แมกนีเซียม เบาหวานกินได้ไหม ขาดแมกนีเซียมเกี่ยวกับน้ำตาลในเลือดไหม

คำตอบสั้น: แนวทางเบาหวานของไทย ไม่แนะนำวิตามินหรือแร่ธาตุเสริมถ้าไม่ได้ขาด จึงควรเน้นได้แมกนีเซียมจากอาหารก่อน ส่วนการกินแมกนีเซียมเสริม งานวิเคราะห์รวมในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 พบว่า น้ำตาลขณะอดอาหารลดลงเล็กน้อย แต่ HbA1c ไม่ต่างจากยาหลอกชัดเจน แนวทางเบาหวานของไทย พ.ศ. 2566 และ ADA ปี 2026 จึงไม่แนะนำแมกนีเซียมเพื่อคุมน้ำตาล คนที่ไตทำงานลดลงต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะขับแมกนีเซียมออกได้น้อยลง ควรปรึกษาแพทย์ก่อนกินแมกนีเซียมเสริมทุกรูปแบบ รวมถึงยาระบายและยาลดกรดที่มีแมกนีเซียม

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •Linus Pauling Institute ระบุว่า เบาหวานเป็นภาวะหนึ่งที่ทำให้เสียแมกนีเซียมทางปัสสาวะเพิ่มขึ้น
• •งานวิเคราะห์รวม 9 งาน 370 คน (ขนาดมัธยฐาน 360 มก./วัน) พบน้ำตาลขณะอดอาหารลดลงเล็กน้อย HbA1c ไม่ต่างจากยาหลอกอย่างมีนัยสำคัญ
• •ผู้ใหญ่อายุ 31 ปีขึ้นไปควรได้ ชาย 420 มก. หญิง 320 มก. ต่อวัน จากทุกแหล่ง และ ไม่ควรได้จากอาหารเสริมเกิน 350 มก./วัน
• •อาการแรกของแมกนีเซียมเสริมเกินคือ ท้องเสีย
• •ผู้ที่ไตทำงานบกพร่องเสี่ยงผลข้างเคียงสูงขึ้น ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน

ทำไมคนเป็นเบาหวานมักมีแมกนีเซียมต่ำ

แมกนีเซียมเป็นแร่ธาตุที่ร่างกายใช้ในปฏิกิริยาจำนวนมาก รวมถึงการใช้น้ำตาลเป็นพลังงาน Linus Pauling Institute (มหาวิทยาลัยแห่งรัฐออริกอน) อธิบายว่า เบาหวานและการใช้ยาขับปัสสาวะบางชนิดนาน ๆ ทำให้ไตขับแมกนีเซียมทิ้งทางปัสสาวะมากขึ้น

นอกจากนี้ อาหารที่ผ่านการขัดสีมีแมกนีเซียมต่ำ คนที่กินข้าวขาว ขนมปังขาว และอาหารแปรรูปเป็นหลัก ผักน้อย จึงอาจได้แมกนีเซียมจากอาหารไม่พอ

แต่การที่ระดับแมกนีเซียมสัมพันธ์กับเบาหวาน ไม่ได้แปลว่ากินแมกนีเซียมเสริมแล้วน้ำตาลจะลง ต้องดูจากงานทดลองที่ให้กินจริง ซึ่งจะเล่าในหัวข้อถัดไป

อาการของแมกนีเซียมต่ำ และใครเสี่ยง อ่านแบบละเอียดได้ที่ อาการขาดแมกนีเซียม

งานวิจัยแมกนีเซียมกับน้ำตาลและดื้ออินซูลินว่าอย่างไร

งานสังเกตการณ์: คนที่กินแมกนีเซียมจากอาหารมากกว่า เป็นเบาหวานน้อยกว่า

Linus Pauling Institute สรุปงานวิเคราะห์รวมปี 2016 จาก 25 งานติดตามกลุ่มประชากร ผู้เข้าร่วมกว่า 637,000 คน พบว่า คนที่ได้แมกนีเซียมจากอาหารสูงกว่ามีความเสี่ยงเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ต่ำกว่าราว 17%

งานแบบนี้บอกได้แค่ ความสัมพันธ์ ไม่ได้พิสูจน์ว่าแมกนีเซียมเป็นเหตุ เพราะคนที่กินผัก ถั่ว และธัญพืชไม่ขัดสีมาก มักมีพฤติกรรมสุขภาพอื่นที่ดีด้วย

งานทดลองในผู้ป่วยเบาหวาน

• •Song 2006 วิเคราะห์รวม 9 งานทดลองปกปิดสองทาง 370 คน ใช้แมกนีเซียม มัธยฐาน 360 มก./วัน นาน 4–16 สัปดาห์ น้ำตาลขณะอดอาหารลดลง 0.56 มิลลิโมล/ลิตร แต่ HbA1c ลดลง 0.31% ซึ่งไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ความดันไม่เปลี่ยน
• •Asbaghi 2022 วิเคราะห์แบบดูขนาดยา 18 งาน ประมาณว่าที่ 360 มก./วัน น้ำตาลขณะอดอาหารลดลงราว 7 มก./ดล. (หลักฐานอ่อน) และที่ 500 มก./วัน HbA1c ลดลงราว 0.73% แต่ผู้วิจัยสรุปเองว่า งานที่มียังไม่พอจะทำเป็นแนวทางเวชปฏิบัติ
• •NCCIH ระบุแบบเดียวกันว่างานที่มียังไม่พอจะแนะนำ

แนวทางเวชปฏิบัติ

แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566 ของไทยระบุว่า ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอว่าการเสริมโครเมียม แมกนีเซียม หรือสมุนไพร ช่วยให้คุมน้ำตาลได้ดีขึ้น ADA ปี 2026 ก็ไม่แนะนำแมกนีเซียมเพื่อหวังผลลดน้ำตาล

ได้แมกนีเซียมจากอาหารไทยอะไรบ้าง

Linus Pauling Institute อธิบายว่า แมกนีเซียมเป็นส่วนหนึ่งของคลอโรฟิลล์ (สีเขียวในพืช) ผักใบเขียวจึงเป็นแหล่งที่ดี ธัญพืชไม่ขัดสีและถั่วเปลือกแข็งก็มีมาก เนื้อสัตว์และนมมีปานกลาง ส่วนอาหารขัดสีมีน้อย

ในจานอาหารไทย เลือกได้ง่าย ๆ เช่น

• •ผักใบเขียวเข้ม เช่น คะน้า ผักบุ้ง ตำลึง ผักโขม ใส่ในแกงจืด ผัดผัก หรือลวกจิ้มน้ำพริก
• •ข้าวกล้องหรือข้าวไม่ขัดสี แทนข้าวขาวบางมื้อ ซึ่งคนเป็นเบาหวานมักได้รับคำแนะนำอยู่แล้ว
• •ถั่วและเมล็ดพืช เช่น ถั่วลิสงไม่เค็ม อัลมอนด์ เมล็ดฟักทอง งา กินเป็นของว่างครั้งละกำมือเล็ก
• •ถั่วเมล็ดแห้ง เช่น ถั่วเขียว ถั่วดำ ในอาหารคาว (ระวังขนมถั่วที่ใส่น้ำตาลมาก)

คนที่เป็นโรคไต อาจได้รับคำแนะนำเรื่องอาหารเฉพาะตัวจากแพทย์ ให้ทำตามที่แพทย์หรือนักกำหนดอาหารแนะนำเป็นรายคนก่อนเพิ่มอาหารกลุ่มใดมาก ๆ

แมกนีเซียมควรกินวันละเท่าไร เสริมได้สูงสุดเท่าไร

ค่าแนะนำที่ Linus Pauling Institute ใช้ (อ้างอิงสหรัฐ) สำหรับผู้ใหญ่อายุ 31 ปีขึ้นไป

• •ชาย 420 มก./วัน
• •หญิง 320 มก./วัน
• •ระดับสูงสุดที่รับได้จากอาหารเสริมและยา (UL) 350 มก./วัน ค่านี้ไม่นับแมกนีเซียมจากอาหารธรรมชาติ

อย่าลืมนับแมกนีเซียมจากหลายแหล่งรวมกัน เช่น วิตามินรวม ยาลดกรดบางยี่ห้อ ยาระบายแมกนีเซียม (เช่น milk of magnesia) และอาหารเสริมสูตรรวม NCCIH ระบุว่าขนาดสูงมาก เกิน 5,000 มก./วัน อาจถึงแก่ชีวิต

รูปแบบเกลือของแมกนีเซียมแต่ละชนิดต่างกันเรื่องปริมาณธาตุและการดูดซึม อ่านเพิ่มได้ที่ แมกนีเซียมออกไซด์กับคีเลต ต่างกันอย่างไร

คนเบาหวานลงไตต้องระวังแมกนีเซียมอย่างไร

ไตเป็นอวัยวะหลักที่ขับแมกนีเซียมส่วนเกินออก Linus Pauling Institute ระบุว่าผู้ที่ไตทำงานบกพร่องเสี่ยงผลข้างเคียงจากแมกนีเซียมเสริมสูงขึ้น และเคยเกิดพิษจากแมกนีเซียมในผู้ป่วยไตที่ใช้ยาระบายหรือยาลดกรดที่มีแมกนีเซียมแม้ในขนาดปานกลาง

แมกนีเซียมในเลือดสูงเกินอาจทำให้ ความดันต่ำ อ่อนเพลียซึม สับสน และหัวใจเต้นผิดจังหวะ

• •คนที่มีค่า eGFR (อัตราการกรองของไต) ลดลง หรือแพทย์บอกว่าเป็นเบาหวานลงไต ห้ามเริ่มแมกนีเซียมเสริมเอง ให้นำกล่องไปปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่ง คือ ซึมผิดปกติ สับสน ใจสั่นหรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ หน้ามืดจะเป็นลม หลังกินแมกนีเซียม ยาระบาย หรือยาลดกรด ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

อ่านรายการวิตามินและแร่ธาตุที่คนไตเสื่อมต้องระวังได้ที่ โรคไตห้ามกินวิตามินอะไร

ท้องเสียจากแมกนีเซียมเกิดจากอะไร

Linus Pauling Institute ระบุว่า อาการแรกของการได้แมกนีเซียมเสริมมากเกินคือท้องเสีย ซึ่งเป็นฤทธิ์เดียวกับที่ใช้แมกนีเซียมทำยาระบาย ยิ่งกินขนาดสูงหรือกินหลายแหล่งพร้อมกัน ยิ่งมีโอกาสถ่ายเหลว

ถ้าท้องเสียหลังเริ่มแมกนีเซียม ให้หยุดแมกนีเซียมเสริมไว้ก่อน และปรึกษาเภสัชกร ถ้าท้องเสียหลายครั้งจนอ่อนเพลีย หรือกินยาเมทฟอร์มินอยู่แล้วท้องเสียไม่หาย ควรแจ้งแพทย์

แมกนีเซียมรบกวนยาอื่นไหม

Linus Pauling Institute ระบุว่าแมกนีเซียมรบกวนการดูดซึมยาบางชนิด เช่น ดิจอกซิน ยาปฏิชีวนะกลุ่มควิโนโลนและเตตราไซคลิน ยาโรคกระดูกพรุนกลุ่มบิสฟอสโฟเนต จึงต้องกินห่างกัน ให้ถามเภสัชกรว่าควรห่างกี่ชั่วโมงสำหรับยาที่คุณใช้

ได้ยินว่ากินแมกนีเซียมแล้วหายดื้ออินซูลิน เลิกยาได้ จริงไหม

ไม่จริง งานทดลองพบผลต่อน้ำตาลขณะอดอาหารเพียงเล็กน้อย และ HbA1c ไม่ต่างชัดเจน ผู้วิจัยเองบอกว่ายังไม่พอทำแนวทาง การได้แมกนีเซียมให้พอจากอาหารเป็นส่วนหนึ่งของการกินที่ดี แต่ ไม่ใช่สิ่งที่ใช้แทนยาเบาหวานได้ ห้ามลดหรือหยุดยาเอง

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าเฮิร์บ (Beta Herb)

เบต้าเฮิร์บ (Beta Herb) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 10-1-15662-5-0011 ผลิตโดย บริษัท โอดี สไตล์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 1,000 มก. ฉลากแนะนำวันละ 1–2 แคปซูล ปริมาณที่ได้รับจึงขึ้นกับจำนวนแคปซูลที่กิน

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: สารสกัดจากมะระขี้นก 150 มก. · ผงน้ำมันปลา 100 มก. · แมกนีเซียม (100%) 100 มก. · สารสกัดจากโสมอเมริกัน 100 มก. · สารสกัดจากเห็ดหลินจือ 70 มก. · สารสกัดจากอาร์ติโชค 70 มก. · โพรโพลิส 60.5 มก. · ไคโตซาน (80%) 60 มก. · ยีสต์ เบต้า-กลูแคน (85%) 60 มก. · สารสกัดจากเจียวกู่หลาน 45 มก. · ซิงค์ อะมิโน แอซิด คีเลต (20%) 30 มก. · กรดแอลฟาไลโปอิก (100%) 24 มก. · ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริล แอซีเตต (วิตามินอี 425 IU/g) 10 มก. · โครเมียม พิโคลิเนต 0.5 มก.

ส่วนประกอบที่เกี่ยวกับหัวข้อนี้ และหลักฐานที่มี

• •แมกนีเซียม (100%) 100 มก. (2 แคปซูลเป็น 200 มก. ฉลากไม่ระบุชนิดเกลือ) — การวิเคราะห์รวม 9 งานทดลองในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ใช้ขนาดมัธยฐาน 360 มก./วัน นาน 4–16 สัปดาห์ พบน้ำตาลขณะอดอาหารลดลงเล็กน้อย แต่ HbA1c ไม่ต่างจากยาหลอกอย่างมีนัยสำคัญ ปริมาณในแคปซูลน้อยกว่าที่ศึกษา ถ้ากินร่วมกับวิตามินรวม ยาลดกรด หรือยาระบายที่มีแมกนีเซียม ให้นับรวมกันและบอกเภสัชกร เพราะระดับสูงสุดจากอาหารเสริมคือ 350 มก./วัน

ต้องบอกตรง ๆ ว่า แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566 ของไทยระบุว่ายังไม่มีหลักฐานเพียงพอว่าการเสริมโครเมียม แมกนีเซียม หรือสมุนไพร ช่วยให้การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดดีขึ้น ADA ปี 2026 ก็ไม่แนะนำแร่ธาตุหรือสมุนไพรเพื่อหวังผลลดน้ำตาล ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยคุมน้ำตาลหรือใช้แทนยาเบาหวานได้

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้อินซูลินหรือยาเบาหวานชนิดกิน: มะระขี้นก โสมอเมริกัน และกรดแอลฟาไลโปอิก ซึ่งเป็นส่วนประกอบในสูตร มีรายงานว่าอาจเสริมฤทธิ์ยาลดน้ำตาล ต้องแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน และรู้จักอาการน้ำตาลต่ำ เช่น หิว มือสั่น ใจสั่น เหงื่อออก สับสน ถ้าน้ำตาลต่ำบ่อยผิดปกติ ให้หยุดผลิตภัณฑ์นี้ (ยาและอินซูลินที่แพทย์สั่งให้ใช้ต่อ) แล้วรีบแจ้งแพทย์ ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่ง ได้แก่ สับสนมาก ชัก หรือหมดสติ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ห้ามลด หยุด หรือปรับยาเบาหวานหรืออินซูลินเอง
• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด เช่น วาร์ฟาริน แอสไพริน โคลพิโดเกรล: ฉลากเตือนเรื่องน้ำมันปลา และงานทดลองในอาสาสมัครพบว่าโสมอเมริกันทำให้ค่า INR ของวาร์ฟารินลดลง ต้องบอกแพทย์ก่อน
• •ผู้ป่วยโรคไต: Linus Pauling Institute เตือนว่าผู้ที่ไตทำงานบกพร่องเสี่ยงผลข้างเคียงจากแมกนีเซียมเสริมสูงขึ้น และผู้มีโรคไตควรจำกัดโครเมียมเสริม และมีรายงานไตอักเสบจากมะระขี้นก ให้นำกล่องไปปรึกษาแพทย์ก่อน
• •คำเตือนบนฉลาก: เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ไคโตซาน: สตรีให้นมบุตรไม่ควรรับประทาน ระวังในผู้แพ้อาหารทะเลและผู้ที่น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ · ไคโตซาน: ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอื่นที่มีไขมันเป็นส่วนประกอบหลักให้ทานห่างอย่างน้อย 2 ชั่วโมง · น้ำมันปลา: ห้ามใช้ในผู้แพ้ปลาทะเลหรือน้ำมันปลา · น้ำมันปลา: ระวังในผู้ที่เลือดแข็งตัวช้า หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือแอสไพริน · ควรรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ · ผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าเฮิร์บทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที