แพ้กุ้งเกิดจากอะไร อาการเป็นอย่างไร ทำไมกินมาทั้งชีวิตแล้วเพิ่งแพ้

คำตอบสั้น: แพ้กุ้งเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันตอบสนองต่อโปรตีนในกุ้ง สารก่อภูมิแพ้หลักคือโปรตีนในกล้ามเนื้อชื่อทรอโปไมโอซิน (tropomyosin) อาการมักเป็นผื่นลมพิษ หน้าบวม อาเจียน ปวดท้อง และบางคนแพ้รุนแรงจนหายใจลำบาก โดยมักเกิดภายใน 2 ชั่วโมงหลังกิน การแพ้สัตว์น้ำมีเปลือกพบได้ทุกวัย การสำรวจผู้ใหญ่ในสหรัฐอเมริกาพบว่าร้อยละ 48 ของผู้ใหญ่ที่มีอาการเข้าได้กับการแพ้อาหาร เริ่มแพ้ตอนเป็นผู้ใหญ่ และ MedlinePlus ระบุว่าแพ้สัตว์น้ำมีเปลือกมักเป็นไปตลอดชีวิต ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่ง เช่น ปาก ลิ้น หรือคอบวม หายใจลำบาก หรือเป็นลม ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •สารก่อภูมิแพ้หลักในกุ้ง คือทรอโปไมโอซิน ซึ่งพบในสัตว์น้ำมีเปลือกทั้งกลุ่มกุ้งปูและกลุ่มหอยหมึก
• •ทำให้สุกไม่ได้ช่วย งานทบทวนระบุว่าสารก่อภูมิแพ้บางตัวทนความร้อน
• •เริ่มแพ้ตอนโตได้ และ NHS ระบุว่ายังไม่ชัดว่าทำไมคนหนึ่งจึงเริ่มแพ้อาหาร
• •แพ้กุ้งอาจรุนแรงถึงชีวิต ในผู้ป่วยแพ้รุนแรงที่โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยนเรศวร กุ้งเป็นสาเหตุที่พบมาก
• •การตรวจยืนยัน ทำโดยแพทย์ ห้ามลองกินเองเพื่อทดสอบ

แพ้กุ้งเกิดจากสารอะไร

เกิดจากโปรตีน ไม่ได้เกิดจากไอโอดีน บทความวิชาการเรื่องการแพ้อาหารทะเลของคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (เชียงใหม่เวชสาร ปี 2559) ระบุว่าสารก่อภูมิแพ้หลักของสัตว์น้ำมีเปลือก (shellfish) คือทรอโปไมโอซินในกล้ามเนื้อ ส่วนของปลาคือพาร์วัลบูมิน (parvalbumin) ซึ่งเป็นคนละโปรตีนกัน

งานทบทวนในวารสาร Clinical and Experimental Allergy (ปี 2553) ระบุว่าทรอโปไมโอซินเป็นสารก่อภูมิแพ้หลักของสัตว์น้ำมีเปลือก และเป็นตัวที่ทำให้เกิดการแพ้ข้ามกันระหว่างกลุ่มกุ้งปู (crustacean) กับกลุ่มหอยและหมึก (mollusc) รวมถึงสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่สูดเข้าไป เช่น ไรฝุ่นและแมลง งานทบทวนในวารสาร Clinical Reviews in Allergy and Immunology (ปี 2558) ระบุสารก่อภูมิแพ้อื่นในสัตว์น้ำมีเปลือก ได้แก่ อาร์จินีนไคเนส โปรตีนจับแคลเซียมในกล้ามเนื้อ และไมโอซินสายเบา ซึ่งล้วนเป็นโปรตีนที่ทำหน้าที่ในการหดตัวของกล้ามเนื้อ

ในไทยมีรายงานเฉพาะ บทความของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ระบุว่าในไทยมีรายงานผู้ที่แพ้เฉพาะกุ้งน้ำจืด เช่น กุ้งแม่น้ำหรือกุ้งฝอย โดยไม่แพ้กุ้งทะเล ซึ่งอาจเกิดจากทรอโปไมโอซินที่จำเพาะต่อชนิดกุ้ง หรือจากโปรตีนฮีโมไซยานิน (hemocyanin) ตามรายงานจากประเทศไทย อ่านเรื่องความเชื่อเรื่องไอโอดีนได้ที่ แพ้อาหารทะเลกับไอโอดีน

แพ้กุ้งอาการเป็นอย่างไร ออกกี่นาที

บทความของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ระบุว่าการแพ้อาหารทะเลส่วนใหญ่เป็นการแพ้แบบเฉียบพลันผ่านภูมิคุ้มกันชนิด IgE มักเกิดอาการทันทีภายใน 2 ชั่วโมงหลังกิน อาการได้แก่

• •ผื่นลมพิษ
• •หน้าบวม (angioedema)
• •อาเจียน ปวดท้อง
• •แพ้รุนแรง (anaphylaxis) ที่อาจหายใจลำบาก หลอดลมตีบ และความดันโลหิตต่ำรุนแรงจนเป็นอันตรายถึงชีวิต

งานทบทวนในวารสาร Clinical and Experimental Allergy ระบุว่าอาการแพ้สัตว์น้ำมีเปลือกมีตั้งแต่ลมพิษเล็กน้อยและอาการแพ้ในช่องปาก ไปจนถึงแพ้รุนแรงที่อันตรายถึงชีวิต ส่วนเรื่องเวลา MedlinePlus (ทบทวน 29 ต.ค. 2567) ระบุว่าอาการแพ้อาหารมักเริ่มภายใน 2 ชั่วโมง และ NHS (หน้าแพ้อาหาร ทบทวน 20 ส.ค. 2569) ระบุว่าอาจเกิดทันทีหรือหลายวันต่อมา อ่านรายละเอียดอาการแพ้อาหารได้ที่ แพ้อาหารอาการเป็นยังไง

ทำไมกินกุ้งมาทั้งชีวิตแล้วเพิ่งแพ้

แหล่งข้อมูลยังไม่มีคำตอบแน่ชัด NHS ระบุว่าการแพ้อาหารเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันตอบสนองต่ออาหารบางชนิดมากเกินไป แต่ยังไม่ชัดว่าทำไมจึงเกิด และคนที่ตัวเองหรือญาติใกล้ชิดเป็นภูมิแพ้อื่น หอบหืด หรือผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง มีโอกาสแพ้อาหารสูงขึ้นเล็กน้อย

ข้อมูลว่าผู้ใหญ่เริ่มแพ้ได้จริง การสำรวจผู้ใหญ่ในสหรัฐอเมริกา 40,443 คน (ปี 2558–2559 ตีพิมพ์ใน JAMA Network Open ปี 2562) ใช้แบบสอบถามทางอินเทอร์เน็ตและโทรศัพท์ ไม่ได้ตรวจยืนยันทุกคน พบว่าสัตว์น้ำมีเปลือกเป็นอาหารที่ผู้ใหญ่แพ้บ่อย (ราวร้อยละ 2.9) และร้อยละ 48 ของผู้ที่แพ้อาหารเริ่มแพ้ตอนเป็นผู้ใหญ่ ผู้วิจัยหลายคนแจ้งว่าได้รับทุนหรือค่าที่ปรึกษาจากบริษัทยาและผู้ผลิตยาฉีดอะดรีนาลีน และงานนี้เป็นข้อมูลของคนอเมริกัน ไม่ใช่คนไทย

สมมติฐานเรื่องไรฝุ่น บทความของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่อธิบายว่าทรอโปไมโอซินของสัตว์น้ำมีเปลือกคล้ายสารก่อภูมิแพ้ในแมลงสาบและไรฝุ่นได้สูงถึงร้อยละ 84 จึงมีความเห็นว่าบางคนอาจเริ่มไวต่อไรฝุ่นจากการสูดดมก่อน แล้วต่อมาเมื่อกินสัตว์น้ำมีเปลือกจึงเกิดอาการแพ้ ความเห็นนี้มีข้อมูลสนับสนุนจากการศึกษากลุ่มคนที่ไม่เคยกินสัตว์น้ำมีเปลือกเลยแต่ตรวจพบภูมิไวต่อทรอโปไมโอซินของกุ้ง ข้อนี้เป็นสมมติฐาน ยังไม่ใช่ข้อสรุปว่าเป็นสาเหตุของทุกคน อ่านเรื่องไรฝุ่นได้ที่ แพ้ไรฝุ่น และการเริ่มแพ้อาหารตอนโตได้ที่ แพ้อาหารตอนโต

แพ้กุ้งแล้วจะแพ้ไปตลอดไหม

ส่วนใหญ่เป็นไปตลอด MedlinePlus ระบุว่าการแพ้ถั่วลิสง ถั่วเปลือกแข็ง และสัตว์น้ำมีเปลือก มักเป็นไปตลอดชีวิต บทความของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ระบุว่าการแพ้อาหารทะเลในผู้ป่วยส่วนใหญ่มักเป็นตลอดชีวิต ต่างจากการแพ้นมวัวหรือไข่ การดูแลหลักจึงยังเป็นการงดอาหารนั้น

มีข้อมูลไทยว่าบางคนหายเองได้ การศึกษาของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล (ตีพิมพ์ปี 2564) ติดตามผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าแพ้กุ้งด้วยการทดลองกินเมื่อ 10 ปีก่อน โดยไม่รวมคนที่เคยแพ้รุนแรง ได้ผู้เข้าร่วม 17 คน เมื่อทดลองกินกุ้งซ้ำในโรงพยาบาล บทคัดย่อรายงานว่าร้อยละ 46 ไม่มีอาการแล้ว และกลุ่มนี้มีขนาดรอยนูนจากการทดสอบสะกิดผิวหนังเล็กกว่า งานนี้มีขนาดเล็กมาก และการทดลองกินทำในโรงพยาบาลภายใต้การดูแลของแพทย์ ห้ามลองกินกุ้งเองเพื่อดูว่าหายแพ้แล้วหรือยัง

แพ้หัวกุ้ง มันกุ้ง ต่างจากแพ้เนื้อกุ้งไหม

แหล่งที่เราเปิดอ่านไม่ได้แยกการแพ้หัวกุ้งหรือมันกุ้งออกจากเนื้อกุ้ง สิ่งที่แหล่งระบุคือทรอโปไมโอซินเป็นโปรตีนในกล้ามเนื้อ และมีสารก่อภูมิแพ้อื่นในกุ้งอีกหลายตัว รวมถึงฮีโมไซยานินที่มีรายงานจากไทย

ความเชื่อ: "ทำให้สุกแล้วกินได้" ไม่จริง บทความของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ระบุว่างานส่วนใหญ่แสดงว่า หลังปรุงสุก โปรตีนในปลาและสัตว์น้ำมีเปลือกเปลี่ยนไปและก่อภูมิแพ้ได้มากขึ้น งานทบทวนปี 2558 ระบุว่าสารก่อภูมิแพ้บางตัวทนความร้อนและทนการย่อยในกระเพาะ

คำแนะนำของบทความ: ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าแพ้กุ้ง ให้ถือว่าทุกส่วนของกุ้ง รวมทั้งน้ำซุป น้ำมันที่ใช้ทอดกุ้ง และอาหารที่มีกุ้งผสม ต้องเลี่ยงไว้ก่อน จนกว่าแพทย์จะบอกเป็นอย่างอื่น อ่านเรื่องอาหารแฝงและการอ่านฉลากได้ที่ แพ้กุ้งห้ามกินอะไร

แพ้กุ้งอันตรายไหม อาการแบบไหนต้องไปโรงพยาบาล

แพ้กุ้งรุนแรงจนเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ การทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วยแพ้รุนแรงที่โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยนเรศวร (ปี 2554–2564) พบว่าอาหารเป็นสาเหตุหลัก โดยกุ้งและแมลงทอดพบมาก และพบว่ามีผู้ป่วยเพียงร้อยละ 11.4 ที่ได้รับใบสั่งปากกาฉีดอะดรีนาลีนสำหรับพกติดตัว

ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่ง (NHS หน้าแพ้อาหารและแพ้รุนแรง)

• •ริมฝีปาก ปาก คอ หรือลิ้นบวมขึ้นมาทันที
• •หายใจเร็วมาก หายใจลำบาก หรือหายใจมีเสียงหวีด
• •คอแน่น เสียงแหบ หรือกลืนลำบาก
• •ผิว ลิ้น หรือริมฝีปากเปลี่ยนเป็นสีออกน้ำเงิน เทา หรือซีด
• •สับสน ง่วงซึม หรือเวียนศีรษะมากขึ้นมาทันที
• •เป็นลม หรือหมดสติและปลุกไม่ตื่น

NHS ระบุว่าถ้ามีปากกาฉีดอะดรีนาลีนให้ใช้ทันที แล้วโทรเรียกรถพยาบาล นอนลงและยกขาได้ ห้ามยืนหรือเดินแม้รู้สึกดีขึ้น อ่านขั้นตอนเต็มได้ที่ แพ้รุนแรงเฉียบพลัน

ตรวจยืนยันแพ้กุ้งกับแพทย์อย่างไร

NHS ระบุว่าแพทย์อาจส่งพบผู้เชี่ยวชาญเพื่อตรวจ ได้แก่ การทดสอบสะกิดผิวหนัง (skin prick test) การตรวจเลือด และการงดอาหารที่สงสัยเพื่อดูว่าอาการดีขึ้นหรือไม่ อ่านเรื่องการตรวจได้ที่ ตรวจภูมิแพ้ทางผิวหนัง

บทความของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่อธิบายเพิ่ม

• •การทดสอบสะกิดผิวหนังด้วยน้ำยาสำเร็จรูป ไวต่อการตรวจพบดี แต่ผลบวกไม่ได้แปลว่าแพ้จริงเสมอ
• •การศึกษาขนาดใหญ่ในผู้ป่วยแพ้กุ้งแม่น้ำและกุ้งทะเลที่โรงพยาบาลศิริราช พบว่าการทดสอบด้วยน้ำยาสำเร็จรูปมีค่าทำนายผลลบต่ำ (ราวร้อยละ 30) แต่ผลดีขึ้นเมื่อสะกิดด้วยกุ้งต้มสุกโดยตรง (prick-to-prick)
• •การตรวจที่ชัดเจนคือการทดลองกินอาหารภายใต้การดูแลของแพทย์ ซึ่งเสี่ยงต่อการแพ้รุนแรง จึงควรทำในโรงพยาบาลที่พร้อมช่วยชีวิต และผู้ที่เคยแพ้รุนแรงแล้วผลตรวจเป็นบวก ไม่จำเป็นต้องเสี่ยงทดลองกิน

MedlinePlus ระบุว่าห้ามพยายามทำให้เกิดอาการหรือลองกลับมากินอาหารนั้นเอง และ NHS ระบุว่าผู้ที่ถูกสั่งปากกาฉีดอะดรีนาลีนให้พกติดตัว 2 อัน และจะได้แผนจัดการการแพ้จากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ผู้ที่ใช้ยาแก้แพ้หรือมีปากกาฉีดอะดรีนาลีนตามแพทย์สั่ง ห้ามหยุดหรือเปลี่ยนแผนการใช้ยาเอง

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าเอ็กซ์พลัส (Beta X Plus)

เบต้าเอ็กซ์พลัส (Beta X Plus) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ตรา เบต้า เอ็กซ์ พลัส เลข อย. 10-1-15662-5-0098 ผลิตโดย บริษัท โอดี สไตล์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. (น้ำหนักสุทธิ 8 กรัม) ฉลากระบุรับประทานวันละ 2 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งหรืออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: แอล-ซิสเทอีน (100%) 100 มก. · สารสกัดอะเซโรล่าเชอร์รี่ 100 มก. · แอล-อาร์จินีน (100%) 92.20 มก. · ผงกระชาย 75 มก. · ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% 50 มก. · แอล-ออร์นิทีน (100%) 50 มก. · ผงบร็อคโคลี 50 มก. · ไกลซีน (100%) 50 มก. · สารสกัดขิง 50 มก. · สารสกัดม่อน (mulberry) 20.650 มก. · สารสกัดเอลเดอร์เบอร์รี่ 20 มก. · เบต้า-แคโรทีน (10%) 10 มก. · ซิงค์ (100%) 5.8 มก. · กรดแพนโทธีนิก 3 มก. · กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 1.5 มก. · ไพริดอกซิน (วิตามินบี 6) 1 มก. · ไรโบฟลาวิน 98% (วิตามินบี 2) 0.85 มก. · แคปซูลเป็นเจลาติน

ผงยีสต์เบต้า-กลูแคน 80% 50 มก. คิดเป็นเบต้ากลูแคนราว 40 มก. ต่อแคปซูล (คำนวณ) และเบต้า-แคโรทีน (10%) 10 มก. คิดเป็นเบต้าแคโรทีนราว 1 มก. ต่อแคปซูล (คำนวณ) วิตามินซีที่ฉลากระบุชัดคือ 3 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล (คำนวณ) ฉลากไม่ระบุปริมาณวิตามินซีในสารสกัดอะเซโรล่าเชอร์รี่ และไม่ระบุรูปเกลือของซิงค์

ข้อความบนฉลาก: คำเตือน "เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน" · "ผู้ที่เป็นโรคนิ่วไม่ควรรับประทาน" · กรอบข้อความ "ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค" · ฉลากมีข้อความให้กินอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสม

คำแนะนำของบทความ (ไม่ใช่ข้อความบนฉลาก): ผู้ที่เคยเป็นนิ่ว ให้ปรึกษาแพทย์ก่อน และผู้ใช้ยาประจำตัว ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน

สำหรับผู้ที่แพ้กุ้ง: ส่วนประกอบที่ฉลากระบุไม่มีกุ้ง ปู หรือสัตว์น้ำมีเปลือก แต่มียีสต์ ขิง กระชาย และแคปซูลเจลาตินที่ฉลากไม่ระบุว่าทำจากสัตว์ชนิดใด ข้อนี้ไม่ได้แปลว่าผลิตภัณฑ์ปลอดภัยสำหรับผู้แพ้อาหาร ผู้ที่แพ้อาหารรุนแรงหรือแพ้หลายอย่าง ควรนำรายการส่วนประกอบไปให้แพทย์ดู และสอบถามผู้ผลิตเรื่องการปนเปื้อนในสายการผลิตก่อน ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ลดการแพ้กุ้ง ทำให้แพ้น้อยลง หรือทำให้กินกุ้งได้ และไม่ใช้แทนการงดกุ้งหรือปากกาฉีดอะดรีนาลีนที่แพทย์สั่ง ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้โดยตรง

ส่วนประกอบที่มักถูกถามในหัวข้อนี้ เทียบปริมาณที่ศึกษากับปริมาณในแคปซูลได้ดังนี้

• •ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% 50 มก. ต่อแคปซูล (เบต้ากลูแคนราว 40 มก. ต่อแคปซูล หรือราว 80 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล คำนวณ) — เราไม่พบงานวิจัยเรื่องเบต้ากลูแคนกับการแพ้อาหารหรือแพ้กุ้ง งานในคนที่มีเป็นเรื่องหวัด ใช้วัตถุดิบยี่ห้อเฉพาะวันละ 250–900 มก. มากกว่าในแคปซูลราว 3–11 เท่า (คำนวณ) ผลยังไม่สอดคล้องกัน บางงานไม่มีนัยสำคัญ และหลายงานผู้ผลิตวัตถุดิบเกี่ยวข้อง ฉลากไม่ระบุชนิดของเบต้ากลูแคน จึงเทียบได้แค่น้ำหนัก ส่วนประกอบนี้ทำจากยีสต์ ผู้ที่แพ้ยีสต์ควรเลี่ยง

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ที่เป็นโรคนิ่ว: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน ผู้ที่เคยเป็นนิ่วให้ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •เด็กและหญิงตั้งครรภ์: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน · หญิงให้นมบุตร ฉลากไม่ได้ระบุ ให้ปรึกษาแพทย์
• •ยาความดัน ยาขยายหลอดเลือดหัวใจ ยารักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ หรือเคยเป็นกล้ามเนื้อหัวใจตาย: มีอาร์จินีน ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด หรือจะผ่าตัด/ทำฟัน: มีขิง ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาเบาหวานหรืออินซูลิน: มีม่อนและขิง ปรึกษาแพทย์ก่อนและสังเกตอาการน้ำตาลต่ำ
• •ยากดภูมิคุ้มกัน (เช่น ทาโครลิมัส ไซโคลสปอริน) หรือโรคภูมิต้านตนเอง: ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาปฏิชีวนะกลุ่มเตตราไซคลีนหรือควิโนโลน: มีซิงค์ ให้เภสัชกรกำหนดเวลากินให้ห่างกัน
• •กินวิตามินรวมหรือซิงค์จากผลิตภัณฑ์อื่นอยู่: ให้นับรวมทุกแหล่ง
• •สูบบุหรี่หรือเคยสูบ: มีเบต้าแคโรทีน ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •โรคไตเรื้อรังที่แพทย์จำกัดโปรตีน โรคตับ หรือนิ่วในถุงน้ำดี: ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •แพ้ยีสต์ ขิง หรือกระชาย: ควรเลี่ยง (คำแนะนำของบทความจากส่วนประกอบบนฉลาก ไม่ใช่คำเตือนบนฉลาก)
• •แพ้ปลาหรือแพ้เจลาติน: ฉลากไม่ระบุว่าเจลาตินทำจากสัตว์ชนิดใด ให้สอบถามผู้ผลิตก่อน

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าเอ็กซ์พลัสทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่มีหลักฐานว่าทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาแก้แพ้ ยาทาผิว ยาพ่นจมูก ยาสูดหรือยาพ่นหอบหืด และปากกาฉีดอะดรีนาลีน แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการงดอาหารที่แพ้ ยาแก้แพ้ ยาพ่นหอบหืด ยาที่แพทย์สั่ง หรืออะดรีนาลีน

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •ริมฝีปาก ปาก คอ หรือลิ้นบวมขึ้นมาทันที
• •ลิ้นหรือใบหน้าบวม
• •หายใจเร็วมาก หายใจลำบาก หายใจมีเสียงหวีดมาก หรือรู้สึกเหมือนสำลักหรือหายใจไม่ทัน
• •คอแน่น หรือกลืนลำบาก
• •ผิว ลิ้น หรือริมฝีปากเปลี่ยนเป็นสีออกน้ำเงิน เทา หรือซีด
• •สับสน ง่วงซึม หรือเวียนศีรษะมากขึ้นมาทันที
• •เป็นลม หรือหมดสติและปลุกไม่ตื่น
• •เด็กตัวอ่อนปวกเปียก หรือไม่ตอบสนองเหมือนปกติ
• •หอบหืดกำเริบ แล้วใช้ยาพ่นบรรเทาอาการตามแผนของแพทย์แล้วไม่ดีขึ้น หรือแย่ลง
• •หอบหืดกำเริบ และไม่มียาพ่นบรรเทาอาการอยู่กับตัว

รายการข้างต้นมาจากหน้าที่ NHS จัดเป็นเหตุฉุกเฉิน ได้แก่ หน้าแพ้อาหาร (ทบทวน 20 ส.ค. 2569) แพ้รุนแรง (ทบทวน 21 มิ.ย. 2566) ลมพิษ (ทบทวน 26 เม.ย. 2567) และหอบหืด (ทบทวน 7 เม.ย. 2568) รวมกับหน้าลมพิษของ MedlinePlus (ทบทวน 1 เม.ย. 2568) ที่ให้โทรเรียกรถฉุกเฉินเมื่อเป็นลม หายใจเหนื่อย คอแน่น ลิ้นหรือใบหน้าบวม หรือหายใจมีเสียงหวีด หน้า NHS แพ้รุนแรงระบุว่า ผู้ที่มีปากกาฉีดอะดรีนาลีนให้ใช้ทันทีถ้ามี แล้วโทรเรียกรถพยาบาล และหน้า NHS แพ้อาหารระบุว่าห้ามขับรถไปห้องฉุกเฉินเอง คำแนะนำของบทความ: อย่ารอดูอาการด้วยยาแก้แพ้ชนิดกิน