LDL ควรต่ำกว่าเท่าไหร่ เป้าหมายของแต่ละคนไม่เท่ากันเพราะอะไร

คำตอบสั้น: ไม่มีตัวเลข LDL ตัวเดียวที่ใช้กับทุกคน แนวทางเวชปฏิบัติของไทยปี 2567 ตั้งเป้าตามความเสี่ยง เช่น ต่ำกว่า 100 มก./ดล. สำหรับคนเสี่ยงปานกลางถึงสูงและผู้เป็นเบาหวานอายุ 40 ปีขึ้นไปที่มีปัจจัยเสี่ยงอื่นไม่เกิน 1 ข้อ ต่ำกว่า 70 สำหรับผู้มีโรคหลอดเลือดหัวใจเรื้อรังหรือผู้เป็นเบาหวานอายุ 40 ปีขึ้นไปที่มีปัจจัยเสี่ยงตั้งแต่ 2 ข้อ และ ต่ำกว่า 55 หลังภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ใบผลเลือดที่เขียนว่าปกติจึงอาจยังสูงเกินเป้าของคุณ

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ระบุว่าโดยทั่วไป LDL ไม่ควรเกิน 100–130 มก./ดล. ขึ้นกับอายุและปัจจัยเสี่ยง
• •ยิ่งความเสี่ยงสูง เป้ายิ่งต่ำ ตั้งแต่ต่ำกว่า 100 ไปจนถึงต่ำกว่า 55 มก./ดล.
• •เกณฑ์ LDL ของผู้ชายและผู้หญิงเท่ากัน ต่างกันที่เกณฑ์ HDL
• •การวิเคราะห์จากงาน FOURIER ไม่พบปัญหาความปลอดภัยเมื่อ LDL ต่ำมากในช่วงติดตามราว 2 ปี
• •แนวทางไทยให้ตรวจซ้ำ 4–12 สัปดาห์หลังเริ่มยา แล้วทุก 3–12 เดือน

LDL ควรต่ำกว่าเท่าไหร่สำหรับคนทั่วไป

สำหรับผู้ใหญ่ทั่วไป MedlinePlus ใช้ค่า LDL ที่ดีคือต่ำกว่า 100 มก./ดล. ส่วนโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ระบุว่าโดยทั่วไปไม่ควรเกิน 100–130 มก./ดล. ขึ้นกับอายุและปัจจัยเสี่ยง

แต่แนวทางเวชปฏิบัติของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์ฯ พ.ศ. 2567 ไม่ได้ตัดสินจาก LDL ตัวเดียว แพทย์จะประเมิน ความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดใน 10 ปีข้างหน้า ด้วย Thai CV Risk Score ในคนอายุ 35–70 ปี แล้วตั้งเป้าตามกลุ่มความเสี่ยง วิธีคำนวณอยู่ที่ ประเมินความเสี่ยงด้วย Thai CV Risk Score

LDL 130 140 160 สูงไหม

สูงหรือไม่ขึ้นกับว่าคุณอยู่กลุ่มความเสี่ยงไหน ตัวอย่างตามแนวทางไทยในคนอายุ 35 ปีขึ้นไปที่ LDL ต่ำกว่า 190 มก./ดล.

• •ความเสี่ยงใน 10 ปีต่ำกว่าร้อยละ 10 และไม่พบหลักฐานหลอดเลือดแดงแข็ง แนวทางแนะนำอย่างยิ่งให้ปรับพฤติกรรมต่อเนื่องเพื่อคุม LDL
• •ความเสี่ยงร้อยละ 10 ขึ้นไป แนวทางแนะนำอย่างยิ่งให้ตั้งเป้า LDL ต่ำกว่า 100 มก./ดล. และลดลงจากค่าเดิมอย่างน้อยร้อยละ 30 โดยใช้ยาสแตติน

คนสองคนที่ LDL 140 เท่ากัน อาจได้คำแนะนำต่างกัน คนหนึ่งปรับอาหาร อีกคนได้ยา เพราะอายุ ความดัน บุหรี่ และเบาหวานต่างกัน ส่วนคนที่ LDL ตั้งแต่ 190 มก./ดล. ขึ้นไป แนวทางแนะนำอย่างยิ่งให้ตั้งเป้าต่ำกว่า 100 และลดลงอย่างน้อยร้อยละ 50 เรื่องเกณฑ์เริ่มยาอยู่ที่ ไขมันในเลือดสูงเท่าไหร่ต้องกินยา

คนเป็นเบาหวาน ต้องต่ำกว่าเท่าไร

แนวทางไทยปี 2567 แบ่งผู้เป็นเบาหวานตามอายุและปัจจัยเสี่ยง

• •อายุ 40 ปีขึ้นไป ปัจจัยเสี่ยงอื่นไม่เกิน 1 ข้อ แนวทางแนะนำให้เริ่มสแตตินเลยร่วมกับปรับพฤติกรรม เป้า LDL ต่ำกว่า 100 มก./ดล. และลดลงอย่างน้อยร้อยละ 30
• •อายุ 40 ปีขึ้นไป ปัจจัยเสี่ยงตั้งแต่ 2 ข้อ เช่น เป็นเบาหวานนานเกิน 10 ปี อ้วน สูบบุหรี่ ความดันสูง ไตเรื้อรัง มีอัลบูมินในปัสสาวะ หรือญาติเป็นโรคหัวใจก่อนวัย แนวทางแนะนำให้เริ่มสแตตินเลยเช่นกัน เป้า LDL ต่ำกว่า 70 และลดลงอย่างน้อยร้อยละ 50
• •อายุน้อยกว่า 40 ปี เน้นปรับพฤติกรรม 3–6 เดือนก่อน ถ้า LDL ยังตั้งแต่ 100 ขึ้นไป แพทย์อาจพิจารณาสแตติน ถ้าแพทย์สั่งยาไว้แล้ว ให้กินต่อตามสั่ง ห้ามหยุดเอง

อ่านค่าอื่นที่ผู้เป็นเบาหวานต้องดูได้ที่ ตัวเลขเบาหวานที่ต้องรู้

เคยเป็นโรคหัวใจหรือสโตรก ต้องต่ำกว่าเท่าไร

กลุ่มนี้มีเป้าต่ำที่สุด เพราะมีโรคหลอดเลือดแล้ว แนวทางไทยปี 2567 ระบุ

• •หลังภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (ACS) เป้า LDL ต่ำกว่า 55 มก./ดล. และลดลงอย่างน้อยร้อยละ 50
• •โรคหลอดเลือดหัวใจเรื้อรัง เป้าต่ำกว่า 70 และลดลงอย่างน้อยร้อยละ 50 หรือต่ำกว่า 55 ถ้าทำได้
• •สมองขาดเลือดที่ตรวจพบหลอดเลือดแดงในสมองหรือที่คอตีบเกินร้อยละ 50 เป้าต่ำกว่า 70

ส่วน ผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะ 3a–5 อายุ 50 ปีขึ้นไปที่ยังไม่ได้ฟอกไตและ LDL ตั้งแต่ 100 ขึ้นไป แม้ยังไม่เคยเป็นโรคหัวใจหรือสโตรก แนวทางตั้งเป้าต่ำกว่า 100 หรือลดลงอย่างน้อยร้อยละ 30

ถ้าเคยตรวจคัดกรองหลอดเลือดแข็งแล้วพบความผิดปกติ แพทย์อาจจัดคุณอยู่กลุ่มเสี่ยงสูงขึ้น อ่านเรื่องการตรวจได้ที่ ตรวจคัดกรองหลอดเลือดแข็ง

ทำไมใบผลเลือดบอกปกติ แต่หมอว่ายังสูง

เพราะค่าอ้างอิงในใบผลเป็นเกณฑ์กลางของคนทั่วไป ส่วนเป้าของหมอเป็นเป้าเฉพาะตัวคุณ ห้องแล็บไม่รู้ว่าคุณเคยใส่ขดลวดหัวใจหรือเป็นเบาหวานมา 15 ปี ใบผลจึงอาจเขียนว่า LDL 110 อยู่ในเกณฑ์ ขณะที่เป้าของผู้ป่วยหลังหัวใจขาดเลือดคือต่ำกว่า 55

อีกเรื่องที่ทำให้สับสนคือวิธีได้ค่า LDL แนวทางไทยระบุว่าโดยทั่วไป LDL คำนวณ จากคอเลสเตอรอลรวม HDL และไตรกลีเซอไรด์ และให้ใช้ค่าที่ วัดโดยตรง เมื่อไตรกลีเซอไรด์ตั้งแต่ 400 มก./ดล. ขึ้นไป หรือเมื่อ LDL ต่ำกว่า 50 มก./ดล. ถ้าค่าแต่ละครั้งต่างกันมาก ให้ถามว่าใช้วิธีไหน

LDL ต่ำเกินไปอันตรายไหม

ข้อมูลจากการทดลองใหญ่ยังไม่พบปัญหาความปลอดภัยในช่วงที่ติดตาม การวิเคราะห์ที่วางแผนไว้ล่วงหน้าจากงาน FOURIER (ผู้ป่วยโรคหลอดเลือด 25,982 คน) พบว่ายิ่ง LDL ต่ำ เหตุการณ์โรคหัวใจยิ่งน้อย ลงไปจนถึง LDL ต่ำกว่า 0.2 มิลลิโมล/ลิตร และ ไม่พบความสัมพันธ์ระหว่าง LDL ที่ต่ำกับผลไม่พึงประสงค์ ทั้ง 10 ชนิดที่เฝ้าดู ตลอดการติดตามมัธยฐาน 2.2 ปี

ข้อจำกัดคือระยะติดตามสั้น และเป็นผู้ป่วยที่ได้ยาภายใต้การดูแลของแพทย์ คำถาม "LDL ไม่ควรต่ำกว่าเท่าไหร่" จึงยังไม่มีตัวเลขขั้นต่ำในแนวทางไทย ถ้ากังวลว่าค่าต่ำเกิน ให้ถามแพทย์ อย่าลดหรือหยุดยาเอง

ค่า LDL ผู้ชายกับผู้หญิงต่างกันไหม

เกณฑ์ LDL เท่ากัน MedlinePlus ใช้ค่า LDL ที่ดีต่ำกว่า 100 มก./ดล. ทั้งผู้ชายและผู้หญิงอายุ 20 ปีขึ้นไป ค่าที่ต่างตามเพศคือ HDL ผู้ชายถือว่าต่ำเมื่อน้อยกว่า 40 ผู้หญิงน้อยกว่า 50 มก./ดล. อ่านความต่างของสองค่านี้ได้ที่ LDL กับ HDL ต่างกันอย่างไร

MedlinePlus ระบุเพิ่มว่าหลังหมดประจำเดือน ความเสี่ยงคอเลสเตอรอลสูงของผู้หญิงเพิ่มขึ้น ผู้หญิงวัย 50 ขึ้นไปจึงควรตรวจตามนัดแม้เคยปกติ

หน่วย mg/dL กับ mmol/L อ่านอย่างไร

โรงพยาบาลในไทยส่วนใหญ่ใช้ มก./ดล. (mg/dL) แต่บางแห่งหรือใบผลจากต่างประเทศใช้ มิลลิโมล/ลิตร (mmol/L) ตัวเลขจึงดูต่างกันมาก

ตัวอย่างการเทียบที่งานวิจัย AIM-HIGH ระบุไว้คู่กัน

• •LDL 70 มก./ดล. เท่ากับ 1.81 มิลลิโมล/ลิตร
• •LDL 74 มก./ดล. เท่ากับ 1.91 มิลลิโมล/ลิตร

เมื่อเทียบจากคู่ตัวเลขนี้ LDL ในหน่วย มก./ดล. จะมากกว่าหน่วยมิลลิโมล/ลิตรราว 39 เท่า ถ้าใบผลเป็นมิลลิโมล/ลิตร อย่าเทียบกับเป้าในบทความนี้ตรง ๆ ให้ถามเจ้าหน้าที่หรือเภสัชกรช่วยแปลง

ลด LDL ให้ถึงเป้าต้องใช้อะไรบ้าง

ขั้นแรกคือปรับอาหารและการใช้ชีวิต แนวทางไทยแนะนำ

• •กินไขมันอิ่มตัวไม่เกินร้อยละ 7 ของพลังงาน เปลี่ยนจากไขมันสัตว์ น้ำมันหมู น้ำมันปาล์ม น้ำมันมะพร้าว เนย เป็นน้ำมันมะกอก น้ำมันรำข้าว น้ำมันถั่วเหลือง
• •งดไขมันทรานส์ และเพิ่มใยอาหาร
• •อาจใช้อาหารเสริมที่มีแพลนท์สตานอลวันละ 2 กรัม
• •ออกกำลังกายแบบแอโรบิกระดับปานกลาง 150–300 นาทีต่อสัปดาห์ และเลิกบุหรี่

เมื่อต้องใช้ยา สแตตินเป็นยาตัวแรก ลด LDL ได้ร้อยละ 21–55 ตามชนิดและขนาด ถ้ายังไม่ถึงเป้า แพทย์อาจเพิ่ม ezetimibe และในผู้เสี่ยงสูงบางรายอาจส่งต่อเพื่อพิจารณายากลุ่ม PCSK9 inhibitors

ควรตรวจซ้ำบ่อยแค่ไหน

• •หลังเริ่มยา แนวทางไทยให้ตรวจซ้ำภายใน 4–12 สัปดาห์ เพื่อดูว่ายาได้ผลและกินสม่ำเสมอหรือไม่ แล้วติดตามทุก 3–12 เดือน
• •ช่วงปรับพฤติกรรมก่อนเริ่มยา แนวทางไทยใช้เวลา 3–6 เดือนในหลายกลุ่ม
• •คนที่ยังไม่มีความเสี่ยงสูง MedlinePlus แนะนำผู้ชายอายุ 45–65 ปีและผู้หญิงอายุ 55–65 ปี ตรวจทุก 1–2 ปี และอายุเกิน 65 ปี ตรวจทุกปี
• •การตรวจเพื่อติดตามผลการรักษา ไม่จำเป็นต้องงดอาหาร ตามแนวทางไทย เว้นแต่โรงพยาบาลแจ้งเป็นอย่างอื่น

ภาพรวมของค่าไขมันทุกตัวอยู่ที่ ค่าไขมันในเลือดแต่ละตัวบอกอะไร

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. วันละ 1 แคปซูล ต่อแคปซูลมีน้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. วิตามินซี 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก. (ฉลากเขียนว่าเติมแพลนต์สตานอล/สเตอรอล 0.002 กรัมต่อแคปซูล)

ส่วนประกอบที่เป็นสารประเภทที่มีงานวิจัยเรื่อง LDL มีดังนี้ พร้อมปริมาณที่ศึกษาเทียบกับฉลาก

• •ไฟโตสเตอรอล 2 มก. — แพลนท์สเตอรอลและสตานอลมีงานวิจัยในคนจำนวนมาก งานรวมผล 124 การศึกษาพบว่าขนาด 0.6–3.3 กรัมต่อวัน ลด LDL ได้เฉลี่ยร้อยละ 6–12 และแนวทางไทยแนะนำแพลนท์สตานอลวันละ 2 กรัม ซึ่งมากกว่าในแคปซูลราว 1,000 เท่า ยังไม่มีการทดลองที่พิสูจน์ว่าสารนี้ลดหัวใจวายหรือสโตรกโดยตรง
• •น้ำมันคาโนลา 200 มก. — งานรวม 27 การทดลองในคนพบว่าเมื่อใช้เป็นน้ำมันหลักในอาหาร LDL ลดลงเฉลี่ยราว 6.4 มก./ดล. ปริมาณที่ศึกษาคือน้ำมันปรุงอาหารทั้งวัน
• •น้ำมันรำข้าว 109 มก. — งานรวม 11 การทดลองในคนพบ LDL ลดลงเฉลี่ยราว 6.9 มก./ดล. ส่วนงานของมหาวิทยาลัยมหิดลใช้วันละ 30 มิลลิลิตร
• •น้ำมันมะกอก 200 มก. — งานรวม 34 การทดลองพบว่าการกินเพิ่มทุก 10 กรัมต่อวัน เปลี่ยน LDL น้อยมากจนไม่มีนัยสำคัญ

เพื่อให้เห็นขนาด ผลที่งานเหล่านี้พบคือ LDL ลดลงหลักหน่วย มก./ดล. ที่ปริมาณหลายสิบกรัม ขณะที่ยาสแตตินลดได้ร้อยละ 21–55 ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ทำให้ LDL ลดลงหรือช่วยให้ถึงเป้า

ข้อควรระวัง: ผลิตภัณฑ์มีวิตามินอี ซึ่งในขนาดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด และมีแอล-อาร์จินีน ซึ่งงานวิจัย VINTAGE MI ในผู้ป่วยหลังกล้ามเนื้อหัวใจตาย (ขนาดวันละ 9 กรัม) พบผู้เสียชีวิตในกลุ่มอาร์จินีนมากกว่าจนต้องปิดรับผู้เข้าร่วม ผู้ที่เคยหัวใจวายควรปรึกษาแพทย์ก่อน ฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที