เครียดจนความจำหาย เครียดมากทำให้ความจำเสื่อมได้ไหม

คำตอบสั้น: ความเครียดทำให้ขี้ลืมและนึกไม่ออกได้จริง MedlinePlus จัดอาการขี้ลืมและขาดสมาธิไว้ในสัญญาณของความเครียดมากเกินไป และงานวิเคราะห์รวมในคนพบว่าความเครียดเฉียบพลันช่วงก่อนรับข้อมูลหรือช่วงที่กำลังนึก ทำให้จำได้แย่ลง ส่วนความเครียดเรื้อรังและฮอร์โมนความเครียดที่สูงนานสัมพันธ์กับสมองส่วนที่ใช้จำ แต่ความหลงลืมจากความเครียด ซึมเศร้า วิตกกังวล และการนอนไม่พอ มักดีขึ้นเมื่อได้รับการดูแลที่ต้นเหตุ ตามข้อมูลของ NIA ถ้าหลงลืมจนกระทบชีวิต ลืมเรื่องใหม่ซ้ำ ๆ หรือหลงทาง อย่าสรุปว่าเป็นแค่เครียด ให้พบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุอื่น

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •MedlinePlus ระบุว่าเมื่อเครียด ร่างกายหลั่งฮอร์โมนที่ทำให้สมองตื่นตัว กล้ามเนื้อตึง และชีพจรเร็วขึ้น ซึ่งช่วยได้ในระยะสั้น
• •ความเครียดเฉียบพลันหายไปเร็ว ส่วนความเครียดเรื้อรังยืดเยื้อเป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือน และทำให้ร่างกายตื่นตัวตลอดแม้ไม่มีอันตราย
• •งานวิเคราะห์รวม 113 งาน 6,216 คน (Shields 2017) พบว่าความเครียดเฉียบพลันช่วงก่อนหรือระหว่างการนึก ทำให้นึกได้แย่ลง โดยเฉพาะเรื่องที่มีอารมณ์เกี่ยวข้อง
• •ความเครียดเรื้อรังเพิ่มความเสี่ยงซึมเศร้าและวิตกกังวล ซึ่งทำให้ความจำแย่ลงได้เอง
• •วิธีจัดการที่หน่วยงานสุขภาพแนะนำ เช่น นอนเป็นเวลา ออกกำลังกาย ฝึกหายใจหรือฝึกสติ เขียนบันทึก และคุยกับคนที่ไว้ใจ
• •ถ้ามีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323

ฮอร์โมนความเครียดกระทบความจำอย่างไร

เมื่อเจอเรื่องกดดัน ร่างกายเข้าสู่โหมดรับมือ MedlinePlus อธิบายว่าร่างกายตอบสนองต่อความเครียดด้วยการหลั่งฮอร์โมนที่ทำให้สมองตื่นตัว กล้ามเนื้อเกร็ง และชีพจรเร็วขึ้น ในระยะสั้นเป็นเรื่องดีเพราะช่วยให้รับมือกับสถานการณ์ได้ ฮอร์โมนที่งานวิจัยวัดบ่อยคือคอร์ติซอล (cortisol)

งานศึกษาเรื่องความเครียดกับความจำ แบ่งความจำเป็นหลายช่วง เช่น ช่วงรับข้อมูลเข้า (encoding) ช่วงเก็บ และช่วงนึกทวน (retrieval) งานวิเคราะห์รวมของ Shields และคณะ (Psychological Bulletin 2017) ซึ่งรวมงานในคน 113 งาน ผู้เข้าร่วม 6,216 คน ที่ศึกษาผลของความเครียดเฉียบพลัน พบว่า

• •เครียดก่อนหรือระหว่างรับข้อมูล มักทำให้จำได้แย่ลง ยกเว้นกรณีที่ความเครียดเกิดใกล้กันมากและเนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องที่เครียดโดยตรง
• •เครียดหลังรับข้อมูลแล้ว กลับช่วยให้จำได้ดีขึ้น ถ้าเกิดในสถานที่เดียวกับที่เรียนรู้
• •เครียดก่อนหรือระหว่างการนึก ทำให้นึกได้แย่ลง และผลชัดกว่าในเรื่องที่มีอารมณ์เกี่ยวข้อง
• •ความเครียดเพิ่มระดับคอร์ติซอลอย่างสม่ำเสมอ แต่ขนาดการเพิ่มของคอร์ติซอลไม่สัมพันธ์กับขนาดของผลต่อความจำ

ข้อสรุปของผู้วิจัยคือความเครียดรบกวนความจำบางขั้นตอน และเสริมบางขั้นตอน ไม่ได้ทำให้ความจำแย่ลงทุกกรณี ซึ่งอาจช่วยอธิบายว่าทำไมบางครั้งเรานึกชื่อลูกค้าไม่ออกตอนประชุมที่ตึงเครียด แต่พอกลับถึงบ้านกลับนึกออก

เครียดเฉียบพลันกับเครียดเรื้อรังต่างกันอย่างไร

MedlinePlus แบ่งความเครียดเป็นสองแบบหลัก

ความเครียดเฉียบพลัน เป็นความเครียดระยะสั้นที่หายไปเร็ว เช่น ตอนเหยียบเบรกกะทันหัน ทะเลาะกับคนใกล้ตัว หรือทำเรื่องใหม่ที่ตื่นเต้น ทุกคนเจอได้ และช่วยให้รับมือกับเหตุการณ์อันตราย

ความเครียดเรื้อรัง ยืดเยื้อเป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือน เช่น ปัญหาการเงิน ปัญหาครอบครัว ปัญหางาน หรือกังวลเรื่องสุขภาพ MedlinePlus ระบุว่าคนเราชินกับความเครียดเรื้อรังได้จนไม่รู้ตัวว่าเป็นปัญหา และเมื่อเครียดเรื้อรัง ร่างกายจะตื่นตัวตลอดแม้ไม่มีอันตราย ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อความดันสูง โรคหัวใจ เบาหวาน ซึมเศร้า และวิตกกังวล

ความเครียดเรื้อรังกับสมองส่วนที่ใช้จำ บทความทบทวนของ Lupien และคณะ (Nature Reviews Neuroscience 2009) สรุปว่าการสัมผัสฮอร์โมนความเครียดเป็นเวลานานมีผลต่อโครงสร้างสมองที่เกี่ยวกับการคิดและสุขภาพจิต โดยผลแตกต่างกันตามช่วงวัยและระยะเวลาที่สัมผัส อีกงานหนึ่งของคณะเดียวกัน (Nature Neuroscience 1998) พบว่าผู้สูงอายุที่มีคอร์ติซอลสูงต่อเนื่องนาน มีสมองส่วนฮิปโปแคมปัส (ส่วนสำคัญของความจำ) เล็กกว่า และทำแบบทดสอบความจำได้แย่กว่ากลุ่มที่คอร์ติซอลปกติ แต่งานนี้เป็นการเปรียบเทียบแบบสังเกต และบทคัดย่อไม่ระบุจำนวนผู้เข้าร่วม จึงยังสรุปไม่ได้ว่าความเครียดในชีวิตประจำวันของคนทั่วไปทำให้สมองเสียหายถาวร

ความดันที่สูงจากความเครียดเป็นอีกเรื่องที่ควรระวัง อ่านที่ ความดันสูงเพราะเครียด จริงไหม

ความจำกลับมาได้ไหมเมื่อความเครียดลดลง

สำหรับความหลงลืมที่มาจากความเครียด ความกังวล ซึมเศร้า หรือนอนไม่พอ ข่าวดีคือมักดีขึ้นเมื่อแก้ที่ต้นเหตุ สถาบันผู้สูงอายุแห่งชาติสหรัฐ (NIA) ระบุว่าปัญหาความจำจากภาวะเหล่านี้ รวมทั้งจากผลข้างเคียงยา ไทรอยด์ และการขาดวิตามินบี 12 มักดีขึ้นหลังหาสาเหตุและได้รับการรักษา

สิ่งที่ควรเข้าใจ

• •ผลการวิจัยข้างต้นบอกว่าความเครียดรบกวนการรับข้อมูลและการนึก หลายครั้งข้อมูลยังอยู่ แต่นึกไม่ออกในช่วงที่ตึงเครียด
• •ไม่มีตัวเลขที่บอกได้ว่าแต่ละคนจะกลับมาเหมือนเดิมเมื่อไร เพราะขึ้นกับสาเหตุ ระยะเวลาที่เครียด และโรคร่วม
• •ถ้าความเครียดลดลงแล้วแต่ความจำยังแย่ลงเรื่อย ๆ ต้องตรวจหาสาเหตุอื่น ไม่ใช่รอต่อไปเฉย ๆ

ความเครียดกับการนอนและซึมเศร้าเกี่ยวกันอย่างไร

ความเครียด การนอน และอารมณ์ เป็นวงจรที่ส่งผลต่อกัน และทั้งสามอย่างกระทบความจำ

• •MedlinePlus ระบุว่าสัญญาณของความเครียดมีทั้งนอนไม่หลับหรือนอนมากเกิน อ่อนเพลีย และขาดสมาธิ
• •สถาบันหัวใจ ปอด และเลือดแห่งชาติสหรัฐ (NHLBI) ระบุว่าการนอนไม่พอทำให้เรียนรู้และจดจ่อได้ยาก และทำให้หงุดหงิดหรือกังวลง่าย ซึ่งยิ่งเพิ่มความเครียด
• •MedlinePlus ระบุว่าความเครียดเรื้อรังเพิ่มความเสี่ยงซึมเศร้าและวิตกกังวล และซึมเศร้ามีอาการสมาธิไม่ดีร่วมด้วย
• •สถาบันสุขภาพจิตแห่งชาติสหรัฐ (NIMH) ระบุว่าความกังวลที่ไม่หายไปและรบกวนชีวิต อาจกระทบการนอน และเพิ่มความเสี่ยงโรควิตกกังวลหรือซึมเศร้า

ในผู้สูงอายุ ซึมเศร้าบางครั้งทำให้หลงลืมจนดูคล้ายสมองเสื่อม อ่านการแยกได้ที่ ซึมเศร้าแล้วขี้ลืม ส่วนเรื่องนอนอ่านที่ นอนไม่หลับในวัย 50+

วิธีจัดการความเครียดที่มีหลักฐานและหน่วยงานแนะนำ

NIMH แนะนำวิธีที่ลองทำได้เมื่อรู้สึกท่วมท้น และบอกว่าแต่ละคนอาจต้องลองหลายวิธีกว่าจะเจอแบบที่เหมาะ

1. 1เขียนบันทึก ว่าวันนี้เครียดเรื่องอะไร รู้สึกอย่างไร และอะไรช่วยได้
2. 2ฝึกผ่อนคลาย เช่น หายใจลึก ๆ นึกภาพผ่อนคลาย หรือฝึกสติอยู่กับปัจจุบัน
3. 3ออกกำลังกายและกินอาหารเป็นมื้อ องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่ากิจกรรมทางกายช่วยลดอาการซึมเศร้าและวิตกกังวล
4. 4นอนเป็นเวลาและนอนให้พอ NHLBI แนะนำผู้ใหญ่คืนละ 7–9 ชั่วโมง
5. 5เลี่ยงคาเฟอีนมากเกินไป จากกาแฟ ชา หรือน้ำอัดลม
6. 6สังเกตและโต้แย้งความคิดแง่ลบ ที่วนซ้ำ
7. 7ติดต่อเพื่อนหรือครอบครัว ที่ช่วยให้รับมือได้ดีขึ้น

เคล็ดลับเพิ่มเติมสำหรับความจำช่วงที่เครียด คืออย่าพึ่งความจำในหัวอย่างเดียว จดนัดลงปฏิทิน ตั้งเตือน วางของสำคัญไว้ที่เดิม และเตรียมโน้ตก่อนเข้าประชุมที่ตึงเครียด เพราะช่วงนั้นเป็นช่วงที่การนึกมักสะดุด ถ้าความเครียดมาจากงานจนหมดแรง อ่านต่อที่ ภาวะหมดไฟ Burnout และเรื่องภูมิคุ้มกันอ่านที่ เครียดทำให้ภูมิตกจริงไหม

อาการแบบไหนไม่ใช่แค่ความเครียด

ความหลงลืมจากความเครียดมักเป็น "นึกไม่ออกชั่วขณะ" และดีขึ้นเมื่อผ่อนคลาย อาการต่อไปนี้ควรพบแพทย์ ไม่ควรโทษความเครียดอย่างเดียว ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่ง

• •ถามคำถามเดิมซ้ำ ๆ หรือจำเรื่องที่เพิ่งคุยไม่ได้เลย
• •หลงทางในที่คุ้นเคย หรือสับสนวัน เวลา สถานที่
• •ทำตามสูตรอาหารหรือขั้นตอนที่เคยทำได้ไม่ได้
• •คนรอบตัวสังเกตว่าบุคลิกหรือพฤติกรรมเปลี่ยน
• •หลงลืม และเดินลำบาก หรือกลั้นปัสสาวะไม่อยู่
• •เหนื่อยผิดปกติ ขี้หนาว น้ำหนักขึ้น ซึ่งอาจเป็นไทรอยด์ต่ำ
• •เพิ่งเริ่มยาใหม่ เช่น ยานอนหลับ ยาคลายกังวล หรือยาแก้แพ้รุ่นเก่า แล้วหลงลืมมากขึ้น (ห้ามหยุดยาเอง ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร)

สัญญาณเหล่านี้สอดคล้องกับรายการที่ NIA แนะนำให้ไปพบแพทย์ แพทย์อาจตรวจคัดกรองความจำ ตรวจเลือด และหาสาเหตุที่แก้ได้ ดูภาพรวมสาเหตุขี้ลืมได้ที่ ขี้ลืมเกิดจากอะไร

สับสนหรือพฤติกรรมเปลี่ยนขึ้นมาทันที ซึมลงปลุกยาก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ข้อใดข้อหนึ่ง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

เมื่อไรควรพบแพทย์เรื่องความเครียด

MedlinePlus แนะนำให้ติดต่อแพทย์เมื่อรู้สึกท่วมท้นจากความเครียด ความเครียดกระทบสุขภาพ หรือมีอาการใหม่ที่ผิดปกติ เช่น รู้สึกตื่นตระหนก เวียนหัว หายใจเร็ว ใจเต้นแรง ทำงานหรือใช้ชีวิตไม่ได้ หรือมีความกลัวที่ควบคุมไม่ได้ NIMH ระบุว่าจิตบำบัดและยาเป็นการรักษาหลักของโรควิตกกังวล

ถ้าเครียดจนรับมือไม่ไหว โทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ และถ้ามีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เม็มโมร่า (MEMORA)

เม็มโมร่า (MEMORA) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0069 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากระบุรับประทานวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: เห็ดหัวลิง (Lion's Mane) 250 มก. · สารสกัดพรมมิ (Brahmi) 150 มก. · โคลีน ไบทาร์เทรต (99%) 90 มก. (เทียบเป็นตัวโคลีนราว 37 มก. คำนวณ) · สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. · ไพริดอกซิน ไฮโดรคลอไรด์ 2 มก. (เทียบเป็นวิตามินบี 6 ราว 1.65 มก. คำนวณ) · ส่วนอื่น ได้แก่ เปลือกแคปซูลเจลาติน สี INS171 (ไทเทเนียมไดออกไซด์) INS551 INS470ii และมอลโตเด็กซ์ตริน

คำเตือนบนฉลาก: อาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่

ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ลดความเครียด ลดฮอร์โมนความเครียด หรือช่วยให้ความจำกลับมา และไม่ใช้แทนการจัดการความเครียด การนอนให้พอ หรือการตรวจหาสาเหตุของอาการหลงลืมกับแพทย์

เรื่องเลือดออกที่ต้องรู้: ฉลากเตือนว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ซึ่งมาจากสารสกัดใบแปะก๊วย ผู้ที่กินยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด และผู้ที่จะผ่าตัดหรือทำฟัน ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

หลักฐานของแต่ละส่วนประกอบ เทียบปริมาณที่ใช้ในงานวิจัยกับปริมาณในแคปซูล

• •เห็ดหัวลิง 250 มก. — งานวิจัยในคนยังน้อยและเล็ก งานในผู้สูงอายุญี่ปุ่นที่มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย 30 คน ใช้ผงเห็ดวันละ 3 กรัม (มากกว่าในแคปซูล 12 เท่า คำนวณ) และคะแนนลดลงอย่างมีนัยสำคัญหลังหยุด 4 สัปดาห์ ฉลากไม่ระบุว่าเป็นดอกเห็ด เส้นใย หรือสารสกัด และมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •สารสกัดพรมมิ 150 มก. — งานรวมในผู้ใหญ่สุขภาพดีพบผลเล็กเฉพาะบางด้าน โดยงานส่วนใหญ่ใช้สารสกัดมาตรฐานวันละ 300 มก. นาน 12 สัปดาห์ (มากกว่าในแคปซูล 2 เท่า คำนวณ) ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ งานทบทวนพบว่าไม่ต่างจากยาหลอก (หลักฐานคุณภาพต่ำมาก)
• •โคลีนราว 37 มก. ต่อวัน (คำนวณ) — คิดเป็นราว 7–9% ของปริมาณที่ผู้ใหญ่ควรได้รับต่อวัน (คำนวณ) งานทดลองให้โคลีนเสริมในคนขนาดสูงกว่านี้มากไม่พบผลต่อความจำ
• •สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. — งาน GEM ในผู้สูงอายุ 3,069 คน ใช้วันละ 240 มก. (มากกว่าในแคปซูล 4.8 เท่า คำนวณ) ไม่ลดการเกิดสมองเสื่อมและไม่ชะลอความจำถดถอย และใบแปะก๊วยมีรายงานเรื่องเลือดออกและการชัก
• •วิตามินบี 6 (จากไพริดอกซิน HCl 2 มก.) ราว 1.65 มก. (คำนวณ) — ใกล้เคียงปริมาณที่ผู้สูงอายุควรได้รับต่อวัน งาน VITACOG ที่พบผลบางด้านใช้บี 6 วันละ 20 มก. (มากกว่าราว 12 เท่า คำนวณ) ร่วมกับโฟลิก 0.8 มก. และบี 12 0.5 มก. และพบผลเฉพาะในผู้ที่มีค่าโฮโมซิสเทอีนในเลือดสูง ซึ่งแคปซูลนี้ไม่มีโฟลิกและบี 12 ส่วนงานรวมราว 22,000 คนพบว่าวิตามินบีไม่ช่วยการทำงานของสมองด้านความคิด

ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยเรื่องความเครียด อารมณ์ หรือความจำ และผลิตภัณฑ์นี้ไม่ได้มีไว้เพื่อป้องกัน ชะลอ หรือรักษาภาวะสมองเสื่อม

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (เช่น วาร์ฟาริน) ยาต้านเกล็ดเลือด (เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล) ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด ผู้มีเลือดออกง่าย หรือจะผ่าตัดหรือทำฟัน: ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาต้านซึมเศร้า ยาคลายกังวล ยานอนหลับ หรือยาจิตเวช: ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง และต้องแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
• •ผู้เป็นโรคไทรอยด์หรือใช้ยาไทรอยด์: ข้อมูลเรื่องพรมมิกับไทรอยด์มาจากงานในสัตว์ทดลอง ยังไม่ยืนยันในคน แต่ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้เป็นลมชักหรือใช้ยากันชัก: ใบแปะก๊วยมีรายงานการชัก ต้องปรึกษาแพทย์
• •ผู้ใช้ยาหลายชนิด: แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
• •ผู้แพ้เห็ดหรือมีประวัติแพ้อาหารและสมุนไพร: เห็ดหัวลิงมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •ผู้ที่กินวิตามินรวมหรือบีรวมอยู่แล้ว: ให้นับวิตามินบี 6 จากทุกแหล่งรวมกัน

ผลิตภัณฑ์นี้มีสารสกัดใบแปะก๊วย ฉลากระบุว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ผู้ที่จะผ่าตัด ผู้มีประวัติชัก และผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมหรือยาประจำตัวอื่น ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาภาวะสมองเสื่อม

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเม็มโมร่าทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาสมาธิสั้น ยาจิตเวช ยาฮอร์โมน และยาสมองเสื่อม แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจหาสาเหตุของอาการหลงลืม สมาธิ อารมณ์ หรือการนอนที่เปลี่ยนไป

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ สับสนหรือพฤติกรรมเปลี่ยนขึ้นมาทันที ซึมลงปลุกยาก แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีกทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก ชัก หกล้มศีรษะกระแทก ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 · หากมีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี 24 ชั่วโมง) · หากเครียดจากงานหรือชีวิตจนรับมือไม่ไหว โทรปรึกษา 1323 ได้เช่นกัน