เจ็บหน้าอกข้างซ้าย จี๊ดๆ เป็นโรคหัวใจไหม แยกจากสาเหตุอื่นอย่างไร

คำตอบสั้น: เจ็บหน้าอกข้างซ้ายเกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้ง หัวใจ ปอด กรดไหลย้อน กล้ามเนื้อและกระดูกอ่อนซี่โครง หรือความวิตกกังวล อาการจากหัวใจมักเป็นความรู้สึก แน่น บีบ กดทับ มากกว่าเจ็บจี๊ดตรงจุดเดียว แต่แยกด้วยตัวเองไม่ได้แน่นอน ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ คือ เจ็บหรือแน่นอกเฉียบพลันรุนแรง เจ็บอกพร้อมเหงื่อแตกหรือหายใจไม่อิ่ม หรือเจ็บทะลุหลังทันที ให้โทร 1669 ทันที อย่าขับรถไปโรงพยาบาลเอง

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •MedlinePlus ระบุว่าอาการเจ็บหน้าอกจากหัวใจมักเป็นความรู้สึกแน่น กดหนัก บีบ หรือรัด
• •เจ็บแหลมที่แย่ลงเมื่อหายใจลึกหรือไอ พบได้ในเยื่อหุ้มปอดอักเสบหรือปอดอักเสบ
• •กระดูกอ่อนซี่โครงอักเสบและกล้ามเนื้อระหว่างซี่โครงเคล็ดก็ทำให้เจ็บหน้าอกได้ แต่ลักษณะอาการอย่างเดียวตัดโรคหัวใจออกไม่ได้
• •เจ็บหน้าอกและหลังส่วนบนทันทีและรุนแรง อาจเป็นหลอดเลือดแดงใหญ่ฉีกขาด ต้องไปฉุกเฉิน
• •NHLBI แนะนำว่าอาการเจ็บหน้าอกทุกแบบควรให้บุคลากรการแพทย์ตรวจ

เจ็บหน้าอกข้างซ้ายเกิดจากอะไรได้บ้าง

หน้าอกด้านซ้ายมีหลายอวัยวะอยู่ใกล้กัน ทั้งหัวใจ ปอด หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร กล้ามเนื้อ และซี่โครง อาการเจ็บจึงมาจากได้หลายที่ หอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ (MedlinePlus) แบ่งสาเหตุหลักไว้ดังนี้

• •หัวใจและหลอดเลือด เช่น เจ็บหน้าอกจากหัวใจขาดเลือด (angina) หัวใจวาย และหลอดเลือดแดงใหญ่ฉีกขาด
• •ปอด เช่น ลิ่มเลือดอุดตันในปอด ปอดแฟบ ปอดอักเสบ และเยื่อหุ้มปอดอักเสบ
• •ทางเดินอาหาร เช่น กรดไหลย้อน แผลในกระเพาะ นิ่วในถุงน้ำดี และโรคของหลอดอาหาร
• •กล้ามเนื้อ กระดูก และเส้นประสาท เช่น กระดูกอ่อนซี่โครงอักเสบ (costochondritis) กล้ามเนื้ออกเคล็ด และงูสวัด
• •จิตใจ เช่น อาการแพนิก ซึ่งมักมาพร้อมหายใจเร็ว

หลายสาเหตุไม่ใช่หัวใจ แต่สาเหตุที่อันตรายถึงชีวิตก็อยู่ในรายการนี้ จึงต้องรู้ว่าแบบไหนรอได้ แบบไหนรอไม่ได้

เจ็บจี๊ดแป๊บเดียวต่างจากเจ็บแน่นแบบหัวใจอย่างไร

อาการเจ็บจากหัวใจขาดเลือดมักไม่ใช่เข็มทิ่มจุดเดียว แต่เป็นความรู้สึกหนัก ๆ ทั้งแผ่น MedlinePlus อธิบายว่ามักรู้สึก แน่น กดหนัก บีบ หรือเหมือนถูกทับ ส่วน NHLBI ระบุว่าอาจรู้สึกแสบร้อนได้ด้วย

ลักษณะของอาการจากหัวใจที่ควรนึกถึง

• •เกิดตอนออกแรงหรือเครียด และดีขึ้นเมื่อพัก (แบบเรื้อรัง)
• •เป็นที่กลางอกหรืออกซ้าย อาจร้าวไปแขน คอ กราม หรือหลัง
• •อาจมีเหงื่อแตก คลื่นไส้ หายใจไม่อิ่ม ร่วมด้วย

สาขาวิชาโรคหัวใจ รพ.รามาธิบดี อธิบายว่าอาการแน่นหน้าอกของหลอดเลือดหัวใจตีบ ต่างจากอาการเจ็บเหมือนเข็มทิ่มหรือไฟช็อตอย่างที่คนทั่วไปเข้าใจ อาการเจ็บจี๊ดไม่กี่วินาทีจึงมักเข้าได้กับสาเหตุอื่นมากกว่า แต่ไม่มีลักษณะใดที่ตัดโรคหัวใจออกได้ 100% โดยเฉพาะในผู้หญิง ผู้สูงอายุ และคนเป็นเบาหวานที่อาการมักไม่ตรงตำรา ลักษณะอาการหลอดเลือดหัวใจตีบโดยละเอียดอ่านที่ หลอดเลือดหัวใจตีบ อาการเริ่มต้น

เจ็บหน้าอกด้านซ้ายเวลาหายใจเข้า หรือกดแล้วเจ็บ บอกอะไร

เจ็บเวลาหายใจเข้าลึก ๆ หรือไอ

MedlinePlus อธิบายว่า เยื่อหุ้มปอดอักเสบ (pleurisy) ทำให้เจ็บแหลม และมักแย่ลงเมื่อหายใจลึกหรือไอ ปอดอักเสบ ก็ทำให้เจ็บแหลมที่แย่ลงเวลาหายใจลึกหรือไอได้เช่นกัน มักมีไข้และไอมีเสมหะ ซึ่งควรไปพบแพทย์

ข้อยกเว้นสำคัญ: MedlinePlus ระบุว่า เจ็บแหลมทันทีพร้อมหายใจไม่อิ่ม โดยเฉพาะหลังเดินทางไกลหรือนอนติดเตียงนาน ต้องโทรเรียกรถฉุกเฉิน เพราะอาจเป็นลิ่มเลือดอุดตันในปอด

กดตรงจุดแล้วเจ็บ

MedlinePlus จัด กระดูกอ่อนตรงรอยต่อซี่โครงกับกระดูกหน้าอกอักเสบ และ กล้ามเนื้อและเอ็นระหว่างซี่โครงเคล็ด ไว้ในสาเหตุของอาการเจ็บหน้าอก และระบุว่าแพทย์จะถามว่า กดตรงจุดใดแล้วทำให้เจ็บได้หรือไม่ เพราะช่วยแยกสาเหตุ แต่ลักษณะนี้อย่างเดียวตัดโรคหัวใจออกไม่ได้

ถ้าเจ็บแบบนี้และไม่มีอาการเตือนฉุกเฉินร่วม ไปพบแพทย์ตามปกติได้ แต่ MedlinePlus แนะนำให้ติดต่อแพทย์ถ้า เจ็บรุนแรงไม่หาย หรือเจ็บนานเกิน 3–5 วัน

กรดไหลย้อน กล้ามเนื้อ ความเครียด ทำให้เจ็บหน้าอกได้อย่างไร

• •กรดไหลย้อน MedlinePlus จัดอาการแสบร้อนกลางอก (heartburn) และกรดไหลย้อนไว้ในสาเหตุจากทางเดินอาหาร และระบุว่าแพทย์จะถามว่าอาการแย่ลงเวลากินอาหาร หรือดีขึ้นหลังกินยาลดกรดหรือเรอหรือไม่
• •นิ่วในถุงน้ำดี มักสัมพันธ์กับมื้ออาหาร โดยเฉพาะอาหารมัน
• •แผลในกระเพาะ MedlinePlus ระบุว่าบางคนเจ็บน้อยลงเมื่อกินอาหาร
• •ความวิตกกังวลและแพนิก ทำให้แน่นอก ใจสั่น หายใจเร็ว

ข้อควรระวัง: NHLBI ระบุว่าอาการเจ็บหน้าอกจากหัวใจอาจรู้สึก แสบร้อน ได้ จึงแยกจากกรดไหลย้อนด้วยความรู้สึกอย่างเดียวไม่ได้ ถ้าเป็นครั้งแรก เป็นตอนออกแรง หรือกินยาลดกรดแล้วไม่ดีขึ้น ควรให้แพทย์ตรวจ

แน่นหน้าอก หายใจไม่อิ่ม เรอบ่อย เกี่ยวกับหัวใจไหม

อาจเกี่ยวหรือไม่เกี่ยวก็ได้ เรอบ่อยร่วมกับแสบอกหลังอาหาร เข้าได้กับกรดไหลย้อน แต่ หายใจไม่อิ่มขณะพักหรือออกแรงเพียงเล็กน้อย อยู่ในรายการอาการหัวใจวายของ NHLBI และ MedlinePlus จัด แน่นหน้าอกร่วมกับคลื่นไส้ เวียนศีรษะ เหงื่อแตก ใจเต้นเร็ว หรือหายใจไม่อิ่ม ไว้ในกลุ่มที่ต้องโทรเรียกรถฉุกเฉิน

หลักง่าย ๆ คือ ถ้าแน่นอกจนหายใจไม่อิ่ม ให้ถือว่าเป็นเรื่องหัวใจจนกว่าแพทย์จะบอกว่าไม่ใช่ และโทร 1669

เจ็บหน้าอกด้านซ้ายทะลุหลัง อันตรายไหม

อาจอันตรายมาก MedlinePlus ระบุว่า หลอดเลือดแดงใหญ่ฉีกขาด (aortic dissection) ทำให้เจ็บหน้าอกและหลังส่วนบน ทันทีและรุนแรง ส่วนอาการเจ็บจากหัวใจก็ร้าวไปบริเวณระหว่างสะบักได้ ทั้งสองภาวะต้องรักษาทันที

ถ้าเจ็บทะลุหลังมานานหลายวัน เป็นเฉพาะเวลาบิดตัวหรือก้ม และกดแล้วเจ็บ อาจมาจากกล้ามเนื้อหรือกระดูก แต่ ถ้าเกิดขึ้นทันทีและรุนแรง อย่ารอดู

เจ็บหน้าอกแบบไหนต้องโทร 1669 ทันที

มีอาการข้อใดข้อหนึ่ง ให้โทร 1669 ทันที ไม่ต้องรอให้มีหลายอาการ (สรุปจากรายการของ MedlinePlus และ NHLBI)

• •แน่น บีบ รัด หรือกดทับกลางอกขึ้นมาทันที
• •เจ็บร้าวไปกราม แขนซ้าย หรือระหว่างสะบัก
• •แน่นอกพร้อมคลื่นไส้ เวียนศีรษะ เหงื่อแตก ใจเต้นเร็ว หรือหายใจไม่อิ่ม
• •เคยเจ็บหน้าอกจากหัวใจอยู่แล้ว แต่ครั้งนี้แย่ลง หรือเป็นขณะพัก
• •เจ็บแหลมทันทีพร้อมหายใจไม่อิ่ม โดยเฉพาะหลังเดินทางไกลหรือนอนติดเตียง
• •เจ็บหน้าอกและหลังทันทีอย่างรุนแรง

NHLBI แนะนำว่า ถ้าบอกไม่ได้ว่าใช่หัวใจวายหรือไม่ ให้โทรเรียกรถฉุกเฉินทันที และไม่ควรขับรถไปเอง เพราะรถพยาบาลเริ่มการรักษาได้ระหว่างทาง ในประเทศไทยโทร 1669 ซึ่งเป็นสายด่วนเจ็บป่วยฉุกเฉินของสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ

ไม่แน่ใจ ควรไปตรวจอะไร

ถ้าอาการไม่เข้าข่ายฉุกเฉิน แต่เป็นซ้ำ ๆ ให้นัดพบแพทย์อายุรกรรม NHLBI ระบุว่า อาการเจ็บหน้าอกทุกแบบควรได้รับการตรวจ สิ่งที่ช่วยแพทย์ได้มาก คือจดไว้ก่อนไปว่า

• •เจ็บตรงไหน ลักษณะแบบไหน (จี๊ด แน่น แสบ)
• •เป็นนานกี่วินาทีหรือกี่นาที เป็นตอนไหน (ออกแรง หลังอาหาร หายใจเข้า นอนราบ)
• •อะไรทำให้ดีขึ้น เช่น พัก ยาลดกรด เปลี่ยนท่า
• •ยาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่กินอยู่ทั้งหมด

วิธีเตรียมตัวไปหาหมอให้คุ้มเวลา อ่านที่ เตรียมตัวพาผู้สูงอายุไปหาหมอ ส่วนการตรวจหัวใจที่แพทย์อาจสั่ง เช่น คลื่นไฟฟ้าหัวใจ เดินสายพาน หรือ CT หลอดเลือดหัวใจ อ่านที่ ตรวจหลอดเลือดแดงแข็งตัวด้วยวิธีไหนบ้าง

ความเชื่อที่พบบ่อย

ได้ยินว่าหัวใจอยู่ซ้าย เจ็บซ้ายจึงเป็นหัวใจ เจ็บขวาไม่ใช่ จริงไหม ไม่จริงทั้งสองทาง NHLBI ระบุว่าอาการหัวใจพบได้ทั้งกลางอกและอกซ้าย และอาจรู้สึกที่แขน คอ กราม หรือหลังแทน ส่วนอาการเจ็บอกซ้ายจำนวนมากมาจากกล้ามเนื้อ ปอด หรือกระเพาะ

ได้ยินว่าอายุยังน้อยไม่มีทางเป็นหัวใจ จริงไหม ความเสี่ยงเพิ่มตามอายุ แต่คนที่สูบบุหรี่ มีความดันสูง ไขมันสูง เบาหวาน หรือมีญาติเป็นโรคหัวใจ ก็เสี่ยงได้ ความดันสูงที่ไม่ได้คุมกระทบหัวใจอย่างไร อ่านที่ ความดันสูงทำลายอวัยวะอะไรบ้าง

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. วันละ 1 แคปซูล ดื่มน้ำตามมาก ๆ (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ) ฉลากระบุส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูล ได้แก่ น้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก.

อาการเจ็บหน้าอกต้องหาสาเหตุกับแพทย์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่คำตอบของอาการนี้ ข้อมูลด้านล่างเป็นเพียงบริบทของส่วนประกอบที่เป็นน้ำมัน

• •น้ำมันคาโนลา 200 มก. — มีงานรวมผลการทดลองในคนว่า เมื่อใช้เป็นน้ำมันหลักในอาหารแทนไขมันชนิดอื่น LDL ลดลงเฉลี่ยราว 6 มก./ดล. แต่ไม่เปลี่ยน HDL และไตรกลีเซอไรด์ ปริมาณที่ศึกษาคือน้ำมันที่ใช้ปรุงอาหารทั้งวัน (หลายสิบกรัม) ส่วนในแคปซูลมี 200 มิลลิกรัม
• •น้ำมันมะกอก 200 มก. — งาน PREDIMED ในสเปนให้ผู้มีความเสี่ยงสูงกินอาหารเมดิเตอร์เรเนียนร่วมกับน้ำมันมะกอกบริสุทธิ์อย่างน้อยวันละ 4 ช้อนโต๊ะ งานรวมผลพบว่าน้ำมันมะกอกเปลี่ยนค่าไขมันในเลือดได้น้อยมาก ในแคปซูลมี 200 มิลลิกรัม (0.2 กรัม) น้อยกว่าปริมาณในงานวิจัยหลายร้อยเท่า
• •น้ำมันรำข้าว 109 มก. — มีงานวิจัยในคนของคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ที่ให้ผู้มีไขมันสูงใช้น้ำมันรำข้าววันละ 30 มิลลิลิตรปรุงอาหาร 3 มื้อ นาน 4 สัปดาห์ แล้ว LDL ลดลงมากกว่ากลุ่มที่ใช้น้ำมันถั่วเหลือง ในแคปซูลมี 109 มิลลิกรัม น้อยกว่าปริมาณในงานวิจัยหลายร้อยเท่า

น้ำมันรวม 3 ชนิดในแคปซูลมีราว 509 มิลลิกรัม หรือประมาณครึ่งกรัม ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้เปลี่ยนอาการเจ็บหน้าอกหรือการทำงานของหัวใจ

ข้อควรระวัง: ผลิตภัณฑ์มีวิตามินอี ซึ่งในขนาดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด และงานวิจัย VINTAGE MI ในผู้ป่วยหลังกล้ามเนื้อหัวใจตาย (แอล-อาร์จินีนวันละ 9 กรัม) พบผู้เสียชีวิต 6 รายในกลุ่มอาร์จินีน เทียบกับ 0 รายในกลุ่มยาหลอก จนต้องยุติการศึกษาก่อนกำหนด ผู้ที่เคยหัวใจวายจึงควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีอาร์จินีน ฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที