กระชายกับอาการไอ มีหลักฐานไหม ข่าวกระชายกับไวรัส งานวิจัยบอกอะไรจริง

คำตอบสั้น: เราไม่พบงานวิจัยในคนที่ทดสอบว่ากระชายบรรเทาอาการไอ ข่าวกระชายขาวช่วงโควิดมาจากงานในหลอดทดลองของมหาวิทยาลัยมหิดล (ตีพิมพ์ปี 2563) ซึ่งพบว่าสารสกัดกระชายยับยั้งเชื้อโควิด-19 ในเซลล์ที่เลี้ยงในห้องปฏิบัติการ ต่อมางานในหนูแฮมสเตอร์ (ตีพิมพ์ปี 2567) พบว่าสารสกัดกระชายไม่ลดปริมาณไวรัสในปอด และงานในผู้ป่วยที่ลงทะเบียนไว้ยังไม่มีผลรายงาน ส่วนสรรพคุณแผนโบราณที่เอกสารของคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล รวบรวมไว้ เช่น ท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด และปวดท้อง ไม่มีเรื่องไอ ถ้าไอนานกว่า 3 สัปดาห์ ให้พบแพทย์ และอย่าใช้กระชายแทนยาที่แพทย์สั่งหรือวัคซีน

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ผลในหลอดทดลอง ไม่เท่ากับผลในคน งานของมหิดลเป็นการทดลองกับเซลล์ เอกสารของคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล สรุปว่าอาจเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาและพัฒนายาในอนาคต
• •งานในสัตว์ให้ผลลบเรื่องไวรัส สารสกัดกระชายไม่ลดปริมาณไวรัสในปอดของหนูแฮมสเตอร์
• •เราไม่พบผลการศึกษาในคนเรื่องโควิด หวัด หรือไอ งานในคนที่มีผลตีพิมพ์และเราตรวจแล้วเป็นเรื่องอาหารไม่ย่อยและเรื่องผิว
• •ยังไม่พบขนาดที่แนะนำ ของสารสกัดกระชายเพื่อป้องกันหรือบรรเทาโควิด-19 (เอกสารมหิดล ธ.ค. 2564)
• •ไอส่วนใหญ่หายเองใน 3–4 สัปดาห์ (NHS) ไอนานกว่า 3 สัปดาห์ให้พบแพทย์
• •เจ็บหน้าอกทันที หายใจลำบากรุนแรง หรือเริ่มไอเป็นเลือด ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

ที่มาของกระแสกระชายขาวช่วงโควิด

ในปี 2563 คณะผู้วิจัยของมหาวิทยาลัยมหิดลตีพิมพ์งานในวารสาร Scientific Reports คัดกรองผลิตภัณฑ์ธรรมชาติของไทย 122 รายการ แล้วพบว่า สารสกัดกระชายและสารแพนดูราทิน เอ (panduratin A) ยับยั้งเชื้อโควิด-19 ในเซลล์ไตลิง (Vero E6) และสารแพนดูราทิน เอ ยับยั้งเชื้อในเซลล์เยื่อบุทางเดินหายใจของคน (Calu-3) ด้วย ทั้งหมดเป็นเซลล์ที่เลี้ยงในห้องปฏิบัติการ ไม่ใช่การทดลองในคน

เอกสาร "เรื่องน่ารู้ของกระชาย...สมุนไพรในกระแสโควิด-19" ของสำนักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (ข้อมูล ณ ธ.ค. 2564) สรุปงานนี้ และงานจำลองด้วยคอมพิวเตอร์อีกงานหนึ่ง แล้วเขียนบทสรุปว่ากระชายมีฤทธิ์ต่อเชื้อโควิด-19 ในระดับหลอดทดลอง ซึ่งอาจเป็นประโยชน์ต่อการนำไปศึกษาวิจัยและพัฒนาเป็นยาในอนาคต

เอกสารเดียวกันระบุว่า ในขณะนั้นมีงานวิจัยทางคลินิกที่วางแผนศึกษาสารสกัดกระชายในผู้ป่วยโควิด-19 ที่ไม่มีอาการ 3,060 ราย เทียบกับสารสกัดฟ้าทะลายโจรและการรักษามาตรฐาน เมื่อแผ่นหลักฐานของเราตรวจทะเบียนงานวิจัย (26 ต.ค. 2569) สถานะงานยังไม่ทราบ และไม่มีผลรายงาน จึงยังไม่มีผลในคนให้อ้างอิง

ผลในหลอดทดลองต่างจากผลในคนอย่างไร

งานวิจัยยาโดยทั่วไปไล่จากหลอดทดลอง ไปสู่สัตว์ทดลอง แล้วจึงทดสอบในคน แต่ละขั้นตอบคำถามคนละแบบ

• •หลอดทดลอง บอกว่าสารนั้นมีผลต่อเชื้อหรือเซลล์ในจานเลี้ยงเชื้อหรือไม่
• •สัตว์ทดลอง บอกว่าเมื่อกินเข้าไปในร่างกายสิ่งมีชีวิต ยังเห็นผลอยู่หรือไม่
• •การศึกษาในคนแบบสุ่มเทียบยาหลอก บอกว่าคนที่ป่วยจริงได้ประโยชน์หรือไม่ และมีผลข้างเคียงอะไร

กรณีกระชาย งานขั้นที่สองมีผลออกมาแล้ว งานของคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล และหน่วยงานร่วม (ตีพิมพ์ปี 2567) ให้หนูแฮมสเตอร์ที่ติดเชื้อโควิด-19 สายพันธุ์เดลตา กินสารสกัดกระชายหรือสารสกัดฟ้าทะลายโจร วันละ 1,000 มก. ต่อน้ำหนักตัว 1 กก. แล้วตรวจที่วันที่ 1, 3 และ 7 ช่วงละ 4 ตัวต่อกลุ่ม ผลตามบทคัดย่อคือ

• •สารสกัดทั้งสองชนิดไม่ลดปริมาณไวรัสในปอด
• •สารสกัดฟ้าทะลายโจรลดการตายและความรุนแรงของการติดเชื้อได้ เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุมและกลุ่มกระชาย
• •ค่าการแสดงออกของยีนสารอักเสบบางตัวในเซลล์เม็ดเลือดขาวของหนูลดลงในทั้งสองกลุ่ม ซึ่งเป็นค่าทางห้องปฏิบัติการในสัตว์ ไม่ใช่อาการของคน
• •ผู้วิจัยแจ้งว่าไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อน

ผลนี้ไม่ได้แปลว่ากระชายช่วยหรือไม่ช่วยคน แต่แสดงให้เห็นว่าผลที่ดูดีในหลอดทดลองไม่ได้เกิดซ้ำทุกครั้งเมื่อทดสอบในสิ่งมีชีวิต และเอกสารมหิดลก็ระบุว่ายังไม่พบขนาดที่แนะนำของสารสกัดกระชายเพื่อป้องกันหรือบรรเทาอาการโควิด-19

การใช้กระชายในตำรับยาไทย กับหลักฐานสมัยใหม่

เอกสาร "กระชายกับฤทธิ์บรรเทาอาการอาหารไม่ย่อย" ของสำนักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล รวบรวมสรรพคุณแผนโบราณของเหง้ากระชายไว้ว่า ใช้แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด ปวดท้อง แก้บิด และแก้ปวดมวน และระบุว่ากระชายเป็นสมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน สำหรับดูแลตัวเองเบื้องต้นเรื่องอาการแน่นจุกเสียด รายการในเอกสารนี้ไม่มีเรื่องไอหรือหวัด

หลักฐานสมัยใหม่ในคนที่สอดคล้องกับการใช้แบบดั้งเดิมนี้ คืองานของคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (ตีพิมพ์ปี 2564) ในผู้ป่วยอาหารไม่ย่อยชนิดไม่ทราบสาเหตุ 160 คน ใช้สารสกัดกระชาย 350 มก. วันละ 3 ครั้ง นาน 4 สัปดาห์ เทียบยาหลอก กลุ่มกระชายมีอาการดีขึ้นมากกว่า เป็นเรื่องระบบทางเดินอาหาร ไม่ใช่เรื่องทางเดินหายใจ

กระชายขาวช่วยอะไร กินแก้อะไร

คำตอบตามหลักฐานที่เราตรวจ (26–27 ต.ค. 2569)

• •ไอ หวัด ภูมิแพ้: ไม่พบงานวิจัยในคน
• •โควิด-19: มีงานในหลอดทดลองที่ให้ผลบวก งานในหนูแฮมสเตอร์ไม่ลดไวรัสในปอด และไม่พบผลในคน
• •อาหารไม่ย่อย: มีงานในคน 1 งาน ขนาด 160 คน นาน 4 สัปดาห์
• •ผิว: มีงานในอาสาสมัคร 92 คน นาน 12 สัปดาห์ ผู้วิจัยบางส่วนสังกัดบริษัทเอกชน

ข้อมูลความปลอดภัยและเรื่องยาตีกัน อ่านต่อได้ที่ กินกระชายขาวทุกวันได้ไหม และความต่างของกระชายกับขิง ข่า อ่านได้ที่ กระชายคือพืชอะไร

ทำไมไม่ควรใช้กระชายแทนยาหรือวัคซีน

• •ยังไม่มีหลักฐานในคน และยังไม่มีขนาดที่แนะนำ การกินกระชายแทนยาจึงเป็นการเลือกสิ่งที่ยังไม่ผ่านการทดสอบ แทนสิ่งที่มีหลักฐาน
• •วัคซีนมีเป้าหมายที่ชัดเจน กรมควบคุมโรค (ข่าว 25 ก.พ. 2568) ระบุว่าวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในกลุ่มเสี่ยงมีวัตถุประสงค์เพื่อลดความรุนแรงของโรคและการเสียชีวิต ไม่มีหลักฐานว่าสมุนไพรใดใช้แทนได้
• •ยาประจำตัวที่แพทย์สั่ง เช่น ยาสูดหอบหืด หรือยาพ่นจมูกสเตียรอยด์ (ยาพ่นลดการอักเสบในจมูก) ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนเองแม้กินสมุนไพรอยู่
• •ยาปฏิชีวนะไม่ใช่คำตอบของไอทั่วไป NHS ระบุว่าแพทย์ไม่ได้สั่งยาปฏิชีวนะสำหรับไอตามปกติ และ อย. (ข่าว 13 มิ.ย. 2567) ระบุว่าหวัดเกิดจากไวรัส ห้ามซื้อยาปฏิชีวนะใช้เอง

อ่านว่างานวิจัยของอาหารเสริมยอดนิยมกับการติดเชื้อบอกอะไรบ้าง ได้ที่ หลักฐานของอาหารเสริมกับการป่วยบ่อย

ไอเกิดจากอะไรได้บ้าง

หน้า NHS เรื่องไอ (ทบทวน 8 ธ.ค. 2566) ระบุว่าไอส่วนใหญ่เกิดจากหวัดหรือไข้หวัดใหญ่ และมีสาเหตุอื่น เช่น สูบบุหรี่ กรดไหลย้อน ภูมิแพ้ เช่น แพ้ละอองเกสร การติดเชื้ออย่างหลอดลมอักเสบหรือโควิด-19 และน้ำมูกที่ไหลลงคอจากด้านหลังจมูก อ่านสาเหตุของไอเรื้อรังเพิ่มได้ที่ ไอเรื้อรังเกิดจากอะไร

การดูแลตัวเองตาม NHS: พักผ่อน ดื่มน้ำให้พอ (ยกเว้นแพทย์ให้จำกัดน้ำ) และถ้ามีไข้หรือไม่สบายจนทำกิจวัตรไม่ได้ ให้พักอยู่บ้านและเลี่ยงการใกล้ชิดผู้อื่น NHS ระบุว่าน้ำมะนาวอุ่นผสมน้ำผึ้งอาจให้ผลคล้ายยาน้ำแก้ไอ (ไม่เหมาะกับทารกอายุต่ำกว่า 1 ปี) แต่ก็ระบุด้วยว่า หลักฐานว่าน้ำมะนาวน้ำผึ้งและยาสมุนไพรช่วยบรรเทาไอยังมีจำกัด และยาหรือสมุนไพรบางชนิดไม่ปลอดภัยกับทุกคน เช่น คนที่ตั้งครรภ์ ให้อ่านเอกสารกำกับยาหรือถามเภสัชกรก่อน

ไอแบบไหนต้องพบแพทย์

นัดพบแพทย์ (NHS หน้าไอ จัดเป็นเรื่องไม่เร่งด่วน)

• •ไอนานกว่า 3 สัปดาห์
• •น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
• •ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ เช่น ได้รับเคมีบำบัด หรือเป็นเบาหวาน

ไปโรงพยาบาลวันนี้ ไม่ต้องรอนัด (NHS หน้าไอ จัดเป็นการขอพบแพทย์ด่วน)

• •ไอรุนแรงมาก หรือแย่ลงเร็ว เช่น ไอถี่จนหยุดไม่ได้
• •รู้สึกป่วยมาก
• •ข้างคอบวมและเจ็บ (ต่อมน้ำเหลืองโต)

มีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •เจ็บหน้าอกขึ้นมาทันที
• •หายใจลำบากรุนแรง หอบ สำลัก หรือพูดเป็นคำไม่ได้
• •ไอเป็นเลือด

สองแหล่งของ NHS จัดระดับสามอาการนี้ต่างกัน หน้าไอ (ทบทวน 8 ธ.ค. 2566) จัดเจ็บหน้าอก หายใจลำบาก และไอเป็นเลือด เป็นการขอพบแพทย์ด่วน ส่วนหน้าไข้หวัดใหญ่ (ทบทวน 3 ก.พ. 2569) จัดเจ็บหน้าอกทันที หายใจลำบากรุนแรง และเริ่มไอเป็นเลือด เป็นเหตุให้โทรเรียกรถฉุกเฉิน บทความนี้ใช้ระดับที่ระวังกว่า

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าเอ็กซ์พลัส (Beta X Plus)

เบต้าเอ็กซ์พลัส (Beta X Plus) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ตรา เบต้า เอ็กซ์ พลัส เลข อย. 10-1-15662-5-0098 ผลิตโดย บริษัท โอดี สไตล์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. (น้ำหนักสุทธิ 8 กรัม) ฉลากระบุรับประทานวันละ 2 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งหรืออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: แอล-ซิสเทอีน (100%) 100 มก. · สารสกัดอะเซโรล่าเชอร์รี่ 100 มก. · แอล-อาร์จินีน (100%) 92.20 มก. · ผงกระชาย 75 มก. · ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% 50 มก. · แอล-ออร์นิทีน (100%) 50 มก. · ผงบร็อคโคลี 50 มก. · ไกลซีน (100%) 50 มก. · สารสกัดขิง 50 มก. · สารสกัดม่อน (mulberry) 20.650 มก. · สารสกัดเอลเดอร์เบอร์รี่ 20 มก. · เบต้า-แคโรทีน (10%) 10 มก. · ซิงค์ (100%) 5.8 มก. · กรดแพนโทธีนิก 3 มก. · กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 1.5 มก. · ไพริดอกซิน (วิตามินบี 6) 1 มก. · ไรโบฟลาวิน 98% (วิตามินบี 2) 0.85 มก. · แคปซูลเป็นเจลาติน

ผงยีสต์เบต้า-กลูแคน 80% 50 มก. คิดเป็นเบต้ากลูแคนราว 40 มก. ต่อแคปซูล (คำนวณ) และเบต้า-แคโรทีน (10%) 10 มก. คิดเป็นเบต้าแคโรทีนราว 1 มก. ต่อแคปซูล (คำนวณ) ฉลากไม่ระบุปริมาณวิตามินซีในสารสกัดอะเซโรล่าเชอร์รี่ ไม่ระบุรูปเกลือของซิงค์ และไม่ระบุสารสำคัญในผงกระชาย เช่น แพนดูราทิน เอ

ข้อความบนฉลาก: คำเตือน "เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน" · "ผู้ที่เป็นโรคนิ่วไม่ควรรับประทาน" · กรอบข้อความ "ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค" · ฉลากมีข้อความให้กินอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสม

คำแนะนำของบทความ (ไม่ใช่ข้อความบนฉลาก): ผู้ที่เคยเป็นนิ่ว ให้ปรึกษาแพทย์ก่อน และผู้ใช้ยาประจำตัว ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน

เรื่องไอ หวัด และไวรัส: ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้บรรเทาอาการไอ ป้องกันหรือรักษาหวัด ไข้หวัดใหญ่ หรือโควิด และไม่มีหลักฐานว่าต่อต้านเชื้อไวรัสในคน ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช้แทนการพบแพทย์เมื่อไอนาน ยาที่แพทย์สั่ง หรือวัคซีน ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้โดยตรง

ส่วนประกอบที่เกี่ยวกับหัวข้อนี้ เทียบปริมาณที่ศึกษากับปริมาณในแคปซูลได้ดังนี้

• •ผงกระชาย 75 มก. ต่อแคปซูล (150 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล คำนวณ) — งานโควิดของมหาวิทยาลัยมหิดล (ปี 2563) เป็นการทดลองกับเซลล์ในหลอดทดลอง งานในหนูแฮมสเตอร์ (ปี 2567) ใช้สารสกัดวันละ 1,000 มก. ต่อน้ำหนักตัว 1 กก. และไม่ลดปริมาณไวรัสในปอด จึงเทียบปริมาณกับคนไม่ได้ งานในคนที่มีผลเป็นเรื่องอาหารไม่ย่อย ใช้สารสกัดวันละ 1,050 มก. มากกว่าผงในแคปซูลราว 7 เท่า (คำนวณ) และเป็นสารสกัด ไม่ใช่ผง ไม่มีงานใดศึกษาเรื่องไอ
• •สารสกัดขิง 50 มก. ต่อแคปซูล (100 มก. ต่อวัน คำนวณ) — งานในคนที่ใกล้เรื่องทางเดินหายใจเป็นงานในผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ชาวไทย 80 คน (มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ตีพิมพ์ปี 2563) ใช้สารสกัดขิงวันละ 500 มก. ราว 5 เท่าของในแคปซูล (คำนวณ) เทียบกับยาแก้แพ้ลอราทาดีน นาน 6 สัปดาห์ คะแนนอาการจมูกลดลงทั้งสองกลุ่มไม่ต่างกัน แต่ไม่มีกลุ่มยาหลอก จึงไม่ได้แปลว่าขิงใช้แทนยาได้ และไม่ใช่การศึกษาเรื่องไอ ทุนวิจัยมาจากกองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและโครงการมหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติ

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ (สองข้อแรกเป็นคำเตือนบนฉลาก ข้อที่เหลือเป็นคำแนะนำของบทความจากส่วนประกอบบนฉลาก)

• •ผู้ที่เป็นโรคนิ่ว: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน ผู้ที่เคยเป็นนิ่วให้ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •เด็กและหญิงตั้งครรภ์: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน · หญิงให้นมบุตร ฉลากไม่ได้ระบุ ให้ปรึกษาแพทย์
• •ยาความดัน ยาขยายหลอดเลือดหัวใจ ยารักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ หรือเคยเป็นกล้ามเนื้อหัวใจตาย: มีอาร์จินีน ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด หรือจะผ่าตัด/ทำฟัน: มีขิง ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาเบาหวานหรืออินซูลิน: มีม่อนและขิง ปรึกษาแพทย์ก่อนและสังเกตอาการน้ำตาลต่ำ
• •ยากดภูมิคุ้มกัน (เช่น ทาโครลิมัส ไซโคลสปอริน) หรือโรคภูมิต้านตนเอง: ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาปฏิชีวนะกลุ่มเตตราไซคลีนหรือควิโนโลน: มีซิงค์ ให้เภสัชกรกำหนดเวลากินให้ห่างกัน
• •กินวิตามินรวมหรือซิงค์จากผลิตภัณฑ์อื่นอยู่: ให้นับรวมทุกแหล่ง
• •สูบบุหรี่หรือเคยสูบ: มีเบต้าแคโรทีน ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •โรคไตเรื้อรังที่แพทย์จำกัดโปรตีน โรคตับ หรือนิ่วในถุงน้ำดี: ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •แพ้ยีสต์ ขิง หรือกระชาย: หลีกเลี่ยง

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าเอ็กซ์พลัสทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่มีหลักฐานว่าทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาแก้แพ้ ยาพ่นจมูก ยาสูดหรือยาพ่นหอบหืด ยาปฏิชีวนะ และปากกาฉีดอะดรีนาลีน แม้จะรู้สึกดีขึ้น หรือเริ่มรับประทานสมุนไพรหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนวัคซีน ยาแก้แพ้ ยาพ่นจมูก ยาพ่นหอบหืด ยาที่แพทย์สั่ง หรืออะดรีนาลีน

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •ริมฝีปาก ปาก คอ หรือลิ้นบวมขึ้นมาทันที
• •หายใจเร็วมาก หายใจลำบาก หายใจมีเสียงหวีดมาก หรือรู้สึกเหมือนสำลักหรือหายใจไม่ทัน
• •หอบเหนื่อยจนพูดเป็นคำหรือเป็นประโยคไม่ได้
• •คอแน่น หรือกลืนลำบาก
• •ผิว ลิ้น หรือริมฝีปากเปลี่ยนเป็นสีออกน้ำเงิน เทา หรือซีด
• •สับสน ง่วงซึม หรือเวียนศีรษะมากขึ้นมาทันที
• •เจ็บหน้าอกขึ้นมาทันที
• •เริ่มไอเป็นเลือด
• •ล้มฟุบ เป็นลม หรือหมดสติ
• •แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว หรือพูดไม่ชัด

รายการข้างต้นมาจากหน้าที่ NHS จัดเป็นเหตุให้โทรเรียกรถฉุกเฉิน ได้แก่ หน้าแพ้รุนแรง (ทบทวน 21 มิ.ย. 2566) และหน้าไข้หวัดใหญ่ (ทบทวน 3 ก.พ. 2569) ส่วนข้อสุดท้ายเป็นสัญญาณอันตรายที่ใช้ทั่วทั้งเว็บไซต์นี้ หน้า NHS แพ้รุนแรงระบุว่าผู้ที่มีปากกาฉีดอะดรีนาลีนให้ใช้ทันที แล้วโทรเรียกรถพยาบาล คำแนะนำของบทความ: อย่ารอดูอาการด้วยยาแก้แพ้ชนิดกิน