อ่านฉลากอาหารเสริมอย่างไร ดูตรงไหนก่อนซื้อ ทีละบรรทัด

ฉลากหลังกล่องคือข้อมูลของอาหารเสริมที่ตรวจสอบได้ เพราะเป็นข้อความที่ผู้ผลิตรับผิดชอบตามกฎหมาย ต่างจากคำโฆษณาที่ใครก็พูดได้ บทความนี้ไล่ให้ดูทีละส่วน

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ดู ชื่อผลิตภัณฑ์และเลข อย. ก่อน แล้วนำเลขไปค้นในระบบของ อย.
• •ส่วนประกอบสำคัญ บอกปริมาณต่อ 1 แคปซูลหรือ 1 เม็ด ไม่ใช่ต่อกล่อง
• •ตัวเลขในวงเล็บ เช่น (80%) คือความเข้มข้นของวัตถุดิบตัวนั้น
• •วิธีรับประทานและคำเตือน สำคัญเท่ากับส่วนประกอบ โดยเฉพาะเรื่องการแพ้
• •เทียบสินค้าต่างกล่อง ให้ดู จำนวนวันที่กล่องหนึ่งทานได้ คู่กับราคาบนกล่องเสมอ

1. ชื่อผลิตภัณฑ์และเลข อย.

อาหารเสริมที่ขายถูกต้องในไทยมีคำว่า "ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร" กำกับชื่อ และมีเลขสารบบอาหาร 13 หลัก เช่น 13-1-01566-5-0001

นำเลขนี้ไปค้นในระบบตรวจสอบการอนุญาตของ อย. ชื่อที่ระบบแสดงควรตรงกับกล่อง วิธีทำทีละขั้นอยู่ที่ วิธีเช็คเลข อย. ด้วยตัวเอง

2. ส่วนประกอบสำคัญ

ตารางส่วนประกอบบอกว่าใน 1 แคปซูลมีอะไรบ้าง ปริมาณเท่าไร เรียงจากมากไปน้อย ตัวอย่างจากฉลาก Lab Farm

• •ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% 200 มิลลิกรัม
• •แกมมา โอไรซานอล 100% 50 มิลลิกรัม
• •สารสกัดจากซีบัคธอร์น 50 มิลลิกรัม

อ่านแบบนี้

• •ตัวเลขมิลลิกรัม คือน้ำหนักของวัตถุดิบตัวนั้นใน 1 แคปซูล
• •ตัวเลขเปอร์เซ็นต์ในชื่อ คือความเข้มข้นของวัตถุดิบ เช่น ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% หมายถึงวัตถุดิบที่มีเบต้า-กลูแคนร้อยละ 80 ไม่ใช่ว่าแคปซูลมีเบต้า-กลูแคน 80%
• •วิตามินบางตัวเขียนเป็น IU/g เช่น วิตามินดี 3 (1,000,000 IU/g) คือความแรงของวัตถุดิบต่อกรัม ปริมาณจริงในแคปซูลต้องคำนวณจากน้ำหนักที่ใส่ ถ้าไม่แน่ใจให้ถามเภสัชกร

3. ส่วนประกอบที่ไม่สำคัญ

ส่วนนี้คือเปลือกแคปซูล สารช่วยไหล หรือสี เช่น เจลาติน ไฮดรอกซีโพรพิลเมทิลเซลลูโลส ซิลิคอนไดออกไซด์ ไม่ได้ใส่เพื่อคุณค่าทางโภชนาการ แต่ควรอ่าน โดยเฉพาะคนที่เลือกอาหารตามความเชื่อหรือแพ้วัตถุดิบบางชนิด เช่น เปลือกแคปซูลเจลาตินทำจากสัตว์

4. วิธีรับประทาน

ฉลากบอกปริมาณต่อวัน เช่น วันละ 1 แคปซูล ให้ทานตามนี้ ไม่เพิ่มเองเพราะคิดว่าจะได้ผลเร็วขึ้น ส่วนเวลาที่ทานเทียบกับยาประจำตัว ให้ถามเภสัชกร

5. คำเตือน

คำเตือนที่พบบนฉลากอาหารเสริมในไทยเกือบทุกกล่อง

• •เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน
• •ควรกินอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสมเป็นประจำ
• •ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

คำเตือนเฉพาะของแต่ละผลิตภัณฑ์ก็ควรอ่าน เช่น Beta Life มีผงไข่ขาว ฉลากจึงเตือนผู้ที่แพ้ไข่ ส่วน Beta Herb มีน้ำมันปลา ฉลากเตือนผู้ที่แพ้ปลาทะเลและผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด

6. วันผลิต วันหมดอายุ และเลขล็อต

ควรพิมพ์คมชัด อ่านออก และยังไม่หมดอายุ เลขล็อตใช้ติดต่อผู้ผลิตได้ถ้าสินค้ามีปัญหา

7. ชื่อผู้ผลิตและผู้จัดจำหน่าย

ฉลากต้องบอกชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า หลายแบรนด์จ้างโรงงานผลิต ชื่อผู้ผลิตจึงอาจไม่ใช่ชื่อแบรนด์ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ ความหมายของตรามาตรฐานโรงงานบนกล่องอ่านได้ที่ GMP HACCP GHP ISO บนกล่องอาหารเสริม แต่ละตัวแปลว่าอะไร

เทียบสินค้าต่างกล่องให้ถูก

กล่องที่มี 30 แคปซูลกับกล่องที่มี 10 แคปซูลทานได้จำนวนวันไม่เท่ากัน ให้ดูจำนวนวันที่กล่องหนึ่งทานได้ตามวิธีรับประทานบนฉลาก คู่กับราคาบนกล่องเสมอ

ข้อมูลฉลากของผลิตภัณฑ์ Hopeful ทุกตัววางเทียบกันไว้ที่ เทียบผลิตภัณฑ์ Hopeful ทุกตัว ราคา ขนาดบรรจุ และวิธีทาน

คำโฆษณาที่ฉลากถูกต้องจะไม่มี

ถ้าเห็นคำว่ารักษา หายขาด ใช้แทนยา หรือป้องกันโรค บนกล่องหรือในโฆษณาอาหารเสริม ให้ระวังไว้ก่อน เพราะอาหารเสริมอ้างแบบนี้ไม่ได้ตามกฎหมายไทย

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด และไม่ควรหยุดหรือปรับยาเอง