Jardiance ยาเบาหวานกลุ่ม SGLT2 ผลข้างเคียง ฉี่บ่อย ติดเชื้อ

คำตอบสั้น: Jardiance เป็นชื่อการค้าของยา เอมพากลิโฟลซิน (empagliflozin) ในกลุ่ม SGLT2 MedlinePlus อธิบายว่ายานี้ ทำให้ไตขับน้ำตาลออกทางปัสสาวะมากขึ้น จึงพบอาการ ปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำ และเพิ่มโอกาส ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะและอวัยวะเพศ นอกจากลดน้ำตาล ยานี้ยังมีข้อบ่งใช้เรื่องหัวใจและไตในผู้ป่วยบางกลุ่ม จุดที่ต้องรู้คือ ภาวะเลือดเป็นกรดจากคีโตนเกิดได้แม้น้ำตาลไม่สูง และต้องระวังช่วงป่วย กินดื่มไม่ได้ หรือก่อนผ่าตัด ห้ามหยุดหรือปรับยาเอง ให้ถามแพทย์ล่วงหน้าว่าช่วงไหนต้องทำอย่างไร

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ยากลุ่ม SGLT2 ขับน้ำตาลทิ้งทางปัสสาวะ จึงฉี่บ่อยขึ้น
• •สังเกตอาการติดเชื้อ เช่น ปัสสาวะแสบ คันหรือตกขาวผิดปกติ แล้วรีบแจ้งแพทย์
• •มีอาการข้อใดข้อหนึ่ง คือ คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง อ่อนเพลียผิดปกติ หรือหายใจลำบาก แม้น้ำตาลไม่สูง อาจเป็นภาวะเลือดเป็นกรดจากคีโตน ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669
• •ก่อนผ่าตัดหรือทำฟันต้องบอกแพทย์ว่าใช้ยานี้
• •ดื่มน้ำให้พอตามที่แพทย์แนะนำ ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ

ยากลุ่ม SGLT2 ทำงานอย่างไร

ยากลุ่มนี้ทำงานที่ไต ไม่ได้กระตุ้นตับอ่อน MedlinePlus ระบุว่าเอมพากลิโฟลซินลดน้ำตาลโดยทำให้ไตขับน้ำตาลออกทางปัสสาวะมากขึ้น และไม่ใช้รักษาเบาหวานชนิดที่ 1

ยาในกลุ่มเดียวกันที่คนไทยอาจเคยได้ยิน เช่น ดาพากลิโฟลซิน

MedlinePlus ระบุว่าเอมพากลิโฟลซินมักกินวันละครั้งตอนเช้า พร้อมหรือไม่พร้อมอาหาร ให้ทำตามฉลากยาของตัวเอง ภาพรวมยาเบาหวานกลุ่มอื่นอ่านได้ที่ ยาเบาหวาน มีอะไรบ้าง

ทำไมกินแล้วฉี่บ่อย และเสี่ยงติดเชื้อที่อวัยวะเพศ

เพราะน้ำตาลถูกขับออกมาในปัสสาวะ ปัสสาวะจึงมากขึ้นและมีน้ำตาลปน MedlinePlus ระบุอาการที่พบได้คือ ปัสสาวะบ่อยรวมถึงตอนกลางคืน และกระหายน้ำ ให้แจ้งแพทย์ถ้าอาการรุนแรงหรือไม่หาย

แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566 ระบุว่ายากลุ่ม SGLT2 เพิ่มการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะและอวัยวะเพศ โทรหาแพทย์ทันทีถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่ง ตามที่ MedlinePlus ระบุ

• •ปัสสาวะบ่อย ปวดปัสสาวะรีบ แสบหรือเจ็บขณะปัสสาวะ ปัสสาวะขุ่น มีสีแดง ชมพู หรือน้ำตาล กลิ่นแรง
• •ปวดเชิงกรานหรือทวาร มีไข้ ปวดหลัง คลื่นไส้ อาเจียน
• •ผู้หญิง: ตกขาวสีขาวหรือเหลืองเป็นก้อน มีกลิ่น หรือคันช่องคลอด
• •ผู้ชาย: อวัยวะเพศแดง คัน บวม มีผื่น มีหนองกลิ่นเหม็น หรือปวดผิวหนังรอบ ๆ
• •อ่อนเพลีย ไม่สบายตัว ร่วมกับไข้ และปวด กดเจ็บ แดง หรือบวมที่อวัยวะเพศหรือบริเวณระหว่างอวัยวะเพศกับทวาร

ข้อสุดท้ายอาจเป็นการติดเชื้อรุนแรงบริเวณอวัยวะเพศ ถ้ามีอาการแบบนี้หรือติดต่อแพทย์ไม่ได้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

ปัญหาคันจากเบาหวานโดยทั่วไปอ่านได้ที่ เบาหวานคันตามตัว คันช่องคลอด

ข้อดีเรื่องหัวใจและไตที่แพทย์พูดถึงคืออะไร

MedlinePlus ระบุข้อบ่งใช้ของเอมพากลิโฟลซินนอกจากลดน้ำตาล ได้แก่

• •ลดความเสี่ยงการเกิดอัมพาต หัวใจวาย หรือเสียชีวิต ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 บางราย
• •ลดความเสี่ยงการนอนโรงพยาบาลจากหัวใจล้มเหลวและการเสียชีวิต ในผู้ใหญ่ที่มีภาวะหัวใจล้มเหลว
• •ลดโอกาสที่โรคไตแย่ลง ในผู้ใหญ่ที่มีโรคไตบางราย

แต่ยาไม่ได้เหมาะกับทุกคน แนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่ายากลุ่มนี้ไม่ใช้เมื่อค่าไตต่ำถึงระดับหนึ่ง (ดาพากลิโฟลซินเมื่อ eGFR ต่ำกว่า 25 และเอมพากลิโฟลซินเมื่อ eGFR ต่ำกว่า 20) แพทย์จะดูค่าไต โรคหัวใจ และโรคอื่นประกอบ อ่านเพิ่มที่ โรคไตจากเบาหวาน รักษาอย่างไร และ ยาเบาหวานทำให้ไตพังจริงไหม

ภาวะเลือดเป็นกรดจากคีโตน ทำไมเกิดได้แม้น้ำตาลไม่สูง

แนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่ายากลุ่ม SGLT2 เสี่ยงภาวะเลือดเป็นกรดจากคีโตนขณะน้ำตาลไม่สูง (euglycemic DKA) ทำให้คนไข้และญาติอาจไม่ทันระวัง เพราะเจาะน้ำตาลแล้วไม่สูงมาก

MedlinePlus ระบุอาการที่ต้องรีบติดต่อแพทย์หรือไปรับการรักษาฉุกเฉิน แม้น้ำตาลจะต่ำกว่า 250 มก./ดล.

ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่ง คือ คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง อ่อนเพลียผิดปกติ หรือหายใจลำบาก ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และบอกแพทย์ว่าใช้ยากลุ่ม SGLT2 อยู่ ถ้ามีหน้าบวม ปากบวม คอบวม หายใจหรือกลืนลำบาก ซึ่งเป็นอาการแพ้รุนแรง ก็ต้องไปโรงพยาบาลทันทีเช่นกัน

ช่วงไม่สบาย อดอาหาร หรือก่อนผ่าตัด ต้องระวังอะไร

แนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่ายากลุ่ม SGLT2 ควรระวังหรือหยุดในบางสถานการณ์ที่เสี่ยงขาดน้ำหรือเลือดเป็นกรดจากคีโตน เช่น เจ็บป่วยเฉียบพลัน ผ่าตัด หรือกินดื่มไม่ได้ การตัดสินใจนี้เป็นของแพทย์ ไม่ใช่ผู้ป่วยหยุดเอง

MedlinePlus ให้บอกแพทย์ถ้า

• •กินหรือดื่มได้น้อยลงเพราะป่วย ผ่าตัด หรือเปลี่ยนอาหาร รวมถึงกินอาหารคีโต
• •เพิ่งท้องเสีย อาเจียน ตากแดดนาน หรือเหงื่อออกมาก
• •จะผ่าตัดหรือทำฟัน MedlinePlus ระบุว่าแพทย์อาจให้หยุดยานี้อย่างน้อย 3 วันก่อนผ่าตัด

วิธีที่ดีคือถามแพทย์ไว้ล่วงหน้าว่าวันป่วยต้องทำอย่างไร อ่านเพิ่มที่ ท้องเสีย กินยาเบาหวานได้ไหม และเรื่องอาหารเสริมก่อนผ่าตัดที่ หยุดอาหารเสริมก่อนผ่าตัด

ดื่มน้ำอย่างไรระหว่างใช้ยา

MedlinePlus ระบุว่ายานี้ทำให้ขาดน้ำได้ ให้ดื่มน้ำให้พอ และคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรเรื่องปริมาณน้ำที่เหมาะกับตัวเอง ผู้ที่แพทย์ให้จำกัดน้ำ เช่น ผู้ป่วยไตหรือหัวใจบางราย ต้องทำตามที่แพทย์กำหนด

MedlinePlus ยังระบุว่ายาอาจทำให้เวียนศีรษะ หน้ามืด หรือเป็นลมเมื่อลุกเร็ว พบบ่อยช่วงเริ่มยา ให้ลุกจากเตียงช้า ๆ นั่งพักวางเท้าบนพื้นสักครู่ก่อนยืน ถ้ามีอาการให้แจ้งแพทย์

ดูแลเท้า: MedlinePlus ระบุว่ายานี้อาจเพิ่มความเสี่ยงการตัดขา เท้า หรือนิ้วเท้า ให้โทรหาแพทย์ทันทีถ้ามีอาการปวด กดเจ็บ แผล บวม แดงร้อนที่ขาหรือเท้า หรือมีไข้หนาวสั่น วิธีดูแลเท้าอ่านได้ที่ ตรวจเท้าเบาหวานยังไง

ใช้สิทธิเบิกได้ไหม

ขึ้นกับสิทธิการรักษาและเงื่อนไขของแต่ละโรงพยาบาล บทความนี้ไม่ได้ตรวจยืนยันรายละเอียดสิทธิ จึงแนะนำให้สอบถามห้องยาหรือฝ่ายสิทธิของโรงพยาบาลที่รักษาโดยตรง ถ้าค่าใช้จ่ายเป็นปัญหา ให้บอกแพทย์ตรง ๆ เพราะ NIDDK ระบุว่าค่าใช้จ่ายและสิทธิเป็นปัจจัยหนึ่งที่แพทย์ใช้เลือกยา ห้ามหยุดยาเองเพราะยาแพงหรือยาหมด

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าเฮิร์บ (Beta Herb)

เบต้าเฮิร์บ (Beta Herb) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 10-1-15662-5-0011 ผลิตโดย บริษัท โอดี สไตล์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 1,000 มก. ฉลากแนะนำวันละ 1–2 แคปซูล ปริมาณที่ได้รับจึงขึ้นกับจำนวนแคปซูลที่กิน

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: สารสกัดจากมะระขี้นก 150 มก. · ผงน้ำมันปลา 100 มก. · แมกนีเซียม (100%) 100 มก. · สารสกัดจากโสมอเมริกัน 100 มก. · สารสกัดจากเห็ดหลินจือ 70 มก. · สารสกัดจากอาร์ติโชค 70 มก. · โพรโพลิส 60.5 มก. · ไคโตซาน (80%) 60 มก. · ยีสต์ เบต้า-กลูแคน (85%) 60 มก. · สารสกัดจากเจียวกู่หลาน 45 มก. · ซิงค์ อะมิโน แอซิด คีเลต (20%) 30 มก. · กรดแอลฟาไลโปอิก (100%) 24 มก. · ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริล แอซีเตต (วิตามินอี 425 IU/g) 10 มก. · โครเมียม พิโคลิเนต 0.5 มก. (ให้ธาตุโครเมียมราว 62 ไมโครกรัม เป็นค่าคำนวณ)

ส่วนประกอบที่คนมักถามเมื่ออ่านหัวข้อนี้ และหลักฐานที่มี

• •สารสกัดจากมะระขี้นก 150 มก. (2 แคปซูลเป็น 300 มก.) — การทบทวนของ Cochrane ปี 2012 รวมงานทดลอง 4 งาน 479 คน สรุปว่ายังมีหลักฐานไม่เพียงพอเรื่องผลของมะระขี้นกในเบาหวานชนิดที่ 2 งานวิจัยในไทยแบบสุ่ม 4 สัปดาห์ (มหาวิทยาลัยนเรศวร) ใช้มะระขี้นกวันละ 2,000 มก. พบผลน้อยกว่าเมทฟอร์มินวันละ 1,000 มก. ฉลากไม่ระบุอัตราส่วนสกัด จึงเทียบปริมาณกับงานวิจัยตรง ๆ ไม่ได้ ศูนย์มะเร็ง MSKCC ยังมีรายงานผู้ป่วยไตอักเสบที่เกี่ยวกับมะระขี้นก 2 ราย

ต้องบอกตรง ๆ ว่า แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566 ของไทยระบุว่ายังไม่มีหลักฐานเพียงพอว่าการเสริมโครเมียม แมกนีเซียม หรือสมุนไพร ช่วยให้การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดดีขึ้น ADA ปี 2026 ก็ไม่แนะนำแร่ธาตุหรือสมุนไพรเพื่อหวังผลลดน้ำตาล ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยอะไรเรื่องหัวใจ ไต หรือการติดเชื้อที่กล่าวถึงในบทความนี้ ผู้ที่จะผ่าตัดให้นำกล่องไปบอกแพทย์ด้วย

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้อินซูลินหรือยาเบาหวานชนิดกิน: มะระขี้นก โสมอเมริกัน และกรดแอลฟาไลโปอิก ซึ่งเป็นส่วนประกอบในสูตร มีรายงานว่าอาจเสริมฤทธิ์ยาลดน้ำตาล ต้องแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน และรู้จักอาการน้ำตาลต่ำ เช่น หิว มือสั่น ใจสั่น เหงื่อออก สับสน ถ้าน้ำตาลต่ำบ่อยผิดปกติ ให้หยุดผลิตภัณฑ์นี้ (ยาและอินซูลินที่แพทย์สั่งให้ใช้ต่อ) แล้วรีบแจ้งแพทย์ ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่ง ได้แก่ สับสนมาก ชัก หรือหมดสติ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ห้ามลด หยุด หรือปรับยาเบาหวานหรืออินซูลินเอง
• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด เช่น วาร์ฟาริน แอสไพริน โคลพิโดเกรล: ฉลากเตือนเรื่องน้ำมันปลา และงานทดลองในอาสาสมัครพบว่าโสมอเมริกันทำให้ค่า INR ของวาร์ฟารินลดลง ต้องบอกแพทย์ก่อน
• •ผู้ป่วยโรคไต: Linus Pauling Institute เตือนว่าผู้มีโรคไตควรจำกัดโครเมียมเสริม และเสี่ยงผลข้างเคียงจากแมกนีเซียมเสริมสูงขึ้น และมีรายงานไตอักเสบจากมะระขี้นก ให้นำกล่องไปปรึกษาแพทย์ก่อน
• •คำเตือนบนฉลาก: เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ไคโตซาน: สตรีให้นมบุตรไม่ควรรับประทาน ระวังในผู้แพ้อาหารทะเลและผู้ที่น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ · ไคโตซาน: ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอื่นที่มีไขมันเป็นส่วนประกอบหลักให้ทานห่างอย่างน้อย 2 ชั่วโมง · น้ำมันปลา: ห้ามใช้ในผู้แพ้ปลาทะเลหรือน้ำมันปลา · น้ำมันปลา: ระวังในผู้ที่เลือดแข็งตัวช้า หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือแอสไพริน · ควรรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ · ผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าเฮิร์บทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที