โรคไตกินไข่ได้ไหม ไข่แดง ไข่เป็ด ไข่พะโล้ วันละกี่ฟอง

คำตอบสั้น: คนเป็นโรคไต กินไข่ได้ และไข่ขาวเป็นโปรตีนคุณภาพดีที่นักกำหนดอาหารแนะนำ ส่วนที่ต้องระวังคือ ไข่แดง เพราะมีฟอสเฟตประมาณ 25 เท่าของไข่ขาว ผู้ที่ฟอสเฟตในเลือดสูงควรงดไข่แดงและกินเฉพาะไข่ขาว ไข่เป็ดใช้หลักเดียวกันและมีคอเลสเตอรอลต่อฟองสูงกว่าไข่ไก่ ไข่เค็มและไข่พะโล้มีเรื่องความเค็มเพิ่มเข้ามา ส่วนจำนวนฟองต่อวันขึ้นกับโปรตีนทั้งวันที่แพทย์หรือนักกำหนดอาหารกำหนด

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ไข่ทั้งฟอง 1 ฟอง = เนื้อสัตว์ 1 ส่วน (โปรตีนประมาณ 7 กรัม) ไข่ขาว 1 ฟอง = ครึ่งส่วน
• •ไข่ไก่ใบใหญ่ทั้งฟองมีฟอสฟอรัส 86 มก. ไข่ขาวของใบเดียวกันมีเพียงประมาณ 5 มก.
• •ไข่เป็ดเบอร์ 5 มีคอเลสเตอรอล 326 มก. ไข่ไก่เบอร์ 5 มี 214 มก. ไข่ขาวของทั้งสองชนิดไม่มีคอเลสเตอรอล
• •ไข่เค็มเป็นอาหารหมักดองโซเดียมสูง ไข่พะโล้กินเฉพาะไข่ขาวได้ แต่ไม่ควรซดน้ำพะโล้
• •“ไข่ขาววันละ 2–3 ฟอง” เป็นคำแนะนำสำหรับผู้ที่ฟอกเลือดแล้ว

คนเป็นโรคไตกินไข่ได้ไหม ทั้งฟองหรือเฉพาะไข่ขาว

กินได้ ส่วนจะกินทั้งฟองหรือไข่ขาวขึ้นกับค่าฟอสเฟตในเลือด ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดไข่ขาวและเนื้อปลาเป็นโปรตีนคุณภาพสูงที่ขับของเสียน้อย รพ.ศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ก็แนะนำเนื้อสัตว์ไม่ติดมัน ปลา และไข่ขาว

เอกสารอาหารของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยเทียบไว้ว่า

• •ไข่ทั้งฟอง 1 ฟอง เท่ากับเนื้อสัตว์ 1 ส่วน หรือประมาณ 2 ช้อนโต๊ะ ให้โปรตีน 7 กรัม
• •ไข่ขาว 1 ฟอง (ไข่ไก่ขนาดกลาง) เท่ากับเนื้อสัตว์ครึ่งส่วน

ตัวอย่างเมนูในเอกสารเดียวกันก็มีไข่เจียวอยู่ด้วย ไข่จึงไม่ใช่ของต้องห้าม คนที่ฟอสเฟตยังปกติให้นักกำหนดอาหารช่วยนับว่ากินไข่ทั้งฟองได้แค่ไหน แต่เมื่อฟอสเฟตในเลือดเกิน 4.8 มก./ดล. เอกสารให้งดไข่แดง และกินแต่ไข่ขาว

ไข่แดงมีอะไรที่ต้องระวัง

ไข่แดงคือแหล่งฟอสฟอรัสและคอเลสเตอรอลของไข่

• •ฟอสฟอรัส งานของ Taylor และคณะ (J Ren Care 2011) ระบุว่าไข่ไก่ใบใหญ่ทั้งฟองมีโปรตีน 6 กรัม ฟอสฟอรัส 86 มิลลิกรัม ส่วนไข่ขาวมีโปรตีน 4 กรัม ฟอสฟอรัสประมาณ 5 มิลลิกรัม เอกสารของสมาคมโรคไตฯ ระบุว่าไข่แดงมีฟอสเฟตมากประมาณ 25 เท่าของไข่ขาว
• •คอเลสเตอรอล เอกสารของสมาคมโรคไตฯ ระบุว่าไข่ 1 ฟองหนัก 50 กรัม มีไข่แดง 17 กรัมซึ่งมีคอเลสเตอรอล 252 มิลลิกรัม ส่วนไข่ขาว 33 กรัมไม่มีคอเลสเตอรอลและไม่มีไขมัน

ขนมที่ทำจากไข่แดงล้วน เช่น ทองหยิบ ฝอยทอง ทองหยอด และขนมที่มีไข่ทั้งฟอง เช่น สังขยา อยู่ในรายการที่ต้องงดเมื่อฟอสเฟตสูง ความรู้เรื่องฟอสฟอรัสทั้งหมดอยู่ที่ ฟอสฟอรัสสูงห้ามกินอะไร

ไข่เป็ดต่างจากไข่ไก่อย่างไร

หลักเดียวกัน แต่ไข่เป็ดฟองใหญ่กว่าและคอเลสเตอรอลต่อฟองสูงกว่า เอกสารของสาขาวิชาโภชนาการ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล (อ้างข้อมูลกรมอนามัย) ระบุว่า

• •ไข่เป็ดทั้งฟอง เบอร์ 5 มีคอเลสเตอรอล 326 มิลลิกรัม
• •ไข่ไก่ทั้งฟอง เบอร์ 5 มีคอเลสเตอรอล 214 มิลลิกรัม
• •ไข่ขาวของไข่เป็ดและไข่ไก่ ไม่มีคอเลสเตอรอล
• •ไข่เบอร์เดียวกัน ไข่เป็ดหนักกว่า เช่น เบอร์ 5 ไข่ไก่หนัก 45–50 กรัม ไข่เป็ดหนัก 55–60 กรัม

เอกสารของสมาคมโรคไตฯ ระบุว่าไข่แดงของไข่เป็ดและไข่นกกระทาก็อยู่ในกลุ่มฟอสเฟตสูงเช่นกัน เราไม่พบตัวเลขฟอสฟอรัสของไข่เป็ดแยกจากแหล่งทางการไทยที่ตรวจได้ จึงแนะนำให้ใช้หลักเดียวกับไข่ไก่ คือระวังไข่แดง และนับไข่ขาวเป็นโปรตีน

ไข่พะโล้ ไข่เค็ม ไข่เยี่ยวม้า ต้องระวังอะไร

ปัญหาของไข่กลุ่มนี้คือความเค็ม นอกเหนือจากไข่แดง

• •ไข่เค็ม รพ.ศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ จัดเป็นอาหารหมักดองและแปรรูปที่มีโซเดียมสูง ควรงดหรือลดให้มาก ไข่แดงเค็มยังอยู่ในขนมบางชนิด เช่น ขนมเปี๊ยะ
• •ไข่พะโล้ เอกสารของสมาคมโรคไตฯ ระบุว่าไข่พะโล้เป็นเมนูที่แยกไข่แดงออกแล้วกินแต่ไข่ขาวได้ แต่น้ำพะโล้ปรุงด้วยซีอิ๊วและเครื่องปรุง ซึ่งซีอิ๊ว 1 ช้อนชามีโซเดียมประมาณ 400 มิลลิกรัม จึงไม่ควรซดน้ำหรือราดน้ำพะโล้ชุ่ม
• •ไข่เยี่ยวม้า เป็นไข่แปรรูปที่ยังมีไข่แดงอยู่ ให้นับแบบไข่ทั้งฟอง และกินเป็นครั้งคราว

ดูเครื่องปรุงอื่นที่มีโซเดียมได้ที่ โรคไตกินเกลือได้ไหม

ไข่ต้ม ไข่ลวก ไข่เจียว ไข่ทอด วิธีไหนเหมาะ

วิธีที่แยกไข่แดงออกได้ง่าย และไม่ต้องเติมเครื่องปรุงมาก เหมาะที่สุด

• •ไข่ต้ม แกะไข่แดงออกง่าย กินแต่ไข่ขาวได้สะดวก
• •ไข่ดาว ไข่ลูกเขย เอกสารของสมาคมโรคไตฯ จัดว่าแยกไข่แดงออกได้
• •ไข่เจียว ไข่ตุ๋น ไข่แดงผสมรวมแล้วแยกไม่ได้ ถ้าต้องงดไข่แดง ให้ทำแบบไข่ขาวล้วน
• •ไข่เจียวและไข่ทอด ใช้น้ำมันมากและมักเติมน้ำปลาหรือซอส ควรตวงเครื่องปรุง และใช้น้ำมันที่ศูนย์ศรีพัฒน์แนะนำ เช่น น้ำมันรำข้าว น้ำมันมะกอก น้ำมันถั่วเหลือง

เมนูไข่ขาวที่ทำได้ เช่น ไข่ขาวตุ๋น ไข่ขาวเจียว วุ้นเส้นผัดไข่ขาว แกงจืดไข่ขาว ดูตัวอย่างเมนูทั้งสัปดาห์ที่ เมนูอาหารโรคไต 7 วัน

คนเป็นโรคไตกินไข่ได้วันละกี่ฟอง

ขึ้นกับว่าแต่ละคนได้โปรตีนทั้งวันเท่าไร ไข่เป็นเพียงแหล่งหนึ่งที่ต้องหารกับปลาและเนื้อสัตว์อื่น

ตัวอย่างในเอกสารของสมาคมโรคไตฯ คือชายน้ำหนักที่เหมาะสม 60 กิโลกรัม ระยะก่อนฟอกเลือด ได้โปรตีน 36 กรัมต่อวัน คิดเป็นเนื้อสัตว์ 3.5 ส่วนต่อวัน ถ้ามื้อหนึ่งกินไข่ขาว 2 ฟอง ก็ใช้ไป 1 ส่วนจาก 3.5 ส่วนแล้ว

ผู้ที่ฟอกเลือดแล้ว รพ.ศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ให้โปรตีน 1.0–1.2 กรัม/กก./วัน โดยกินเนื้อสัตว์ไม่ติดมันมื้อละ 3–4 ช้อนกินข้าว ร่วมกับไข่ขาววันละ 2–3 ฟอง ตัวเลขนี้ใช้กับผู้ฟอกเลือด ไม่ใช่ผู้ป่วยก่อนฟอกไต

คำนวณโปรตีนของตัวเองได้ที่ โรคไตกินโปรตีนวันละกี่กรัม และเรื่องไข่ขาวต่อวันโดยละเอียดที่ คนเป็นไตกินไข่ขาววันละกี่ฟอง

ได้ยินว่าเป็นโรคไตห้ามกินไข่ เพราะโปรตีนทำให้ไตพัง จริงไหม

ไม่จริง ทั้งศูนย์ศรีพัฒน์และ รพ.ศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ยกไข่ขาวเป็นโปรตีนคุณภาพดีสำหรับผู้ป่วยไต ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ไข่ แต่อยู่ที่ปริมาณโปรตีนรวมทั้งวันและไข่แดงเมื่อฟอสเฟตสูง ถ้างดโปรตีนมากเกินไปจะขาดสารอาหาร อ่านเพิ่มที่ กินโปรตีนเยอะแล้วไตพังจริงไหม

แพ้ไข่ต้องทำอย่างไร

คนที่แพ้ไข่ต้องเลี่ยงไข่ทั้งฟอง รวมทั้งไข่ขาว และใช้โปรตีนคุณภาพดีชนิดอื่นแทน เช่น เนื้อปลา อกไก่ หมูสันใน ตามที่ศูนย์ศรีพัฒน์แนะนำ แล้วให้นักกำหนดอาหารคำนวณปริมาณใหม่

ต้องอ่านส่วนประกอบของอาหารสำเร็จรูป ขนม และผลิตภัณฑ์เสริมอาหารด้วย เพราะอาจมีไข่หรือผงไข่ขาวผสม ถ้ามีอาการแพ้รุนแรงจนหายใจไม่ออก ให้โทร 1669 ทันที

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าไลฟ์ (Beta Life)

เบต้าไลฟ์ (Beta Life) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0025 ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ต่อ 1 แคปซูลมีผงไข่ขาว 230 มก. สารสกัดเห็ดหลินจือ 50 มก. กรดอัลฟาไลโปอิก (99%) 40 มก. ดีแอล-แอลฟา-โทโคเฟอริล อะซีเตต (50%) 20 มก. วิตามินดี3 200 IU วิตามินบี6 1 มก. วิตามินบี12 1 ไมโครกรัม และกรดโฟลิก 100 ไมโครกรัม

• •ผงไข่ขาว 230 มก. — ไข่ขาวในอาหารเป็นโปรตีนคุณภาพสูงที่ฟอสฟอรัสต่ำ ฟอสฟอรัสของไข่ส่วนใหญ่อยู่ในไข่แดง นักวิชาการโภชนาการโรคไตจึงยกไข่ขาวสดเป็นตัวอย่างอาหารโปรตีนที่เหมาะกับผู้ป่วยไต (บทความทบทวน Noori และคณะ 2010) แต่ผงไข่ขาวในแคปซูลมีปริมาณน้อย ฉลากไม่ระบุปริมาณโปรตีน ถ้าประมาณจากข้อมูลไข่ขาวผงของ USDA จะได้โปรตีนราว 0.19 กรัม ขณะที่ไข่ขาวจากไข่ใบใหญ่ 1 ฟองมีโปรตีนราว 3.6 กรัม แคปซูลจึงไม่ได้ใช้แทนไข่ขาวในมื้ออาหาร และไม่ใช่แหล่งโปรตีน

ฉลากระบุว่ามีส่วนประกอบของไข่ ผู้แพ้ไข่ไม่ควรรับประทาน อ่านรายละเอียดได้ที่ เรื่องไข่บนฉลากและผู้ที่ไม่ควรรับประทาน และที่มาของผงไข่ขาวที่ ผงไข่ขาวคืออะไร

แนวทางของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยไม่แนะนำให้ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังทุกคนกินวิตามินเสริมเป็นประจำ แต่ให้เสริมเมื่อผลตรวจหรืออาการบ่งชี้ว่าขาด และให้ใช้สมุนไพรด้วยความระมัดระวัง ส่วนประกอบอย่างเห็ดหลินจืออาจเสริมฤทธิ์ยาต้านเกล็ดเลือด ยาลดความดัน และยาเบาหวาน ผู้ป่วยไตจึงควรนำกล่องผลิตภัณฑ์ไปให้แพทย์โรคไตที่ดูแลดูก่อนทุกครั้ง

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าไลฟ์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที