ซินไบโอติกคืออะไร ต่างจากโพรไบโอติกและพรีไบโอติกอย่างไร

คำตอบสั้น: ซินไบโอติกคือคำที่ใช้เรียกผลิตภัณฑ์ซึ่งมีทั้งโพรไบโอติกและพรีไบโอติกอยู่ในสูตรเดียวกัน คือมีทั้งตัวจุลินทรีย์มีชีวิตและอาหารของจุลินทรีย์ คำนี้อธิบายองค์ประกอบของสูตร ไม่ใช่คำรับรองคุณภาพ

สามคำนี้ต่างกันอย่างไร

โพรไบโอติก (Probiotic) คือตัวจุลินทรีย์ที่มีชีวิต

พรีไบโอติก (Prebiotic) คือสารที่เป็นอาหารของจุลินทรีย์ ซึ่งไม่ใช่สิ่งมีชีวิต

ซินไบโอติก (Synbiotic) คือสูตรที่มีทั้งสองอย่างรวมกัน

จำง่าย ๆ ว่า โพร คือตัว พรี คืออาหาร ซิน คือทั้งคู่

ที่มาของคำว่า ซิน

คำนำหน้า syn มาจากรากศัพท์ที่แปลว่า ร่วมกัน

เป็นรากเดียวกับคำว่า synergy ที่แปลว่าทำงานร่วมกัน

ชื่อนี้จึงสื่อถึงการใส่สองสิ่งมาด้วยกัน ไม่ได้สื่อถึงผลต่อร่างกาย

ซินไบโอติกมี 2 แบบตามนิยามทางวิชาการ

แบบที่ 1 แบบผสม

คือใส่โพรไบโอติกกับพรีไบโอติกมาด้วยกัน โดยแต่ละตัวถูกเลือกด้วยเหตุผลของตัวเอง

เป็นแบบที่พบบ่อยที่สุดในผลิตภัณฑ์ทั่วไป

แบบที่ 2 แบบจับคู่จำเพาะ

คือเลือกพรีไบโอติกที่จับคู่กับจุลินทรีย์สายพันธุ์นั้นโดยเฉพาะ

เป็นแบบที่ต้องมีข้อมูลจากการศึกษาของผู้ผลิตรองรับ

ฉลากทั่วไปไม่ได้ระบุว่าเป็นแบบใด ถ้าอยากทราบต้องสอบถามผู้ผลิต

คำนี้ไม่ใช่คำรับรอง

คำว่าซินไบโอติกไม่ใช่ตรารับรองจากหน่วยงานใด

ผลิตภัณฑ์ที่มีทั้งสองอย่างก็เรียกได้ ไม่ว่าจะใส่ปริมาณเท่าไร

ดังนั้นการเห็นคำนี้บนกล่อง ไม่ได้บอกว่าปริมาณเพียงพอหรือเหมาะกับใคร

สิ่งที่บอกได้จริงคือตัวเลขบนฉลาก จึงควรดูชื่อสายพันธุ์ ปริมาณ และหน่วยเสมอ

ตัวอย่างการอ่านฉลากจริง

ฉลากเบต้าแคร์มีทั้งสองกลุ่มอยู่ในสูตรเดียวกัน

กลุ่มจุลินทรีย์มีชีวิต 5 สายพันธุ์ รวมน้ำหนักผง 38.5 มิลลิกรัม

กลุ่มพรีไบโอติกคืออินูลิน 88% ปริมาณ 50 มิลลิกรัม

ตามนิยาม สูตรที่มีทั้งสองกลุ่มจะเข้าข่ายคำว่าซินไบโอติก

ข้อมูลนี้เป็นการอ่านองค์ประกอบจากฉลากเท่านั้น ไม่ได้ระบุว่าสูตรนี้ให้ผลอย่างไร

คำที่คล้ายกันและมักสับสน

โพสต์ไบโอติก (Postbiotic) หมายถึงจุลินทรีย์ที่ไม่มีชีวิตแล้ว หรือสารที่จุลินทรีย์สร้างขึ้น

พาราโพรไบโอติก เป็นอีกคำที่ใช้เรียกจุลินทรีย์ที่ถูกทำให้ไม่มีชีวิต

คำเหล่านี้เป็นคำทางวิชาการที่ยังใช้ไม่ตรงกันนัก และงานวิจัยยังให้ผลไม่ตรงกัน ยังไม่พอจะสรุปเป็นคำแนะนำสำหรับทุกคน

ถ้าเจอคำแปลก ๆ บนกล่อง ให้ดูส่วนประกอบจริงแทนการดูคำโฆษณา

สิ่งที่ควรดูบนฉลากสูตรซินไบโอติก

1. ชื่อสายพันธุ์จุลินทรีย์ให้ครบทุกตัว

2. ปริมาณของแต่ละสายพันธุ์

3. ชื่อและปริมาณของพรีไบโอติก

4. วิธีเก็บ เพราะมีจุลินทรีย์ที่มีชีวิตอยู่ด้วย

5. คำเตือนบนกล่อง ซึ่งต้องอ่านให้ครบทุกข้อ

ถ้ามีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน โดยนำกล่องไปให้ดู

คำโฆษณาที่ควรระวังเมื่อเจอคำว่าซินไบโอติก

ระวังข้อความที่โยงคำนี้เข้ากับโรคหรืออวัยวะ

ระวังข้อความที่บอกว่าสูตรซินไบโอติกดีกว่าสูตรธรรมดาโดยไม่มีตัวเลขรองรับ

ระวังการเทียบยี่ห้อโดยไม่บอกหน่วยที่ใช้

สิ่งที่ตรวจสอบได้เองคือส่วนประกอบและปริมาณบนกล่อง

สิ่งที่ตรวจสอบไม่ได้คือคำพูดในโฆษณาที่ไม่มีอยู่บนฉลาก

เช็คลิสต์สั้น ๆ ก่อนตัดสินใจ

1. ฉลากระบุชื่อจุลินทรีย์ครบทุกสายพันธุ์หรือไม่

2. ระบุปริมาณของแต่ละสายพันธุ์หรือระบุเฉพาะยอดรวม

3. พรีไบโอติกที่ใช้คือตัวใด และปริมาณเท่าไร

4. มีคำเตือนข้อใดที่เกี่ยวกับตัวเราหรือไม่

5. มีเลขสารบบอาหารครบถ้วนหรือไม่

ถ้ามีข้อใดตอบไม่ได้ ให้สอบถามผู้ขายก่อนตัดสินใจ และถ้ามีโรคประจำตัว ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านต่อ

• •พรีไบโอติกกับโพรไบโอติก ต่างกันอย่างไร
• •โพรไบโอติกคืออะไร และอ่านชื่อสายพันธุ์บนฉลากอย่างไร
• •อ่านฉลากอาหารเสริม 7 จุดที่ต้องดูก่อนจ่ายเงิน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้ให้ความรู้เรื่องสารอาหารและวิธีอ่านฉลาก ไม่ได้ระบุว่าผลิตภัณฑ์ใดให้ผลอย่างไรต่อร่างกาย

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน โดยนำกล่องไปให้ดูด้วย