ไวรัสตับอักเสบซี รักษาหายไหม กินยากี่เดือน ใช้สิทธิ์อะไรได้บ้าง

คำตอบสั้น: ปัจจุบันไวรัสตับอักเสบซี รักษาจนหายได้ในคนส่วนใหญ่ องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่ายาต้านไวรัสชนิดกินที่ออกฤทธิ์ตรง (DAA) รักษาได้มากกว่าร้อยละ 95 แนวทางของกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2569 ใช้ยาเม็ดรวม sofosbuvir กับ velpatasvir วันละ 1 เม็ด นาน 12 สัปดาห์ และกรมควบคุมโรคระบุว่าได้ยาฟรีตามสิทธิการรักษา

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ยาที่แนวทางไทยแนะนำคือ sofosbuvir 400 มก. + velpatasvir 100 มก. วันละ 1 เม็ด นาน 12 สัปดาห์ (ราว 3 เดือน)
• •ผู้ป่วยตับแข็งระยะที่ตับเริ่มทำงานไม่ไหว (decompensated) ได้ยา ribavirin เพิ่ม
• •ตรวจผลด้วย HCV RNA หรือ HCV antigen ที่ 12 สัปดาห์หลังหยุดยา ถ้าตรวจไม่พบไวรัส ถือว่าหายจากไวรัสซี
• •หายแล้วติดซ้ำได้ ถ้ายังมีพฤติกรรมเสี่ยง
• •คนที่มีตับแข็ง แม้หายจากไวรัสแล้ว ยังต้องอัลตราซาวด์ตับร่วมกับพิจารณาตรวจ AFP ทุก 6–12 เดือน

ไวรัสตับอักเสบซี รักษาหายไหม

ได้ในคนส่วนใหญ่ WHO ระบุว่ายากลุ่ม DAA รักษาได้มากกว่าร้อยละ 95 NIDDK (สถาบันโรคเบาหวาน ทางเดินอาหาร และไตของสหรัฐ) ระบุตรงกันว่ายาต้านไวรัสรักษาไวรัสซีเรื้อรังได้มากกว่าร้อยละ 95 ภายใน 8–12 สัปดาห์

กรมควบคุมโรคสรุปความต่างของไวรัสบีกับซีไว้ว่า ไวรัสบีมีวัคซีนและรักษาได้แต่ยังกำจัดไวรัสออกไม่หมด ส่วนไวรัสซียังไม่มีวัคซีน แต่รักษาจนหายได้ด้วยยากินครบ 12 สัปดาห์ ภาพรวมของทั้งสองโรคอ่านที่ ไวรัสตับอักเสบบีและซีต่างกันอย่างไร

ก่อนรักษา ต้องยืนยันว่ายังมีไวรัสอยู่ ด้วย HCV RNA หรือ HCV core antigen เพราะ Anti-HCV บวกอย่างเดียวบอกแค่ว่าเคยติดเชื้อ อ่านเพิ่มที่ ไวรัสตับอักเสบซี อาการเริ่มแรก

ไวรัสตับอักเสบซี กินยากี่เดือน

แนวทางการคัดกรองและรักษาไวรัสตับอักเสบบีและซี พ.ศ. 2569 กำหนดสูตรยาไว้ดังนี้ (ระยะเวลา 12 สัปดาห์ทุกกรณีในครั้งแรก)

• •ไม่มีตับแข็ง: sofosbuvir 400 มก. + velpatasvir 100 มก. วันละ 1 เม็ด
• •ตับแข็งระยะที่ตับยังทำงานได้ (compensated): ยาเม็ดรวมเดียวกัน วันละ 1 เม็ด
• •ตับแข็งระยะที่ตับเริ่มทำงานไม่ไหว (decompensated): ยาเม็ดรวมเดียวกัน ร่วมกับ ribavirin วันละ 2 ครั้ง ขนาดตามน้ำหนักตัว

ตามบัญชียาหลักแห่งชาติ ยานี้ใช้กับไวรัสซีทุกสายพันธุ์ในผู้ป่วยน้ำหนัก 30 กิโลกรัมขึ้นไป ถ้าไม่ตอบสนองต่อการรักษาครั้งแรก แพทย์ให้ยาเพิ่มอีก 24 สัปดาห์

แนวทางไทยยังให้แพทย์ที่ผ่านการอบรมในโรงพยาบาลชุมชนหรือโรงพยาบาลทั่วไปเริ่มยาได้ ในผู้ป่วยที่ไม่มีข้อบ่งชี้ต้องส่งต่อแพทย์เฉพาะทาง ทำให้หลายคนไม่ต้องเดินทางไกลเข้าเมือง

รักษาไวรัสซีใช้สิทธิ์อะไรได้บ้าง ยาราคาเท่าไร

• •ตรวจคัดกรอง: คนไทยที่เกิดก่อน พ.ศ. 2535 ตรวจไวรัสซีฟรี 1 ครั้งตลอดชีวิต และ 5 กลุ่มเสี่ยงตรวจฟรีทุกปี (กรมควบคุมโรค)
• •รักษา: กรมควบคุมโรคระบุว่ารักษาด้วยยาต้านไวรัส 12 สัปดาห์ ฟรีตามสิทธิการรักษา
• •ยาอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ (บัญชี ง มีเงื่อนไข) ตามแนวทาง พ.ศ. 2569

แหล่งที่เราเปิดตรวจไม่ได้ระบุราคายาในไทยสำหรับคนที่ซื้อเอง และไม่ได้แยกรายละเอียดของแต่ละกองทุน (บัตรทอง ประกันสังคม ข้าราชการ) ให้ถามห้องบัตรหรือฝ่ายสิทธิของโรงพยาบาลตามสิทธิ์ของคุณ ในภาพรวม WHO ระบุว่าราคายาลดลงมากในหลายประเทศเพราะมียาสามัญ

ยาไวรัสซีมีผลข้างเคียงไหม

WHO ระบุว่ายากินระยะสั้นกลุ่มนี้ มีผลข้างเคียงน้อยหรือแทบไม่มี NIDDK ระบุว่าคนส่วนใหญ่ทนยาได้ดี แต่บางคนอาจมีผลข้างเคียง ควรคุยกับแพทย์

ข้อที่ต้องรู้สำหรับคนที่ได้ ribavirin: แนวทางไทยระบุว่าชายและหญิงวัยเจริญพันธุ์ควรคุมกำเนิดอย่างมีประสิทธิภาพระหว่างรักษาและหลังรักษาอย่างน้อย 6 เดือน

ระหว่างกินยาไวรัสซี ห้ามกินอะไร

ยาไวรัสซีมีปฏิกิริยากับยาหลายกลุ่ม แพทย์จะตรวจรายการยาของคุณก่อนเริ่ม แนวทาง พ.ศ. 2569 ระบุตัวอย่างไว้ดังนี้

• •ยาที่ห้ามใช้ร่วม เช่น ยาหัวใจ amiodarone ยากันชักบางตัว (carbamazepine, phenytoin, phenobarbital, oxcarbazepine) ยาลดกรดกลุ่ม PPI (ยกเว้น omeprazole ขนาดไม่เกิน 20 มก. ต่อวัน) และยาต้านเอชไอวีบางตัว
• •ยาที่ต้องปรับขนาดหรือเวลา เช่น omeprazole 20 มก. ยาลดกรดกลุ่ม H2RA (เช่น famotidine) ยาลดกรดชนิดน้ำหรือเม็ดเคี้ยว (ต้องห่างอย่างน้อย 4 ชั่วโมง) ยาลดไขมันกลุ่มสแตติน digoxin dabigatran ticagrelor carvedilol diltiazem

แนวทางระบุให้แพทย์ปรับยาอย่างน้อย 1 เดือนก่อนเริ่มรักษาไวรัสซี การปรับยาเหล่านี้เป็นหน้าที่ของแพทย์ ห้ามหยุดหรือเปลี่ยนยาประจำเอง ให้นำยาทุกตัวที่กินอยู่ รวมถึงยาซื้อเอง สมุนไพร และอาหารเสริม ไปให้แพทย์หรือเภสัชกรดู

NIDDK แนะนำให้ถามแพทย์ก่อนใช้ยาซื้อเอง วิตามิน อาหารเสริม หรือการแพทย์ทางเลือกทุกชนิด เพราะบางชนิดทำลายตับและมีปฏิกิริยากับยาไวรัสซี และให้งดเหล้าเพราะทำให้ตับเสียหายเพิ่ม เรื่องอาหารเสริมกับค่าตับอ่านเพิ่มที่ ค่าตับสูง กินอาหารเสริมและสมุนไพรได้ไหม

ถ้าเป็นไวรัสบีร่วมด้วย แนวทางไทยให้รักษาไวรัสบีก่อนเริ่มยาไวรัสซี เพราะอาจทำให้ไวรัสบีกำเริบ

รักษาไวรัสซีหายแล้ว ติดซ้ำได้ไหม

ติดซ้ำได้ แนวทางไทยระบุว่าหลังหายแล้วควรได้รับคำแนะนำการป้องกันต่อ ถ้ายังมีความเสี่ยง เช่น ใช้ยาเสพติดชนิดฉีดหรือมีเพศสัมพันธ์เสี่ยง NIDDK ระบุตรงกันว่าคนที่เคยเป็นไวรัสซีติดเชื้อใหม่ได้ ช่องทางติดต่ออ่านที่ ไวรัสตับอักเสบซี ติดต่อทางไหน

ภูมิที่ตรวจได้ (Anti-HCV) ไม่ได้ป้องกันการติดซ้ำ และมักยังเป็นบวกหลังรักษาหาย การดูว่าติดซ้ำหรือไม่จึงต้องตรวจ HCV RNA ตามที่แพทย์สั่ง

หายจากไวรัสซีแล้ว ยังต้องตรวจมะเร็งตับต่อไหม

ถ้ามีตับแข็ง ต้องตรวจต่อ แนวทางไทยระบุว่าผู้ป่วยตับแข็งที่หายจากไวรัสซีแล้ว ควร

• •อัลตราซาวด์ตับร่วมกับพิจารณาตรวจ AFP ทุก 6–12 เดือน
• •ส่งตรวจเส้นเลือดขอดในหลอดอาหาร ถ้าเกล็ดเลือดน้อยกว่า 150 x10⁹/L หรือไฟโบรสแกนมากกว่า 20 kPa

เหตุผลคือ ไวรัสหายไปแล้วแต่ตับแข็งที่เกิดขึ้นก่อนหน้ายังเป็นปัจจัยเสี่ยงมะเร็งตับ NIDDK ระบุว่าคนที่มีตับแข็งมีโอกาสเกิดมะเร็งตับสูงขึ้น การตรวจพบมะเร็งระยะแรกเพิ่มโอกาสรักษาได้ รายละเอียดอ่านที่ มะเร็งตับ ตรวจคัดกรองอย่างไร

ความเชื่อที่พบบ่อยเรื่องการรักษาไวรัสซี

ได้ยินว่ารักษาไวรัสซีต้องฉีดยาและผลข้างเคียงเยอะ จริงไหม ไม่ตรงกับยาปัจจุบัน WHO ระบุว่าสูตรยาที่ไม่ต้องใช้ยาฉีดอินเตอร์เฟอรอนได้รับอนุมัติครั้งแรกในปี 2013–2014 ปัจจุบันเป็นยากินระยะสั้นที่มีผลข้างเคียงน้อย

ได้ยินว่าค่าตับปกติแล้วหยุดยาก่อนครบได้ จริงไหม ไม่จริง แนวทางกำหนดให้กินครบตามสูตร แล้วตรวจไวรัสหลังหยุดยา 12 สัปดาห์ การดูค่าตับอ่านที่ ค่าตับ SGOT SGPT สูงหมายความว่าอะไร

เมื่อไรต้องไปพบแพทย์ทันที

มีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •อาเจียนเป็นเลือด หรือมีเลือดออกในทางเดินอาหาร
• •สับสน ซึมลง หรือพูดจาไม่รู้เรื่องอย่างผิดปกติ

ควรติดต่อแพทย์ที่รักษาเร็วที่สุด ถ้าระหว่างกินยามีตัวเหลือง ตาเหลืองมากขึ้น ท้องบวม หรือมีอาการผิดปกติที่ไม่แน่ใจ

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าลีฟโปรพลัส (Beta Liv Pro Plus)

เบต้าลีฟโปรพลัส (Beta Liv Pro Plus) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-15859-5-1473 ผลิตโดย บริษัท เซน ไบโอเทค จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 เม็ด เม็ดละ 1,200 มก. ฉลากแนะนำวันละ 1 เม็ด ฉลากระบุส่วนประกอบหลายรายการ (ดูรายการเต็มที่หน้าสินค้า) เช่น แอล-กลูตาไธโอน (100%) 90 มก. และแอล-กลูตาไธโอน (100%) 40.845 มก. (ฉลากพิมพ์ไว้ 2 บรรทัด) โคลีน ไบทาร์เทรต (98%) 121.975 มก. สารสกัดจากขมิ้นชัน 50 มก. สารสกัดอาร์ทิโชก 20 มก. และผงถั่วนัตโตะ 100 มก.

สิ่งที่รักษาไวรัสซีได้คือยาต้านไวรัสตามแนวทาง ไม่มีส่วนประกอบใดในเม็ดนี้ที่มีงานวิจัยเรื่องไวรัสตับอักเสบซี ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าเม็ดนี้มีผลต่อไวรัส ค่าตับ หรือผลการรักษา

ระหว่างรักษาไวรัสซี ต้องถามแพทย์ผู้รักษาก่อนเริ่มผลิตภัณฑ์นี้ทุกกรณี ฉลากระบุว่าผู้ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร และ NIDDK เตือนว่าอาหารเสริมบางชนิดทำลายตับและมีปฏิกิริยากับยารักษาไวรัสซี ให้นำกล่องไปให้แพทย์หรือเภสัชกรตรวจพร้อมยาตัวอื่น

ข้อควรระวังที่ต้องอ่านก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ป่วยตับแข็ง: แนวทางเวชปฏิบัติโรคตับแข็งของสมาคมโรคตับแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2568 ระบุว่าผู้ป่วยตับแข็งไม่ควรรับประทานอาหารเสริมหรือสมุนไพร คำแนะนำนี้ครอบคลุมผลิตภัณฑ์นี้ด้วย ผู้ป่วยตับแข็งจึงไม่ควรรับประทาน เว้นแต่แพทย์ที่ดูแลอนุญาต
• •ท่อน้ำดีอุดตัน: ฉลากระบุ ห้ามใช้ในผู้ที่มีท่อน้ำดีอุดตัน มีสารสกัดขมิ้นชัน ซึ่งงานศึกษาในอาสาสมัครพบว่าเคอร์คูมินเพียง 20 มก. ทำให้ถุงน้ำดีบีบตัว และเครือข่ายเฝ้าระวังของสหรัฐ (DILIN) รายงานตับอักเสบที่สัมพันธ์กับผลิตภัณฑ์ขมิ้นชัน 10 ราย
• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (เช่น วาร์ฟาริน dabigatran) หรือยาต้านเกล็ดเลือด (เช่น ticagrelor): มีส่วนประกอบ 4 ตัวที่เกี่ยวข้อง คือ ผงถั่วนัตโตะ (แหล่งวิตามินเค 2 ที่อาจรบกวนวาร์ฟาริน ฉลากไม่ได้ระบุปริมาณ) โคเอนไซม์ คิวเท็น ผงเก๋ากี้ และวิตามินอี ต้องบอกแพทย์ก่อนเสมอ
• •ฉลากระบุว่ามีนมและถั่วเหลือง เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน
• •หากมีอาการตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม คลื่นไส้ หรือเบื่ออาหาร ให้หยุดผลิตภัณฑ์นี้และพบแพทย์ทันที (ยาที่แพทย์สั่งให้กินต่อจนกว่าแพทย์จะบอก)

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าลีฟโปรพลัสทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที