แคลเซียมจากเปลือกหอยมุกคืออะไร ผงมุกช่วยกระดูกจริงไหม ใครต้องระวัง

คำตอบสั้น: แคลเซียมจากเปลือกหอยมุกคือผงที่ได้จากชั้นมุก (nacre) ของเปลือกหอย ซึ่งส่วนใหญ่เป็น แคลเซียมคาร์บอเนต ในรูปผลึกอะราโกไนต์ มีสารอินทรีย์ เช่น โปรตีนและน้ำตาลปนอยู่เล็กน้อย งานวิจัยในคนที่วัดผลต่อกระดูกมีเพียงงานนำร่องในหญิงวัยหมดประจำเดือน 50 คน ซึ่ง ผลมวลกระดูกไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ จึงยังสรุปไม่ได้ว่าผงมุกดีต่อกระดูกกว่าแคลเซียมทั่วไป ผู้ที่ควรระวังคือผู้มีประวัติแพ้หอยหรืออาหารทะเล ผู้เป็นนิ่วหรือโรคไต และผู้ที่กินยาที่แคลเซียมรบกวนการดูดซึม

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •บทความทบทวนเรื่องชั้นมุกในวารสาร Marine Biotechnology ปี 2565 อธิบายว่ามุกประกอบด้วย ผลึกอะราโกไนต์ขนาดนาโนที่ล้อมด้วยสารอินทรีย์ เช่น โปรตีน น้ำตาล และไขมัน
• •งานนำร่องในเซอร์เบียให้ผงมุกที่ให้แคลเซียมธาตุวันละ 260 มก. นาน 6 เดือน มวลกระดูกเพิ่มจาก 0.901 เป็น 0.948 กรัม/ตร.ซม. แต่ p = 0.067 คือไม่มีนัยสำคัญ และผู้วิจัยเองบอกว่าสนับสนุนไม่ได้อย่างหนักแน่น
• •งานตรวจแคลเซียมเสริมในวารสาร JAMA ปี 2543 พบตะกั่ววัดได้ใน 4 จาก 7 สูตรที่ทำจากเปลือกหอยนางรม และพบใน 4 จาก 14 สูตรที่ไม่ได้มาจากเปลือกหอยด้วย
• •สถาบัน Linus Pauling มหาวิทยาลัยโอเรกอนสเตต แนะนำให้กินแคลเซียมคาร์บอเนตพร้อมอาหาร และ ไม่เกินครั้งละ 500 มก. แคลเซียมธาตุ
• •ผงมุกไม่ใช่ยากระดูกพรุน คนที่กังวลเรื่องกระดูกควรเริ่มจากการตรวจประเมินกับแพทย์

แคลเซียมจากเปลือกหอยมุกคืออะไร

แคลเซียมจากเปลือกหอยมุกคือแคลเซียมคาร์บอเนตจากธรรมชาติ ที่ได้จากชั้นมุกด้านในของเปลือกหอย ชั้นมุก (nacre หรือ mother-of-pearl) คือชั้นผิวมันวาวด้านในเปลือกหอยมุก

บทความทบทวนเรื่องชั้นมุกในวารสาร Marine Biotechnology ปี 2565 อธิบายว่าชั้นมุกเป็นแร่ชีวภาพที่ประกอบด้วยเม็ดผลึกอะราโกไนต์ขนาดนาโน ล้อมด้วยโครงสารอินทรีย์ ได้แก่ โปรตีน น้ำตาล ไขมัน และเปปไทด์ อะราโกไนต์คือผลึกรูปแบบหนึ่งของแคลเซียมคาร์บอเนต

งานนำร่องในเซอร์เบียที่ใช้หอยมุกชนิด *Pinctada maxima* ก็ระบุไว้ในบทคัดย่อว่าสารเคมีหลักของมุกจากเปลือกหอยชนิดนี้คือแคลเซียมคาร์บอเนต

พูดง่าย ๆ คือ ส่วนที่ให้แคลเซียมเป็นสารชนิดเดียวกับแคลเซียมคาร์บอเนตที่ขายทั่วไป สิ่งที่ต่างคือแหล่งที่มา และมีสารอินทรีย์ติดมาด้วยเล็กน้อย

ผงมุก ผงไข่มุก และแคลเซียมคาร์บอเนตทั่วไป ต่างกันอย่างไร

ต่างกันที่แหล่งที่มาและสิ่งที่ปนมา แต่ตัวที่ให้แคลเซียมคือแคลเซียมคาร์บอเนตเหมือนกัน แคลเซียมคาร์บอเนตในท้องตลาดอาจทำจากหินปูน เปลือกหอยนางรม หรือสังเคราะห์ขึ้น ส่วนผงมุกมาจากชั้นมุกของหอย

ความต่างที่มีผลต่อผู้ซื้อจริง ๆ มี 3 ข้อ

• •ปริมาณแคลเซียมบนฉลาก: ฉลากบางผลิตภัณฑ์เขียนน้ำหนักผงเปลือก บางผลิตภัณฑ์เขียนน้ำหนักแคลเซียมธาตุ สองตัวเลขนี้ไม่เท่ากัน ถ้าฉลากไม่บอกชัด จะคำนวณแคลเซียมที่ได้จริงไม่ได้
• •ความเสี่ยงโลหะหนัก: วัตถุดิบจากธรรมชาติ ทั้งเปลือกหอยและหินปูน เคยตรวจพบตะกั่วในงานวิจัย (ดูหัวข้อด้านล่าง)
• •สารอินทรีย์ที่ติดมา: ชั้นมุกมีโปรตีนอยู่ด้วย ยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่ามีผลต่อคนแพ้หอยหรือไม่

ถ้าอยากรู้เรื่องแคลเซียมคาร์บอเนตแบบละเอียด เช่น วิธีกินและผลข้างเคียง อ่านต่อได้ที่ แคลเซียมคาร์บอเนตคืออะไร มาจากหินปูนหรือเปลือกหอย

ผงมุกช่วยกระดูกได้จริงไหม งานวิจัยในคนว่าอย่างไร

ยังไม่มีหลักฐานในคนที่หนักแน่นพอว่าผงมุกดีต่อกระดูกกว่าแคลเซียมทั่วไป งานในคนที่พบมีขนาดเล็กมาก

งานนำร่องในเซอร์เบีย ตีพิมพ์ปี 2552 ศึกษาในหญิงวัยหมดประจำเดือนที่มวลกระดูกต่ำ แบ่งเป็น 2 กลุ่ม

• •กลุ่มที่ 1 จำนวน 30 คน ได้แคปซูลผงมุกจากเปลือกหอย *Pinctada maxima* วันละ 3 ครั้ง รวมเป็นแคลเซียมธาตุ 260 มก. ต่อวัน
• •กลุ่มที่ 2 จำนวน 20 คน ได้แคลเซียมคาร์บอเนตทั่วไปวันละ 500 มก.
• •ทั้งสองกลุ่มได้วิตามินดี 3 วันละ 666 IU นาน 6 เดือน

ผลคือกลุ่มผงมุกมีมวลกระดูกเพิ่มจาก 0.901 เป็น 0.948 กรัม/ตร.ซม. แต่ค่า p = 0.067 ซึ่ง ไม่ถึงเกณฑ์นัยสำคัญทางสถิติ ผู้วิจัยสรุปเองว่าข้อมูลนี้ "สนับสนุนไม่ได้อย่างหนักแน่น" ว่าแคลเซียมจากธรรมชาติได้ผลดีกว่า เพราะคนน้อยและติดตามสั้น ข้อดีที่รายงานคือไม่พบอาการไม่พึงประสงค์ทางเดินอาหาร

ส่วนงานที่ดูน่าตื่นเต้นเรื่องผงมุกกระตุ้นเซลล์สร้างกระดูก ส่วนใหญ่เป็นงานในเซลล์และสัตว์ทดลอง บทความทบทวนเรื่องผงมุกนาโนในวารสาร Journal of Visualized Experiments ปี 2569 สรุปว่างานเฉพาะผงมุกส่วนใหญ่ทำในเซลล์และแบบจำลองซ่อมกระดูก ผลยังแตกต่างกันมากตามชนิดหอย วิธีสกัด และขนาดอนุภาค และ ยังมีหลักฐานโดยตรงน้อยเรื่องความปลอดภัยระยะยาวและความเสี่ยงโลหะหนัก

ได้ยินว่าแคลเซียมจากมุกดูดซึมได้กว่า 90% จริงไหม

ตัวเลขนี้ไม่ใช่ผลที่วัดได้จากงานวิจัยในคน ในบทคัดย่อของงานนำร่องเซอร์เบีย ตัวเลข "ดูดซึมเกินร้อยละ 90" อยู่ในส่วนบทนำ เป็นคำบรรยายถึงเทคโนโลยีบดผงละเอียด ไม่ใช่ผลที่งานนั้นวัดในอาสาสมัคร

ข้อความทำนอง "แคลเซียมธรรมชาติ ดูดซึมดีกว่า ปลอดภัยกว่า" จึงต้องอ่านอย่างระวัง

สิ่งที่สำคัญกว่าชนิดแคลเซียม คือ ได้แคลเซียมรวมจากอาหารและอาหารเสริมเพียงพอหรือยัง และมีปัจจัยเสี่ยงกระดูกพรุนที่ต้องตรวจหรือไม่

แคลเซียมจากเปลือกหอยมีตะกั่วหรือโลหะหนักไหม

มีโอกาสพบได้ งานวิจัยเคยตรวจพบตะกั่วในแคลเซียมเสริมบางสูตร ผู้บริโภคสอบถามผลวิเคราะห์โลหะหนักจากผู้ผลิตได้ ข้อมูลที่มีส่วนใหญ่เป็นงานเก่าจากสหรัฐ

• •งานตรวจในวารสาร JAMA ปี 2543: ตรวจแคลเซียมคาร์บอเนต 21 สูตร (ทำจากเปลือกหอยนางรม 7 สูตร) พบตะกั่ววัดได้ใน 4 จาก 7 สูตรธรรมชาติ ราว 1 ไมโครกรัมต่อวัน เมื่อกินแคลเซียม 800 มก. ต่อวัน และพบตะกั่วในสูตรที่ไม่ได้มาจากเปลือกหอยด้วย 4 จาก 14 สูตร
• •สถาบัน Linus Pauling: ระบุว่าผู้ผลิตลดตะกั่วในแคลเซียมเสริมลงมากแล้ว แต่ไม่มีใครรับประกันได้ว่าอาหารหรืออาหารเสริมปลอดตะกั่วโดยสมบูรณ์ และแคลเซียมเองช่วยลดการดูดซึมตะกั่วในลำไส้

งานเหล่านี้ไม่ได้ตรวจผงมุกโดยตรง และเป็นข้อมูลเมื่อกว่า 20 ปีก่อน จึงใช้บอกได้แค่ว่า วัตถุดิบจากธรรมชาติควรผ่านการตรวจคุณภาพ ไม่ได้บอกว่าผลิตภัณฑ์ใดมีหรือไม่มีตะกั่ว

แพ้หอย แพ้อาหารทะเล กินแคลเซียมจากเปลือกหอยมุกได้ไหม

ยังไม่มีข้อมูลที่ตรวจสอบได้ว่าปลอดภัยหรือไม่ ผู้มีประวัติแพ้หอยหรืออาหารทะเลควรปรึกษาแพทย์ก่อน โดยเฉพาะคนที่เคยแพ้รุนแรง เช่น หายใจลำบาก หน้าบวม

เหตุผลที่ต้องระวัง คือ ชั้นมุกไม่ได้มีแต่แร่ธาตุ บทความทบทวนเรื่องชั้นมุกระบุว่ามีโปรตีนอยู่ในโครงสารอินทรีย์ด้วย แม้ปริมาณจะน้อย เราจึงไม่สามารถสรุปเองว่า "เป็นแร่ธาตุล้วน คนแพ้หอยกินได้"

ระหว่างนี้ ถ้าแพ้หอยและอยากได้แคลเซียมเสริม ให้เภสัชกรช่วยเลือกชนิดที่ไม่ได้มาจากเปลือกหอย อ่านเรื่องการเลือกอาหารเมื่อแพ้สัตว์ทะเลได้ที่ แพ้กุ้งห้ามกินอะไร กินกั้ง ปู หอย ปลา ได้ไหม

ถ้ากินแล้วมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ หายใจลำบาก ปากหรือหน้าบวม ลมพิษขึ้นทั้งตัว หน้ามืดจะเป็นลม ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

ใครควรระวัง และกินแคลเซียมคาร์บอเนตอย่างไรให้เหมาะ

แคลเซียมจากเปลือกหอยมุกใช้หลักเดียวกับแคลเซียมคาร์บอเนต คือกินพร้อมอาหาร แบ่งกิน และเว้นระยะจากยาบางชนิด สถาบัน Linus Pauling ให้ข้อมูลดังนี้

• •กินพร้อมมื้ออาหาร: แคลเซียมเสริมส่วนใหญ่ควรกินพร้อมอาหาร ยกเว้นแคลเซียมซิเตรตที่กินเวลาใดก็ได้
• •ไม่เกินครั้งละ 500 มก. แคลเซียมธาตุ: เพื่อให้ดูดซึมได้ดี
• •คนที่กินยาลดกรดกลุ่มพีพีไอ (proton-pump inhibitors) เช่น โอเมพราโซล: แคลเซียมซิเตรตเป็นรูปแบบที่แนะนำมากกว่า เพราะแคลเซียมคาร์บอเนตต้องอาศัยกรดในกระเพาะ
• •ยาที่แคลเซียมรบกวนการดูดซึม: ยาปฏิชีวนะกลุ่มเตตราไซคลีนและควิโนโลน ยากระดูกพรุนกลุ่มบิสฟอสโฟเนต ยาไทรอยด์เลโวไทรอกซีน และยาโซทาลอล สถาบัน Linus Pauling แนะนำให้กินยาเหล่านี้ห่างจากแคลเซียม ส่วนระยะห่างที่เหมาะกับยาแต่ละตัว ให้เภสัชกรหรือแพทย์กำหนด
• •ยาขับปัสสาวะกลุ่มไทอะไซด์: เพิ่มโอกาสแคลเซียมในเลือดสูง ต้องแจ้งแพทย์
• •ผลข้างเคียงที่พบได้: สถาบัน Linus Pauling รายงานว่าแคลเซียมเสริมวันละ 0.6–2 กรัม นาน 2–5 ปี สัมพันธ์กับอาการท้องผูก ท้องอืด ปวดท้องมากขึ้น

ผู้เป็นนิ่วหรือเคยเป็นนิ่ว ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง และผู้ที่แพทย์บอกว่าแคลเซียมในเลือดสูง ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนกินแคลเซียมเสริมทุกชนิด อ่านเพิ่มเรื่อง กินแคลเซียมเสริมแล้วเป็นนิ่วไหม

กินแคลเซียมแล้ว ยังต้องตรวจมวลกระดูกไหม

ต้องตรวจตามข้อบ่งชี้เหมือนเดิม เพราะแคลเซียมเสริมไม่ได้บอกว่ากระดูกเราอยู่ระดับไหน การกินแคลเซียมโดยไม่รู้ผลตรวจ อาจทำให้คนที่ควรได้ยากระดูกพรุนพลาดการรักษา

ดูว่าใครควรตรวจและควรเริ่มอายุเท่าไรได้ที่ ใครควรตรวจมวลกระดูก ส่วนผู้ที่แพทย์ให้ยากระดูกพรุนอยู่แล้ว ห้ามหยุดยาเองเพราะเริ่มกินแคลเซียมเสริม

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าแคลโปรพลัส (BETA CAL PRO PLUS)

เบต้าแคลโปรพลัส (BETA CAL PRO PLUS) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ตรา เบต้า แคล โปร พลัส เลข อย. 13-1-01566-5-0027 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 850 มก. ฉลากระบุให้รับประทานวันละ 2 แคปซูล

เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: แคลเซียม แอล-ทรีโอเนต (98%) 350 มก. · แคลเซียม อะมิโนแอซิด คีเลต (40%) 135 มก. · ผงเชอร์รี่ทาร์ต 100 มก. · แคลเซียมจากเปลือกหอยมุก 50 มก. · ผงโคลอสตรุ้ม (colostrum) 25 มก. · สารสกัดโรสฮิป 24.22 มก. · คอลลาเจน ไทป์ ทู 20 มก. · สารสกัดขมิ้นชัน 16 มก. · สารสกัดขิง 10 มก. · วิตามินดี 3 (100,000 IU/g) 0.5 มก. (คิดเป็นราว 50 IU หรือ 1.25 ไมโครกรัม คำนวณ)

คำเตือนบนฉลาก: ผู้ที่เป็นโรคนิ่วไม่ควรรับประทาน · ห้ามใช้ในผู้ที่มีท่อน้ำดีอุดตัน · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่ · ฉลากระบุว่า ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

ส่วนประกอบที่เกี่ยวกับบทความนี้ เทียบปริมาณในแคปซูลกับขนาดที่ใช้ในงานวิจัย

• •แคลเซียมจากเปลือกหอยมุก 50 มก. ต่อแคปซูล (100 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล คำนวณ) — ฉลากไม่ได้บอกชัดว่า 50 มก. คือน้ำหนักผงเปลือกหรือปริมาณแคลเซียม และไม่ระบุชนิดหอย จึง คำนวณแคลเซียมจากส่วนนี้ไม่ได้ งานนำร่องในเซอร์เบียใช้ผงมุกที่ให้แคลเซียมธาตุวันละ 260 มก. ในหญิงวัยหมดประจำเดือน 30 คน พบมวลกระดูกเปลี่ยนแปลง ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ยังไม่มีผลตรวจโลหะหนักของวัตถุดิบในผลิตภัณฑ์นี้ให้อ้างอิง และผู้มีประวัติแพ้หอยหรืออาหารทะเลควรปรึกษาแพทย์ก่อน
• •แคลเซียมที่คำนวณได้ — ฉลากไม่ได้ระบุปริมาณแคลเซียมธาตุรวม เฉพาะแคลเซียม แอล-ทรีโอเนต 350 มก. คิดเป็นแคลเซียมราว 44 มก. ต่อแคปซูล หรือราว 89 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล (คำนวณ) ซึ่งเป็นส่วนน้อยของปริมาณที่แนะนำต่อวัน (สถาบัน Linus Pauling อ้างค่าแนะนำของสหรัฐสำหรับผู้ใหญ่อายุ 51 ปีขึ้นไปที่ 1,000–1,200 มก.) ส่วนแคลเซียมคีเลต "(40%)" ยืนยันสัดส่วนแคลเซียมไม่ได้ แหล่งแคลเซียมหลักยังควรมาจากอาหาร

ไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ใช้แทนแคลเซียมที่แพทย์สั่ง หรือมีผลต่อกระดูก ส่วนประกอบแต่ละตัวมีงานวิจัยในคนจำนวนจำกัด และยังไม่มีงานวิจัยของสูตรผลิตภัณฑ์นี้โดยตรง

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ที่เป็นโรคนิ่ว: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน ส่วนผู้ที่เคยเป็นนิ่ว (ไต ทางเดินปัสสาวะ ถุงน้ำดี) ให้ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้มีท่อน้ำดีอุดตัน: ฉลากห้ามใช้
• •ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ฟอกไต แคลเซียมในเลือดสูง หรือโรคพาราไทรอยด์: ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาไทรอยด์ ยาปฏิชีวนะบางกลุ่ม ยากระดูกพรุนกลุ่มบิสฟอสโฟเนต หรือยาเหล็ก: แคลเซียมอาจลดการดูดซึมยาเหล่านี้ ให้เภสัชกรหรือแพทย์กำหนดเวลา
• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด หรือจะผ่าตัดหรือทำฟัน: มีขมิ้นชันและขิง ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้แพ้โปรตีนนมวัว: มีโคลอสตรุ้ม ควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยากระดูกพรุน ยาเกาต์ หรือยาแก้ปวดข้อ: ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าแคลโปรพลัสทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที