คนไทยแดดแรงทั้งปี ทำไมผลตรวจวิตามินดียังต่ำ

เป็นคำถามที่ฟังดูขัดกันเอง — ประเทศไทยแดดแรงตลอดปี แล้วทำไมผลตรวจวิตามินดีของหลายคนถึงต่ำ

หน้านี้อธิบายปัจจัยที่เกี่ยวข้อง

ผิวหนังสร้างวิตามินดีได้อย่างไร

เมื่อผิวหนังได้รับรังสียูวีบีจากแสงแดด จะเปลี่ยนสารตั้งต้นในผิวให้กลายเป็นวิตามินดี 3

เป็นรูปแบบเดียวกับที่ระบุบนฉลากอาหารเสริมว่าวิตามินดี 3 อ่านเรื่องรูปแบบได้ที่ วิตามินดี 2 กับ วิตามินดี 3 ต่างกันอย่างไร

แต่การจะสร้างได้ ต้องมีเงื่อนไขหลายอย่างครบพร้อมกัน

ปัจจัยที่ทำให้สร้างได้น้อยลง

1. ช่วงเวลาที่ออกแดด

รังสียูวีบีเข้มที่สุดในช่วงกลางวัน

แต่นั่นคือช่วงที่คนส่วนใหญ่อยู่ในอาคาร และเป็นช่วงที่คนไทยหลีกเลี่ยงแดดที่สุดเพราะร้อน

การออกแดดเช้าตรู่หรือเย็นมาก ๆ ซึ่งเป็นช่วงที่คนไทยนิยม ให้รังสียูวีบีน้อยกว่ามาก

2. ครีมกันแดด

ครีมกันแดดออกแบบมาเพื่อบล็อกรังสียูวี ซึ่งรวมถึงรังสีที่ใช้สร้างวิตามินดีด้วย

ข้อนี้ไม่ได้แปลว่าควรเลิกทาครีมกันแดด เพราะการป้องกันผิวจากแสงแดดมีเหตุผลด้านสุขภาพผิวที่สำคัญกว่า

เป็นเรื่องที่ต้องชั่งน้ำหนักกับแพทย์ ไม่ใช่ตัดสินใจเอง

3. เสื้อผ้าและการใช้ชีวิต

คนทำงานออฟฟิศอาจไม่ได้โดนแดดจริง ๆ เลยทั้งวัน

ออกจากบ้านเช้ามืด เข้าอาคาร กลับบ้านค่ำ เป็นรูปแบบชีวิตที่พบมากในเมือง

และการแต่งกายที่ปกปิดร่างกายมิดชิด ไม่ว่าด้วยเหตุผลใด ก็ลดพื้นที่ผิวที่สัมผัสแดด

4. สีผิว

เม็ดสีเมลานินในผิวทำหน้าที่ปกป้องผิวจากรังสียูวี

ผู้ที่มีผิวสีเข้มกว่าจึงต้องใช้เวลารับแดดนานกว่าเพื่อสร้างวิตามินดีในปริมาณเท่ากัน

5. อายุ

ความสามารถของผิวหนังในการสร้างวิตามินดีลดลงตามอายุ

เป็นเหตุผลหนึ่งที่แพทย์มักให้ความสนใจเรื่องนี้กับผู้สูงอายุมากกว่า อ่านเพิ่มที่ วัย 50 ปีขึ้นไปกับวิตามินดี เรื่องที่ควรคุยกับแพทย์

6. มลพิษทางอากาศ

ฝุ่นและหมอกควันลดปริมาณรังสียูวีบีที่ส่องถึงพื้น

แล้วควรออกแดดแค่ไหน

เว็บนี้จะไม่ให้ตัวเลขว่าควรออกแดดกี่นาที

เพราะปริมาณที่เหมาะสมต่างกันมากตาม สีผิว อายุ ช่วงเวลา ฤดูกาล พื้นที่ผิวที่เปิด และภาวะสุขภาพ

และการรับแดดมากเกินไปมีความเสี่ยงต่อผิวหนังที่ต้องชั่งน้ำหนักด้วย

เรื่องนี้ต้องปรึกษาแพทย์ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคผิวหนัง ผู้ที่ใช้ยาที่ทำให้ไวต่อแสง และผู้ที่มีประวัติมะเร็งผิวหนังในครอบครัว

วิธีที่ตรงที่สุดคือตรวจเลือด

การเดาจากพฤติกรรมว่าตัวเองขาดหรือไม่ขาด ไม่แม่นเท่าการตรวจ

การตรวจเลือดวัดค่าอะไรและอ่านอย่างไร อธิบายไว้ที่ ตรวจวิตามินดีในเลือด วัดค่าอะไรและอ่านผลอย่างไร

แหล่งจากอาหาร

นอกจากแสงแดด วิตามินดียังได้จากอาหารบางชนิด ซึ่งในอาหารไทยมีอะไรบ้าง อ่านได้ที่ วิตามินดีมีในอาหารอะไรบ้าง แหล่งที่หาได้ในไทย

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้ให้ความรู้เรื่องสารอาหารและวิธีอ่านฉลาก ไม่ได้ระบุว่าผลิตภัณฑ์ใดให้ผลอย่างไรต่อร่างกาย

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

ปริมาณที่เหมาะสมกับแต่ละคนต่างกัน ขึ้นกับอายุ อาหารที่รับประทาน โรคประจำตัว และยาที่ใช้อยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด