ลูกคัดจมูกตอนกลางคืน หายใจไม่สะดวก เปิดแอร์ได้ไหม ดูแลอย่างไร

คำตอบสั้น: แหล่งที่เราเปิดอ่านไม่ได้ห้ามเปิดแอร์ แต่ให้ดูแลไม่ให้ห้องเย็นหรือร้อนเกินไป สำหรับทารก หน้าการลดความเสี่ยงการเสียชีวิตกะทันหันในทารก (SIDS) ของ NHS แนะนำให้ห้องนอนอยู่ราว 16–20 องศาเซลเซียส เพราะทารกที่ตัวร้อนเกินเสี่ยงต่อ SIDS สูงขึ้น ตัวเลขนี้เป็นคำแนะนำเรื่องการนอนอย่างปลอดภัยของทารก ไม่ใช่วิธีรักษาอาการคัดจมูก และให้ล้างเครื่องปรับอากาศเพื่อลดฝุ่นและไรฝุ่นตามแนวทางของศิริราช วิธีที่คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลแนะนำสำหรับเด็กที่ยังสั่งน้ำมูกเองไม่ได้ คือหยดน้ำเกลือ 0.9% อุ่น ๆ แล้วดูดน้ำมูกด้วยลูกยางแดง ทำได้ตั้งแต่เด็กขวบปีแรก ส่วนยาลดบวมในจมูก NHS ระบุว่าห้ามใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี ถ้าลูกหายใจลำบาก ท้องบุ๋มใต้ซี่โครง มีช่วงหยุดหายใจ หรือปากเขียวคล้ำ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •สาเหตุที่พบบ่อย หวัด ภูมิแพ้จมูก และในเด็กอาจเป็นสิ่งแปลกปลอมในจมูกหรือต่อมอะดีนอยด์โต (ศิริราช)
• •ล้างจมูก ใช้น้ำเกลือ 0.9% อุ่นพอดี หยดทีละ 2–3 หยดหรือฉีดทีละครึ่งซีซี แล้วดูดด้วยลูกยางแดง ให้เด็กนอนศีรษะสูงพอควร
• •อุณหภูมิห้องทารก NHS แนะนำราว 16–20 องศาเซลเซียส เป็นคำแนะนำลดความเสี่ยง SIDS (ไม่ใช่การรักษาคัดจมูก) ดูว่าทารกร้อนเกินไหมจากหน้าอกหรือต้นคอ
• •ห้ามให้เด็กสูดไอน้ำจากชามน้ำร้อน เพราะเสี่ยงน้ำร้อนลวก (NHS)
• •ยาลดบวมในจมูก ห้ามใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี (NHS) ยาอื่นให้แพทย์หรือเภสัชกรเลือกตามอายุและน้ำหนัก
• •อาการที่ต้องโทร 1669 หายใจลำบาก ท้องบุ๋มใต้ซี่โครง หยุดหายใจเป็นช่วง ผิวหรือปากเขียวคล้ำ ซึมปลุกไม่ตื่น

ทำไมลูกคัดจมูกตอนกลางคืน

เอกสาร "คัดจมูก...เกิดจากอะไรเอ่ย" ของภาควิชาโสต นาสิก ลาริงซ์วิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ระบุว่าคัดจมูกเป็นอาการที่ไม่จำเพาะกับโรคใดโรคหนึ่ง สาเหตุที่เอกสารยกไว้และเกี่ยวกับเด็ก ได้แก่

• •จมูกอักเสบจากการติดเชื้อหรือหวัด เอกสารระบุว่าคัดจมูกจากหวัดหายได้เองโดยไม่ต้องใช้ยา
• •จมูกอักเสบจากภูมิแพ้ รายที่อาการเล็กน้อยหายได้เอง แต่ถ้าคัดมากหรือคัดตลอดเวลา คุณภาพชีวิตจะแย่ลง และอาจมีไซนัสอักเสบตามมา
• •สิ่งแปลกปลอมในโพรงจมูก เอกสารระบุว่าพบบ่อยในเด็ก
• •ต่อมอะดีนอยด์หลังโพรงจมูกโต
• •ใช้ยาหดหลอดเลือดนานเกินไป

ทำไมเป็นตอนกลางคืนมากกว่า แหล่งที่เราเปิดอ่านไม่ได้อธิบายกลไกนี้โดยตรง สิ่งที่ NHS (หน้าหวัด ทบทวน 22 มี.ค. 2567) ระบุคือ เด็กเล็กที่เป็นหวัดอาจกินและนอนลำบาก และหายใจทางปาก ส่วนภูมิแพ้จมูก เอกสารศิริราชระบุว่าอาการเกิดหลังสัมผัสสิ่งที่แพ้ เช่น ฝุ่นบ้าน ซึ่งห้องนอนที่มีที่นอน หมอน ตุ๊กตา และพรม เป็นที่เก็บไรฝุ่นตามแนวทางของศิริราช

คำแนะนำของบทความ: ถ้าสงสัยว่าลูกเอาสิ่งของใส่เข้าไปในจมูก ให้พาไปพบแพทย์ อย่าพยายามเขี่ยออกเอง และแนวทางโรคหืดในผู้ใหญ่ของไทย พ.ศ. 2568 (เขียนสำหรับผู้ใหญ่) จัดอาการจมูกข้างเดียว เลือดออก หรือมีสะเก็ดในจมูก เป็นสัญญาณเตือนที่ต้องให้แพทย์ตรวจ คำแนะนำของบทความ: ถ้าลูกมีอาการแบบนี้ ให้พาไปพบแพทย์ อ่านเรื่องคัดจมูกตอนกลางคืนในผู้ใหญ่ได้ที่ คัดจมูกตอนกลางคืน

ล้างจมูกเด็กและทารกอย่างปลอดภัยทำอย่างไร

เอกสาร "ล้างจมูกให้ลูกน้อย" ตอนที่ 1 และ 2 ของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลระบุว่า การล้างจมูกด้วยน้ำเกลือเป็นวิธีที่ปลอดภัยและได้ผลดีในโรคจมูกและไซนัสทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ ใช้เมื่อมีน้ำมูกเหนียวข้น คัดจมูก หายใจเอาฝุ่นควันหรือสารก่อภูมิแพ้เข้าไป และก่อนใช้ยาพ่นหรือยาหยอดจมูกที่แพทย์สั่ง

อุปกรณ์ตามเอกสารศิริราช

• •น้ำเกลือความเข้มข้น 0.9% (normal saline) ขวดละ 100 ซีซี จากโรงพยาบาลหรือร้านขายยา ที่เหลือจากการใช้ให้เททิ้ง ห้ามเทกลับเข้าขวด
• •ถ้วยหรือภาชนะสะอาด
• •เด็กขวบปีแรก ใช้กระบอกฉีดยาพลาสติกขนาด 1 ซีซี (ไม่ใส่เข็ม) หรือขวดยาหยอดตา · เด็กอายุ 1–5 ปี ใช้กระบอกฉีดยาขนาด 2–5 ซีซี
• •ลูกยางแดงสำหรับดูดน้ำมูก เบอร์ 0–2 สำหรับเด็กขวบปีแรก และเบอร์ 2–4 สำหรับเด็กอายุมากกว่า 1 ปี

อุ่นน้ำเกลือก่อนทุกครั้ง เอกสารระบุว่าน้ำเกลือที่ไม่อุ่นอาจทำให้คัดจมูกหลังล้างได้ วิธีอุ่นคือแช่ขวดน้ำเกลือในน้ำที่ต้มเดือดแล้วปิดไฟประมาณ 5 นาที หรือเทใส่ภาชนะแล้วอุ่นในไมโครเวฟ แล้วทดสอบกับหลังมือ ให้อุ่นในระดับที่หลังมือทนได้

ขั้นตอนสำหรับเด็กเล็กที่ยังสั่งน้ำมูกเองไม่ได้

1. 1ล้างมือผู้ทำให้สะอาด
2. 2เทน้ำเกลือใส่ขวดยาหยอดตา หรือดูดใส่กระบอกฉีดยา
3. 3ถ้าเด็กดิ้นมาก ใช้ผ้าห่อตัวเด็ก เพื่อให้ทำได้นุ่มนวลและไม่บาดเจ็บ
4. 4ให้เด็กนอนในท่าศีรษะสูงพอควร เพื่อป้องกันการสำลัก
5. 5จับหน้าให้นิ่ง ค่อย ๆ หยดน้ำเกลือครั้งละ 2–3 หยด หรือสอดปลายกระบอกฉีดยาชิดด้านบนของรูจมูก แล้วค่อย ๆ ฉีดครั้งละประมาณครึ่งซีซี (ใช้สเปรย์น้ำเกลือพ่นจมูกแทนได้)
6. 6บีบลูกยางแดงจนสุด สอดเข้ารูจมูกลึกประมาณ 1–1.5 ซม. แล้วค่อย ๆ ปล่อยมือเพื่อดูดน้ำมูก บีบน้ำมูกทิ้งในกระดาษทิชชู
7. 7ทำซ้ำในรูจมูกแต่ละข้างจนไม่มีน้ำมูก

เด็กที่ให้ความร่วมมือและสั่งน้ำมูกได้ ให้นั่งหรือยืน แหงนหน้าเล็กน้อย ฉีดน้ำเกลือครั้งละประมาณ 0.5–1 ซีซีหรือเท่าที่เด็กทนได้ ให้กลืนหรือบ้วนน้ำเกลือที่ไหลลงคอ แล้วสั่งน้ำมูกพร้อมกันทั้งสองข้าง ไม่อุดรูจมูกอีกข้าง

ล้างบ่อยแค่ไหน เอกสารศิริราชระบุว่าล้างอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ตอนตื่นนอนเช้าและก่อนนอน หรือเมื่อมีน้ำมูกมาก แน่นจมูก หรือก่อนใช้ยาพ่นจมูก และให้ล้างตอนท้องว่างก่อนอาหาร หรือหลังอาหารอย่างน้อย 2 ชั่วโมง เพื่อป้องกันการอาเจียนหรือสำลัก

ทำความสะอาดอุปกรณ์ ล้างกระบอกฉีดยาและภาชนะด้วยน้ำสบู่หรือน้ำยาล้างจาน ล้างน้ำประปาจนหมดฟองแล้วผึ่งให้แห้ง ลูกยางแดงให้ล้างทั้งด้านนอกและด้านใน และต้มในน้ำเดือดวันละครั้งประมาณ 5 นาที แล้วบีบน้ำออกให้หมด วางคว่ำในภาชนะสะอาด

อ่านวิธีล้างจมูกสำหรับผู้ใหญ่ได้ที่ ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ

ลูกคัดจมูก เปิดแอร์ได้ไหม ตั้งกี่องศา

แหล่งที่เราเปิดอ่านไม่ได้ห้ามเปิดแอร์เมื่อเด็กคัดจมูก และไม่พบแหล่งไทยที่กำหนดอุณหภูมิแอร์สำหรับเด็กคัดจมูกโดยตรง ข้อมูลที่มีคือ

• •ห้องนอนทารก NHS (หน้าการตายกะทันหันในทารก ทบทวน 25 พ.ย. 2568) แนะนำให้ห้องอยู่ราว 16–20 องศาเซลเซียส และใช้เทอร์โมมิเตอร์วัดห้อง เพราะทารกที่ตัวร้อนเกินมีความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตกะทันหันในทารก (SIDS) สูงขึ้น ความร้อนเกินมาจากผ้าห่มหรือเสื้อผ้ามากไป หรือห้องร้อนเกินไป ให้ดูว่าทารกร้อนเกินไหมโดยจับหน้าอกหรือต้นคอ มือเท้าเย็นเป็นเรื่องปกติ ถ้าผิวร้อนหรือเหงื่อออก ให้ถอดเสื้อผ้าหรือผ้าห่มออกหนึ่งชั้น ตัวเลขนี้เป็นคำแนะนำของอังกฤษเรื่องการนอนอย่างปลอดภัยของทารก ไม่ได้เขียนไว้สำหรับรักษาอาการคัดจมูก คำแนะนำของบทความ: ใช้เป็นแนวทาง ไม่ต้องลดแอร์ต่ำจนเด็กหนาว และดูอาการเด็กเป็นหลัก
• •อากาศเย็น NHS (หน้าหอบหืด) ระบุว่าอากาศเย็นเป็นสิ่งกระตุ้นอาการหอบหืด ถ้าลูกเป็นหอบหืด คำแนะนำของบทความ: อย่าให้ลมแอร์เป่าตรงตัวเด็ก
• •ฝุ่นและไรฝุ่นในแอร์ แนวทางของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลเรื่องจมูกอักเสบภูมิแพ้แนะนำให้ทำความสะอาดเครื่องปรับอากาศ ทำความสะอาดบ้าน และซักเครื่องนอนด้วยน้ำร้อนเป็นประจำ
• •ความชื้นในห้อง แหล่งที่เราเปิดอ่านไม่ได้ให้ตัวเลขความชื้นที่เหมาะสำหรับเด็กคัดจมูก จึงไม่แนะนำตัวเลขในบทความนี้
• •ไอน้ำ NHS (หน้าหวัด) แนะนำให้ผู้ใหญ่สูดไอน้ำโดยนั่งในห้องน้ำที่เปิดฝักบัวน้ำร้อน แต่ห้ามให้เด็กสูดไอน้ำจากชามน้ำร้อน เพราะเสี่ยงน้ำร้อนลวก

ท่านอน NHS (หน้าการตายกะทันหันในทารก) แนะนำให้วางทารกนอนหงายเสมอ บนที่นอนแข็งและเรียบ ไม่มีหมอน ผ้าห่ม หรือของเล่นในเปล คำแนะนำของบทความ: อย่าใช้หมอนหนุนสูงเพื่อให้ทารกหายใจสะดวก เพราะขัดกับคำแนะนำนี้ เด็กโตที่ไม่ใช่ทารกให้ถามแพทย์เรื่องการหนุนหัวสูง

ยาลดน้ำมูกและยาพ่นจมูกในเด็กเล็ก ต้องระวังอะไร

ยาลดบวมในจมูก (ยาหดหลอดเลือด) ห้ามใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี ตามหน้าภูมิแพ้จมูก (ทบทวน 8 ม.ค. 2569) และหน้าหวัดของ NHS ส่วนหน้ายาลดบวมในจมูกของ NHS (ทบทวน 15 ต.ค. 2569) ระบุว่าให้อ่านเอกสารกำกับยาก่อนให้เด็ก เพราะยาลดบวมไม่ได้เหมาะกับเด็กทุกตัว และในผู้ใหญ่ ห้ามใช้ชนิดพ่นหรือหยอดนานเกิน 5 วัน เพราะจะทำให้คัดจมูกมากขึ้น เอกสารศิริราชก็ระบุว่าใช้ยาหดหลอดเลือดนานเกินไปเป็นสาเหตุหนึ่งของคัดจมูก

แหล่งอื่นระบุอายุไว้ต่างกัน ได้แก่ MedlinePlus (ทบทวน 1 ม.ค. 2568) ไม่แนะนำยาแก้หวัดแก้ไอที่ซื้อเองในเด็กอายุต่ำกว่า 4 ปี และข่าวของสมาคมกุมารแพทย์แคนาดา (ปี 2552 ปรับปรุงหน้า 2556 เป็นข้อมูลเก่า) ไม่ให้ใช้ยาที่ซื้อเองสำหรับคัดจมูกในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี

คำแนะนำของบทความ

• •ห้ามใช้ยาพ่นจมูก ยาหยอดจมูก หรือยาลดน้ำมูกของผู้ใหญ่กับเด็ก
• •ถ้าแพทย์สั่งยาพ่นจมูก เช่น ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกสำหรับภูมิแพ้ ให้ใช้ตามที่สั่ง ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนเอง และล้างจมูกก่อนพ่นยาตามที่เอกสารศิริราชแนะนำ
• •ยาแก้แพ้ชนิดกิน ขนาดยาขึ้นกับอายุและน้ำหนัก (NHS) ให้แพทย์หรือเภสัชกรเลือก

อ่านเรื่องยาพ่นลดบวมในผู้ใหญ่ได้ที่ ยาพ่นแก้คัดจมูกใช้นานแล้วคัดกว่าเดิม

อาการหายใจลำบากแบบไหนต้องพาไปโรงพยาบาล

ถ้าลูกมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 (NHS หน้าหลอดลมฝอยอักเสบ ทบทวน 19 ก.พ. 2569 และหน้าการตายกะทันหันในทารก)

• •หายใจลำบาก มีเสียงคราง ท้องบุ๋มลงใต้ซี่โครง หรือหายใจเร็ว
• •มีช่วงที่หยุดหายใจ หรือทารกหยุดหายใจ
• •ผิว ลิ้น หรือริมฝีปากซีด หรือเปลี่ยนเป็นสีออกน้ำเงินหรือเทา
• •ตัวอ่อนปวกเปียก ซึมจนปลุกไม่ตื่น หรือไม่ตอบสนองเหมือนปกติ
• •ตัวแข็ง สั่น หรือกระตุก ซึ่งอาจเป็นอาการชัก

ไปโรงพยาบาลวันนี้ ไม่ต้องรอนัด ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่ง (NHS หน้าหลอดลมฝอยอักเสบ)

• •เป็นหวัดแล้วอาการแย่ลง
• •กินนมหรืออาหารน้อยกว่าปกติมาก
• •ผ้าอ้อมแห้งนาน 12 ชั่วโมงขึ้นไป หรือมีสัญญาณขาดน้ำอื่น
• •ทารกอายุต่ำกว่า 3 เดือนมีไข้ 38 องศาเซลเซียส หรืออายุเกิน 3 เดือนมีไข้ 39 องศาเซลเซียสขึ้นไป
• •เด็กอ่อนเพลียมาก หงุดหงิดผิดปกติ หรือดูไม่เหมือนเดิม หรือพ่อแม่กังวล

พบแพทย์ตามนัดปกติ ถ้าคัดจมูกหรือนอนกรนเป็นประจำ หายใจทางปากตลอด หรือสงสัยภูมิแพ้ อ่านเพิ่มได้ที่ ภูมิแพ้ในเด็ก อาการเป็นอย่างไร

ความเชื่อที่พบบ่อย

• •"ลูกคัดจมูกห้ามเปิดแอร์" แหล่งที่เราเปิดอ่านไม่ได้ห้าม NHS แนะนำให้ห้องทารกไม่ร้อนเกินไป และศิริราชแนะนำให้ทำความสะอาดแอร์
• •"ใช้ปากดูดน้ำมูกให้ลูก" เอกสารศิริราชแนะนำให้ใช้ลูกยางแดงที่ล้างสะอาดและต้มในน้ำเดือดวันละครั้ง
• •"ยาลดน้ำมูกผู้ใหญ่แบ่งครึ่งให้เด็กได้" NHS ห้ามยาลดบวมในจมูกในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี และขนาดยาเด็กขึ้นกับอายุและน้ำหนัก
• •"ให้ลูกสูดไอน้ำร้อนจากชาม" NHS ห้าม เพราะเสี่ยงน้ำร้อนลวก

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าเอ็กซ์พลัส (Beta X Plus)

คำเตือนบนฉลาก: "เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน" ผลิตภัณฑ์นี้จึงไม่ใช่ผลิตภัณฑ์สำหรับเด็กหรือทารกที่คัดจมูก คำแนะนำของบทความ: ห้ามแบ่งแคปซูล แกะผสมนมหรือน้ำให้เด็ก และเก็บให้พ้นมือเด็ก ข้อมูลด้านล่างเขียนไว้สำหรับผู้ใหญ่ในบ้าน ไม่ใช่สำหรับเด็ก

เบต้าเอ็กซ์พลัส (Beta X Plus) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ตรา เบต้า เอ็กซ์ พลัส เลข อย. 10-1-15662-5-0098 ผลิตโดย บริษัท โอดี สไตล์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. (น้ำหนักสุทธิ 8 กรัม) ฉลากระบุรับประทานวันละ 2 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งหรืออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: แอล-ซิสเทอีน (100%) 100 มก. · สารสกัดอะเซโรล่าเชอร์รี่ 100 มก. · แอล-อาร์จินีน (100%) 92.20 มก. · ผงกระชาย 75 มก. · ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% 50 มก. · แอล-ออร์นิทีน (100%) 50 มก. · ผงบร็อคโคลี 50 มก. · ไกลซีน (100%) 50 มก. · สารสกัดขิง 50 มก. · สารสกัดม่อน (mulberry) 20.650 มก. · สารสกัดเอลเดอร์เบอร์รี่ 20 มก. · เบต้า-แคโรทีน (10%) 10 มก. · ซิงค์ (100%) 5.8 มก. · กรดแพนโทธีนิก 3 มก. · กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 1.5 มก. · ไพริดอกซิน (วิตามินบี 6) 1 มก. · ไรโบฟลาวิน 98% (วิตามินบี 2) 0.85 มก. · แคปซูลเป็นเจลาติน

ผงยีสต์เบต้า-กลูแคน 80% 50 มก. คิดเป็นเบต้ากลูแคนราว 40 มก. ต่อแคปซูล (คำนวณ) และเบต้า-แคโรทีน (10%) 10 มก. คิดเป็นเบต้าแคโรทีนราว 1 มก. ต่อแคปซูล (คำนวณ) วิตามินซีที่ฉลากระบุชัดคือ 3 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล (คำนวณ) ฉลากไม่ระบุปริมาณวิตามินซีในสารสกัดอะเซโรล่าเชอร์รี่ และไม่ระบุรูปเกลือของซิงค์

ข้อความบนฉลาก: คำเตือน "เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน" · "ผู้ที่เป็นโรคนิ่วไม่ควรรับประทาน" · กรอบข้อความ "ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค" · ฉลากมีข้อความให้กินอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสม

คำแนะนำของบทความ (ไม่ใช่ข้อความบนฉลาก): ผู้ที่เคยเป็นนิ่ว ให้ปรึกษาแพทย์ก่อน ผู้ใช้ยาประจำตัว ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน แม่ที่ให้นมบุตร ฉลากไม่ได้ระบุ ให้ถามแพทย์ก่อน

เรื่องคัดจมูกในเด็ก: ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ทำให้จมูกโล่ง ลดน้ำมูก หรือแก้ภูมิแพ้จมูก ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ และไม่ใช้แทนการล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ ยาพ่นจมูกที่แพทย์สั่ง หรือการพาเด็กไปพบแพทย์ ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้โดยตรง

ส่วนประกอบที่มักถูกถามในหัวข้อนี้ เทียบปริมาณที่ศึกษากับปริมาณในแคปซูลได้ดังนี้

• •ผงกระชาย 75 มก. ต่อแคปซูล (150 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล คำนวณ) — ข่าวกระชายช่วงโควิดมาจากงานในหลอดทดลองของมหาวิทยาลัยมหิดล (ตีพิมพ์ปี 2563) ยังไม่ใช่ผลในคน และงานในหนูแฮมสเตอร์ (ตีพิมพ์ปี 2567) ไม่พบว่าสารสกัดกระชายลดปริมาณไวรัสในปอด สำนักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (ข้อมูล ณ ธ.ค. 2564) ระบุว่ายังไม่พบขนาดที่แนะนำ กินแบบอาหารไม่ก่ออันตราย แต่ควรระวังรูปแบบเข้มข้นหรือกินปริมาณสูงติดต่อกันนาน เพราะยังไม่มีข้อมูลความปลอดภัยระยะยาว งานในคนที่มีผลคือผู้ป่วยอาหารไม่ย่อยชาวไทย 160 คน (มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ตีพิมพ์ปี 2564) ใช้สารสกัดกระชายวันละ 1,050 มก. มากกว่าในแคปซูล 7 เท่า (คำนวณ) และเป็นสารสกัด ส่วนฉลากเป็นผง จึงเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ เราไม่พบงานวิจัยกระชายกับคัดจมูกหรือภูมิแพ้ในเด็ก อ่านเพิ่มได้ที่ กระชายกินทุกวันปลอดภัยไหม
• •สารสกัดขิง 50 มก. ต่อแคปซูล (100 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล คำนวณ) — งานวิจัยของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ตีพิมพ์ปี 2563) ในผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้อายุ 18–70 ปี 80 คน ใช้สารสกัดขิงวันละ 500 มก. มากกว่าในแคปซูล 5 เท่า (คำนวณ) เทียบกับยาแก้แพ้ลอราทาดีน คะแนนอาการจมูกลดลงทั้งสองกลุ่มไม่ต่างกัน แต่ไม่มีกลุ่มยาหลอก และไม่ได้ศึกษาในเด็ก

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ (สำหรับผู้ใหญ่)

• •เด็กและหญิงตั้งครรภ์: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน · หญิงให้นมบุตร ฉลากไม่ได้ระบุ ให้ปรึกษาแพทย์
• •ผู้ที่เป็นโรคนิ่ว: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน ผู้ที่เคยเป็นนิ่วให้ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาความดัน ยาขยายหลอดเลือดหัวใจ ยารักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ หรือเคยเป็นกล้ามเนื้อหัวใจตาย: มีอาร์จินีน ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด หรือจะผ่าตัด/ทำฟัน: มีขิง ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาเบาหวานหรืออินซูลิน: มีม่อนและขิง ปรึกษาแพทย์ก่อนและสังเกตอาการน้ำตาลต่ำ
• •ยากดภูมิคุ้มกัน (เช่น ทาโครลิมัส ไซโคลสปอริน) หรือโรคภูมิต้านตนเอง: ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาปฏิชีวนะกลุ่มเตตราไซคลีนหรือควิโนโลน: มีซิงค์ ให้เภสัชกรกำหนดเวลากินให้ห่างกัน
• •กินวิตามินรวมหรือซิงค์จากผลิตภัณฑ์อื่นอยู่: ให้นับรวมทุกแหล่ง
• •สูบบุหรี่หรือเคยสูบ: มีเบต้าแคโรทีน ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •โรคไตเรื้อรังที่แพทย์จำกัดโปรตีน โรคตับ หรือนิ่วในถุงน้ำดี: ปรึกษาแพทย์ก่อน ข้อมูลความปลอดภัยระยะยาวของกระชายแบบเข้มข้นยังมีจำกัด
• •แพ้ยีสต์ ขิง หรือกระชาย: ควรเลี่ยง (คำแนะนำของบทความจากส่วนประกอบบนฉลาก ไม่ใช่คำเตือนบนฉลาก)

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าเอ็กซ์พลัสทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่มีหลักฐานว่าทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง ทั้งของผู้ใหญ่และของเด็ก รวมถึงยาแก้แพ้ ยาพ่นจมูก ยาสูดหรือยาพ่นหอบหืด ยาปฏิชีวนะ และปากกาฉีดอะดรีนาลีน แม้จะรู้สึกดีขึ้น หรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนวัคซีน ยาแก้แพ้ ยาพ่นจมูก ยาพ่นหอบหืด ยาที่แพทย์สั่ง หรืออะดรีนาลีน

หากผู้ใหญ่หรือเด็กมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •ริมฝีปาก ปาก คอ หรือลิ้นบวมขึ้นมาทันที
• •หายใจเร็วมาก หายใจลำบาก หายใจมีเสียงหวีดมาก หรือรู้สึกเหมือนสำลักหรือหายใจไม่ทัน
• •คอแน่น หรือกลืนลำบาก
• •ผิว ลิ้น หรือริมฝีปากเปลี่ยนเป็นสีออกน้ำเงิน เทา หรือซีด
• •สับสน ง่วงซึม หรือเวียนศีรษะมากขึ้นมาทันที
• •เป็นลมแล้วปลุกไม่ตื่น
• •เด็กตัวอ่อนปวกเปียก หรือไม่ตอบสนองเหมือนปกติ
• •เด็กหายใจลำบาก เช่น มีเสียงครางขณะหายใจ ท้องบุ๋มลงใต้ซี่โครง หรือหายใจเร็ว
• •เด็กมีช่วงที่หยุดหายใจ
• •เด็กซึมจนปลุกไม่ตื่น หรือตื่นอยู่ไม่ได้
• •เด็กชัก
• •เจ็บหน้าอกที่แย่ลงเวลาหายใจหรือไอ
• •หอบหืดกำเริบแล้วอาการแย่ลง หรือใช้ยาพ่นบรรเทาครบขนาดสูงสุดแล้วไม่ดีขึ้น หรือไม่มียาพ่นอยู่กับตัว
• •แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว หรือพูดไม่ชัด

รายการข้างต้นมาจากหน้าที่ NHS จัดเป็นเหตุให้โทรเรียกรถฉุกเฉิน ได้แก่ หน้าแพ้อาหาร (ทบทวน 20 ส.ค. 2569) หน้าหลอดลมฝอยอักเสบในเด็ก (ทบทวน 19 ก.พ. 2569) หน้าไอกรน (ทบทวน 6 ส.ค. 2569) และหน้าหอบหืด (ทบทวน 7 เม.ย. 2568) ส่วนข้อสุดท้ายเป็นสัญญาณอันตรายที่ใช้ทั่วทั้งเว็บไซต์นี้ หน้า NHS แพ้อาหารระบุว่าผู้ที่มีปากกาฉีดอะดรีนาลีนให้ใช้ทันที แล้วโทรเรียกรถพยาบาลแม้จะรู้สึกดีขึ้น คำแนะนำของบทความ: อย่ารอดูอาการด้วยยาแก้แพ้ชนิดกิน