น้ำในโพรงสมองเกินในผู้สูงอายุ เดินลำบาก ปัสสาวะราด หลงลืม

คำตอบสั้น: น้ำในโพรงสมองเกินแบบความดันปกติ (Normal pressure hydrocephalus หรือ NPH) คือภาวะที่น้ำหล่อสมองและไขสันหลังสะสมในโพรงสมองมากขึ้น ทำให้โพรงสมองขยายและกดเนื้อสมอง อาการหลักมีสามอย่างคือ เดินลำบากเหมือนเท้าติดพื้น ความคิดช้าขี้ลืม และกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ ภาวะนี้อยู่ในกลุ่มสาเหตุของสมองเสื่อมที่อาจแก้ไขได้ตามแนวทางเวชปฏิบัติไทย การรักษามักเป็นการผ่าตัดใส่สายระบาย ซึ่งช่วยได้ในบางคน ผู้ที่อาการยังน้อยมีแนวโน้มได้ผลดีกว่า จึงไม่ควรปล่อยไว้โดยคิดว่าเป็นความแก่

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •MedlinePlus ระบุว่า NPH มักเริ่มค่อยเป็นค่อยไป และไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด แต่พบได้มากขึ้นในผู้ที่เคยมีเลือดออกในสมอง ศีรษะบาดเจ็บ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ หรือเคยผ่าตัดสมอง
• •อาการเด่นที่ช่วยให้นึกถึงคือ ปัญหาการเดินมักชัดเจนและเป็นเรื่องที่แพทย์ตรวจพบ ร่วมกับปัญหาความคิดและการกลั้นปัสสาวะ
• •การตรวจที่ใช้คือ ซีทีสแกนหรือเอ็มอาร์ไอสมอง และการเจาะหลังระบายน้ำไขสันหลังโดยทดสอบการเดินอย่างละเอียดก่อนและหลังเจาะ
• •MedlinePlus ระบุว่าถ้าไม่รักษา อาการมักแย่ลง และการเดินเป็นอาการที่มีโอกาสดีขึ้นหลังผ่าตัดมากกว่าอาการอื่น
• •ถ้าผู้ที่เป็น NPH สับสนขึ้นมาทันที ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 เพราะอาจมีภาวะอื่นเกิดขึ้น

น้ำในโพรงสมองเกินเกิดจากอะไร

ในสมองมีโพรงที่บรรจุน้ำหล่อสมองและไขสันหลัง ซึ่งไหลเวียนและถูกดูดซึมกลับอยู่ตลอด MedlinePlus อธิบายว่าใน NPH น้ำนี้สะสมมากขึ้นจนโพรงสมองขยาย และกดเนื้อสมองรอบ ๆ ทั้งที่เมื่อวัดความดันมักอยู่ในเกณฑ์ปกติ ชื่อภาวะจึงมีคำว่า "ความดันปกติ"

MedlinePlus ระบุว่ายังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด แต่โอกาสเกิดสูงขึ้นในผู้ที่เคยมีภาวะต่อไปนี้

• •เลือดออกจากหลอดเลือดหรือหลอดเลือดโป่งพองในสมอง
• •ศีรษะได้รับบาดเจ็บบางลักษณะ
• •เยื่อหุ้มสมองอักเสบหรือการติดเชื้อคล้ายกัน
• •เคยผ่าตัดสมอง

ญาติจึงควรบอกแพทย์ด้วย ถ้าผู้สูงอายุเคยมีประวัติเหล่านี้ แม้จะผ่านมานานแล้ว

อาการสามอย่างที่มาด้วยกัน

1. เดินลำบาก เดินซอยเท้า

MedlinePlus อธิบายว่า ผู้ป่วยออกตัวเดินยาก และรู้สึกเหมือนเท้าติดอยู่กับพื้น ญาติมักเห็นว่า

• •เดินซอยเท้า เหมือนยกเท้าไม่ค่อยพ้นพื้น
• •ลุกจากเก้าอี้แล้วยืนนิ่งอยู่นานก่อนจะเริ่มก้าว
• •หกล้มบ่อยขึ้น ซึ่ง MedlinePlus จัดเป็นภาวะแทรกซ้อนหนึ่งของ NPH

อาการเดินแบบนี้มักทำให้ครอบครัวคิดว่า "ขาไม่มีแรงเพราะอายุ" อ่านเรื่องผู้สูงอายุเดินลำบากในภาพรวมได้ที่ ผู้สูงอายุเดินลำบาก ลุกยาก ควรทำอะไรก่อน

2. ความคิดช้าลง ขี้ลืม

MedlinePlus ระบุว่าผู้ป่วยมีความคิดช้าลง ขี้ลืม สมาธิไม่ดี และดูเฉื่อยชา ไม่ค่อยสนใจอะไร ลักษณะนี้คนในบ้านอาจเข้าใจว่าเป็นซึมเศร้าหรือขี้เกียจ

3. กลั้นปัสสาวะไม่อยู่

อาการที่พบคือกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ ปัสสาวะราด และบางรายกลั้นอุจจาระไม่อยู่ด้วย อย่าแก้ด้วยการให้ดื่มน้ำน้อยลงเอง เพราะเสี่ยงขาดน้ำ ยกเว้นแพทย์สั่งให้จำกัดน้ำ อ่านวิธีดูแลที่ ผู้สูงอายุปัสสาวะเล็ด ดูแลอย่างไรและทำไมไม่ควรลดน้ำเอง

ข้อสำคัญ: MedlinePlus ระบุว่าแพทย์อาจวินิจฉัย NPH ได้แม้มีอาการเพียงบางข้อ ถ้าสงสัยและได้ตรวจเพิ่มเติม ไม่จำเป็นต้องรอให้ครบทั้งสามอาการ

ต่างจากอัลไซเมอร์และพาร์กินสันอย่างไร

ทั้งสามภาวะพบได้ในผู้สูงอายุและมีอาการทับซ้อนกัน ญาติแยกเองไม่ได้ ต้องให้แพทย์ตรวจ แต่จุดสังเกตต่อไปนี้ช่วยให้เล่าอาการได้ตรงขึ้น

• •อัลไซเมอร์: มักเริ่มจากความจำเรื่องใหม่ ถามซ้ำ ลืมนัด ส่วนการเดินมักยังปกติในระยะแรก แนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่ากิจวัตรพื้นฐาน เช่น อาบน้ำ แต่งตัว ขับถ่าย มักเสียในระยะท้าย
• •NPH: ปัญหาการเดินมักเด่นและชัดตั้งแต่ต้น ความคิดดูช้าและเฉื่อยมากกว่าลืมเรื่องราวทั้งหมด และมีปัญหากลั้นปัสสาวะ
• •พาร์กินสัน: MedlinePlus ระบุว่าอาการเด่นคือ มือหรือขาสั่นขณะอยู่นิ่งที่หายไปเมื่อขยับ กล้ามเนื้อแข็งเกร็ง เคลื่อนไหวช้า ออกตัวเดินยาก หน้าไม่ค่อยแสดงสีหน้า และลายมือเล็กลง อ่านเพิ่มที่ พาร์กินสันอาการเริ่มต้น

จะเห็นว่าอาการ "ออกตัวเดินยาก" พบได้ทั้ง NPH และพาร์กินสัน ภาพถ่ายสมองจึงเป็นส่วนสำคัญของการแยกโรค ผู้สูงอายุบางคนอาจมีมากกว่าหนึ่งภาวะพร้อมกันได้

ตรวจวินิจฉัยด้วยอะไร

MedlinePlus ระบุขั้นตอนดังนี้

1. 1ตรวจร่างกายและซักประวัติ แพทย์จะดูการเดินอย่างละเอียด และตรวจความจำ
2. 2ซีทีสแกนหรือเอ็มอาร์ไอสมอง เพื่อดูขนาดโพรงสมอง แนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่าซีทีสแกนใช้แยกภาวะที่รักษาได้ในผู้มีอาการสมองเสื่อม อ่านความต่างของสองวิธีที่ CT scan สมองกับ MRI ต่างกันอย่างไร
3. 3เจาะหลังระบายน้ำไขสันหลัง โดยทดสอบการเดินอย่างละเอียดก่อนและหลังเจาะทันที เพื่อดูว่าการเดินเปลี่ยนไปหรือไม่ ซึ่งแพทย์นำไปประกอบการตัดสินใจ

ขั้นตอนเจาะหลังทำโดยแพทย์ในโรงพยาบาล ผู้ที่กินยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด สมุนไพร หรืออาหารเสริมใด ๆ ต้องแจ้งแพทย์ล่วงหน้า ห้ามหยุดยาเอง ให้แพทย์เป็นผู้บอกว่าต้องทำอย่างไร

การผ่าตัดใส่สายระบายช่วยได้แค่ไหน ใครเหมาะ

การรักษาหลักตาม MedlinePlus คือ ผ่าตัดใส่สายระบาย (shunt) ที่ต่อจากโพรงสมองลงไปในช่องท้อง เพื่อพาน้ำส่วนเกินออกจากโพรงสมอง

สิ่งที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ

• •ช่วยได้ในบางคน ไม่ใช่ทุกคน MedlinePlus ระบุว่าการผ่าตัดช่วยให้อาการดีขึ้นในบางคน
• •อาการเดินมีโอกาสดีขึ้นมากกว่าอาการอื่น ส่วนความจำและการกลั้นปัสสาวะอาจดีขึ้นน้อยกว่า
• •ผู้ที่อาการยังน้อยมีแนวโน้มได้ผลดีกว่า
• •การผ่าตัดมีความเสี่ยง เช่น ติดเชื้อ เลือดออก หรือสายระบายทำงานไม่ดี

คำถามว่า "ใครเหมาะผ่าตัด" ไม่มีสูตรตายตัวที่ญาติตัดสินเองได้ แพทย์ระบบประสาทและประสาทศัลยแพทย์จะพิจารณาจากอาการ ผลภาพถ่ายสมอง ผลการทดสอบการเดิน โรคประจำตัว และความพร้อมของผู้ป่วย ครอบครัวควรถามแพทย์ตรง ๆ ว่าคาดว่าจะดีขึ้นด้านไหน ความเสี่ยงเป็นอย่างไร และต้องดูแลสายระบายหลังผ่าตัดอย่างไร

ทำไมการวินิจฉัยช้าทำให้โอกาสดีขึ้นลดลง

MedlinePlus ระบุว่า ถ้าไม่รักษา อาการมักแย่ลงเรื่อย ๆ และภาวะแทรกซ้อนที่ตามมาได้แก่ สมองเสื่อมที่แย่ลงเรื่อย ๆ การบาดเจ็บจากการหกล้ม และอายุขัยที่สั้นลง เมื่อรวมกับข้อมูลว่าผู้ที่อาการยังน้อยมีแนวโน้มได้ผลดีกว่า การพาไปตรวจตั้งแต่เริ่มเห็นว่าเดินเปลี่ยนไปจึงเป็นประโยชน์กับผู้ป่วย

ปัญหาคือ อาการแต่ละอย่างดูเหมือนเรื่องธรรมดาของผู้สูงอายุ เดินช้าก็คิดว่าขาไม่มีแรง ปัสสาวะราดก็คิดว่ากระเพาะปัสสาวะเสื่อม ขี้ลืมก็คิดว่าแก่ เมื่อเห็นสามอย่างนี้ในคนเดียวกัน ให้นึกถึงภาวะนี้และบอกแพทย์ตรง ๆ

ระหว่างรอนัด ให้ช่วยลดความเสี่ยงหกล้ม เช่น เปิดไฟทางเดิน เก็บพรมและสายไฟ ติดราวจับในห้องน้ำ อ่านเพิ่มที่ ผู้สูงอายุหกล้ม ป้องกันที่บ้านและรับมืออย่างไร

ญาติควรสังเกตและเล่าอะไรให้แพทย์ฟัง

จดลงโทรศัพท์หรือสมุด แล้วนำไปวันนัด

1. 1อาการไหนเริ่มก่อน การเดิน ความจำ หรือปัสสาวะ และเริ่มประมาณเมื่อไร
2. 2การเดินเปลี่ยนอย่างไร ถ้าทำได้ ถ่ายวิดีโอสั้น ๆ ตอนลุกจากเก้าอี้ เดินตรง และกลับตัว
3. 3หกล้มกี่ครั้ง ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา และศีรษะกระแทกหรือไม่
4. 4ปัสสาวะราดบ่อยแค่ไหน กลางวันหรือกลางคืน
5. 5ตัวอย่างการลืม และความเปลี่ยนแปลงด้านอารมณ์ เช่น เฉื่อยชา ไม่อยากทำอะไร
6. 6ประวัติเดิม เลือดออกในสมอง ศีรษะบาดเจ็บ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ เคยผ่าตัดสมอง
7. 7ยาทุกชนิด รวมยาซื้อเอง สมุนไพร และอาหารเสริม ใส่ถุงไปให้แพทย์หรือเภสัชกรดู

สาเหตุอื่นของการหลงลืมที่แก้ได้ เช่น ขาดวิตามินบี 12 ไทรอยด์ต่ำ หรือยา อ่านที่ สมองเสื่อมหายได้ไหม สาเหตุที่รักษาได้ซึ่งต้องตรวจหาก่อน

เมื่อไรต้องไปโรงพยาบาลทันที

MedlinePlus แนะนำให้ไปห้องฉุกเฉินเมื่อสภาพจิตเปลี่ยนทันที เพราะอาจมีภาวะอื่นเกิดขึ้น มีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •สับสน ซึมลง หรือพูดไม่รู้เรื่องขึ้นมาทันที
• •หกล้มศีรษะกระแทก แม้ยังดูปกติ โดยเฉพาะถ้าง่วงซึม ปวดศีรษะมาก อาเจียน หรือสับสน
• •แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีก ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด
• •ชัก

ผู้ที่ใส่สายระบายแล้ว ถ้ามีอาการผิดปกติใหม่ ให้ติดต่อโรงพยาบาลที่ผ่าตัดโดยเร็ว และถ้าอาการตามรายการข้างต้นเกิดขึ้น ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เม็มโมร่า (MEMORA)

เม็มโมร่า (MEMORA) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0069 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากระบุรับประทานวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: เห็ดหัวลิง (Lion's Mane) 250 มก. · สารสกัดพรมมิ (Brahmi) 150 มก. · โคลีน ไบทาร์เทรต (99%) 90 มก. (เทียบเป็นตัวโคลีนราว 37 มก. คำนวณ) · สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. · ไพริดอกซิน ไฮโดรคลอไรด์ 2 มก. (เทียบเป็นวิตามินบี 6 ราว 1.65 มก. คำนวณ) · ส่วนอื่น ได้แก่ เปลือกแคปซูลเจลาติน สี INS171 (ไทเทเนียมไดออกไซด์) INS551 INS470ii และมอลโตเด็กซ์ตริน

คำเตือนบนฉลาก: อาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่

ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช้แทนการตรวจภาพถ่ายสมอง การทดสอบการเดิน หรือการผ่าตัดที่แพทย์พิจารณา

เรื่องเลือดออกที่ต้องรู้: ฉลากเตือนว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ซึ่งมาจากสารสกัดใบแปะก๊วย ผู้ที่กำลังจะเจาะหลังหรือผ่าตัดใส่สายระบาย ผู้ที่หกล้มบ่อยหรือศีรษะกระแทก และผู้ที่กินยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน และถ้ากินอยู่ต้องแจ้งแพทย์ล่วงหน้าทุกครั้ง

หลักฐานของแต่ละส่วนประกอบ เทียบปริมาณที่ใช้ในงานวิจัยกับปริมาณในแคปซูล

• •เห็ดหัวลิง 250 มก. — งานวิจัยในคนยังน้อยและเล็ก งานในผู้สูงอายุญี่ปุ่นที่มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย 30 คน ใช้ผงเห็ดวันละ 3 กรัม (มากกว่าในแคปซูล 12 เท่า คำนวณ) และคะแนนลดลงอย่างมีนัยสำคัญหลังหยุด 4 สัปดาห์ ฉลากไม่ระบุว่าเป็นดอกเห็ด เส้นใย หรือสารสกัด และมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •สารสกัดพรมมิ 150 มก. — งานรวมในผู้ใหญ่สุขภาพดีพบผลเล็กเฉพาะบางด้าน โดยงานส่วนใหญ่ใช้สารสกัดมาตรฐานวันละ 300 มก. นาน 12 สัปดาห์ (มากกว่าในแคปซูล 2 เท่า คำนวณ) ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ งานทบทวนพบว่าไม่ต่างจากยาหลอก (หลักฐานคุณภาพต่ำมาก)
• •โคลีนราว 37 มก. ต่อวัน (คำนวณ) — คิดเป็นราว 7–9% ของปริมาณที่ผู้ใหญ่ควรได้รับต่อวัน (คำนวณ) งานทดลองให้โคลีนเสริมในคนขนาดสูงกว่านี้มากไม่พบผลต่อความจำ
• •สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. — งาน GEM ในผู้สูงอายุ 3,069 คน ใช้วันละ 240 มก. (มากกว่าในแคปซูล 4.8 เท่า คำนวณ) ไม่ลดการเกิดสมองเสื่อมและไม่ชะลอความจำถดถอย และใบแปะก๊วยมีรายงานเรื่องเลือดออกและการชัก
• •วิตามินบี 6 (จากไพริดอกซิน HCl 2 มก.) ราว 1.65 มก. (คำนวณ) — ใกล้เคียงปริมาณที่ผู้สูงอายุควรได้รับต่อวัน งาน VITACOG ที่พบผลบางด้านใช้บี 6 วันละ 20 มก. (มากกว่าราว 12 เท่า คำนวณ) ร่วมกับโฟลิก 0.8 มก. และบี 12 0.5 มก. และพบผลเฉพาะในผู้ที่มีค่าโฮโมซิสเทอีนในเลือดสูง ซึ่งแคปซูลนี้ไม่มีโฟลิกและบี 12 ส่วนงานรวมราว 22,000 คนพบว่าวิตามินบีไม่ช่วยการทำงานของสมองด้านความคิด

ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยเรื่องความจำ การเดิน หรือการกลั้นปัสสาวะ และผลิตภัณฑ์นี้ไม่ได้มีไว้เพื่อป้องกัน ชะลอ หรือรักษาภาวะสมองเสื่อม

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (เช่น วาร์ฟาริน) ยาต้านเกล็ดเลือด (เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล) ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด ผู้มีเลือดออกง่าย หรือจะผ่าตัด เจาะหลัง หรือทำฟัน: ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้เป็นลมชักหรือใช้ยากันชัก: ใบแปะก๊วยมีรายงานการชัก ต้องปรึกษาแพทย์
• •ผู้ใช้ยาสมองเสื่อม (โดเนพีซิล ริวาสติกมีน กาแลนตามีน เมมานทีน): ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง และต้องแจ้งแพทย์ก่อน
• •ผู้ป่วยพาร์กินสันที่ใช้ยาเลโวโดปา ผู้เป็นโรคไทรอยด์ หรือใช้ยาหลายชนิด: แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
• •ผู้แพ้เห็ดหรือมีประวัติแพ้อาหารและสมุนไพร: เห็ดหัวลิงมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •ผู้ที่กินวิตามินรวมหรือบีรวมอยู่แล้ว: ให้นับวิตามินบี 6 จากทุกแหล่งรวมกัน
• •ผู้สูงอายุที่ลืมว่ากินอะไรไปแล้ว: ให้ผู้ดูแลเป็นคนจัดยาและอาหารเสริมทุกชนิด

ผลิตภัณฑ์นี้มีสารสกัดใบแปะก๊วย ฉลากระบุว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ผู้ที่จะผ่าตัด ผู้มีประวัติชัก และผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมหรือยาประจำตัวอื่น ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาภาวะสมองเสื่อม

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเม็มโมร่าทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาสมองเสื่อม ยาพาร์กินสัน และยาจิตเวช แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจหาสาเหตุของอาการหลงลืม

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ สับสนหรือหลงลืมขึ้นมาทันที ซึมลงปลุกยาก แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีกทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด เดินเซทรงตัวไม่ได้ ชัก หรือเจ็บแน่นหน้าอก ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 · หากมีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ (ฟรี 24 ชั่วโมง)