แพ้อาหารทะเลเกิดจากสารอะไร แพ้ไอโอดีนจริงไหม ฉีดสีทำ CT ได้หรือเปล่า

คำตอบสั้น: แพ้อาหารทะเลเกิดจากโปรตีนในอาหารทะเล ได้แก่ ทรอโปไมโอซินในกุ้ง ปู หอย หมึก และพาร์วัลบูมินในปลา ไม่ได้เกิดจากไอโอดีน งานทบทวนในวารสาร Journal of Emergency Medicine (ปี 2553) สรุปว่า "ไอโอดีนไม่ใช่สารก่อภูมิแพ้" และการแพ้สัตว์น้ำมีเปลือกไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงแพ้สารทึบรังสีที่ฉีดเข้าหลอดเลือดมากกว่าการแพ้อย่างอื่น แต่คนที่มีประวัติภูมิแพ้โดยรวมมีความเสี่ยงสูงขึ้นบ้าง จึงยังต้องแจ้งประวัติแพ้ทุกอย่างให้แพทย์และเจ้าหน้าที่รังสีทราบทุกครั้ง การตัดสินใจเรื่องฉีดสี ยาที่ให้ก่อน หรือชนิดของสาร เป็นหน้าที่ของแพทย์

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •แพ้อาหารทะเล = แพ้โปรตีน ทรอโปไมโอซินในสัตว์น้ำมีเปลือก และพาร์วัลบูมินในปลา
• •ไอโอดีนไม่ใช่สารก่อภูมิแพ้ (Journal of Emergency Medicine 2553) และไม่ใช่โปรตีน จึงกระตุ้นปฏิกิริยาภูมิแพ้ไม่ได้ (คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2559)
• •ความเสี่ยงแพ้สารทึบรังสีของคนแพ้อาหารทะเล ใกล้เคียงกับคนที่แพ้อาหารอื่นหรือเป็นหอบหืด
• •เคยแพ้สารทึบรังสีมาก่อน เป็นข้อมูลสำคัญที่ต้องบอกแพทย์ทุกครั้ง
• •อย่าปฏิเสธการตรวจที่จำเป็นเพราะกลัวแพ้ไอโอดีน ให้คุยกับแพทย์

แพ้อาหารทะเลเกิดจากสารอะไร

เกิดจากโปรตีนในอาหารทะเล บทความวิชาการเรื่องการแพ้อาหารทะเลของคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (เชียงใหม่เวชสาร ปี 2559) ระบุว่า

• •ปลา สารก่อภูมิแพ้หลักคือพาร์วัลบูมิน (parvalbumin) โปรตีนในกล้ามเนื้อปลาที่ทนความร้อน
• •สัตว์น้ำมีเปลือก ทั้งกลุ่มกุ้งปูและกลุ่มหอยหมึก สารก่อภูมิแพ้หลักคือทรอโปไมโอซิน (tropomyosin) ในกล้ามเนื้อ
• •มีโปรตีนอื่นที่ทำให้แพ้ได้ เช่น อาร์จินีนไคเนสในกุ้งกุลาดำ และฮีโมไซยานินที่มีรายงานจากไทยในผู้ที่แพ้เฉพาะกุ้งแม่น้ำ

MedlinePlus (หน้าแพ้อาหาร) อธิบายว่าในคนที่แพ้อาหาร ระบบภูมิคุ้มกันตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้มากเกินไป และหลั่งสารอย่างฮีสตามีนออกมาจนเกิดอาการ อ่านเรื่องสารก่อภูมิแพ้ในกุ้งเพิ่มได้ที่ แพ้กุ้งเกิดจากอะไร

อาการที่คล้ายแพ้แต่ไม่ใช่การแพ้ บทความของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ระบุว่าอาการไม่พึงประสงค์จากอาหารทะเลบางอย่างไม่ได้เกิดจากการแพ้ เช่น พิษจากปลาที่เก็บไม่ดีจนเกิดฮีสตามีนในเนื้อปลา สารพิษในหอยบางชนิด ปู หรือปลาปักเป้าที่มีผลต่อระบบประสาท และสารซัลไฟต์ที่ใช้ถนอมอาหารทะเลแปรรูป งานทบทวนในวารสาร Clinical and Experimental Allergy (ปี 2553) ระบุทำนองเดียวกันว่าสิ่งปนเปื้อน เช่น พยาธิ แบคทีเรีย ไวรัส สารพิษจากทะเล และเอมีนชีวภาพ ทำให้เกิดอาการคล้ายการแพ้ได้

แพ้อาหารทะเลคือแพ้ไอโอดีน จริงไหม

ไม่จริงตามแหล่งที่เราเปิดอ่าน บทความของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่เล่าว่าในอดีตมีความเชื่อว่าคนแพ้อาหารทะเลเพราะแพ้ไอโอดีน และสารทึบรังสีที่ใช้มากในอดีตก็มีไอโอดีน จึงเชื่อกันว่าสองเรื่องนี้เกี่ยวกัน คนแพ้อาหารทะเลจึงมักถูกแนะนำให้เลี่ยงสารทึบรังสี แต่ความรู้ปัจจุบันพบว่าการแพ้อาหารทะเลไม่ได้เกิดจากไอโอดีน และไอโอดีนไม่ใช่โปรตีนหรือเปปไทด์ จึงกระตุ้นปฏิกิริยาภูมิแพ้ไม่ได้

งานทบทวนในวารสาร Journal of Emergency Medicine (ปี 2553) ซึ่งผู้เขียนสองคนค้นงานวิจัยอย่างเป็นระบบ รวมถึงจุดยืนขององค์กรที่เกี่ยวข้อง สรุปว่าไอโอดีนไม่ใช่สารก่อภูมิแพ้ และการแพ้สัตว์น้ำมีเปลือกไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงต่อปฏิกิริยาจากสารทึบรังสีที่ฉีดเข้าหลอดเลือด มากไปกว่าการแพ้อย่างอื่น

คนแพ้อาหารทะเลฉีดสีทำ CT ได้ไหม

แหล่งข้อมูลไม่ได้ห้าม แต่การตัดสินใจเป็นของแพทย์ที่ดูแล ข้อมูลจากงานทบทวนในวารสาร Journal of Emergency Medicine (ปี 2553)

• •ความเสี่ยงที่จะเกิดปฏิกิริยาต่อสารทึบรังสีอยู่ระหว่างร้อยละ 0.2–17 ขึ้นกับชนิดสาร ความรุนแรงที่นับ และประวัติภูมิแพ้
• •ความเสี่ยงของคนแพ้อาหารทะเล ใกล้เคียงกับคนที่แพ้อาหารอื่นหรือเป็นหอบหืด
• •ปฏิกิริยารุนแรงพบร้อยละ 0.02–0.5 และเสียชีวิตร้อยละ 0.0006–0.006 ซึ่งไม่ได้สัมพันธ์กับ "แพ้ไอโอดีน" แพ้อาหารทะเล หรือเคยมีปฏิกิริยาต่อสารทึบรังสี
• •ตัวเลขความเสี่ยงที่สูงหลายตัวมาจากยุคก่อนที่สารทึบรังสีชนิดออสโมลาลิตีต่ำจะใช้แพร่หลาย (เริ่มมีในปี 2531)

บทความของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ระบุว่าคนแพ้อาหารทะเลมีความเสี่ยงต่อผลข้างเคียงจากสารทึบรังสีเพิ่มขึ้นจริง แต่เท่ากับคนที่แพ้อาหารอื่น เช่น นม ไข่ ถั่ว โดยสูงกว่าคนที่ไม่มีประวัติภูมิแพ้ราว 3 เท่า และอธิบายว่าการแพ้สารทึบรังสีเป็นปฏิกิริยาคล้ายแพ้ (anaphylactoid) ที่สัมพันธ์กับค่าออสโมลาริตีสูงของสาร ไม่ได้ผ่าน IgE MedlinePlus (หน้าแพ้รุนแรง ทบทวน 20 ม.ค. 2569) ระบุเช่นกันว่ายาบางชนิดรวมถึงสีเอกซเรย์ทำให้เกิดปฏิกิริยาคล้ายแพ้รุนแรงได้ แม้ไม่ใช่กลไกภูมิคุ้มกันแบบเดียวกัน แต่อาการ ความเสี่ยง และการรักษาเหมือนกัน

เรื่องยาที่ให้ก่อนฉีดสี บทความของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ระบุว่าการให้ยาล่วงหน้า 12 ชั่วโมงช่วยลดผลข้างเคียงได้ แต่ผลข้างเคียงชนิดรุนแรงไม่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ และในคนที่เสี่ยงสูง การเปลี่ยนเป็นสารทึบรังสีชนิดไม่แตกตัวและออสโมลาร์ต่ำช่วยลดผลข้างเคียงได้ ผู้ป่วยห้ามกินยาสเตียรอยด์หรือยาแก้แพ้เองก่อนตรวจ ให้ทำตามที่แพทย์สั่ง

ทำไมยังต้องบอกแพทย์เรื่องประวัติแพ้ทุกครั้ง

เพราะประวัติภูมิแพ้โดยรวมยังมีผลต่อความเสี่ยง งานทบทวนในวารสาร Journal of Emergency Medicine (ปี 2553) ระบุว่า

• •คนที่มีภูมิแพ้โดยทั่วไป (atopy) มีความเสี่ยงต่อปฏิกิริยาจากสารทึบรังสีเพิ่มขึ้น แม้ความเสี่ยงโดยรวมยังต่ำ
• •คนที่เคยมีปฏิกิริยาต่อสารทึบรังสีมาก่อน มีความเสี่ยงต่อปฏิกิริยาเล็กน้อยสูงขึ้นได้ถึงร้อยละ 7–17 แม้ยังไม่พบว่าเพิ่มปฏิกิริยารุนแรง

บทความของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ระบุว่าการถามเฉพาะประวัติแพ้อาหารทะเลก่อนให้สารทึบรังสีไม่มีประโยชน์ ควรถามประวัติโรคภูมิแพ้ทั้งหมด เพราะผู้ที่แพ้อย่างอื่นก็มีความเสี่ยงเพิ่มพอ ๆ กัน

คำแนะนำของบทความ: ก่อนตรวจที่ต้องฉีดสี ผ่าตัด หรือรับยาใหม่ ให้บอกแพทย์และเจ้าหน้าที่ทุกอย่างที่เคยแพ้ ทั้งอาหาร ยา สารทึบรังสี ยางลาเท็กซ์ และอาการที่เกิด รวมถึงโรคหอบหืดและยาที่ใช้อยู่ ถ้าเคยแพ้ยา อ่านเพิ่มได้ที่ แพ้ยารุนแรง สังเกตอย่างไร

เบตาดีนกับเกลือเสริมไอโอดีน คนแพ้อาหารทะเลใช้ได้ไหม

เรื่องยาฆ่าเชื้อที่มีไอโอดีน งานในวารสาร Emergency Radiology (ปี 2565 จากไอร์แลนด์) ทบทวนเอกสารและแนวทางสากล แล้วสอบถามแพทย์โรงพยาบาล 87 คนด้วยสถานการณ์สมมติ ผู้วิจัยระบุว่าการให้สารทึบรังสีตามขั้นตอนปกติเป็นทางเลือกที่เหมาะสมในทุกสถานการณ์ที่ถาม ได้แก่ การแพ้กีวี ปลา อาหารหลายชนิด สัตว์น้ำมีเปลือก เบตาดีน และทิงเจอร์ไอโอดีน แต่แพทย์ที่ตอบถูกในกรณีแพ้สัตว์น้ำมีเปลือกมีเพียงร้อยละ 32 และกรณีแพ้เบตาดีนร้อยละ 18 ผู้วิจัยสรุปว่าความเข้าใจผิดนี้ยังพบในแพทย์รุ่นเยาว์ งานนี้ไม่ได้บอกว่าคนที่เคยแพ้เบตาดีนใช้เบตาดีนซ้ำได้ ผู้ที่เคยมีอาการหลังทาเบตาดีนให้แจ้งแพทย์หรือเภสัชกร

เรื่องเกลือเสริมไอโอดีน แหล่งที่เราเปิดอ่านไม่ได้พูดถึงเกลือเสริมไอโอดีนกับคนแพ้อาหารทะเลโดยตรง เราจึงไม่สรุปแทนแหล่ง สิ่งที่แหล่งระบุคือการแพ้อาหารทะเลเกิดจากโปรตีน และไอโอดีนไม่ใช่สารก่อภูมิแพ้ ผู้ที่ยังกังวลหรือเคยมีอาการหลังอาหารที่ไม่มีอาหารทะเล ให้ปรึกษาแพทย์

ความเข้าใจผิดอื่นที่พบบ่อย

• •"แพ้ปลาก็ต้องแพ้กุ้ง" บทความของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ระบุว่าปลากับสัตว์น้ำมีเปลือกใช้สารก่อภูมิแพ้ต่างกัน จึงไม่น่าแพ้ข้ามกัน แต่บางการศึกษาพบคนที่แพ้ทั้งสองกลุ่ม อ่านต่อได้ที่ แพ้กุ้งห้ามกินอะไร
• •"ทำให้สุกแล้วไม่แพ้" บทความเดียวกันระบุว่าหลังปรุงสุก โปรตีนในปลาและสัตว์น้ำมีเปลือกเปลี่ยนไปและก่อภูมิแพ้ได้มากขึ้นในงานส่วนใหญ่
• •"แพ้อาหารทะเลเดี๋ยวก็หาย" MedlinePlus ระบุว่าแพ้สัตว์น้ำมีเปลือกมักเป็นไปตลอดชีวิต และบทความของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ระบุว่าการแพ้อาหารทะเลในผู้ป่วยส่วนใหญ่มักเป็นตลอดชีวิต
• •"เคยฉีดสีแล้วไม่เป็นอะไร แปลว่าแพ้อาหารทะเลไม่มีปัญหา" สองเรื่องนี้แยกกัน การแพ้อาหารทะเลยังต้องเลี่ยงอาหารนั้นและเตรียมแผนรับมือตามที่แพทย์ให้

ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งหลังกินอาหารทะเลหรือหลังได้รับยาหรือสารทึบรังสี เช่น ปาก ลิ้น หรือคอบวม หายใจลำบาก คอแน่น หรือเป็นลม อ่านสัญญาณอันตรายเพิ่มได้ที่ แพ้รุนแรงเฉียบพลัน ผู้ที่มีปากกาฉีดอะดรีนาลีนหรือใช้ยาแก้แพ้ตามแพทย์สั่ง ห้ามหยุดหรือเปลี่ยนยาเอง

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าเอ็กซ์พลัส (Beta X Plus)

เบต้าเอ็กซ์พลัส (Beta X Plus) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ตรา เบต้า เอ็กซ์ พลัส เลข อย. 10-1-15662-5-0098 ผลิตโดย บริษัท โอดี สไตล์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. (น้ำหนักสุทธิ 8 กรัม) ฉลากระบุรับประทานวันละ 2 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งหรืออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: แอล-ซิสเทอีน (100%) 100 มก. · สารสกัดอะเซโรล่าเชอร์รี่ 100 มก. · แอล-อาร์จินีน (100%) 92.20 มก. · ผงกระชาย 75 มก. · ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% 50 มก. · แอล-ออร์นิทีน (100%) 50 มก. · ผงบร็อคโคลี 50 มก. · ไกลซีน (100%) 50 มก. · สารสกัดขิง 50 มก. · สารสกัดม่อน (mulberry) 20.650 มก. · สารสกัดเอลเดอร์เบอร์รี่ 20 มก. · เบต้า-แคโรทีน (10%) 10 มก. · ซิงค์ (100%) 5.8 มก. · กรดแพนโทธีนิก 3 มก. · กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 1.5 มก. · ไพริดอกซิน (วิตามินบี 6) 1 มก. · ไรโบฟลาวิน 98% (วิตามินบี 2) 0.85 มก. · แคปซูลเป็นเจลาติน

ผงยีสต์เบต้า-กลูแคน 80% 50 มก. คิดเป็นเบต้ากลูแคนราว 40 มก. ต่อแคปซูล (คำนวณ) และเบต้า-แคโรทีน (10%) 10 มก. คิดเป็นเบต้าแคโรทีนราว 1 มก. ต่อแคปซูล (คำนวณ) วิตามินซีที่ฉลากระบุชัดคือ 3 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล (คำนวณ) ฉลากไม่ระบุปริมาณวิตามินซีในสารสกัดอะเซโรล่าเชอร์รี่ และไม่ระบุรูปเกลือของซิงค์

ข้อความบนฉลาก: คำเตือน "เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน" · "ผู้ที่เป็นโรคนิ่วไม่ควรรับประทาน" · กรอบข้อความ "ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค" · ฉลากมีข้อความให้กินอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสม

คำแนะนำของบทความ (ไม่ใช่ข้อความบนฉลาก): ผู้ที่เคยเป็นนิ่ว ให้ปรึกษาแพทย์ก่อน และผู้ใช้ยาประจำตัว ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน ก่อนตรวจที่ต้องฉีดสีหรือผ่าตัด ให้แจ้งแพทย์ว่ากินผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอะไรอยู่บ้าง

สำหรับผู้ที่แพ้อาหารทะเล: ส่วนประกอบที่ฉลากระบุไม่มีอาหารทะเล แต่มียีสต์ ขิง กระชาย และแคปซูลเจลาตินที่ฉลากไม่ระบุว่าทำจากสัตว์ชนิดใด ข้อนี้ไม่ได้แปลว่าผลิตภัณฑ์ปลอดภัยสำหรับผู้แพ้อาหาร ผู้ที่แพ้ปลา ควรสอบถามผู้ผลิตก่อน เพราะบทความของคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ระบุว่ามีรายงานผู้แพ้ปลาที่แพ้เจลาตินจากปลา ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ลดการแพ้อาหารทะเล ลดความเสี่ยงต่อการแพ้สารทึบรังสี หรือใช้แทนยาที่แพทย์ให้ก่อนการตรวจ ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้โดยตรง

ส่วนประกอบที่มักถูกถามในหัวข้อนี้ เทียบปริมาณที่ศึกษากับปริมาณในแคปซูลได้ดังนี้

• •ไพริดอกซิน (วิตามินบี 6) 1 มก. ต่อแคปซูล (2 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล คำนวณ) — คิดเป็นราว 118% ของค่าแนะนำสำหรับผู้ชายอายุ 51 ปีขึ้นไป และราว 133% สำหรับผู้หญิงอายุ 51 ปีขึ้นไป (คำนวณ จากข้อกำหนดสารอาหารที่ควรได้รับประจำวันสำหรับคนไทย พ.ศ. 2563) เป็นวิตามินที่ร่างกายต้องได้จากอาหาร เราไม่พบงานวิจัยที่เปิดได้ว่าวิตามินบีขนาดนี้ช่วยภูมิแพ้ หวัด หรือหอบหืดในคนที่ไม่ขาด และไม่พบงานเรื่องการแพ้อาหารทะเล สถาบันไลนัส พอลิง มหาวิทยาลัยโอเรกอนสเตต (ปรับปรุง พ.ค. 2567) ระบุว่าการกินไพริดอกซินขนาดสูงมากเป็นเวลานานทำให้ปลายประสาทรับความรู้สึกเสียหายได้ โดยทั่วไปเกิดเมื่อกินเกินวันละ 1,000 มก. และมีรายงานผู้ป่วยไม่กี่รายที่กินต่ำกว่าวันละ 500 มก. นานหลายเดือนถึงหลายปี สหรัฐฯ จึงกำหนดระดับสูงสุดที่รับได้ของผู้ใหญ่ไว้วันละ 100 มก. ปริมาณในแคปซูลต่ำกว่านั้นมาก แต่ผู้ที่กินวิตามินบีรวมหลายผลิตภัณฑ์ให้นับรวมทุกแหล่ง

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ที่เป็นโรคนิ่ว: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน ผู้ที่เคยเป็นนิ่วให้ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •เด็กและหญิงตั้งครรภ์: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน · หญิงให้นมบุตร ฉลากไม่ได้ระบุ ให้ปรึกษาแพทย์
• •ยาความดัน ยาขยายหลอดเลือดหัวใจ ยารักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ หรือเคยเป็นกล้ามเนื้อหัวใจตาย: มีอาร์จินีน ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด หรือจะผ่าตัด/ทำฟัน: มีขิง ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาเบาหวานหรืออินซูลิน: มีม่อนและขิง ปรึกษาแพทย์ก่อนและสังเกตอาการน้ำตาลต่ำ
• •ยากดภูมิคุ้มกัน (เช่น ทาโครลิมัส ไซโคลสปอริน) หรือโรคภูมิต้านตนเอง: ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาปฏิชีวนะกลุ่มเตตราไซคลีนหรือควิโนโลน: มีซิงค์ ให้เภสัชกรกำหนดเวลากินให้ห่างกัน
• •กินวิตามินรวมหรือซิงค์จากผลิตภัณฑ์อื่นอยู่: ให้นับรวมทุกแหล่ง
• •สูบบุหรี่หรือเคยสูบ: มีเบต้าแคโรทีน ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •โรคไตเรื้อรังที่แพทย์จำกัดโปรตีน โรคตับ หรือนิ่วในถุงน้ำดี: ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •แพ้ยีสต์ ขิง หรือกระชาย: ควรเลี่ยง (คำแนะนำของบทความจากส่วนประกอบบนฉลาก ไม่ใช่คำเตือนบนฉลาก)

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าเอ็กซ์พลัสทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่มีหลักฐานว่าทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาแก้แพ้ ยาทาผิว ยาพ่นจมูก ยาสูดหรือยาพ่นหอบหืด และปากกาฉีดอะดรีนาลีน แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการงดอาหารที่แพ้ ยาแก้แพ้ ยาพ่นหอบหืด ยาที่แพทย์สั่ง หรืออะดรีนาลีน

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •ริมฝีปาก ปาก คอ หรือลิ้นบวมขึ้นมาทันที
• •ลิ้นหรือใบหน้าบวม
• •หายใจเร็วมาก หายใจลำบาก หายใจมีเสียงหวีดมาก หรือรู้สึกเหมือนสำลักหรือหายใจไม่ทัน
• •คอแน่น หรือกลืนลำบาก
• •ผิว ลิ้น หรือริมฝีปากเปลี่ยนเป็นสีออกน้ำเงิน เทา หรือซีด
• •สับสน ง่วงซึม หรือเวียนศีรษะมากขึ้นมาทันที
• •เป็นลม หรือหมดสติและปลุกไม่ตื่น
• •เด็กตัวอ่อนปวกเปียก หรือไม่ตอบสนองเหมือนปกติ
• •หอบหืดกำเริบ แล้วใช้ยาพ่นบรรเทาอาการตามแผนของแพทย์แล้วไม่ดีขึ้น หรือแย่ลง
• •หอบหืดกำเริบ และไม่มียาพ่นบรรเทาอาการอยู่กับตัว

รายการข้างต้นมาจากหน้าที่ NHS จัดเป็นเหตุฉุกเฉิน ได้แก่ หน้าแพ้อาหาร (ทบทวน 20 ส.ค. 2569) แพ้รุนแรง (ทบทวน 21 มิ.ย. 2566) ลมพิษ (ทบทวน 26 เม.ย. 2567) และหอบหืด (ทบทวน 7 เม.ย. 2568) รวมกับหน้าลมพิษของ MedlinePlus (ทบทวน 1 เม.ย. 2568) ที่ให้โทรเรียกรถฉุกเฉินเมื่อเป็นลม หายใจเหนื่อย คอแน่น ลิ้นหรือใบหน้าบวม หรือหายใจมีเสียงหวีด หน้า NHS แพ้รุนแรงระบุว่า ผู้ที่มีปากกาฉีดอะดรีนาลีนให้ใช้ทันทีถ้ามี แล้วโทรเรียกรถพยาบาล และหน้า NHS แพ้อาหารระบุว่าห้ามขับรถไปห้องฉุกเฉินเอง คำแนะนำของบทความ: อย่ารอดูอาการด้วยยาแก้แพ้ชนิดกิน