หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท อาการ สาเหตุ หายเองได้ไหม ต้องผ่าตัดไหม

คำตอบสั้น: หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท คือภาวะที่หมอนรองกระดูกสันหลังซึ่งเป็นเนื้อเยื่อนุ่มคั่นระหว่างข้อกระดูก ปลิ้นหรือแตกออกมากดเส้นประสาท ทำให้ปวดหลัง ปวดร้าวลงขา ชา หรืออ่อนแรง NHS ระบุว่าส่วนใหญ่ค่อย ๆ ดีขึ้นด้วยการพัก การออกกำลังกายเบา ๆ และยาแก้ปวด และไม่ได้ต้องผ่าตัดทุกคน แต่ถ้าชารอบก้นหรืออวัยวะเพศ ปัสสาวะไม่ออก หรือกลั้นปัสสาวะอุจจาระไม่ได้ ต้องไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •หมอนรองกระดูกปลิ้น หมอนรองกระดูกเคลื่อน และหมอนรองกระดูกแตก เป็นชื่อเรียกกลุ่มเดียวกัน NHS อธิบายว่าเจ็บเมื่อหมอนรองกระดูกไปกดเส้นประสาท และหลายคนมีหมอนรองกระดูกเคลื่อนโดยไม่เคยรู้ตัวเลย
• •อาการที่พบบ่อย คือปวดหลังส่วนล่าง ปวดคอ ชาหรือเป็นเหน็บที่แขนขา กล้ามเนื้ออ่อนแรง และปวดก้นร้าวลงขาถ้ากดเส้นประสาทไซแอติก
• •MedlinePlus ระบุว่าอาการปวด ชา และอ่อนแรง มักหายไปหรือดีขึ้นมากในหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน
• •สิ่งที่แหล่งทางการแนะนำ คือขยับตัวต่อเท่าที่ทำได้ ไม่นอนนาน ออกกำลังกายเบา ๆ ทีละน้อย และถามเภสัชกรเรื่องยาแก้ปวดที่เหมาะกับตัวเอง
• •ผ่าตัด NHS ระบุว่าโดยทั่วไปไม่จำเป็น แพทย์จะพิจารณาเมื่อรักษาวิธีอื่นแล้วไม่ดีขึ้น หรืออ่อนแรงและชามากขึ้น
• •อาการกลุ่มเส้นประสาทหางม้าถูกกด เช่น ชารอบก้น ปัสสาวะไม่ออก กลั้นอุจจาระไม่ได้ เป็นเหตุฉุกเฉิน ห้ามรอดูอาการที่บ้าน

หมอนรองกระดูกคืออะไร ปลิ้นหรือแตกได้อย่างไร

หมอนรองกระดูกคือแผ่นรองนุ่มที่คั่นอยู่ระหว่างข้อกระดูกสันหลังแต่ละข้อ NIAMS (สถาบันโรคข้อ กล้ามเนื้อ กระดูก และผิวหนังของสหรัฐฯ) อธิบายว่าหมอนรองกระดูกทำหน้าที่เหมือนตัวรับแรงกระแทกและตัวเว้นระยะของกระดูกสันหลัง ส่วนไขสันหลังเป็นมัดเส้นประสาทยาวที่วิ่งผ่านช่องในกระดูกสันหลัง

MedlinePlus ของหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ อธิบายว่าหมอนรองกระดูกช่วยให้กระดูกสันหลังขยับได้ ทำให้เราก้มและเอื้อมได้ ส่วนรากประสาทคือเส้นประสาทใหญ่ที่แตกแขนงจากไขสันหลังออกมาระหว่างกระดูกสันหลังแต่ละข้อ

หมอนรองกระดูกปลิ้นเกิดเมื่อเนื้อหมอนรองกระดูกทั้งหมดหรือบางส่วนถูกดันออกมาทางส่วนที่อ่อนแอ MedlinePlus ระบุว่าหมอนรองกระดูกอาจเคลื่อนออกจากที่หรือแตกออกจากการบาดเจ็บหรือการใช้งานหนัก แล้วไปกดเส้นประสาทไขสันหลังหนึ่งเส้นหรือมากกว่า ทำให้ปวด ชา หรืออ่อนแรง

ตำแหน่งที่ MedlinePlus ระบุว่าพบบ่อยกว่าที่อื่นคือหลังส่วนล่าง รองลงมาคือคอ ส่วนหลังช่วงบนถึงกลางพบน้อยมาก

กระดูกทับเส้น กับ หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท เรื่องเดียวกันไหม

คำว่า "กระดูกทับเส้น" เป็นคำเรียกทั่วไป ไม่ใช่ชื่อโรคเฉพาะ ในชีวิตจริงคนไทยมักใช้เรียกอาการปวดหลังร้าวลงขาแทบทุกแบบ แต่สิ่งที่ไปกดเส้นประสาทได้มีหลายอย่าง

NHS หน้าอาการปวดร้าวลงขา (sciatica) ระบุสาเหตุไว้ดังนี้

• •หมอนรองกระดูกเคลื่อน ซึ่งพบบ่อยกว่าสาเหตุอื่น และพบมากขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น
• •ช่องกระดูกสันหลังตีบ คือช่องที่เส้นประสาทผ่านแคบลง
• •กระดูกสันหลังเคลื่อน คือกระดูกสันหลังข้อหนึ่งเลื่อนออกจากตำแหน่ง
• •การบาดเจ็บที่หลัง

ดังนั้น "กระดูกทับเส้น" ที่หมอบอก อาจหมายถึงหมอนรองกระดูกปลิ้น หรืออาจเป็นช่องกระดูกตีบจากความเสื่อมก็ได้ ถ้าไม่แน่ใจ ให้ถามแพทย์ตรง ๆ ว่าสิ่งที่กดเส้นประสาทของเราคืออะไร อยู่ระดับไหน เรื่องความเสื่อมและช่องกระดูกตีบอ่านต่อได้ที่ กระดูกสันหลังเสื่อม อาการ สาเหตุ อันตรายไหม และเรื่องอาการร้าวลงขาที่ ปวดหลังร้าวลงขา

หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท อาการเป็นอย่างไร

อาการขึ้นกับว่าหมอนรองกระดูกปลิ้นที่ระดับไหน และกดเส้นประสาทเส้นใด NHS ระบุว่าหมอนรองกระดูกเคลื่อนอาจทำให้เกิดอาการเหล่านี้

• •ปวดหลังส่วนล่าง
• •ชาหรือเป็นเหน็บที่ไหล่ หลัง แขน มือ ขา หรือเท้า
• •ปวดคอ
• •ก้มหรือแอ่นหลังลำบาก
• •กล้ามเนื้ออ่อนแรง
• •ปวดก้น สะโพก หรือขา ถ้าหมอนรองกระดูกกดเส้นประสาทไซแอติก

MedlinePlus อธิบายเพิ่มว่าอาการมักเป็นข้างเดียว ถ้าเป็นที่หลังส่วนล่าง อาจปวดแปลบที่ขา สะโพก หรือก้นส่วนหนึ่ง และชาอีกส่วนหนึ่ง อาจปวดหรือชาที่น่องด้านหลังหรือฝ่าเท้า และขาข้างเดียวกันอาจอ่อนแรง ถ้าเป็นที่คอ อาจปวดเวลาขยับคอ ปวดลึกแถวสะบัก หรือปวดร้าวลงแขนถึงนิ้ว

MedlinePlus ระบุว่าอาการปวดมักเริ่มทีละน้อย และอาจแย่ลงในสถานการณ์เหล่านี้

• •หลังยืนหรือนั่ง
• •ตอนกลางคืน
• •เวลาจาม ไอ หรือหัวเราะ
• •เวลาแอ่นหลังไปข้างหลัง หรือเดินไกลกว่าไม่กี่เมตร
• •เวลาเบ่งหรือกลั้นหายใจ เช่น ตอนถ่ายอุจจาระ

บางคนอ่อนแรงโดยไม่รู้ตัวจนแพทย์ตรวจพบ บางคนสังเกตได้เอง เช่น ยกขาลำบาก เขย่งปลายเท้าข้างเดียวไม่ได้ หรือบีบมือข้างหนึ่งได้ไม่แน่น

NHS ย้ำด้วยว่าหมอนรองกระดูกเคลื่อนไม่ได้ทำให้เกิดอาการทุกคน และ "หลายคนจะไม่มีวันรู้เลยว่าเคยมีหมอนรองกระดูกเคลื่อน"

หมอนรองกระดูกปลิ้นเกิดจากอะไร ใครเสี่ยง

NHS ระบุสาเหตุที่ทำให้หมอนรองกระดูกเคลื่อนได้ คือ อายุที่มากขึ้น การออกกำลังกายหักโหม การยกของหนักผิดท่า การนั่งหรือขับรถนาน ๆ และการไม่ค่อยขยับตัวหรือน้ำหนักเกิน

MedlinePlus ระบุว่าภาวะนี้พบบ่อยในผู้ชายวัยกลางคนและผู้สูงอายุ มักเกิดหลังทำกิจกรรมหนัก ปัจจัยเสี่ยงอื่น ได้แก่

• •ยกของหนัก
• •น้ำหนักเกิน
• •ก้มหรือบิดหลังหรือคอซ้ำ ๆ
• •นั่งหรือยืนท่าเดิมนานหลายชั่วโมง
• •ไม่ค่อยเคลื่อนไหวร่างกาย
• •สูบบุหรี่

ต้องเอกซเรย์หรือทำ MRI ไหม

ส่วนใหญ่แพทย์วินิจฉัยได้จากอาการและการตรวจร่างกาย NHS ระบุว่ามักวินิจฉัยหมอนรองกระดูกเคลื่อนได้จากอาการ แพทย์อาจให้ยกแขนหรือทำท่าขาง่าย ๆ เพื่อดูว่าหมอนรองกระดูกที่เคลื่อนอยู่ตรงไหน และจะส่งตรวจเพิ่ม เช่น MRI ถ้าอาการไม่ดีขึ้น

แนวทาง NICE NG59 ของสหราชอาณาจักร (เรื่องปวดหลังส่วนล่างและปวดร้าวลงขาในผู้มีอายุเกิน 16 ปี ปรับปรุงล่าสุด 29 ก.ค. 2569) เขียนไว้ว่า "อย่าเสนอการถ่ายภาพเป็นประจำในสถานพยาบาลที่ไม่ใช่ระดับผู้เชี่ยวชาญ" สำหรับคนปวดหลังส่วนล่างที่มีหรือไม่มีอาการร้าวลงขา และให้พิจารณาถ่ายภาพในระดับผู้เชี่ยวชาญ "เฉพาะเมื่อผลน่าจะเปลี่ยนแนวทางการดูแล"

MedlinePlus อธิบายว่าการเอกซเรย์กระดูกสันหลังอย่างเดียววินิจฉัยหมอนรองกระดูกปลิ้นไม่ได้ แต่ใช้ดูสาเหตุอื่นของอาการปวดหลังหรือคอ ส่วน MRI หรือ CT ใช้ดูว่าหมอนรองกระดูกกดช่องไขสันหลังตรงไหน MedlinePlus ยังระบุว่าอาจตรวจมวลกระดูกเพื่อดูคุณภาพกระดูก และถ้ากระดูกบาง แพทย์อาจให้ยาดูแลกระดูก

หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท หายเองได้ไหม กี่สัปดาห์

แหล่งทางการระบุว่าส่วนใหญ่ดีขึ้นเองตามเวลา แต่ใช้เวลานานต่างกัน

• •NHS หน้าหมอนรองกระดูกเคลื่อน (ทบทวน 24 เม.ย. 2567) ระบุว่ามักค่อย ๆ ดีขึ้นด้วยการพัก ออกกำลังกายเบา ๆ และยาแก้ปวด
• •NHS หน้าปวดร้าวลงขา (ทบทวน 3 ธ.ค. 2567) ระบุว่ามักดีขึ้นในไม่กี่สัปดาห์ถึงไม่กี่เดือน แต่อาจนานกว่านั้น และอาจกลับมาเป็นซ้ำได้
• •MedlinePlus (ทบทวน 27 ส.ค. 2567) ระบุว่าอาการปวด ชา หรืออ่อนแรง มักหายไปหรือดีขึ้นมากในหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน และคนส่วนใหญ่ที่ทำตามการรักษากลับไปทำกิจกรรมปกติได้

MedlinePlus ยังบอกตรง ๆ ว่าบางคนอาจปวดหลังเรื้อรังแม้รักษาแล้ว และอาจใช้เวลาหลายเดือนถึงหนึ่งปีหรือนานกว่านั้น กว่าจะกลับไปทำกิจกรรมทุกอย่างได้โดยไม่ปวด คนที่ทำงานยกของหนักอาจต้องปรับลักษณะงานเพื่อไม่ให้บาดเจ็บซ้ำ

"ดีขึ้นเอง" ไม่ได้แปลว่ารอได้ทุกกรณี ถ้าอ่อนแรงมากขึ้น ชามากขึ้น หรือมีปัญหาการขับถ่าย ต้องพบแพทย์ ดูรายการอาการด้านล่าง

ดูแลตัวเองอย่างไรระหว่างรอให้ดีขึ้น

หลักสำคัญคือขยับตัวต่อเท่าที่ทำได้ NHS แนะนำว่าถ้าปวดมาก อาจต้องพักในช่วงแรก แต่จะดีขึ้นเร็วกว่าถ้าค่อย ๆ เริ่มออกกำลังกายเบา ๆ เช่น เดิน ว่ายน้ำ โยคะ ให้เร็วเท่าที่ทำได้ ชนิดของการออกกำลังกายไม่สำคัญ ขอแค่ไม่ทำให้ปวดหรือปวดหลังมากขึ้น

NHS หน้าปวดร้าวลงขาแนะนำเพิ่มว่า

• •ทำกิจวัตรปกติให้มากเท่าที่ทำได้
• •ใช้ถุงร้อนประคบบริเวณที่ปวด
• •อย่านั่งหรือนอนนาน ๆ แม้ขยับแล้วเจ็บ NHS ระบุว่าการขยับไม่ได้เป็นอันตราย และช่วยให้ดีขึ้นเร็วขึ้น

MedlinePlus แนะนำให้ลดกิจกรรมในไม่กี่วันแรก แล้วค่อย ๆ กลับไปทำกิจวัตรเดิม เลี่ยงการยกของหนักหรือบิดหลังใน 6 สัปดาห์แรกหลังเริ่มปวด และหลัง 2–3 สัปดาห์ให้ค่อย ๆ กลับมาออกกำลังกาย MedlinePlus ระบุว่ากายภาพบำบัดสำคัญกับผู้ที่มีโรคหมอนรองกระดูกแทบทุกคน นักกายภาพจะสอนวิธียก แต่งตัว เดิน และเสริมกล้ามเนื้อที่พยุงกระดูกสันหลัง

NICE NG59 ให้ข้อมูลและคำแนะนำการดูแลตนเอง รวมถึง "สนับสนุนให้ทำกิจกรรมตามปกติต่อไป" ในทุกขั้นของการดูแล และ "อย่าเสนอเข็มขัดหรือเสื้อพยุงหลัง" สำหรับการดูแลอาการปวดหลังส่วนล่าง ส่วนการออกกำลังกายที่ปลอดภัยอ่านต่อได้ที่ กระดูกสันหลังเสื่อม ออกกำลังกายได้ไหม ท่าไหนควรเลี่ยง

ยาแก้ปวดกับหมอนรองกระดูกทับเส้น แนวทางพูดว่าอย่างไร

บทความนี้ไม่ให้ชื่อยาหรือขนาดยาสำหรับใช้เอง เพราะยาแก้ปวดแต่ละกลุ่มมีข้อห้ามต่างกันตามโรคประจำตัว ข้อความด้านล่างเป็นสิ่งที่แหล่งทางการเขียนไว้ เพื่อให้คุยกับแพทย์หรือเภสัชกรได้ตรงประเด็น

• •NHS ระบุว่ายาแก้ปวดต้านการอักเสบไม่เหมาะกับทุกคน ถ้าไม่แน่ใจให้ถามเภสัชกร และยาแก้ปวดที่แรงขึ้นซึ่งมีโคเดอีนอาจทำให้ติดยาได้ ใช้เพียงไม่กี่วัน
• •NHS หน้าปวดร้าวลงขา ระบุว่าพาราเซตามอลไม่น่าจะช่วย และยังไม่ชัดว่ายาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) ช่วยอาการปวดร้าวลงขาได้มากแค่ไหน
• •NICE NG59 ระบุว่า "อย่าเสนอพาราเซตามอลเพียงอย่างเดียวสำหรับการดูแลอาการปวดหลังส่วนล่าง" รายละเอียดเรื่อง NSAIDs กับโรคประจำตัวอ่านได้ที่ กระดูกทับเส้น ปวดหลัง ห้ามกินอะไร
• •NICE NG59 ระบุว่าไม่ให้เสนอยากลุ่มกาบาเพนตินอยด์ ยากันชักอื่น สเตียรอยด์ชนิดกิน หรือยากลุ่มเบนโซไดอะซีปีน สำหรับอาการปวดร้าวลงขา เพราะโดยรวมไม่มีหลักฐานว่าได้ประโยชน์และมีหลักฐานว่าเกิดอันตราย

ผู้ที่ใช้ยาเหล่านี้อยู่ตามแพทย์สั่ง ห้ามหยุดหรือปรับยาเอง NICE เองระบุว่าการตัดสินใจเรื่องหยุดยาบางกลุ่มต้องคุยร่วมกับแพทย์เพราะอาจมีอาการจากการหยุดยา ถ้ากังวลเรื่องยาที่ใช้อยู่ ให้นำยาทั้งหมดไปถามแพทย์หรือเภสัชกร ผู้ที่เป็นโรคไตอ่านเพิ่มได้ที่ ยาแก้ปวด ไตพังไหม และภาพรวมยาแก้ปวดข้อที่ ยาแก้ปวดข้อ

ฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลังคืออะไร ช่วยแค่ไหน

การฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง (epidural) คือการฉีดยาชาร่วมกับสเตียรอยด์เข้าไปรอบเส้นประสาทในกระดูกสันหลัง

• •NICE NG59 ให้ "พิจารณาฉีดยาชาเฉพาะที่ร่วมกับสเตียรอยด์เข้าโพรงกระดูกสันหลัง ในผู้ที่ปวดร้าวลงขาเฉียบพลันและรุนแรง" แต่ไม่ให้เสนอการฉีดยาเข้ากระดูกสันหลังสำหรับอาการปวดหลังส่วนล่างอย่างเดียว
• •MedlinePlus ระบุว่าการฉีดสเตียรอยด์บริเวณหมอนรองกระดูกปลิ้นอาจช่วยคุมอาการปวดได้หลายเดือน โดยลดการบวมรอบเส้นประสาท แต่ไม่ได้แก้ปัญหาที่ต้นเหตุ และอาการอาจกลับมาในไม่กี่สัปดาห์หรือไม่กี่เดือน
• •NHS ระบุว่าแพทย์อาจสั่งยาแก้ปวดที่แรงขึ้น ฉีดสเตียรอยด์ หรือยาคลายกล้ามเนื้อใช้ระยะสั้น

หมอนรองกระดูกทับเส้น ต้องผ่าตัดไหม

ส่วนใหญ่ไม่ต้องผ่าตัด NHS ระบุว่าโดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องผ่าตัด แต่แพทย์อาจส่งต่อผู้เชี่ยวชาญเพื่อคุยเรื่องผ่าตัดถ้า

• •อาการไม่ดีขึ้นหลังรักษาวิธีอื่น
• •กล้ามเนื้ออ่อนแรงหรือชามากขึ้นเรื่อย ๆ

NICE NG59 ให้พิจารณาผ่าตัดลดการกดทับเส้นประสาท "เมื่อการรักษาที่ไม่ใช่การผ่าตัดไม่ช่วยให้อาการปวดหรือการใช้งานดีขึ้น และผลภาพถ่ายทางรังสีสอดคล้องกับอาการ" MedlinePlus ยกตัวอย่างการผ่าตัดตัดหมอนรองกระดูกบางส่วนหรือทั้งหมดออก และแนะนำให้คุยกับแพทย์ว่าวิธีไหนเหมาะกับตัวเอง

การผ่าตัดไม่ได้ขึ้นกับว่าภาพ MRI ดูน่ากลัวแค่ไหนอย่างเดียว แต่ดูจากอาการ การตรวจร่างกาย และผลการรักษาที่ผ่านมาร่วมกัน ถ้าแพทย์แนะนำให้ผ่าตัด ถามได้ว่าหวังผลอะไร มีความเสี่ยงอะไร และถ้ายังไม่ผ่าตัดจะเกิดอะไรขึ้น

ป้องกันหมอนรองกระดูกทับเส้นเป็นซ้ำได้อย่างไร

แหล่งทางการให้แนวทางที่ตรงกัน คือขยับตัวสม่ำเสมอ ยกของให้ถูกวิธี และไม่สูบบุหรี่

• •NHS หน้าหมอนรองกระดูกเคลื่อน: ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ใช้เทคนิคที่ปลอดภัยเวลายกของหนัก และไม่สูบบุหรี่ NHS ระบุว่านิโคตินทำให้เนื้อเยื่อหมอนรองกระดูกอ่อนแอลง
• •NHS หน้าปวดร้าวลงขา: นั่งและยืนให้ถูกท่า จัดท่านั่งหน้าคอมพิวเตอร์ให้เหมาะ และลดน้ำหนักถ้าน้ำหนักเกิน
• •MedlinePlus: คุมน้ำหนักให้เหมาะสม ออกกำลังกายเสริมกล้ามเนื้อหน้าท้องและหลัง และดูการจัดโต๊ะทำงาน เช่น โต๊ะยืนหรือย้ายตำแหน่งจอ

MedlinePlus หน้าหมอนรองกระดูกปลิ้น (ทบทวน 27 ส.ค. 2567) ระบุว่าแพทย์อาจแนะนำเข็มขัดพยุงหลังเพื่อป้องกันการบาดเจ็บในคนที่ยกของหนักในงาน แต่ถ้าใช้มากเกินไปอาจทำให้กล้ามเนื้อที่พยุงกระดูกสันหลังอ่อนแรงลง และทำให้ปัญหาแย่ลง ส่วน NICE NG59 (ปรับปรุงล่าสุด 29 ก.ค. 2569) ระบุว่า "อย่าเสนอเข็มขัดหรือเสื้อพยุงหลัง" สำหรับการดูแลอาการปวดหลังส่วนล่าง สองแหล่งนี้พูดต่างกัน ถ้าจะใช้เข็มขัดพยุงหลัง ให้ถามแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดก่อน

วิธียกของให้ปลอดภัยตามคำแนะนำของ MedlinePlus อ่านได้ที่ กระดูกสันหลังเสื่อม ออกกำลังกายได้ไหม ท่าไหนควรเลี่ยง

อาการแบบไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที

อาการกลุ่มนี้อาจเป็นการกดทับเส้นประสาทรุนแรงที่ต้องรักษาในโรงพยาบาลโดยเร็ว NHS หน้าหมอนรองกระดูกเคลื่อนและหน้าปวดร้าวลงขาให้โทร 999 หรือไปห้องฉุกเฉิน

ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่ง

• •ปวดร้าวลงขาทั้งสองข้าง
• •ขาทั้งสองข้างอ่อนแรงหรือชารุนแรง หรือแย่ลงเรื่อย ๆ
• •ขาข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้างไม่มีความรู้สึก
• •ชารอบหรือใต้อวัยวะเพศ หรือรอบก้นและทวารหนัก
• •เริ่มปัสสาวะลำบาก หรือปัสสาวะไม่ออก
• •กลั้นปัสสาวะไม่ได้
• •ไม่รู้สึกว่าปวดถ่าย หรือกลั้นอุจจาระไม่ได้
• •ปวดหลังที่เริ่มหลังอุบัติเหตุรุนแรง เช่น รถชน

NHS ระบุว่าอย่าขับรถไปห้องฉุกเฉินเอง ให้คนอื่นพาไปหรือเรียกรถพยาบาล และนำยาที่ใช้อยู่ไปด้วย

พบแพทย์โดยเร็ว ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่ง (NHS ให้พบแพทย์ทั่วไป และ MedlinePlus ให้ติดต่อแพทย์)

• •กินยาแก้ปวดแล้วไม่ช่วย หรือปวดไม่ดีขึ้นหลังดูแลตัวเองไม่กี่สัปดาห์
• •ปวดมากขึ้น หรือปวดจนทำกิจวัตรปกติไม่ได้
• •ปวดหลังรุนแรงไม่หายไป
• •มีไข้สูง หรือรู้สึกร้อนหนาวสั่น
• •น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
• •หลังบวมเป็นก้อน
• •ปวดมากขึ้นตอนกลางคืน
• •ชา ขยับได้น้อยลง อ่อนแรง หรือการขับถ่ายเปลี่ยนไป

ผู้สูงอายุที่ปวดหลังขึ้นมาทันทีหลังล้มหรือยกของ ควรให้แพทย์ประเมินเรื่องกระดูกสันหลังยุบจากกระดูกพรุนด้วย MedlinePlus ระบุว่ากระดูกสันหลังยุบซึ่งมักเกิดจากกระดูกพรุนเป็นสาเหตุหนึ่งของอาการปวดหลังเฉียบพลัน อ่านต่อได้ที่ กระดูกสันหลังยุบ

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าแคลโปรพลัส (BETA CAL PRO PLUS)

เบต้าแคลโปรพลัส (BETA CAL PRO PLUS) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ตรา เบต้า แคล โปร พลัส เลข อย. 13-1-01566-5-0027 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 850 มก. (น้ำหนักสุทธิ 8.5 กรัม) ฉลากระบุรับประทานวันละ 2 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: แคลเซียม แอล-ทรีโอเนต (98%) 350 มก. · แคลเซียม อะมิโนแอซิด คีเลต (40%) 135 มก. · ผงเชอร์รี่ทาร์ต 100 มก. · แคลเซียมจากเปลือกหอยมุก 50 มก. · ผงโคลอสตรุ้ม (colostrum) 25 มก. · สารสกัดโรสฮิป 24.22 มก. · คอลลาเจน ไทป์ ทู 20 มก. · สารสกัดขมิ้นชัน 16 มก. · สารสกัดขิง 10 มก. · วิตามินดี 3 (100,000 IU/g) 0.5 มก. (เทียบเป็นวิตามินดีราว 50 IU หรือ 1.25 ไมโครกรัมต่อแคปซูล และราว 100 IU ต่อวันละ 2 แคปซูล คำนวณ)

ฉลากไม่ได้ระบุปริมาณแคลเซียมธาตุรวม เฉพาะแคลเซียมแอล-ทรีโอเนต 350 มก. คิดเป็นแคลเซียมราว 44 มก. ต่อแคปซูล หรือราว 89 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล (คำนวณ)

คำเตือนบนฉลาก: "ผู้ที่เป็นโรคนิ่วไม่ควรรับประทาน" · "ห้ามใช้ในผู้ที่มีท่อน้ำดีอุดตัน" · "เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน" · ฉลากมีข้อความให้รับประทานอาหารครบ 5 หมู่ · "ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค"

เรื่องหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท: ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ทำให้หมอนรองกระดูกกลับเข้าที่ ลดการกดทับเส้นประสาท ลดปวดหลังหรือปวดร้าวลงขา หรือช่วยให้ไม่ต้องฉีดยาหรือผ่าตัด ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้โดยตรง และงานวิจัยของส่วนประกอบที่เรารวบรวมไว้ไม่ได้ศึกษาในผู้ที่มีหมอนรองกระดูกปลิ้น

ส่วนประกอบที่คนมักถาม เทียบปริมาณในแคปซูลกับขนาดที่ใช้ในงานวิจัย

• •คอลลาเจน ไทป์ ทู 20 มก. ต่อแคปซูล (40 มก. ต่อวันตามฉลาก คำนวณ) — งานทดลองในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม 191 คน ใช้คอลลาเจนไทป์ทูชนิดไม่เสียสภาพ (UC-II) 40 มก. ต่อวัน 180 วัน คะแนนอาการลดลงมากกว่ายาหลอก ผู้วิจัยหลักสังกัดบริษัทผู้ผลิต ตัวเลขต่อวันเท่ากัน แต่ฉลากไม่ได้ระบุว่าคอลลาเจนในแคปซูลเป็นชนิดไม่เสียสภาพ จึงบอกไม่ได้ว่าเป็นวัตถุดิบเดียวกับในงานวิจัย และงานนี้ศึกษาข้อเข่า ไม่ใช่หมอนรองกระดูก
• •สารสกัดขมิ้นชัน 16 มก. ต่อแคปซูล (32 มก. ต่อวันตามฉลาก คำนวณ) — งานทดลองในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมชาวไทย 367 คน ใช้สารสกัดขมิ้นชัน 1,500 มก. ต่อวัน เทียบกับยาไอบูโพรเฟน 1,200 มก. ต่อวัน 4 สัปดาห์ พบผลไม่ด้อยกว่ากัน ไม่มีกลุ่มยาหลอก ขนาดที่ใช้มากกว่าในแคปซูลราว 47 เท่า (คำนวณ) ฉลากไม่ระบุปริมาณเคอร์คูมินอยด์ งานรวมเรื่องขมิ้นชันในข้อเสื่อมมีคุณภาพหลักฐานต่ำมาก และไม่ได้ศึกษาอาการปวดร้าวลงขา

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ที่เป็นโรคนิ่ว: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน ส่วนผู้ที่เคยเป็นนิ่ว (ไต ทางเดินปัสสาวะ ถุงน้ำดี) ให้ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ท่อน้ำดีอุดตัน: ฉลากระบุว่า "ห้ามใช้ในผู้ที่มีท่อน้ำดีอุดตัน"
• •เด็กและสตรีมีครรภ์: ฉลากระบุว่า "เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน"
• •โรคตับ หรือมีอาการตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม อ่อนเพลีย คลื่นไส้ เบื่ออาหาร: หยุดและพบแพทย์ เพราะมีรายงานตับอักเสบที่สัมพันธ์กับผลิตภัณฑ์ขมิ้นชัน
• •ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด เลือดออกง่าย หรือจะผ่าตัดหรือทำฟัน: ปรึกษาแพทย์ก่อน เพราะมีขมิ้นชันและขิง
• •ใช้ยาแก้ปวดเป็นประจำ เช่น แอสไพริน ไอบูโพรเฟน หรือพาราเซตามอล: ศูนย์มะเร็ง MSKCC ของสหรัฐฯ (ปรับปรุง 9 มิ.ย. 2569) ระบุว่าขมิ้นชันอาจลดฤทธิ์ยาเหล่านี้ ข้อมูลนี้มาจากงานในหลอดทดลอง ยังไม่ทราบความสำคัญในคน ให้ถามเภสัชกรก่อน และห้ามหยุดยาแก้ปวดที่แพทย์สั่งเอง
• •โรคไตเรื้อรัง ฟอกไต แคลเซียมในเลือดสูง โรคพาราไทรอยด์: ปรึกษาแพทย์ก่อน เพราะมีแคลเซียมและวิตามินดี
• •ใช้ยาไทรอยด์ ยาปฏิชีวนะกลุ่มควิโนโลนหรือเตตราไซคลีน ยากระดูกพรุนกลุ่มบิสฟอสโฟเนต ยาเหล็ก: แคลเซียมอาจลดการดูดซึมยาเหล่านี้ ให้เภสัชกรหรือแพทย์กำหนดเวลากิน
• •ใช้วิตามินดีหรือแคลเซียมที่แพทย์สั่งอยู่แล้ว: แจ้งแพทย์เพื่อนับรวมทุกแหล่ง ห้ามเปลี่ยนขนาดเอง
• •แพ้นมวัว: มีโคลอสตรุ้ม · แพ้หอยหรืออาหารทะเล: มีแคลเซียมจากเปลือกหอยมุก ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาแก้ปวด ยาคลายกล้ามเนื้อ ยาสำหรับปวดเส้นประสาท หรือยากระดูกพรุน: ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง

ผลิตภัณฑ์นี้มีแคลเซียม ขมิ้นชัน และขิง ฉลากระบุว่าผู้ที่เป็นโรคนิ่วไม่ควรรับประทาน และห้ามใช้ในผู้ที่มีท่อน้ำดีอุดตัน ผู้ที่เป็นโรคไต ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาไทรอยด์ ยาปฏิชีวนะ หรือยากระดูกพรุน ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจของแพทย์ การกายภาพบำบัด หรือการตรวจมวลกระดูก

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าแคลโปรพลัสทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาแก้ปวด ยาแก้อักเสบ ยาคลายกล้ามเนื้อ ยาสำหรับปวดเส้นประสาท ยากระดูกพรุน และยาต้านการแข็งตัวของเลือด แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจของแพทย์ การกายภาพบำบัด หรือการตรวจมวลกระดูก

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •ขาทั้งสองข้างปวด ซ่า อ่อนแรง หรือชา
• •ชารอบอวัยวะเพศหรือรอบทวารหนัก
• •ปัสสาวะไม่ออก หรือปัสสาวะลำบาก
• •กลั้นปัสสาวะไม่ได้
• •กลั้นอุจจาระไม่ได้
• •ปวดหลังที่เริ่มหลังอุบัติเหตุรุนแรง เช่น รถชน
• •เดินลำบากขึ้นมาใหม่
• •มือทำงานประสานกันไม่ได้ขึ้นมาทันที เช่น ติดกระดุมเสื้อไม่ได้
• •ปากหรือหน้าเบี้ยวข้างหนึ่ง
• •ยกแขนทั้งสองข้างค้างไว้ไม่ได้
• •พูดไม่ชัดหรือพูดลำบาก
• •เจ็บหน้าอก
• •หกล้มแล้วปวดสะโพกมาก หรือลงน้ำหนักไม่ได้

NHS ระบุว่าอย่าขับรถไปห้องฉุกเฉินเอง ให้คนอื่นพาไปหรือเรียกรถพยาบาล และนำยาที่ใช้อยู่ไปด้วย

ถ้าปวดหลังแล้วรู้สึกร้อน หนาวสั่น หรือไม่สบายทั้งตัว หรือปวดรุนแรงขึ้นมาทันทีหรือแย่ลงอย่างรวดเร็ว ให้ไปโรงพยาบาลวันนี้ ไม่ต้องรอนัด