บุหรี่ไฟฟ้ามีผลต่อหัวใจไหม ปลอดภัยกว่าบุหรี่มวนจริงหรือ

คำตอบสั้น: บุหรี่ไฟฟ้ามีผลต่อหัวใจและหลอดเลือด เพราะน้ำยาส่วนใหญ่มีนิโคติน ซึ่งกรมควบคุมโรคระบุว่าทำให้หัวใจเต้นเร็ว ความดันโลหิตสูง และหัวใจบีบตัวแรง การที่ไม่มีควันจากการเผาไหม้ไม่ได้แปลว่าปลอดภัยต่อหัวใจ คนที่สูบทั้งบุหรี่ไฟฟ้าและบุหรี่มวนทุกวันมีความเสี่ยงโรคหัวใจขาดเลือดสูงที่สุดในข้อมูลที่กรมควบคุมโรครวบรวมไว้ และในประเทศไทยบุหรี่ไฟฟ้าเป็นสินค้าผิดกฎหมาย

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •นิโคตินในบุหรี่ไฟฟ้าออกฤทธิ์ต่อหัวใจแบบเดียวกับนิโคตินในบุหรี่มวน คือทำให้หัวใจเต้นเร็วและความดันขึ้น
• •เอกสารวิชาการของกรมควบคุมโรคอ้างงานวิจัยว่า ผู้ที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าร่วมกับบุหรี่มวนทุกวัน มีโอกาสเป็นโรคหัวใจขาดเลือดมากกว่าผู้ไม่สูบ 4.62 เท่า
• •งานทบทวนของ Cochrane พบว่าในงานทดลองที่มีการติดตามใกล้ชิดและใช้ผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการควบคุมมาตรฐาน บุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินช่วยให้คนเลิกบุหรี่มวนได้มากกว่าแผ่นแปะหรือหมากฝรั่งนิโคติน แต่กรมควบคุมโรคชี้ว่าในชีวิตจริงคนจำนวนมากติดบุหรี่ไฟฟ้าแทน บทความนี้จึงไม่แนะนำให้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพื่อเลิกบุหรี่
• •ประเทศไทยห้ามนำเข้า ห้ามขาย และห้ามให้บริการบุหรี่ไฟฟ้า ทางเลือกเลิกบุหรี่ที่ถูกกฎหมายคือสายด่วน 1600 คลินิกเลิกบุหรี่ และยาช่วยเลิกที่แพทย์สั่ง
• •มีอาการข้อใดข้อหนึ่ง คือ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก หรือแขนขาอ่อนแรงทันที ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

บุหรี่ไฟฟ้ามีนิโคตินมากแค่ไหน เมื่อเทียบกับบุหรี่มวน

ปริมาณนิโคตินในบุหรี่ไฟฟ้าต่างกันมากตามยี่ห้อและน้ำยา จึงไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้เทียบได้ทุกแบบ สิ่งที่ยืนยันได้คือ เอกสารวิชาการเรื่องบุหรี่ไฟฟ้าของกรมควบคุมโรค เขียนในบทนำว่าบุหรี่ไฟฟ้า "ไม่ปลอดภัยต่อสุขภาพ เนื่องจากมีสารนิโคตินปริมาณสูง" ร่วมกับโลหะหนักและสารก่อมะเร็ง

เอกสารเดียวกันอธิบายว่านิโคตินเข้าสู่สมองได้ภายในเวลาเพียง 7 วินาที แล้วกระตุ้นการหลั่งสารโดปามีน ทำให้เกิดการเสพติดและอาการถอนนิโคติน นอกจากนี้ สารแต่งกลิ่นและรสในน้ำยายังทำให้เสพติดง่ายขึ้นและเลิกยากขึ้น

MedlinePlus ของหอสมุดแพทย์แห่งชาติสหรัฐฯ ก็ระบุตรงกันว่าบุหรี่ไฟฟ้ามีนิโคตินซึ่งทำให้เสพติด และยังรู้ข้อมูลความเสี่ยงต่อสุขภาพระยะยาวไม่มากนัก

งานวิจัยพบผลต่อความดัน ชีพจร และหลอดเลือดอย่างไร

กรมควบคุมโรคระบุว่านิโคตินเป็นอันตรายต่อหลอดเลือดทั่วร่างกาย ทำให้หัวใจเต้นเร็ว ความดันโลหิตสูง หัวใจบีบตัวแรง และอาจก่อให้เกิดโรคหัวใจ อาการ "ดูดแล้วใจเต้นแรง" ที่หลายคนรู้สึก จึงเป็นฤทธิ์ของนิโคตินโดยตรง ไม่ได้แปลว่าร่างกายตื่นตัวดีขึ้น

ในหัวข้อผลต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด เอกสารเดียวกันสรุปจากงานวิจัยที่อ้างถึงว่า

• •การสูบบุหรี่ไฟฟ้าทำให้ความสมบูรณ์ของหลอดเลือดลดลง หลอดเลือดแข็งตัวและตีบตัน และหัวใจทำงานหนักขึ้น
• •ความเสี่ยงกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันสูงขึ้นมากถึง 2 เท่า
• •ผู้ที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าทุกวัน มีโอกาสเกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดมากกว่าผู้ไม่สูบ 2.66 เท่า

ตัวเลขเหล่านี้มาจากงานวิจัยหลายชิ้นที่เอกสารรวบรวมไว้ ไม่ได้มาจากการทดลองเดียว แต่ทิศทางตรงกันว่า บุหรี่ไฟฟ้าไม่ได้เป็นกลางต่อหัวใจ กลไกที่หลอดเลือดค่อย ๆ แข็งและตีบอธิบายไว้ที่ ไขมันอุดตันในเส้นเลือดเกิดจากอะไร และถ้ามีความดันสูงอยู่แล้ว อ่านปัจจัยที่ทำให้ความดันขึ้นได้ที่ ความดันสูงเกิดจากอะไร

ถ้าสูบแล้วใจสั่น ควรทำอย่างไร

ใจสั่นหลังสูบมักเป็นฤทธิ์ของนิโคติน แต่ถ้าใจสั่นบ่อย เป็นนาน หรือเป็นแม้ไม่ได้สูบ ควรให้แพทย์ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ วิธีแยกใจสั่นที่ต้องรีบไปโรงพยาบาลอยู่ที่ ใจสั่นเกิดจากอะไร ส่วนอาการเตือนจากหัวใจในคนสูบบุหรี่ อ่านต่อได้ที่ สูบบุหรี่แล้วหัวใจเต้นเร็ว เจ็บหน้าอก

สูบทั้งบุหรี่ไฟฟ้าและบุหรี่มวนพร้อมกันเสี่ยงแค่ไหน

นี่คือกลุ่มที่น่าห่วงที่สุด เอกสารของกรมควบคุมโรคอ้างงานวิจัยว่า ผู้ที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าร่วมกับบุหรี่มวนทุกวัน มีโอกาสเสี่ยงโรคหัวใจขาดเลือดมากกว่าผู้ที่ไม่สูบ สูงถึง 4.62 เท่า ซึ่งสูงกว่ากลุ่มที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าอย่างเดียว

หลายคนเริ่มใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพราะตั้งใจจะลดบุหรี่มวน แต่สุดท้ายกลายเป็นสูบทั้งสองอย่าง เช่น ใช้บุหรี่ไฟฟ้าตอนอยู่ในห้องแอร์ แล้วสูบบุหรี่มวนตอนออกไปข้างนอก แบบนี้ร่างกายได้รับนิโคตินตลอดวัน การลดจำนวนมวนลงโดยยังได้นิโคตินจากอีกทาง ไม่ได้ทำให้หัวใจพักจากนิโคติน

ได้ยินว่าบุหรี่ไฟฟ้าช่วยเลิกบุหรี่ได้ จริงไหม

คำตอบขึ้นกับว่าดูหลักฐานจากสถานการณ์แบบไหน และผลสองด้านนี้ต้องอ่านคู่กัน

ด้านงานทดลองที่มีการควบคุม

งานทบทวนอย่างเป็นระบบของ Cochrane ฉบับปรับปรุงปี 2026 รวมงานทดลองแบบสุ่มหลายสิบชิ้น พบว่า บุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินทำให้คนเลิกบุหรี่มวนได้มากกว่าผลิตภัณฑ์นิโคตินทดแทน เช่น แผ่นแปะหรือหมากฝรั่ง โดยผู้วิจัยจัดความเชื่อมั่นของหลักฐานข้อนี้ไว้ระดับสูง คิดเป็นจำนวนคนที่เลิกได้เพิ่มขึ้นราว 4 คนต่อ 100 คน (ช่วงความเชื่อมั่น 1 ถึง 7 คน) ส่วนเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ร้ายแรงพบน้อยในทุกกลุ่ม

แต่ผู้วิจัยระบุข้อจำกัดไว้เองว่า งานที่รวบรวมทดสอบบุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินซึ่งผ่านการควบคุมมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์ผิดกฎหมายหรือที่มีสารอื่นปนอาจมีอันตรายต่างออกไป และยังต้องมีงานที่ใหญ่และติดตามนานกว่านี้เพื่อประเมินความปลอดภัย ในประเทศไทยบุหรี่ไฟฟ้าทุกชนิดเป็นสินค้าผิดกฎหมาย จึงไม่มีผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการควบคุมแบบในงานทดลองเหล่านี้

ด้านการใช้ในชีวิตจริงและบริบทไทย

กรมควบคุมโรคชี้ว่าการทบทวนงาน 64 ชิ้น พบว่า ในระดับประชากร ที่ผู้สูบซื้อบุหรี่ไฟฟ้าใช้เองโดยไม่มีแพทย์ดูแล บุหรี่ไฟฟ้าไม่ได้ช่วยให้เลิกบุหรี่มวน และงานที่แสดงผลดีมักมีการพบแพทย์สม่ำเสมอ แต่ในที่สุดผู้ใช้ส่วนใหญ่ราว 80% ยังติดนิโคตินจากบุหรี่ไฟฟ้าต่อ

สรุปให้ตรงที่สุดคือ งานทดลองที่ติดตามใกล้ชิดพบประโยชน์ต่อการเลิกบุหรี่มวน แต่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงมักเป็นการติดนิโคตินต่อ หรือสูบทั้งสองแบบ และสำหรับคนไทย ทางเลือกนี้ไม่ใช่ทางที่ถูกกฎหมาย บทความนี้จึงไม่แนะนำให้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพื่อเลิกบุหรี่ ทางที่ใช้ได้จริงคือโทรสายด่วน 1600 หรือเลิกโดยมีแพทย์หรือเภสัชกรดูแล ส่วนคนที่มีโรคหัวใจ ความดันสูง หรือเคยหัวใจวาย ควรวางแผนเลิกกับแพทย์ที่ดูแลอยู่ เพราะแพทย์จะเลือกวิธีและยาช่วยเลิกตามโรคของแต่ละคน

กฎหมายไทยว่าอย่างไรเรื่องบุหรี่ไฟฟ้า

บุหรี่ไฟฟ้าที่พบในประเทศไทยเป็นสิ่งผิดกฎหมายทั้งหมด เอกสารของกรมควบคุมโรคสรุปกฎหมายที่เกี่ยวข้อง 3 ฉบับ ได้แก่

1. 1ประกาศกระทรวงพาณิชย์ที่กำหนดให้บารากู่และบุหรี่ไฟฟ้าเป็นสินค้าต้องห้ามนำเข้า พ.ศ. 2557
2. 2คำสั่งคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค ฉบับที่ 9/2558 ห้ามขาย ให้เช่า จัดหาให้ หรือให้บริการบารากู่ บารากู่ไฟฟ้า และบุหรี่ไฟฟ้า
3. 3พระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 ว่าด้วยการห้ามนำเข้าของที่ยังไม่ผ่านพิธีการศุลกากร รวมถึงการซื้อหรือรับไว้

เอกสารยังระบุว่าประเทศไทยเป็น 1 ใน 34 ประเทศที่มีมาตรการห้ามนำเข้าและจำหน่ายบุหรี่ไฟฟ้า และการครอบครองเพื่อขายหรือเพื่อสูบก็ถือว่าผิดกฎหมาย

ถ้าอยากเลิก ควรเริ่มที่ไหน

เริ่มได้ทันทีโดยไม่ต้องรอให้มีอาการ ช่องทางที่ใช้ได้จริงในไทยมีดังนี้

• •โทรสายด่วนเลิกบุหรี่ 1600 ซึ่งองค์การอนามัยโลกระบุเป็นสายเลิกบุหรี่ระดับชาติของไทย
• •ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร เรื่องผลิตภัณฑ์นิโคตินทดแทนหรือยาช่วยเลิก โดยเฉพาะคนที่มีโรคหัวใจ ความดัน หรือกินยาประจำ
• •ตั้งวันเลิกที่ชัดเจน และบอกคนในบ้านให้ช่วยกัน

ขั้นตอนเลิกแบบละเอียด ทั้งหักดิบ ค่อย ๆ ลด และยาที่แพทย์สั่ง อยู่ที่ เลิกบุหรี่ทำยังไง และถ้าอยากรู้ว่าตัวเองเสี่ยงโรคหัวใจระดับไหน ใช้ แบบประเมินความเสี่ยง Thai CV Risk Score ได้ เพราะการสูบบุหรี่เป็นปัจจัยหนึ่งที่ใช้คำนวณ

เมื่อไรต้องไปโรงพยาบาลทันที

มีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ไม่ต้องรอดูอาการ

• •เจ็บแน่นหน้าอก หรือแน่นร้าวไปแขน คอ กราม
• •หายใจไม่ออก หรือหอบเหนื่อยมากขึ้นทันที
• •แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว หรือพูดไม่ชัด
• •ใจสั่นจนหน้ามืดหรือเป็นลม

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ต่อ 1 แคปซูลมีน้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก.

สิ่งที่ลดความเสี่ยงต่อหัวใจจากนิโคตินได้จริงคือการเลิก ส่วนประกอบในแคปซูลที่มีข้อมูลเกี่ยวกับคนสูบบุหรี่ มีดังนี้

• •วิตามินซี 30 มก. — MedlinePlus ระบุว่าผู้สูบบุหรี่ต้องการวิตามินซีมากกว่าคนทั่วไปวันละ 35 มก. ผู้ใหญ่ที่สูบจึงควรได้ราววันละ 125 มก. (ชาย) และ 110 มก. (หญิง) วิตามินซีในแคปซูลคิดเป็นราว 24–27% ของค่านี้ (คำนวณ) ส่วนที่เหลือควรได้จากผักผลไม้ ข้อมูลนี้เป็นเรื่องความต้องการสารอาหาร ไม่ได้แปลว่าวิตามินซีลดอันตรายของนิโคติน
• •วิตามินอี ราว 2.5 มก. (คำนวณจาก 5 มก. ที่ความเข้มข้น 50%) — การทดลอง ATBC ในชายสูบบุหรี่ชาวฟินแลนด์ 29,133 คน ให้วิตามินอี 50 มก. ต่อวัน มากกว่าในแคปซูลราว 20 เท่า (คำนวณ) ไม่พบว่ามะเร็งปอดลดลง และพบการเสียชีวิตจากสโตรกชนิดเลือดออกมากขึ้น ผลนี้เป็นเหตุผลว่าไม่ควรเชื่อว่าสารต้านอนุมูลอิสระชนิดเม็ดช่วยชดเชยการสูบได้
• •น้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. และน้ำมันรำข้าว 109 มก. — งานวิจัยในคนของน้ำมันเหล่านี้ศึกษาเรื่องค่าไขมันในเลือดโดยใช้แทนน้ำมันในอาหารทั้งวันระดับหลายสิบกรัม ไม่พบงานที่ศึกษาผลต่อหัวใจของคนสูบบุหรี่ไฟฟ้า

ไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ลดผลของนิโคตินต่อหัวใจหรือหลอดเลือด และไม่ได้ใช้แทนการเลิกบุหรี่

ข้อควรระวัง: ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด ผู้ที่กินยาลดความดัน และผู้ที่เคยหัวใจวาย ควรถามแพทย์ก่อนใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด ฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร หากแพทย์ให้หยุด ให้หยุดผลิตภัณฑ์นี้ ส่วนยาที่แพทย์สั่งให้กินต่อตามเดิม

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที