ความจำสั้น ความจำเสื่อมระยะสั้น เกิดจากอะไร แก้อย่างไร

คำตอบสั้น: ความจำสั้น หรือความจำเสื่อมระยะสั้น คือการจำเรื่องที่เพิ่งเกิดหรือข้อมูลใหม่ไม่ได้ เกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่นอนไม่พอ เครียด ซึมเศร้า ผลข้างเคียงของยา โรคไทรอยด์ การขาดวิตามินบี 12 การดื่มเหล้า ไปจนถึงโรคสมองเสื่อม วิธีแก้จึงขึ้นกับสาเหตุ ถ้าเป็นต่อเนื่อง แย่ลงเรื่อย ๆ หรือกระทบชีวิตประจำวัน ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แก้ไขได้ และถ้าความจำหายหรือสับสนขึ้นมาทันที ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •MedlinePlus ระบุว่าความจำเสียอาจเป็นการจำเรื่องใหม่ไม่ได้ การนึกเรื่องในอดีตไม่ออก หรือทั้งสองอย่าง อาจเป็นชั่วคราวแล้วหาย หรือเป็นต่อเนื่องและแย่ลงตามสาเหตุ
• •อายุที่มากขึ้นทำให้เรียนรู้เรื่องใหม่ช้าลงได้บ้าง แต่ไม่ได้ทำให้ความจำเสียรุนแรง
• •สาเหตุที่พบบ่อยและแก้ได้ ได้แก่ ปัญหาการนอน ซึมเศร้า วิตกกังวล ผลข้างเคียงยา ไทรอยด์ ไต ตับ และการขาดวิตามินบี 1 หรือบี 12
• •แนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่า อาการที่เริ่มเร็วและแย่ลงภายในวันถึงสัปดาห์ ต้องนึกถึงสาเหตุที่แก้ไขได้ก่อน
• •แพทย์มักตรวจเลือด ทำแบบทดสอบความจำ และถ่ายภาพสมองเมื่อจำเป็น ก่อนสรุปว่าเป็นสมองเสื่อม

ความจำระยะสั้นกับระยะยาวต่างกันอย่างไร

ในภาษาชาวบ้าน "ความจำสั้น" มักหมายถึง จำเรื่องที่เพิ่งเกิดไม่ได้ เช่น ลืมว่าเมื่อเช้ากินข้าวกับอะไร ลืมว่าเพิ่งโทรหาใคร หรือฟังเรื่องที่ลูกเล่าแล้วลืมภายในไม่กี่นาที

ส่วน "ความจำระยะยาว" คือเรื่องที่เก็บไว้นานแล้ว เช่น ชื่อเพื่อนสมัยเรียน บ้านเกิด งานที่ทำมาทั้งชีวิต หรือเพลงเก่าที่ร้องได้ทุกคำ

MedlinePlus อธิบายว่าความจำเสียอาจเป็นแบบจำเรื่องใหม่ไม่ได้ แบบนึกเรื่องในอดีตไม่ออก หรือทั้งสองแบบ และแพทย์จะถามว่าเป็นแบบไหน เพราะช่วยบอกได้ว่าปัญหาอยู่ที่สมองส่วนใดและควรตรวจอะไรต่อ

ทำไมคนสูงวัยจำเรื่องเก่าได้ แต่ลืมเรื่องเมื่อเช้า

ลูกหลานหลายคนสงสัยว่า ทำไมพ่อแม่เล่าเรื่องสมัยหนุ่มสาวได้ละเอียด แต่ถามซ้ำว่า "วันนี้วันอะไร" หลายรอบ

การจำเรื่องใหม่ต้องรับข้อมูลเข้าและจัดเก็บใหม่ทุกครั้ง ส่วนเรื่องเก่าเป็นสิ่งที่เก็บไว้นานแล้ว แหล่งข้อมูลทางการแพทย์จึงมักพบว่าเมื่อเริ่มมีปัญหา ความจำเรื่องใหม่ได้รับผลก่อน

• •ในความชราปกติ MedlinePlus ระบุว่าอาจเรียนรู้เรื่องใหม่ยากขึ้นหรือต้องใช้เวลานึกนานขึ้น แต่เมื่อได้เวลาหรือมีคนช่วยเตือนก็มักนึกออก
• •ในภาวะสมองเสื่อม อาจารย์แพทย์ ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ระบุว่าสัญญาณเด่นคือ จำเรื่องใหม่ไม่ได้ ถามซ้ำ ๆ และเรียนรู้สิ่งใหม่ไม่ได้ สมาคมอัลไซเมอร์สหรัฐ (Alzheimer's Association) ก็ระบุว่าการลืมข้อมูลที่เพิ่งได้รับเป็นสัญญาณที่พบบ่อยในระยะแรก

จำเรื่องเก่าได้ดีจึงไม่ได้แปลว่าสมองปกติ ถ้ามีการลืมเรื่องใหม่ร่วมกับปัญหาอื่นในชีวิตประจำวัน ควรพาไปตรวจ

ความจำสั้นเกิดจากอะไรได้บ้าง

นอนไม่พอ และนอนกรนหยุดหายใจ

NIA และ MedlinePlus ระบุว่าปัญหาการนอนเป็นสาเหตุหนึ่งของปัญหาความจำ MedlinePlus ระบุด้วยว่าภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นทำให้ขี้ลืมได้ ถ้ามีคนบอกว่านอนกรนดังแล้วเงียบไปเป็นช่วง ๆ หรือง่วงมากตอนกลางวัน ควรบอกแพทย์ อ่านเพิ่มที่ นอนดึก นอนไม่พอ ทำให้ความจำแย่ลงจริงไหม

เครียด วิตกกังวล ซึมเศร้า

ใจที่จดจ่ออยู่กับเรื่องกังวลทำให้ไม่ได้ตั้งใจรับข้อมูลใหม่ MedlinePlus ระบุว่าความจำเสียเกิดร่วมกับปัญหาสุขภาพจิตได้ เช่น หลังเหตุการณ์ร้ายแรงหรือเครียดมาก และซึมเศร้า อ่านต่อที่ เครียดจนความจำหาย

ยาบางชนิด

MedlinePlus ระบุว่าการใช้ยานอนหลับ ยากล่อมประสาท และยาแก้ปวดกลุ่มโอปิออยด์มากเกินไปทำให้ความจำเสียได้ แนวทางเวชปฏิบัติไทยแนะนำให้เลี่ยงยาที่มีฤทธิ์ต้านโคลิเนอร์จิกในผู้สูงอายุ เช่น ยาแก้แพ้รุ่นแรกที่ทำให้ง่วง ห้ามหยุดยาที่แพทย์สั่งเอง ให้นำยาทั้งหมดไปให้แพทย์หรือเภสัชกรทบทวน

ไทรอยด์และวิตามินบี 12

NIA และ MedlinePlus ระบุว่าโรคไทรอยด์เป็นสาเหตุหนึ่งของปัญหาความจำที่ดีขึ้นได้เมื่อรักษา และแนวทางเวชปฏิบัติไทยจัดการตรวจไทรอยด์ไว้ในการตรวจเลือดพื้นฐานของผู้ที่สงสัยสมองเสื่อม อ่านเพิ่มที่ ไทรอยด์ต่ำ อาการเป็นอย่างไร ส่วนการขาดวิตามินบี 12 รุนแรงทำให้สับสนหรือมีอาการคล้ายสมองเสื่อมได้ตาม MedlinePlus ผู้เสี่ยง เช่น ผู้ที่กินมังสวิรัติเคร่งครัด หรือเคยผ่าตัดกระเพาะ อ่านต่อที่ วิตามินบี 12 ขาดแล้วเป็นอย่างไร

เหล้าและโรคอื่น ๆ

MedlinePlus ระบุสาเหตุอื่นของความจำเสีย เช่น แอลกอฮอล์ การขาดวิตามินบี 1 โรคลมชักที่คุมไม่ได้ การติดเชื้อในสมอง ศีรษะกระแทก หลังผ่าตัดใหญ่หรือป่วยหนัก น้ำคั่งในโพรงสมอง และโรคหลอดเลือดสมอง

สมองเสื่อม

ความจำระยะสั้นที่แย่ลงช้า ๆ ต่อเนื่องเป็นเดือนเป็นปี อาจเป็นอาการของโรคอัลไซเมอร์หรือสมองเสื่อมชนิดอื่น แต่ต้องให้แพทย์ตรวจแยกสาเหตุข้างต้นออกก่อน

เมื่อไรความจำสั้นเป็นสัญญาณของสมองเสื่อม

ไม่มีอาการเดียวที่บอกได้ แต่ข้อสังเกตที่ทำให้ต้องตรวจ ได้แก่

• •ลืมจนกระทบชีวิตประจำวัน เช่น ลืมปิดเตาบ่อย จ่ายบิลผิด จัดยาเองไม่ได้
• •ถามคำถามเดิมซ้ำ ๆ ในวันเดียว
• •หลงทางในที่คุ้นเคย สับสนวันเวลา
• •คนรอบตัวสังเกตเห็นก่อนตัวเอง แนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่าผู้เป็นสมองเสื่อมส่วนใหญ่ไม่รู้ตัว ขณะที่ผู้มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย (MCI) ส่วนใหญ่รู้ตัว

แนวทางเวชปฏิบัติไทยยังระบุว่ากิจวัตรที่ต้องใช้อุปกรณ์หรือหลายขั้นตอน เช่น ใช้โทรศัพท์ ทำอาหาร จัดการเงิน จัดยา มักเสียตั้งแต่ระยะแรก ส่วนการอาบน้ำ แต่งตัว เข้าห้องน้ำ มักเสียในระยะท้าย

ความเร็วของอาการสำคัญมาก แนวทางไทยระบุว่าถ้าอาการเริ่มเร็ว แย่ลงภายในวันถึงสัปดาห์ และเป็นมาไม่ถึง 6 เดือน ให้นึกถึงสาเหตุที่แก้ไขได้ ส่วนถ้าเปลี่ยนภายในชั่วโมงหรือวัน มีอาการเดี๋ยวดีเดี๋ยวสับสน อาจเป็นภาวะสับสนเฉียบพลันซึ่งต้องพบแพทย์ทันที รายละเอียดสัญญาณอื่นอ่านที่ สัญญาณเตือนสมองเสื่อม

อาการที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที

มีข้อใดข้อหนึ่ง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •ความจำหายหรือสับสนขึ้นมาทันที
• •ซึมลง ปลุกยาก หรือระดับความรู้สึกตัวเปลี่ยนไปมา
• •แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีก ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ตามัว เดินเซ
• •ศีรษะกระแทกแล้วสับสนหรือง่วงซึม
• •ชัก
• •มีไข้แล้วสับสน หรือคอแข็ง

การตรวจที่แพทย์มักสั่งเพื่อหาสาเหตุ

MedlinePlus ระบุว่าแพทย์จะตรวจร่างกาย ซักประวัติจากผู้ป่วยและญาติ เช่น ความจำเสียแบบไหน เป็นมานานเท่าไร เป็นตลอดหรือเป็น ๆ หาย ๆ และมีอะไรเป็นตัวกระตุ้น จากนั้นอาจตรวจเพิ่มตามที่สงสัย

• •แบบทดสอบความจำและความคิด แนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่าในไทยใช้ TMSE และ Thai MMSE กันกว้างขวาง และ MoCA ใช้คัดกรองภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อยได้ดี อ่านต่อที่ แบบทดสอบสมองเสื่อม MMSE TMSE MoCA
• •ตรวจเลือดพื้นฐาน ตามแนวทางไทย ได้แก่ ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด เกลือแร่ ไทรอยด์ การทำงานของไตและตับ และวิตามินบี 12 ในผู้มีความเสี่ยง รวมถึงการตรวจซิฟิลิสหรือเอชไอวีตามความเสี่ยงหลังให้คำปรึกษา
• •ภาพสมอง แนวทางไทยระบุว่า CT ใช้แยกภาวะที่รักษาได้ ส่วน MRI ช่วยแยกเนื้องอก การอักเสบ การติดเชื้อ และโรคหลอดเลือดเล็ก
• •การตรวจอื่นตามที่แพทย์เห็นควร เช่น คลื่นไฟฟ้าสมอง หรือการเจาะน้ำไขสันหลัง

ภาพรวมของสาเหตุที่แก้ไขได้ อ่านเพิ่มที่ สมองเสื่อมหายได้ไหม สาเหตุที่รักษาได้

ความจำสั้นแก้ยังไง สิ่งที่ทำได้เองระหว่างรอพบแพทย์

การรักษาจริงขึ้นกับสาเหตุ แต่ระหว่างรอนัด สิ่งที่ทำได้อย่างปลอดภัยคือ

1. 1จดบันทึกอาการ ลืมเรื่องอะไร วันไหน เกิดบ่อยแค่ไหน มีอะไรเปลี่ยนในช่วงนั้น เช่น เพิ่งเปลี่ยนยา เพิ่งป่วย
2. 2รวบรวมยาทุกชนิด ใส่ถุงเดียว รวมยาซื้อเอง ยาแก้แพ้ ยานอนหลับ สมุนไพร และอาหารเสริม
3. 3ไม่ซื้อยานอนหลับหรือยาแก้แพ้มากินเอง เพราะยาบางกลุ่มทำให้สับสนมากขึ้น ให้ถามเภสัชกรก่อน
4. 4นอนให้เป็นเวลา และบอกแพทย์ถ้านอนกรนดังหรือง่วงกลางวันมาก
5. 5งดหรือลดเหล้า
6. 6ใช้ตัวช่วยจำ เช่น สมุดโน้ตเล่มเดียว ปฏิทินแขวนผนัง กล่องจัดยาแยกวัน
7. 7ขยับร่างกายและพบปะผู้คน WHO แนะนำการออกกำลังกาย กิจกรรมทางสังคม และการควบคุมความดัน น้ำตาล ไขมัน เพื่อดูแลสุขภาพสมองโดยรวม

ความเชื่อที่พบบ่อยเรื่องความจำสั้น

"ความจำสั้นแปลว่าเป็นอัลไซเมอร์แน่นอน" ไม่จริง สาเหตุมีหลายอย่าง และแนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่าราวร้อยละ 9 ของผู้ป่วยสมองเสื่อมมีสาเหตุที่อาจแก้ไขได้

"กินวิตามินบำรุงไว้ก่อน ไม่ต้องไปตรวจ" ไม่ควร NCCIH ระบุว่าไม่ควรใช้แนวทางเสริมเป็นเหตุผลให้เลื่อนการพบแพทย์เรื่องความจำ และ MedlinePlus ระบุว่าไม่มีหลักฐานว่าการกินบี 12 เสริมป้องกันหรือรักษาสมองเสื่อม

"ยังจำเรื่องเก่าได้ แสดงว่าไม่เป็นไร" ไม่จำเป็น ในสมองเสื่อมระยะแรก ความจำเรื่องใหม่มักเสียก่อนเรื่องเก่า

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เม็มโมร่า (MEMORA)

เม็มโมร่า (MEMORA) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0069 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากระบุรับประทานวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: เห็ดหัวลิง (Lion's Mane) 250 มก. · สารสกัดพรมมิ (Brahmi) 150 มก. · โคลีน ไบทาร์เทรต (99%) 90 มก. (เทียบเป็นตัวโคลีนราว 37 มก. ต่อวัน คำนวณ) · สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. · ไพริดอกซิน ไฮโดรคลอไรด์ 2 มก. (เทียบเป็นวิตามินบี 6 ราว 1.65 มก. คำนวณ) · ส่วนอื่น ได้แก่ เปลือกแคปซูลเจลาติน สี INS171 (ไทเทเนียมไดออกไซด์) INS551 INS470ii และมอลโตเด็กซ์ตริน

คำเตือนบนฉลาก: อาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่

หลักฐานของแต่ละส่วนประกอบ เทียบปริมาณที่ใช้ในงานวิจัยกับปริมาณในแคปซูล

• •เห็ดหัวลิง 250 มก. — งานวิจัยในคนยังน้อยและเล็ก งานในผู้สูงอายุญี่ปุ่นที่มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย 30 คน ใช้ผงเห็ดวันละ 3 กรัม (มากกว่าในแคปซูล 12 เท่า คำนวณ) และคะแนนลดลงอย่างมีนัยสำคัญหลังหยุด 4 สัปดาห์ งานในคนหนุ่มสาวส่วนใหญ่ผลไม่ชัด ฉลากไม่ระบุว่าเป็นดอกเห็ด เส้นใย หรือสารสกัด และมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •สารสกัดพรมมิ 150 มก. — งานรวมในผู้ใหญ่สุขภาพดีพบผลเล็กเฉพาะบางด้าน โดยงานส่วนใหญ่ใช้สารสกัดมาตรฐานวันละ 300 มก. นาน 12 สัปดาห์ (มากกว่าในแคปซูล 2 เท่า คำนวณ) ฉลากไม่ระบุปริมาณสารบาโคไซด์ ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ งานทบทวนพบว่าไม่ต่างจากยาหลอก (หลักฐานคุณภาพต่ำมาก) และอาจทำให้ท้องไส้ไม่สบาย
• •โคลีนราว 37 มก. ต่อวัน (คำนวณ) — คิดเป็นราว 7–9% ของปริมาณที่ผู้ใหญ่ควรได้รับต่อวันตามค่าของสถาบัน Linus Pauling (คำนวณ) งานทดลองให้โคลีนเสริมในคน ทั้งขนาด 2–2.5 กรัมในคนหนุ่มสาวและในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ ไม่พบผลต่อความจำ
• •สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. — งาน GEM ในผู้สูงอายุ 75 ปีขึ้นไป 3,069 คน ติดตามเฉลี่ย 6.1 ปี ใช้วันละ 240 มก. (มากกว่าในแคปซูล 4.8 เท่า คำนวณ) ไม่ลดการเกิดสมองเสื่อมและไม่ชะลอความจำถดถอย งานทบทวน Cochrane สรุปว่าหลักฐานไม่สอดคล้องและเชื่อถือไม่ได้ ใบแปะก๊วยเป็นที่มาของคำเตือนเรื่องเลือดแข็งตัวช้า
• •วิตามินบี 6 (จากไพริดอกซิน HCl 2 มก.) ราว 1.65 มก. (คำนวณ) — ใกล้เคียงปริมาณที่ผู้สูงอายุควรได้รับต่อวัน งาน VITACOG ที่พบผลบางด้านใช้บี 6 วันละ 20 มก. ร่วมกับกรดโฟลิก 0.8 มก. และบี 12 0.5 มก. และพบผลเฉพาะคนที่ระดับโฮโมซิสเทอีนสูง ขณะที่แคปซูลนี้ไม่มีโฟลิกและบี 12 จึงไม่ใช่สิ่งที่ใช้แทนการตรวจและรักษาภาวะขาดบี 12 ส่วนงานรวม 11 งานราว 22,000 คน พบว่าวิตามินบีไม่ช่วยการทำงานของสมองด้านความคิด

ต้องบอกตรง ๆ ว่า ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง ยังไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยเรื่องความจำระยะสั้น และผลิตภัณฑ์นี้ไม่ได้มีไว้เพื่อป้องกัน ชะลอ หรือรักษาภาวะสมองเสื่อม ส่วนประกอบมีงานวิจัยในคนจำนวนจำกัด ผลไม่สอดคล้องกัน และส่วนใหญ่ใช้ขนาดสูงกว่าในแคปซูล ผู้ที่ความจำแย่ลงควรได้รับการตรวจหาสาเหตุที่แก้ไขได้ก่อนเสมอ

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (เช่น วาร์ฟาริน) ยาต้านเกล็ดเลือด (เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล) ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด ผู้มีเลือดออกง่าย หรือจะผ่าตัดหรือทำฟัน: ฉลากเตือนว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาสมองเสื่อม (โดเนพีซิล ริวาสติกมีน กาแลนตามีน เมมานทีน): ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง ยังไม่มีงานในคนเรื่องการใช้ร่วมกับพรมมิ ต้องแจ้งแพทย์ก่อน
• •ผู้เป็นลมชักหรือใช้ยากันชัก: ใบแปะก๊วยมีรายงานการชัก ต้องปรึกษาแพทย์
• •ผู้ป่วยพาร์กินสันที่ใช้ยาเลโวโดปา ผู้เป็นโรคไทรอยด์ หรือใช้ยาหลายชนิด: แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
• •ผู้แพ้เห็ดหรือมีประวัติแพ้อาหารและสมุนไพร: เห็ดหัวลิงมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •ผู้ที่กินวิตามินรวมหรือบีรวมอยู่แล้ว: ให้นับวิตามินบี 6 จากทุกแหล่งรวมกัน
• •ผู้สูงอายุที่ลืมว่ากินอะไรไปแล้ว: ให้ผู้ดูแลเป็นคนจัดยาและอาหารเสริมทุกชนิด และนำรายการทั้งหมดไปให้แพทย์หรือเภสัชกรดู

ผลิตภัณฑ์นี้มีสารสกัดใบแปะก๊วย ฉลากระบุว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ผู้ที่จะผ่าตัด ผู้มีประวัติชัก และผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมหรือยาประจำตัวอื่น ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาภาวะสมองเสื่อม

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเม็มโมร่าทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาสมองเสื่อม ยาพาร์กินสัน และยาจิตเวช แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจหาสาเหตุของอาการหลงลืม

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ สับสนหรือหลงลืมขึ้นมาทันที ซึมลงปลุกยาก แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีกทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด เดินเซทรงตัวไม่ได้ ชัก หรือเจ็บแน่นหน้าอก ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 · หากมีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ (ฟรี 24 ชั่วโมง)