คราบไขมันในหลอดเลือด ตรวจเจอได้อย่างไรบ้าง

คำถามที่ตามมาหลังรู้ว่าหลอดเลือดแข็งเกิดขึ้นเงียบ ๆ คือ แล้วจะรู้ได้อย่างไรว่าตัวเองมีหรือยัง

บทความนี้รวมวิธีตรวจที่ใช้กันจริง เรียงจากที่ทำได้ง่ายไปหายาก เพื่อให้คุยกับแพทย์ได้ตรงประเด็น

ขั้นที่ 1 ประเมินความเสี่ยงโดยไม่ต้องตรวจพิเศษ

ก่อนจะตรวจอะไรที่ซับซ้อน แพทย์จะประเมินความเสี่ยงโดยรวมจากข้อมูลที่มีอยู่แล้ว

• •อายุและเพศ
• •ระดับความดันโลหิต
• •ระดับไขมันในเลือด โดยเฉพาะ LDL และ HDL
• •สถานะการสูบบุหรี่
• •การเป็นเบาหวาน
• •ประวัติโรคหัวใจในครอบครัวตั้งแต่อายุน้อย

การประเมินนี้ให้ภาพความเสี่ยงในระยะยาว และมักเพียงพอสำหรับการตัดสินใจในคนส่วนใหญ่

วิธีอ่านค่าไขมันอยู่ที่ ไขมันในเลือดสูง ตัวเลขเท่าไรถึงเรียกว่าสูง

ขั้นที่ 2 การตรวจที่ไม่รุกล้ำร่างกาย

วัดความหนาผนังหลอดเลือดที่คอ

ใช้คลื่นเสียงความถี่สูงวัดความหนาของผนังหลอดเลือดแดงที่คอ และดูว่ามีคราบไขมันหรือไม่

ข้อดีคือไม่เจ็บ ไม่มีรังสี และเห็นหลอดเลือดจริง

ตรวจวัดปริมาณแคลเซียมในหลอดเลือดหัวใจ

เป็นการเอกซเรย์คอมพิวเตอร์เพื่อวัดปริมาณหินปูนที่เกาะในผนังหลอดเลือดหัวใจ ให้ค่าออกมาเป็นคะแนน

ค่าที่ได้สะท้อนปริมาณคราบที่สะสมมานาน แต่ไม่ได้บอกว่ามีคราบเปลือกบางที่เสี่ยงแตกหรือไม่

วัดความดันที่ข้อเท้าเทียบกับที่แขน

ใช้ประเมินหลอดเลือดแดงที่ขา ทำได้ง่ายและราคาไม่สูง เหมาะกับผู้ที่มีอาการปวดน่องเวลาเดินระยะหนึ่งแล้วดีขึ้นเมื่อหยุดพัก

ขั้นที่ 3 การตรวจเมื่อมีอาการหรือความเสี่ยงสูง

• •การเดินสายพานตรวจสมรรถภาพหัวใจ ดูว่าหัวใจขาดเลือดเมื่อออกแรงหรือไม่
• •การตรวจหัวใจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง ดูการบีบตัวและโครงสร้าง
• •การเอกซเรย์คอมพิวเตอร์หลอดเลือดหัวใจ เห็นรูหลอดเลือดโดยตรง
• •การสวนหลอดเลือดหัวใจ เป็นการตรวจที่ให้ภาพชัดที่สุดและสามารถรักษาต่อได้ในคราวเดียว แต่เป็นหัตถการที่รุกล้ำร่างกาย

ใครควรตรวจอะไร

ไม่มีคำตอบเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน หลักการทั่วไปคือ

• •ความเสี่ยงต่ำ เน้นจัดการปัจจัยเสี่ยงและตรวจสุขภาพประจำปี ไม่จำเป็นต้องตรวจพิเศษ
• •ความเสี่ยงปานกลาง อาจใช้การตรวจเพิ่มเพื่อช่วยตัดสินใจเรื่องการใช้ยา
• •ความเสี่ยงสูงหรือมีอาการ ต้องประเมินโดยแพทย์เฉพาะทาง

การตรวจที่มากเกินจำเป็นไม่ได้ดีกว่า เพราะอาจได้ผลบวกลวงที่นำไปสู่การตรวจเพิ่มที่ไม่จำเป็น ความกังวล และค่าใช้จ่ายที่ไม่ได้เปลี่ยนแผนการดูแล

คำถามที่ควรถามแพทย์

1. 1ความเสี่ยงโดยรวมของผมอยู่ระดับไหน
2. 2การตรวจนี้จะเปลี่ยนแผนการรักษาอย่างไรถ้าผลออกมาผิดปกติ
3. 3ถ้าไม่ตรวจ เราจะติดตามด้วยวิธีอะไรแทน
4. 4เป้าหมายของค่า LDL และความดันของผมคือเท่าไร

สิ่งที่สำคัญกว่าการตรวจ

ไม่ว่าผลตรวจจะออกมาอย่างไร สิ่งที่เปลี่ยนอนาคตได้มากที่สุดยังเป็นเรื่องเดิม คือการเลิกบุหรี่ การคุมความดันและไขมันให้อยู่ในเป้า การเคลื่อนไหวร่างกายสม่ำเสมอ และการกินยาตามที่แพทย์สั่ง

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เบต้า ออยล์ เลข อย. 13-1-01566-5-0001 เป็นผลิตภัณฑ์ที่เราจำหน่าย ไม่ได้เกี่ยวกับวิธีตรวจคราบไขมันในบทความนี้โดยตรง ฉลากระบุต่อ 1 แคปซูลมีน้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล

แนวทางเวชปฏิบัติของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์ฯ พ.ศ. 2567 แนะนำแพลนท์สตานอลวันละ 2 กรัม เป็นส่วนเสริมของการปรับอาหาร และยังไม่มีการทดลองที่พิสูจน์ว่าสารกลุ่มนี้ลดการเกิดหัวใจวายหรือสโตรกโดยตรง ไฟโตสเตอรอลในแคปซูลมี 2 มิลลิกรัม น้อยกว่าขนาดนั้นประมาณ 1,000 เท่า ผลตรวจหลอดเลือดและเป้าหมายการรักษาจึงต้องให้แพทย์เป็นผู้ประเมิน

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปเพื่อประกอบความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยและไม่ใช่คำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ค่าอ้างอิงของห้องปฏิบัติการแต่ละแห่งอาจต่างกันเล็กน้อย ให้ยึดค่าอ้างอิงที่พิมพ์อยู่ในใบผลตรวจของคุณเป็นหลัก

และให้แพทย์เป็นผู้แปลผลร่วมกับประวัติสุขภาพของคุณเสมอ

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด