เบาหวานดื่มเหล้าได้ไหม เบียร์ ไวน์ อันตรายกับยาเบาหวานอย่างไร

คำตอบสั้น: ถ้า ไม่ได้ดื่มอยู่แล้ว ไม่ต้องเริ่มดื่ม ทั้งแนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวานของไทย พ.ศ. 2566 และสมาคมโรคเบาหวานอเมริกัน (ADA) ปี 2026 ระบุตรงกัน ถ้าดื่มอยู่ แนวทางไทยให้ ผู้หญิงไม่เกินวันละ 1 ส่วน ผู้ชายไม่เกินวันละ 2 ส่วน (1 ส่วน = วิสกี้ 45 มล. หรือไวน์ 120 มล. หรือเบียร์อ่อน 330 มล.) อันตรายหลักคือ น้ำตาลต่ำ รวมถึงน้ำตาลต่ำที่เกิดช้าหลังดื่มหลายชั่วโมง ซึ่ง ADA ระบุว่าเสี่ยงเป็นพิเศษในคนที่ใช้อินซูลินหรือยากระตุ้นการหลั่งอินซูลิน ห้ามงดหรือเลื่อนยาเองเพื่อจะดื่ม ถ้าจะดื่มให้ถามแพทย์ก่อนว่ายาที่ใช้อยู่ต้องระวังอะไร

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ไม่ดื่มอยู่แล้ว ไม่ต้องเริ่ม แม้จะดื่มแค่พอประมาณ (ADA ข้อ 5.18)
• •ดื่มอยู่: ผู้หญิงไม่เกิน 1 ส่วน ผู้ชายไม่เกิน 2 ส่วนต่อวัน ตามแนวทางไทย
• •แอลกอฮอล์ทำให้น้ำตาลต่ำได้ และอาจเกิดช้าหลังดื่มไปแล้วหลายชั่วโมง (ADA ข้อ 5.19)
• •NIDDK ระบุว่าแอลกอฮอล์ทำให้ร่างกายรักษาระดับน้ำตาลได้ยากขึ้น โดยเฉพาะถ้าไม่ได้กินอาหาร และอาจกลบอาการเตือนน้ำตาลต่ำระยะแรก
• •ถ้าดื่ม ให้กินอาหารไปด้วย และเจาะน้ำตาลบ่อยขึ้นทั้งก่อนและหลังดื่ม
• •ผู้ใช้ยากลุ่ม SGLT2 inhibitor ADA ระบุว่าควรหลีกเลี่ยงการดื่มหนัก
• •องค์การอนามัยโลกระบุว่าไม่มีปริมาณการดื่มที่ปลอดภัย (ADA อ้างไว้)

แอลกอฮอล์ทำให้น้ำตาลขึ้นหรือลง

ทำได้ทั้งสองทาง ขึ้นกับปริมาณ อาหาร และยาที่ใช้ ADA ปี 2026 สรุปความเสี่ยงของการดื่มในคนเป็นเบาหวานไว้ว่า

• •น้ำตาลต่ำ และน้ำตาลต่ำที่เกิดช้า โดยเฉพาะในคนที่ใช้อินซูลินหรือยากระตุ้นการหลั่งอินซูลิน
• •น้ำหนักเพิ่ม
• •น้ำตาลสูง ในคนที่ดื่มปริมาณมาก

ศูนย์ข้อมูลโรคเบาหวานของสหรัฐ (NIDDK) อธิบายว่า การดื่มมากโดยไม่กินอาหารพอ ทำให้ร่างกายรักษาระดับน้ำตาลให้คงที่ได้ยากขึ้น โดยเฉพาะถ้าไม่ได้กินอะไรมาสักพัก

อีกเรื่องที่คนมักลืมคือ เครื่องดื่มที่ผสม เหล้าผสมน้ำอัดลมหรือน้ำหวาน ได้น้ำตาลจากมิกเซอร์เพิ่มเข้ามาด้วย ถ้าจะผสม ให้ใช้โซดาเปล่าหรือน้ำเปล่า อ่านเรื่องเครื่องดื่มต่อที่ เบาหวาน ดื่มน้ำอะไรได้บ้าง

ทำไมดื่มไปหลายชั่วโมงแล้วยังเสี่ยงน้ำตาลต่ำ

เพราะน้ำตาลต่ำจากแอลกอฮอล์อาจเกิดช้า หลังดื่มไปแล้วหลายชั่วโมง ADA ข้อ 5.19 แนะนำให้สอนผู้ป่วยเรื่องอาการและการจัดการน้ำตาลต่ำแบบเกิดช้า และย้ำความสำคัญของการตรวจน้ำตาลหลังดื่ม โดยเฉพาะผู้ใช้อินซูลินหรือยากระตุ้นการหลั่งอินซูลิน

ถ้าดื่มตอนเย็น น้ำตาลต่ำที่เกิดช้าจึงอาจเกิดระหว่างนอนหลับได้ NIDDK ระบุว่าน้ำตาลลดลงขณะหลับได้และอาจต่ำอยู่หลายชั่วโมงโดยไม่ตื่นหรือไม่รู้สึกอาการ และระบุว่า แอลกอฮอล์อาจทำให้ไม่รู้สึกถึงอาการน้ำตาลต่ำระยะแรก จนน้ำตาลลดลงมากและเกิดอาการรุนแรง

สัญญาณน้ำตาลต่ำตอนกลางคืน เช่น เหงื่อออกตอนนอน ฝันร้าย อ่านเพิ่มที่ น้ำตาลต่ำตอนกลางคืน

กินยาเบาหวานหรือฉีดอินซูลินอยู่ ดื่มได้ไหม

ต้องถามแพทย์เป็นรายคน เพราะความเสี่ยงต่างกันมากตามกลุ่มยา

• •อินซูลิน และยากลุ่มซัลโฟนิลยูเรีย เช่น ไกลเบนคลาไมด์ (glibenclamide) กลิคลาไซด์ (gliclazide) กลิพิไซด์ (glipizide) กลิเมพิไรด์ (glimepiride) รวมถึงกลุ่มเมกลิทิไนด์ NIDDK ระบุว่ายาเหล่านี้ทำให้น้ำตาลต่ำได้อยู่แล้ว เมื่อดื่มร่วมด้วยความเสี่ยงจึงสูงขึ้น ADA ระบุกลุ่มนี้ไว้ชัดในคำแนะนำเรื่องแอลกอฮอล์
• •ยากลุ่ม SGLT2 inhibitor เช่น ดาพากลิโฟลซิน (dapagliflozin) เอ็มพากลิโฟลซิน (empagliflozin) ADA ระบุว่า ควรหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป ในผู้ที่ใช้ยากลุ่มนี้ ในบริบทของความเสี่ยงภาวะเลือดเป็นกรดจากคีโตน และให้ดื่มน้ำให้เพียงพอ
• •ยาตัวอื่น ให้ถามเภสัชกรเมื่อรับยา อ่านเพิ่มที่ ยาเบาหวานห้ามกินกับอะไร

สิ่งที่ห้ามทำ คืองดยามื้อเย็นเองเพราะจะไปดื่ม หรือฉีดอินซูลินน้อยลงเอง การปรับยาต้องให้แพทย์เป็นผู้ตัดสิน ถ้ามีงานเลี้ยงบ่อย ให้บอกแพทย์ตรง ๆ เพื่อวางแผนให้ปลอดภัย

เบียร์ ไวน์ เหล้าขาว แบรนด์ ต่างกันอย่างไร

ทุกชนิดมีแอลกอฮอล์ตัวเดียวกัน ต่างกันที่ความแรงและปริมาณต่อแก้ว แนวทางไทยจึงใช้หน่วย "ส่วน" ให้เทียบกันได้

• •วิสกี้หรือสุรากลั่น 45 มล. = 1 ส่วน แบรนด์และเหล้าขาวก็เป็นสุรากลั่น ให้ดูเปอร์เซ็นต์แอลกอฮอล์บนขวดด้วย
• •ไวน์ 120 มล. = 1 ส่วน
• •เบียร์อ่อน 330 มล. = 1 ส่วน ถ้าดื่มเกิน 330 มล. เช่น เบียร์ขวดใหญ่ หรือเป็นเบียร์แรงที่มีแอลกอฮอล์มากกว่าเบียร์อ่อน จะนับเกิน 1 ส่วน

ADA ใช้ตัวเลขใกล้เคียงกัน คือเบียร์ 12 ออนซ์ ไวน์ 5 ออนซ์ หรือสุรากลั่น 1.5 ออนซ์ นับเป็น 1 ดื่ม ไม่มีชนิดไหนที่ปลอดภัยกว่าเพราะเป็นไวน์หรือเพราะเป็นเบียร์ สิ่งที่ต้องนับคือปริมาณแอลกอฮอล์รวม และของที่ผสมมา

ถ้าจะดื่ม ทำอย่างไรให้เสี่ยงน้อยลง

1. 1ถามแพทย์ก่อน โดยเฉพาะคนที่ใช้อินซูลินหรือยาซัลโฟนิลยูเรีย
2. 2ไม่เกินขีดจำกัด ผู้หญิง 1 ส่วน ผู้ชาย 2 ส่วนต่อวัน และไม่ดื่มเพื่อเมา
3. 3กินอาหารไปพร้อมกัน NIDDK ระบุว่าการกินอาหารไปด้วยระหว่างดื่มปลอดภัยกว่า อย่าดื่มตอนท้องว่าง
4. 4เจาะน้ำตาลบ่อยขึ้น ADA แนะนำให้ตรวจน้ำตาลบ่อยทั้งก่อนและหลังดื่ม ถ้ามีเครื่องตรวจ ให้เจาะก่อนนอนด้วย
5. 5ผสมด้วยโซดาเปล่าหรือน้ำเปล่า แทนน้ำอัดลมหรือน้ำหวาน
6. 6พกกลูโคสเม็ดหรือลูกอม และบอกคนที่ไปด้วยว่าเป็นเบาหวานและใช้ยาอะไร

ถ้ามีอาการน้ำตาลต่ำ เช่น หิว มือสั่น ใจสั่น เหงื่อออก และยังรู้สึกตัวดี ให้กินคาร์โบไฮเดรต 15 กรัมตามแนวทางไทย เช่น กลูโคสเม็ด 3 เม็ด หรือน้ำส้มคั้น 180 มล. แล้วเจาะซ้ำใน 15 นาที รายละเอียดอยู่ที่ น้ำตาลต่ำ อาการ ต้องทำอย่างไร

ดื่มหนักเกี่ยวกับไขมันพอกตับและไตรกลีเซอไรด์อย่างไร

ผลของการดื่มหนักไม่ได้จบที่น้ำตาล ADA ระบุว่าผลระยะยาวของแอลกอฮอล์ในคนเป็นเบาหวานยังไม่ทราบแน่ชัด และอ้างองค์การอนามัยโลกว่าไม่มีปริมาณการดื่มที่ปลอดภัย ความเสี่ยงที่ระบุชัดคือน้ำหนักเพิ่มและน้ำตาลสูงเมื่อดื่มมาก

• •ไตรกลีเซอไรด์: แอลกอฮอล์เป็นสาเหตุหนึ่งของไตรกลีเซอไรด์สูง อ่านรายละเอียดที่ ความดันสูงกินเบียร์ได้ไหม เหล้า ไวน์ ทำให้ไตรกลีเซอไรด์สูง
• •ตับ: ไขมันพอกตับพบบ่อยในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 การดื่มเพิ่มภาระให้ตับอีกทาง อ่านต่อที่ ไขมันพอกตับ เบาหวาน เกี่ยวกันอย่างไร และ กินเบียร์ตับแข็งไหม

ถ้าแพทย์บอกว่ามีไขมันพอกตับ ไตรกลีเซอไรด์สูง หรือตับอักเสบ ให้ถามแพทย์ตรง ๆ ว่าควรงดดื่มหรือไม่ ไม่ต้องใช้ตัวเลข 1–2 ส่วนต่อวันกับตัวเอง

เมื่อไรต้องไปโรงพยาบาลทันที

ถ้าหลังดื่มมีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ไม่ต้องรอให้สร่าง

• •ปลุกไม่ตื่น ซึมมาก สับสนมาก หรือชัก
• •กลืนไม่ได้ (ห้ามป้อนน้ำหวานหรืออาหารเข้าปาก เพราะอาจสำลัก)
• •อาเจียนซ้ำ ๆ ปวดท้อง หายใจหอบลึก โดยเฉพาะคนที่ใช้ยากลุ่ม SGLT2 inhibitor

อาการน้ำตาลต่ำบางอย่าง เช่น สับสน มึนศีรษะ แขนขาอ่อนแรง อาจแยกจากอาการเมาได้ยาก ถ้าคนที่เป็นเบาหวานดูผิดปกติหลังดื่ม ให้เจาะน้ำตาลถ้าทำได้ และอย่าปล่อยให้นอนคนเดียว

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าเฮิร์บ (Beta Herb)

เบต้าเฮิร์บ (Beta Herb) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 10-1-15662-5-0011 ผลิตโดย บริษัท โอดี สไตล์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 1,000 มก. ฉลากแนะนำวันละ 1–2 แคปซูล ปริมาณที่ได้รับจึงขึ้นกับจำนวนแคปซูลที่กิน

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: สารสกัดจากมะระขี้นก 150 มก. · ผงน้ำมันปลา 100 มก. · แมกนีเซียม (100%) 100 มก. · สารสกัดจากโสมอเมริกัน 100 มก. · สารสกัดจากเห็ดหลินจือ 70 มก. · สารสกัดจากอาร์ติโชค 70 มก. · โพรโพลิส 60.5 มก. · ไคโตซาน (80%) 60 มก. · ยีสต์ เบต้า-กลูแคน (85%) 60 มก. · สารสกัดจากเจียวกู่หลาน 45 มก. · ซิงค์ อะมิโน แอซิด คีเลต (20%) 30 มก. · กรดแอลฟาไลโปอิก (100%) 24 มก. · ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริล แอซีเตต (วิตามินอี 425 IU/g) 10 มก. · โครเมียม พิโคลิเนต 0.5 มก.

ส่วนประกอบที่คนมักถามเมื่ออ่านหัวข้อนี้ และหลักฐานที่มี

• •สารสกัดจากอาร์ติโชค 70 มก. (2 แคปซูลเป็น 140 มก.) — อาร์ติโชคมักถูกพูดถึงคู่กับเรื่องตับ ในแง่น้ำตาล การวิเคราะห์รวม 9 งานทดลองพบว่าอาร์ติโชคสัมพันธ์กับน้ำตาลขณะอดอาหารที่ลดลงราว 5 มก./ดล. แต่ไม่เปลี่ยน HbA1c บทคัดย่อไม่ระบุขนาดที่ใช้ จึงเทียบกับปริมาณในแคปซูลไม่ได้ และไม่มีหลักฐานว่าส่วนประกอบนี้ช่วยลดผลของแอลกอฮอล์ต่อตับ
• •สารสกัดจากมะระขี้นก 150 มก. (2 แคปซูลเป็น 300 มก.) — การทบทวนของ Cochrane ปี 2012 รวมงานทดลอง 4 งาน 479 คน สรุปว่ายังมีหลักฐานไม่เพียงพอเรื่องผลของมะระขี้นกในเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ต้องรู้สำหรับหัวข้อนี้คือ MSKCC ระบุว่ามะระขี้นกอาจเสริมฤทธิ์อินซูลินและยาลดน้ำตาล ซึ่งเป็นความเสี่ยงน้ำตาลต่ำแบบเดียวกับที่แอลกอฮอล์ทำได้
• •สารสกัดจากเห็ดหลินจือ 70 มก. (2 แคปซูลเป็น 140 มก.) — มีรายงานผู้ป่วยในสหรัฐปี 2023 ที่เกิดตับอักเสบเฉียบพลันหลังกินผงหลินจือร่วมกับการดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งหายภายใน 2 สัปดาห์ เป็นรายงานผู้ป่วยรายเดียวที่ใช้แบบผง พิสูจน์สาเหตุไม่ได้ แต่คนที่ดื่มประจำหรือมีโรคตับควรบอกแพทย์ก่อนกินผลิตภัณฑ์ที่มีหลินจือ

ต้องบอกตรง ๆ ว่า แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566 ของไทยระบุว่ายังไม่มีหลักฐานเพียงพอว่าการเสริมโครเมียม แมกนีเซียม หรือสมุนไพร ช่วยให้การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดดีขึ้น ADA ปี 2026 ก็ไม่แนะนำแร่ธาตุหรือสมุนไพรเพื่อหวังผลลดน้ำตาล ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ทำให้ดื่มแอลกอฮอล์ได้ปลอดภัยขึ้น

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้อินซูลินหรือยาเบาหวานชนิดกิน: มะระขี้นก โสมอเมริกัน และกรดแอลฟาไลโปอิก ซึ่งเป็นส่วนประกอบในสูตร มีรายงานว่าอาจเสริมฤทธิ์ยาลดน้ำตาล ต้องแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน และรู้จักอาการน้ำตาลต่ำ เช่น หิว มือสั่น ใจสั่น เหงื่อออก สับสน ถ้าน้ำตาลต่ำบ่อยผิดปกติ ให้หยุดผลิตภัณฑ์นี้ (ยาและอินซูลินที่แพทย์สั่งให้ใช้ต่อ) แล้วรีบแจ้งแพทย์ ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่ง ได้แก่ สับสนมาก ชัก หรือหมดสติ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ห้ามลด หยุด หรือปรับยาเบาหวานหรืออินซูลินเอง
• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด เช่น วาร์ฟาริน แอสไพริน โคลพิโดเกรล: ฉลากเตือนเรื่องน้ำมันปลา และงานทดลองในอาสาสมัครพบว่าโสมอเมริกันทำให้ค่า INR ของวาร์ฟารินลดลง ต้องบอกแพทย์ก่อน
• •ผู้ป่วยโรคไต: Linus Pauling Institute เตือนว่าผู้มีโรคไตควรจำกัดโครเมียมเสริม และเสี่ยงผลข้างเคียงจากแมกนีเซียมเสริมสูงขึ้น และมีรายงานไตอักเสบจากมะระขี้นก ให้นำกล่องไปปรึกษาแพทย์ก่อน
• •คำเตือนบนฉลาก: เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ไคโตซาน: สตรีให้นมบุตรไม่ควรรับประทาน ระวังในผู้แพ้อาหารทะเลและผู้ที่น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ · ไคโตซาน: ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอื่นที่มีไขมันเป็นส่วนประกอบหลักให้ทานห่างอย่างน้อย 2 ชั่วโมง · น้ำมันปลา: ห้ามใช้ในผู้แพ้ปลาทะเลหรือน้ำมันปลา · น้ำมันปลา: ระวังในผู้ที่เลือดแข็งตัวช้า หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือแอสไพริน · ควรรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ · ผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าเฮิร์บทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที