจได้ ให้เขียนคำตอบติดไว้ในที่เห็นชัด ไอเดียที่ใช้ได้ในบ้าน

• •กระดานไวท์บอร์ดหน้าห้องนั่งเล่น เขียนวัน วันที่ แผนของวันนี้ ใครจะมา กินข้าวกี่โมง
• •ปฏิทินตัวใหญ่ กากบาทวันที่ผ่านไปแล้ว วงวันนัดหมอด้วยสีแดง
• •นาฬิกาที่บอกวันและช่วงเวลา เช่น เช้า บ่าย เย็น
• •โน้ตติดตามจุดที่ถามบ่อย เช่น ติดที่ประตู "ลูกไปทำงาน กลับ 6 โมงเย็น"
• •รูปถ่ายพร้อมชื่อ ของลูกหลานและคนที่มาเยี่ยมบ่อย
• •ตะกร้าวางของประจำ เช่น แว่น กุญแจ กระเป๋าตังค์ ไว้ที่เดิมเสมอ

ถ้าคำถามซ้ำเป็นเรื่องยา เช่น "กินยาหรือยัง" ให้ใช้กล่องจัดยาแยกมื้อที่เห็นได้ว่าช่องไหนกินแล้ว และให้ผู้ดูแลเป็นคนจัดยา อ่านเพิ่มที่ ผู้สูงอายุลืมกินยา กินซ้ำ จัดยาอย่างไรให้ปลอดภัย

หาความกังวลที่ซ่อนอยู่หลังคำถาม

สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐแนะนำให้มองหาเหตุผลเบื้องหลังการทำซ้ำ และสนใจอารมณ์มากกว่าพฤติกรรม ลองถามตัวเองว่า

• •ถามซ้ำเวลาไหน เช่น ช่วงเย็น ก่อนออกจากบ้าน หรือเมื่อลูกเตรียมจะไป
• •ถามซ้ำเมื่ออยู่กับใครหรือที่ไหน
• •ผู้ป่วยกำลังพยายามบอกอะไร เช่น ปวด ปวดปัสสาวะ หิว หนาว หรือเหงา
• •ช่วงนี้มีอะไรเปลี่ยน เช่น ย้ายห้อง คนดูแลใหม่ ยาใหม่

ถ้าการถามซ้ำมากขึ้นทุกครั้งที่ลูกเตรียมออกไปทำงาน ความกังวลอาจเป็นเรื่องกลัวอยู่คนเดียว วิธีที่ช่วยได้อาจเป็นการให้มีคนอยู่ด้วย หรือบอกล่วงหน้าแค่ช่วงสั้น ๆ ก่อนออกจากบ้าน การดูแลผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียวอ่านเพิ่มที่ ผู้สูงอายุอยู่บ้านคนเดียว

ชวนทำกิจกรรมที่มีความหมาย

สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐแนะนำให้จัดกิจวัตรที่ชัดเจนและชวนทำกิจกรรมที่น่าสนุก เช่น เดินเล่นตอนเช้า ร้องเพลงลูกทุ่งเพลงเก่า ทำกับข้าวง่าย ๆ ด้วยกัน ดูรูปเก่า ไหว้พระสวดมนต์ ทำสวน NIA แนะนำให้ผู้ป่วยได้ขยับร่างกายทุกวัน แต่ไม่จัดกิจกรรมแน่นเกินไป

ผู้ดูแลจะดูแลความหงุดหงิดของตัวเองอย่างไร

ตอบคำถามเดิมซ้ำทั้งวันเป็นเรื่องเหนื่อยจริง การหงุดหงิดไม่ได้แปลว่าเป็นลูกที่ไม่ดี

• •หายใจลึก ๆ และนับ 1 ถึง 10 เมื่อเริ่มโมโห ตามที่ NIA แนะนำ
• •เตือนตัวเองว่า "โรคเป็นคนถาม ไม่ใช่พ่อแม่จงใจ" NIA ย้ำว่าโรคเป็นต้นเหตุของพฤติกรรม
• •ออกจากห้องสักครู่ ถ้าผู้ป่วยอยู่ในที่ปลอดภัย
• •ผลัดกันดูแล ให้พี่น้องหรือญาติช่วยรับช่วงบ้าง
• •แบ่งปันประสบการณ์กับผู้ดูแลคนอื่น สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐแนะนำให้แลกเปลี่ยนวิธีที่ได้ผลกับผู้ดูแลคนอื่น
• •สังเกตสัญญาณหมดไฟ NIA ระบุสัญญาณความเครียดของผู้ดูแล เช่น เหนื่อยล้า รู้สึกท่วมท้น เหงา นอนไม่พอ เศร้าสิ้นหวัง ปวดศีรษะบ่อย และละเลยการดูแลตัวเอง

อาจารย์แพทย์ ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ระบุว่าผู้ดูแลที่เป็นลูกหลานเครียดมากกว่าผู้ดูแลทั่วไป ควรมีช่วงพัก ได้พูดคุยกับผู้อื่น และตรวจสุขภาพตัวเองด้วย ถ้ารู้สึกหมดหนทาง โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี 24 ชั่วโมง) ถ้ามีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 อ่านเพิ่มที่ ผู้ดูแลหมดไฟ

ถามซ้ำแบบไหนควรไปตรวจประเมิน

ควรนัดพบแพทย์

NIA ระบุว่าเหตุผลที่ควรพบแพทย์ ได้แก่ ถามคำถามเดิมซ้ำ ๆ หลงทางในที่คุ้นเคย ทำตามสูตรอาหารหรือคำแนะนำไม่ได้ สับสนเรื่องเวลา คน และสถานที่ และไม่ดูแลตัวเอง ถ้าพ่อแม่เริ่มถามซ้ำและยังไม่เคยได้รับการตรวจ ควรพาไปตรวจ เพราะแนวทางเวชปฏิบัติภาวะสมองเสื่อม พ.ศ. 2563 ระบุว่าราวร้อยละ 9 ของผู้ป่วยสมองเสื่อมมีสาเหตุที่อาจแก้ไขได้ เช่น ไทรอยด์ ขาดวิตามินบี 12 ผลข้างเคียงยา ซึมเศร้า หรือน้ำในโพรงสมองเกิน สัญญาณอื่นอ่านได้ที่ สัญญาณเตือนสมองเสื่อมที่ครอบครัวควรรู้

ถ้าได้รับการวินิจฉัยแล้ว ควรบอกแพทย์เมื่อการถามซ้ำมากขึ้นชัดเจน หรือมีความกังวล นอนไม่หลับ ซึมเศร้าร่วมด้วย

ต้องไปโรงพยาบาลทันที

ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •ถามซ้ำหรือสับสนขึ้นมาทันทีภายในชั่วโมงหรือไม่กี่วัน ทั้งที่ก่อนหน้านี้ยังปกติ
• •ซึมลง ปลุกยาก หรือรู้สึกตัวดีสลับกับสับสน
• •แขนขาอ่อนแรง ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด
• •หกล้มศีรษะกระแทกแล้วเริ่มถามซ้ำ
• •ชัก

แนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่าภาวะสับสนเฉียบพลัน (delirium) เริ่มเฉียบพลันและระดับความรู้สึกตัวแปรปรวน และเกิดซ้อนบนสมองเสื่อมเดิมได้ อ่านเพิ่มที่ ความจำเสื่อมเฉียบพลัน หลงลืมกะทันหัน อันตรายแค่ไหน

เรื่องเข้าใจผิดที่พบบ่อย

"ถ้าตอบให้ชัดสักครั้ง เดี๋ยวก็จำได้เอง" ไม่ได้เสมอไป ความจำเรื่องใหม่เป็นส่วนที่โรคกระทบ การตอบซ้ำอย่างใจเย็นจึงช่วยมากกว่า

"ถามซ้ำเป็นเรื่องปกติของคนแก่ ไม่ต้องตรวจ" ไม่ควรสรุปเอง NIA ระบุว่าการถามเดิมซ้ำ ๆ เป็นเหตุผลที่ควรพบแพทย์

"มีอาหารเสริมที่ทำให้หยุดถามซ้ำ" ไม่มีหลักฐานที่ตรวจสอบได้ วิธีที่ใช้ได้จริงคือปรับวิธีตอบ ใช้ตัวช่วยเตือน หาความกังวลเบื้องหลัง และพบแพทย์

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เม็มโมร่า (MEMORA)

เม็มโมร่า (MEMORA) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0069 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากระบุรับประทานวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: เห็ดหัวลิง (Lion's Mane) 250 มก. · สารสกัดพรมมิ (Brahmi) 150 มก. · โคลีน ไบทาร์เทรต (99%) 90 มก. (เทียบเป็นตัวโคลีนราว 37 มก. ต่อวัน คำนวณ) · สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. · ไพริดอกซิน ไฮโดรคลอไรด์ 2 มก. (เทียบเป็นวิตามินบี 6 ราว 1.65 มก. คำนวณ) · ส่วนอื่น ได้แก่ เปลือกแคปซูลเจลาติน สี INS171 (ไทเทเนียมไดออกไซด์) INS551 INS470ii และมอลโตเด็กซ์ตริน

คำเตือนบนฉลาก: อาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่

สำหรับครอบครัวที่พ่อแม่เริ่มถามซ้ำ: ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยความจำหรือทำให้ถามซ้ำน้อยลง จึงไม่ควรใช้เป็นเหตุผลเลื่อนการพาไปตรวจหาสาเหตุ และผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมอยู่ห้ามหยุดหรือปรับยาเอง

หลักฐานของแต่ละส่วนประกอบ เทียบปริมาณที่ใช้ในงานวิจัยกับปริมาณในแคปซูล

• •เห็ดหัวลิง 250 มก. — งานในผู้มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย 30 คนใช้วันละ 3 กรัม (มากกว่าในแคปซูล 12 เท่า คำนวณ) และคะแนนลดลงอย่างมีนัยสำคัญหลังหยุด 4 สัปดาห์ ฉลากไม่ระบุว่าเป็นดอกเห็ด เส้นใย หรือสารสกัด และมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •สารสกัดพรมมิ 150 มก. — งานในผู้ใหญ่สุขภาพดีที่พบผลเล็กบางด้าน เช่น การจำแบบนึกเอง ใช้สารสกัดมาตรฐานวันละ 300 มก. นาน 12 สัปดาห์ (2 เท่า คำนวณ) ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ งานทบทวนพบว่าไม่ต่างจากยาหลอก โดยหลักฐานมีความเชื่อมั่นต่ำมาก ฉลากไม่ระบุปริมาณสารบาโคไซด์ และอาจทำให้ท้องไส้ไม่สบาย
• •โคลีนราว 37 มก. ต่อวัน (คำนวณ) — ราว 7–9% ของปริมาณที่ผู้ใหญ่ควรได้รับต่อวัน (คำนวณ) งานทดลองให้โคลีนเสริมขนาดสูงกว่านี้มาก ไม่พบผลต่อความจำ
• •สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. — งาน GEM ในผู้สูงอายุ 3,069 คน ใช้วันละ 240 มก. (4.8 เท่า คำนวณ) ไม่ลดการเกิดสมองเสื่อมและไม่ชะลอความจำถดถอย งานทบทวน Cochrane สรุปว่าหลักฐานไม่สอดคล้องและเชื่อถือไม่ได้ ใบแปะก๊วยเป็นที่มาของคำเตือนเรื่องเลือดแข็งตัวช้า
• •วิตามินบี 6 (จากไพริดอกซิน HCl 2 มก.) ราว 1.65 มก. (คำนวณ) — ใกล้เคียงปริมาณที่ผู้สูงอายุควรได้รับต่อวัน งาน VITACOG ใช้บี 6 วันละ 20 มก. ร่วมกับโฟลิกและบี 12 ซึ่งแคปซูลนี้ไม่มี และงานรวมราว 22,000 คนพบว่าวิตามินบีไม่ช่วยการทำงานด้านความคิด

ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และผลิตภัณฑ์นี้ไม่ได้มีไว้เพื่อป้องกัน ชะลอ หรือรักษาภาวะสมองเสื่อม

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (เช่น วาร์ฟาริน) ยาต้านเกล็ดเลือด (เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล) ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด ผู้มีเลือดออกง่าย หรือจะผ่าตัดหรือทำฟัน: ฉลากเตือนว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาสมองเสื่อม (โดเนพีซิล ริวาสติกมีน กาแลนตามีน เมมานทีน): ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง ยังไม่มีงานในคนเรื่องการใช้ร่วมกับพรมมิ ต้องแจ้งแพทย์ก่อน
• •ผู้เป็นลมชักหรือใช้ยากันชัก: ใบแปะก๊วยมีรายงานการชัก ต้องปรึกษาแพทย์
• •ผู้ป่วยพาร์กินสันที่ใช้ยาเลโวโดปา ผู้เป็นโรคไทรอยด์ หรือใช้ยาหลายชนิด: แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
• •ผู้แพ้เห็ดหรือมีประวัติแพ้อาหารและสมุนไพร: เห็ดหัวลิงมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •ผู้ที่กินวิตามินรวมหรือบีรวมอยู่แล้ว: ให้นับวิตามินบี 6 จากทุกแหล่งรวมกัน
• •ผู้ป่วยที่ลืมว่ากินอะไรไปแล้ว: ให้ผู้ดูแลเป็นคนจัดยาและอาหารเสริมทุกชนิด และนำรายการทั้งหมดไปให้แพทย์หรือเภสัชกรดู

ผลิตภัณฑ์นี้มีสารสกัดใบแปะก๊วย ฉลากระบุว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ผู้ที่จะผ่าตัด ผู้มีประวัติชัก และผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมหรือยาประจำตัวอื่น ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาภาวะสมองเสื่อม

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเม็มโมร่าทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาสมองเสื่อม ยาพาร์กินสัน และยาจิตเวช แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจหาสาเหตุของอาการหลงลืมหรือพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ สับสนหรือพฤติกรรมเปลี่ยนขึ้นมาทันที ซึมลงปลุกยาก แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีกทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด เดินเซทรงตัวไม่ได้ ชัก เจ็บแน่นหน้าอก หรือมีการทำร้ายร่างกายที่อาจเกิดอันตราย ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 · หากมีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ (ฟรี 24 ชั่วโมง)